Thị trưởng cuối cùng của Đà Lạt

 Thị trưởng cuối cùng của Đà Lạt 

Nhớ khi xưa, ông cụ mình làm cho ty công quản nước nên hay gặp ông Nguyễn Hợp Đoàn, cấp bậc đại tá, thị trưởng Đà Lạt kiêm tỉnh trưởng Tuyên Đức. Lý do là cái dinh tỉnh trưởng ở trên đồi cao mà ống nước của Đà Lạt khi xưa do Pháp thành lập cũ nên áp suất nước không lên nổi vì dân số thị dân gia tăng quá tải trong thời chiến. Ông cụ mình phải canh thời gian Đà Lạt không xài nước (ban đêm) để bơm nước lên cái bồn nước ở dinh tỉnh trưởng để gia đình ông ta có nước sử dụng.

Đại tá Nguyễn Hợp Đoàn, cựu tỉnh trưởng Tuyên Đức và thị trưởng Đà Lạt.

Tình cờ tìm thấy tin tức về ông ta trên mạng thì khám phá ra ông ta thuộc loại sĩ quan hạng ngầu vì từng là tư lệnh của lực lượng đặc biệt, Biệt Cách Nhảy Dù trước khi được giao chức tỉnh trưởng Tuyên Đức kiêm thị trưởng Đà Lạt. Nhờ ông ta làm tỉnh trưởng suốt 5 năm trời khiến dân Đà Lạt sống yên ổn, ông ta từng nắm giữ Biệt Cách Nhảy Dù nên nhờ đại đội trinh sát 302 luôn đi hành quân xung quanh Đà Lạt.

Tháng cuối cùng của 1975, khi ông Thiệu ra lệnh rút lui thì có bổ nhiệm ông Nguyễn Hợp Đoàn làm đô trưởng Sàigòn kiêm luôn tỉnh trưởng Gia Định, nhưng rồi tình hình chiến sự lộn xộn đưa đến 30/04/1975. Ông và gia đình kịp thời di tản và định cư tại Houston, Texas. Nghe nói ông ta mở tiệm bán đồ trang trí nội thất và có ngỏ ý giúp thiếu tá Lê Xuân Phong khi ông ta vượt biên đến Hoa Kỳ, mở một tiệm bán đồ trang trí nội thất nhưng thiếu tá kể là không có khiếu buôn bán nên từ chối.

Mình chỉ nhớ con trai ông ta tên Nguyễn Thế Hùng , học Yersin cùng promo với mình, học chung ở Hội Việt Mỹ, nhớ trong lớp anh ta thích con gái của tiệm cà phê Au Meilleur Gout, đường Minh Mạng nên cứ rà rà hỏi chuyện cô này. Hình như học Bùi Thị Xuân, thấp thấp người nhưng rất xinh, chỉ nhớ cô ta má hồng, tóc ngắn. Không nhớ tên vì học một khoá chung ở trường Đoàn Thị Điểm, sau đó mình hích học ở trường Việt Anh hơn, gần nhà, khỏi leo dốc Nhà Làng. Đậu tú tài 74 thì anh chàng đi du học ở Mỹ, cùng thời với Đinh Việt Hùng (Pháp), con ông Đinh Văn Đệ, bí danh U4 nằm vùng và Nguyễn Văn Chương (Hoa Kỳ), con ông Đoàn, đại gia về cây ở Đà Lạt, trên số 4, chỗ nhà của Kháng, học chung khi xưa.

Nhớ có lần Việt Cộng pháo kích Đà Lạt, trúng ngay vườn chỗ ấp Ánh Sáng. Ông nhờ thiếu tá Lê Xuân Phong, đại đội 302 vào rừng bắn vài Việt Cộng đem về bỏ xác tại cái lỗ do Việt Cộng pháo kích để trấn an người dân địa phương. Tháng 3 năm 1975, Đà Lạt trước khi bỏ ngõ ông ta cũng nhờ tiều đoàn 204, đem một chiếc Molotova của Việt Cộng lên Đà Lạt, đậu ngay trước tiệm Hạnh Tâm và cột một thượng tá Việt Cộng bị bắt sống nơi xe để trấn an người dân thị xã. Ông ta có thụ khoá tâm lý chiến nên khá giỏi về chính trị.

Chính ông ta thành lập tiểu đoàn 204. Lý do là đại đội trinh sát 302 có lực lượng quân số rất đông so với cấp đại đội, trên 300 người lính. Do đó ông ta mới hỏi thiếu tá Lê Xuân Phong, chỉ huy đại đội trinh sát 302, thành lập tiểu đoàn 204. Mình nghe kể là tháng 3 năm 1975, tiều đoàn này bị tổn thất rất nhiều khi đánh chiếm lại Di-Linh, giúp thị dân Đà Lạt có đường chạy di tản về Sàigòn. Ai di tản được về Sàigòn lúc đó thì nên nhớ công và sự hy sinh rất nhiều lính của tiểu đoàn 204. Sau này họp thì các vị chỉ huy ra lệnh rút lui nên phải chạy về ngõ Phan Rang-BÌnh Tuy.

Theo tài liệu thì ông ta sinh ngày 28 tháng 8 năm 1930 tại Hải Dương và qua đời ngày 15 tháng 4 năm 2002. Vậy chết còn trẻ khi mới được 72 tuổi. Gia đình ông ta di cư vào nam khi đất nước chia đôi. Ông ta nhập ngũ ngày 15 tháng 4 năm 1951. Ông ta chết cùng ngày với ngày ông ta nhập ngũ. Ông ta tốt nghiệp khoá 4 của trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam. Có thể lúc đó còn mang tên trường Lục Quân. Năm 1958, ông theo học Trường Chỉ huy và Tham mưu của Việt Nam Cộng hòa, rồi đến năm 1964 thì được nhận vào học tại Trường Chỉ huy và Tham mưu Lục quân Hoa Kỳ (USACGSC) và học tiếp lên Trường Chiến tranh Lục quân Hoa Kỳ(USAWC). Ông từng được coi là Thiếu tá trẻ nhất trong Quân đội Việt Nam Cộng hòa khi mới 24 tuổi. Xem như ông ta giỏi anh ngữ vì được đi học ở Hoa Kỳ về tham mưu. Nghe nói ông ta không vào quốc tịch mỹ cho đến chết, vẫn giữ quốc tịch Việt Nam Cộng Hoà.

Nguyễn Hợp Đoàn trong trận Tết Mậu Thân tại Bộ Tư lệnh Quân sự Kontum năm 1968.

Ông từng giữ các chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 705, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 42 (Thái Bình), Trung đoàn trưởng Trung đoàn 14 Bộ binh Sư đoàn 9 Bộ binh, Phó Giám đốc Trường Tâm lý chiến Quốc gia, Tham mưu phó Quân đoàn IV Tâm lý chiến kiêm Tham mưu trưởng Sư đoàn 9. Ông còn làm Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Biệt cách Dù (Tiểu đoàn 81 Biệt cách Dù) vào năm 1961 và Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Lực lượng Đặc biệt Việt Nam Cộng hòa vào năm 1965. Cho thấy ông ta thuộc loại sĩ quan chiến đấu giỏi của Việt Nam Cộng Hoà. 

Đại tá  Nguyễn Hợp Đoàn tham chiến trong trận Đắk Tô năm 1967.

Ông từng làm Tỉnh trưởng Kon Tum năm 1965–1970, nơi mà cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân năm 1968 của cộng sản đã bị thất bại nặng nề. Ông tỏ ra xuất sắc trong vai trò quân nhân và công chức, qua hai chức vụ Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Tuyên Đức, và Thị trưởng Đà Lạt năm 1970–1975. Trong nhiệm kỳ thị trưởng của mình, Đà Lạt được xem là nơi trú ẩn an toàn. Ông đã góp phần xây dựng nơi đây dựa trên sự quyến rũ và vẻ đẹp của nó, đồng thời giữ cho thành phố này trở thành điểm đến yêu thích cho tuần trăng mật của người dân. Đà Lạt còn là trung tâm học tập với nhiều trường nội trú, đại học, học viện quân sự và chủng viện. Lò phản ứng hạt nhân duy nhất của Việt Nam Cộng hòa cùng các nhà khoa học và nhân viên liên quan đều được đặt tại Đà Lạt. 

Ngoài các vụ đặt chất nổ tại Đà Lạt thì dạo ấy thị xã được xem là an bình, không bị pháo kích hàng đêm như các tỉnh khách ở miền Nam. Có dạo sau Mậu Thân, mình và ông cụ tối phải ra phố ngủ ở số 11 Duy Tân vì Việt Cộng hay về ban đêm, trên Số 4, bắt công chức và bắn chết. Sau này chiến dịch Phụng Hoàng đã thanh lọc khá nhiều nằm vùng như trong xóm mình có ông thần tên V, học sinh Trần Hưng Đạo bị bắt nhốt trên trung tâm thẩm vấn.

Bước sang năm 1975, với hy vọng đại tá Nguyễn Hợp Đoàn sẽ mang lại an ninh trật tự cho thủ đô Sài Gòn đang bị cộng sản tiến công ráo riết, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã bổ nhiệm ông làm Đô trưởng Sài Gòn tiếp theo. Đến gần cuối giai đoạn chiến tranh khi Sài Gòn sắp sửa thất thủ, đại tá Nguyễn Hợp Đoàn vẫn còn trụ vững và quyết chiến đến cùng trong khi mấy viên Quận trưởng Quân sự lân cận bỏ chạy mà không thèm kháng cự, tạo ra sự hỗn loạn khi dân tị nạn đổ vào Sài Gòn từ Quân đoàn I và II. Thiếu tá Lê Xuân Phong có kể khi di tản về Sàigòn thì có gặp lại đại tá Nguyễn Hợp Đoàn, đại tá Phan Văn Huấn, Biệt Cách Nhảy Dù và tìm cách tạo vòng đai chiến đấu ở Sàigòn nhưng rồi ông Dương Văn Minh lên banh-ta-lông hết.

Trên đường đi, đoàn người tị nạn phải gánh chịu thương vong nặng nề khi Sư đoàn 340 Bắc Việt pháo kích làm tổn thất nhân mạng hàng ngàn người. Gia đình mình kể là khi di tản, Việt Cộng pháo kích vào con lộ của người dân di tản. Tụi bây không đón, chào mừng chúng ông thì chúng ông cho chúng mày chết. Có chiếc xe Lam chở đầy người bóp còi liên tu-ti qua mặt xe ông cụ. Độ 10 phút sau thì xe ông cụ thấy xe lam banh-ta-lông vì trúng đạn pháo kích của Việt Cộng, họ chết thế cho gia đình mình. Ông chỉ ra lệnh rút quân sau khi nhận ra rằng cả thành phố và địa bàn của mình bị cô lập. Ông cho tiến hành một cuộc rút lui có trật tự, sát cánh cùng binh sĩ và cứu sống nhiều người dân. Thiếu tá Lê Xuân Phong kể là khi ra lệnh rút quân thì ông ta chỉ đi với một số lính của tiểu đoàn 204 vì không dám nói rõ hết lệnh của trên đưa xuống nên sau này có nhiều người lính trách.

Nhớ có dạo đại tá Nguyễn Hợp Đoàn nói ông cụ mình ra ứng cử hội đồng thị xã Đà Lạt, bảo đảm đắc cử. Ông cụ mình công chức và đoàn trưởng Nhân Dân Tự Vệ nên mỗi lần có bầu cử là phải đi gác các thùng phiếu, sợ Việt Cộng nằm vùng đến phá hoại. Nhớ dạo ấy có thấy truyền đơn Việt Cộng kêu gọi dân Đà Lạt tẩy chay bầu cử. Ông cụ kể là khi xe nhà binh đến lấy phiếu thì họ đổi các thùng phiếu đầy nhóc phiếu bầu cho ứng cử viên của chính quyền đưa ra nên không muốn ra vì không có tham vọng gì cả. Cho nên ngày nay Hà Nội cho bầu cử đắc cử 99% là chuyện thường ngày.

Từ 1955 đến 1975, suốt 20 năm Đà Lạt có nhiều thị trưởng thay phiên nhau quản lý Đà Lạt. Mình nghĩ chỉ có 2 ông thị trưởng đáng nhắc đến là ông Trần Văn Phước, được tổng thống Ngô Đình Diệm bổ nhiệm và ông Nguyễn Hợp Đoàn được tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bổ nhiệm và tại vị lâu nhất vì các người khác chỉ nắm quyên 1 năm là chạy. Mình có viết về sự đóng góp của thị trưởng Trần Văn Phước cho Đà Lạt như xây dựng Chợ Mới, viện đại học Đà Lạt, chỉnh trang lại khu thương mại Hoà BÌnh, xây cất xung quanh Đà Lạt và các bến xe đò. Rất liêm chính. Có ông Nguyễn Bá Thìn tự Long, làm tỉnh trưởng 3 năm tại Đà Lạt, thiếu tá Lê Xuân Phong kể là đi tù có gặp ông ta, sau đó ông ta chết trong trại cải tạo.

Nay xin kể về ông Nguyễn Hợp Đoàn, cảm ơn người đã giữ an ninh cho Đà Lạt suốt 5 năm trời. Thời gian ông ta làm tỉnh trưởng Tuyên Đức thì không có gì xây dựng nhiều vì tình hình chiến tranh khốc liệt. Mình chỉ biết có đường ống nước do chính phủ Tây Đức viện trợ mà ông cụ mình có thực hiện tại đường Hai Bà Trưng và Cường Để. Mình có thấy bản vẽ Đà Lạt muốn dời các bến xe ra ngay đường Nguyễn Tri Phương nhưng chưa thực hiện thì tan hàng. Được cái ngày nay Việt Cộng cũng dời bến xe ra đây theo bản vẽ của chế độ cũ. Dời bến xe để tránh xe tải nặng làm hư đường trong thành phố, dễ kiểm soát hơn là ngay ấp Ánh Sáng và sau khu nhà Đội Có.

Trong số thị trưởng Đà Lạt, có ông Đinh Văn Đệ đâu 6-12 tháng là nằm vùng của Việt Cộng. Ai buồn đời thì đọc đường dẫn của họ Đinh. Hình như nhà ông ta ở ngay cổng ra vào của tường Yersin cũ.

https://hodinh.vn/tin-tuc-nha-tinh-bao-dinh-van-de-nguoi-co-cong-lon-voi-dat-nuoc-352.html

AI cho tin tức về U4

Đinh Văn Đệ (1924–2020), còn gọi là Ba Đệ, là một điệp viên chiến lược mang bí danh U4 của lực lượng cách mạng, từng giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Hạ viện trong chính quyền Việt Nam Cộng hòa. 

Thân thế và quá trình hoạt động nằm vùng

• Bí danh và tổ chức: Ông hoạt động với bí danh U4, thuộc Cụm điệp báo VĐ2 của lực lượng tình báo miền Nam. 
• Chức vụ nắm giữ: Ông từng làm dân biểu Hạ nghị viện, Phó Chủ tịch Hạ viện và Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Hạ viện Việt Nam Cộng hòa. 
• Cơ duyên giác ngộ: Từ năm 1969, qua sự vận động và tác động của hoàn cảnh lịch sử (như sự kiện Mậu Thân 1968) cùng người em trai là sĩ quan tình báo Đinh Văn Huệ, ông chính thức nhận lời làm điệp viên nằm vùng. 
• Nhiệm vụ tình báo: Nhờ vị thế chính trị cao cấp và mối quan hệ thân thiết với các tướng lĩnh như Tổng trưởng Quốc phòng Cao Văn Viên, ông dễ dàng ra vào Bộ Tổng tham mưu để thu thập và chuyển giao nhiều tài liệu, tin tức chiến lược quan trọng về phía cách mạng. 

Sự kiện tháng 3 năm 1975

• Chuyến đi Mỹ: Vào tháng 3 năm 1975, ông tham gia phái đoàn Việt Nam Cộng hòa sang Mỹ vận động viện trợ khẩn cấp.
• Bài diễn thuyết: Ông đã có bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ phản ánh tình hình suy sụp và rối ren của chính quyền Sài Gòn lúc bấy giờ.
• Báo cáo về chiến khu: Toàn bộ thái độ thờ ơ của phía Mỹ và thông tin thực tế từ chuyến đi đã được ông cấp tốc báo về tổng hành dinh, giúp cấp trên đẩy nhanh kế hoạch giải phóng miền Nam. 

Giai đoạn sau năm 1975

• Sau ngày đất nước thống nhất, thân phận điệp viên U4 của ông mới dần được hé lộ.
• Ông tiếp tục làm việc tại cơ quan lãnh đạo của Thành phố Hồ Chí Minh và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất.
• Tìm hiểu chi tiết về hoạt động của nhân vật này qua bài viết trên U4 – điệp viên cộng sản làm 'quan lớn' trong Nghị viện VNCH. 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Hơi thở và bệnh tật

 Hơi thở và bệnh tật

Mình có kể vụ hơi Nitric Oxide giúp giãn nở các mạch máu, giúp  máu huyết lưu thông dễ dàng hơn trong huyết quản. Khi 3 ông thần tiến sĩ đoạt giải Nobel về y khoa, khám phá ra chất hơi Nitric Oxide thì các công ty bán đủ loại bổ sung để tạo nên Nitric Oxide. Thiên hạ thi nhau mua uống mệt thở. Nhìn lại chả có kết quả nên sau vào tháng lại bỏ. Lý do là khí Nitric oxide cần nhiều điều kiện mới hội tụ được.

Đó là vấn nạn của đa số người Mỹ chăm sóc sức khoẻ nên cứ nghe ai nói hay đọc trên báo chí hay email là bỏ tiền ra mua rồi tiền mất tật mang. Nhiều loại bổ sung mình mua rồi giờ xem lại chả hiểu lý do nào, trước đây mua. Hoa Kỳ là nước tốn tiền nhiều nhất cho y tế nhưng sức khoẻ người Mỹ lại te tua nhất. Chán Mớ Đời 

Có giáo sư đại học Texas, Nathan Bryan, cho biết trong một podcast là 2/3 người Mỹ sáng nào cũng xúc miệng bằng nước sát trùng như Listerine vì nghe quảng cáo loại này tiêu diệt 99.9% các vi khuẩn trong miệng. Vấn đề là như bom napalm, họ xúc miệng bằng listerine thì chất sát trùng này tiêu diệt các vi khuẩn xấu nhưng cùng lúc cũng xơi tái luôn các vi khuẩn cần thiết cho hệ vi sinh trong đường ruột, mồm,… thế là ngọng. Khi ăn chúng ta cần nhai để tạo ra nước miếng giúp các vi khuẩn tốt ở miệng làm việc đưa xuống bao tử, đường ruột. Đàng này, cứ xúc miệng cho khỏi hôi miệng nên giết hết các vi khuẩn cần thiết cho hệ vi sinh của chúng ta. Vô hình trung làm hư hệ vi sinh của cơ thể và than là tại sao chúng ta đau ốm, bệnh tật.

Ông ta giải thích như sau: nitrate đến từ các loại rau xanh và củ dền… Có một số vi khuẩn trong miệng bám trên lưỡi có thể biến Nitrate thành nitrite. Nitrite giúp cơ thể tạo nitric oxide, giúp giãn nỡ các mạch máu, giúp máu chuyên chở oxy đến các tế bào. Có nhiều nitric oxide thì sẽ giúp bảo hoà huyết áp. Được biết là xúc miệng bằng các chất sát trùng như Listerine sẽ gây bệnh áp huyết cao. Họ có xét nghiệm qua nhiều nghiên cứu thì những người dùng antiseptic thì 3 tháng sau đi thử nghiệm lại thì thấy áp huyết cao hơn trước so với những người không xài các loại hoá chất sát trùng khi xúc miệng.

Trước đây bác sĩ cho toa thuốc trị reflux bao tử, ợ chua nhưng chỉ cho độ 2 tuần lễ nay thì người ta bán công khai ở chợ nên ai cũng có thể mua về uống. Loại thuốc này giúp bao tử bớt làm ra chất acid nhưng nếu uống hoài thì bao tử sẽ không thả acid ra để làm tiêu cơm, sẽ gây nguy hiểm cho các phần khác của cơ thể. Không có bác sĩ nào cho bệnh nhân uống kháng sinh trường kỳ cả nhưng chúng ta vì không biết, không hiểu nên nghe quảng cáo nên tin và làm theo. Kết quả là tiền mất mà bệnh vẫn kéo dài.

Tương tự đánh kem đánh răng thì có chất Fluoride, thậm chí trên cái ống kem đánh răng có ghi rõ ràng như trên bao thuốc lá có ghi cảnh báo về hệ luỵ của hút thuốc. Có bác nào tò mò thì theo đường dẫn để hiểu fluorite nguy hiểm cho sức khoẻ thậm chí có ông thợ sửa ống nước kêu sửa thông lavabo bị nghẹt vì chủ nhà xúc miệng bằng Listerine, khiến tiêu diệt hết vi khuẩn ở chỗ nước nằm để mùi hôi không bốc lên lại từ ống thoát nước nên nghẹt ống cống. Em mua cho vợ em kem đánh răng bên Đức quốc vì họ cấm sử dụng fluoride. Chán Mớ Đời 

Trong nước uống từ thành phố, đều có chất Fluoride. Dù biết rất độc cho cơ thể nhưng người ta không dám bỏ vì sợ bị thưa kiện từ mấy chục năm qua đầu độc dân tình. Cho nên nước dùng ở nhà cần phải được lọc. Vấn đề là khi lọc thì mất hết các khoáng chất cần thiết. Do đó cần ăn hay uống thêm khoáng chất như muối 100%, không phải muối bàn ăn vì đã được chuyển hoá rồi. Nhớ năm ngoái đi bộ 35 km/ ngày ở Ý Đại Lợi, mình phải khuấy 2 bình nước với electrolyte. Sáng thức dậy, mất nước qua đêm nên phải ngậm chút muối và uống nước. Tưởng tượng 1/3 thời gian tỏng ngày ngủ nên mất nước và không tiếp tục uống nước. Ai buồn đời thì xem đường dẫn về fluoride sau đây:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/fluoride-toothpaste#is-it-saàe

Cho nên sau này mình tuy nông dân ngu lâu dốt bền, cũng phải chịu khó đọc tài liệu, xem phim tài liệu phỏng vấn các khoa học gia để hiểu thêm về y tế. Các khoa học gia cho biết khoa học tiến rất xa so với thế kỷ 20 nhưng các trường y khoa tại Hoa Kỳ vẫn giảng dạy chương trình chữa bệnh các đây 100 năm. Cách chữa bệnh hiện nay rất chậm so với các khám phá mới khoa học về cơ thể cũng như hệ vi sinh con người. Người ta chưa cập nhật hoá các tiến bộ khoa học hiện nay. Lúc đầu đọc tài liệu y tế thì như đọc lĩnh cương của đảng cộng sản nhưng từ từ mưa lâu thấm đất nên cũng giác ngộ cách mạng theo kiểu bình dân học vụ kiểu nông dân.

Họ nghiên cứu về rau củ ở Hoa Kỳ như sau. Đại học Texas đi New York, Los Angeles, Dallas mua trái cây và rau củ đem về phòng thí nghiệm để xem xét. Khám phá ra là rau cải mỗi địa phương khác nhau về chất dinh dưỡng. Ở Cali tương đối đỡ nhưng nhiều hơn 80% chất dinh dưỡng so với New York. Họ giải thích là đất canh nông ngày được trưng dụng hoá quá tải nên ít nitrogen và các chất dinh dưỡng khác. Nên ai mua rau cải hữu cơ (Organic) thì tốn nhiều tiền mà chất dinh dưỡng lại ít vì thiếu Nitrogen. Rau cải trồng theo hữu cơ thì ít chất dinh dưỡng hơn loại thường đến 10-20%. Người ta nói phong trào hữu cơ là cuộc lừa bịp của thế kỷ. Chúng ta phải ăn gấp 10 lần cách đây 1 thế kỷ cho đủ chất dinh dưỡng. Thuốc bổ sung là bịp bợm.

Hình như mình đã có kể vụ bên pháp họ khám phá ra thực phẩm ngày nay, kém chất lượng đến 45% so với thế kỷ 20. Lý do là nhà nông sử dụng đất trồng trọt quá tải không để cho đất được bồi đắp lại môi trường. Chúng ta ăn trái cây hay rau cải tuy to hơn xưa vì các hoá chất nhưng các khoáng chất có trong rau cải không bằng khi xưa. Có ông mỹ nhà bên cạnh trồng rau sau nhà nên lâu lâu nhiều quá ông ta đem sang biếu. Ăn cà chua của ông ta ngon không thể tả.

Được biết các nước Bắc âu bị bệnh trầm cảm rất nhiều vì thiếu ánh sáng mặt trời. Ánh sáng mặt trời rất cần thiết cho cơ thể để giúp tạo thêm Nitric Oxide cũng như sinh tố D. Có chị bạn bác sĩ kể là các người sống miền bắc mùa đông giá lạnh bị bệnh loãng xương vì thiếu ánh mặt trời còn miền nam như Cali, nắng ấm cũng lâm vào tình trạng tương tự là về già bị loãng xương. Lý do là họ sợ đen như Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen vì ánh mặt trời nên ra đường, phải trét kem chóng nắng. Đây là hệ luỵ của các quảng cáo của kem chóng nắng khiến thiên hạ tin như sấm. Vấn đề là kem chống nắng lại gây bệnh ung thư nhiều hơn vì các độc tố của các chất hoá học. Ánh mặt trời giúp chúng ta sống khoẻ. Ở Việt Nam mình thấy thiên hạ bắt đầu theo chân người Nam Hàn, làm da cho mịn, dán trên mặt đủ trò nhưng sau này lại thiếu chất dinh dưỡng, bệnh hoạn thêm. Chán Mớ Đời 

 Chung quy là các bệnh cấp tính đều do thiếu Nitric Oxide. Người ta cho biết 50% các người được bác sĩ kê toa thuốc cao áp huyết không trị được. Đọc tin tức của Viện Y Té Quốc gia Hoa Kỳ sau đây:  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31709856/  Vấn đề là càng lớn tuổi, cơ thể của chúng ta càng mất khả năng tạo khí nitric oxide. Người ta khuyên là phải có phơi nắng ánh mặt trời mỗi ngày, ăn các chất có chất dinh dưỡng nhằm tạo ra nitric oxide, và quan trọng nhất là thở bằng mũi để bơm Oxygen vào cơ thể để nitric oxide giúp đưa oxy vào các tế bào. 15 phút đi bộ trong vườn. Họ giải thích là làn da cần đến 15-20 phút ngoài nắng mới hấp thu được hồng ngoại tuyến qua làn da để tạo hormone, sinh tố C, nay được biết thêm giúp tạo ra khí Nitric Oxide. Chán Mớ Đời  

Hôm trước gặp lại anh quen, khi xưa có thời gian tập Đông Phương Hội. Anh ta cho biết mới ở bệnh viện về sau 1 tháng trời. Hỏi lý do, anh ta cho biết là lá phổi chỉ sử dụng có 25% dung tích nên tối ngủ phải đeo bình dưỡng khí. Mình đoán lý do là quen thở bằng miệng nên từ từ lá phổi không được sử dụng hết nên teo lại. Vợ mình cho biết mỗi chiều đi bộ, hít sâu vào thấy người khoẻ hẳn ra vì có nhiều oxy được đưa vào các tế bào . Nhất là ngủ được.

Vấn đề ngày nay tin tức nhiều quá mà không biết thanh lọc ra sao. Tin tức về ung thư, tiều đường, Alzheimer rồi mấy thứ khác. Người thì kêu ăn chay, người gọi ăn thịt, người kêu nhịn ăn chữa bệnh riết chúng ta đọc hay theo dõi bị tẩu hoả nhập ma. Đi thử máu theo đơn của bác sĩ thì có mấy ông bác sĩ khác kêu sai. Phải thử cái này cái kia, toàn là các danh từ có tiếng tây tạng không nên nông dân như mình chỉ biết nhục.

Như vụ người ta kêu vùng Xanh “Blue zone”, có người thọ hơn 100 tuổi nhờ ăn uống theo chế độ này chế độ nọ. Điển hình là Okinawa, họ cho rằng người nhật ở đây sống lâu lắm trên 100 tuổi nhờ ăn uống mỗi ngày ra sao… đùng một cái, tiến sĩ David Sinclair, giáo sư đại học Harvard kêu đừng tin vì gia đình người Nhật ở Okinawa không thông báo cha mẹ họ chết để tiếp tục lãnh tiền hưu trí của cha mẹ họ. Có một phim tài liệu khác cho biết là 30,000 lính mỹ đóng quân tại đây nên thức ăn của người sở tại cũng bị ảnh hưởng bởi thức ăn mỹ nên dân tình cũng mập bú xua la mua. Cho nên thiên hạ chạy theo ăn kiểu Ở-kê-no-quá mệt hở, rồi béo vẫn béo, mập thì căng da thêm. Cho nên đọc báo, xem phim cũng khoan tin vội. Tìm thêm tài liệu đọc. Cái nào thấy lạ lạ thì mình kiểm chứng vói NIH, viện y tế quốc gia Hoa Kỳ. Cứ vào trang nhà rồi đánh câu hỏi lòi ra kết quả. Tương tự đừng tin những gì em kể,, ráng tìm kiếm tài liệu để dọn cho một lối sống khoẻ mạnh.

Mình theo dõi và đọc tin tức và tài liệu về sức khoẻ, y tế. Nhận thấy là mấy ông bác sĩ, đa số về chỉnh xương hay chi đó, làm không ra tiền nhiều nên tạo những kênh về y tế, nói sơ sơ về bệnh này bệnh nọ rồi đùng một cái kêu gọi uống thuốc bổ sung chi đó. Có nhiều bác sĩ giải phẫu tim mạch cũng lên kênh YouTube làm chương trình, bán thuốc kiếm tiền, được cái nhãn hiệu lương y như từ mẫu. Được cái là nhờ internet nên ngày nay chúng ta mới có tin tức trái chiều. Vấn đề là phải lọc tin tức nhiều như các làn sóng biển tiếp tục đập vào bờ.

Bác sĩ bán statins thì kêu cholesterol là thứ giết người Mỹ chết nhiều nhất, ông bán cao áp huyết thì kêu bệnh này giết người nhiều nhất, đến ông bệnh Alzheimer thì kêu bệnh này giết nhiều nhất, ông bác sĩ loãng xương thì kêu 75% người Mỹ chết ở tuổi trên 65 là bị té, gãy chân, xương chậu rồi không lành, chỉ nằm thì đi tây. Vụ này thì mình tin vì có ông hàng xóm bị té, giải phẫu này nọ rồi đứng dậy không nổi nên bà vợ kêu bác sĩ rút ống. Có chị bạn học xưa, mới qua Thuỵ sĩ để bác sĩ giúp cho đi tây phương tuần vừa rồi vì ở pháp, chưa có luật cho phép bác sĩ chấm dứt cuộc đời bệnh nhân. Chị ta bị bệnh mấy năm nay, năm ngoái mình về paris, có gặp lại thấy thần sắc te tua. Kỳ nào về Paris, vợ chồng chị ta đều mời đến nhà dùng cơm, năm ngoái thì mời ra tiệm vì không có sức để nấu nướng như xưa.

Ngược lại cũng có những bác sĩ có y đức, nói lên sự thật về tình trạng sức khoẻ, y tế tại Hoa Kỳ. Nhiều người bị rút bằng hành nghề. Họ nói lên sự kiểm soát của các công ty thực phẩm và dược phẩm, cộng thêm tập đoàn y sĩ, biến chúng ta trở thành con bệnh suốt đời. Chữa khỏi một bệnh nhân là mất đi một khách hàng.

Chúng ta đã chứng kiến vụ Covid-19 vừa qua. Họ hù doạ, đè bắt chúng ta phải chích ngừa đủ trò để rồi ngày nay, họ khám phá ra sự thật. Quốc hội điều trần ông Fauci, đã được tổng thống Biden ân xá nên chả đụng tới ông ta được, nên cứ ra quốc hội, ông ta từ chối trả lời như thể kêu “Fuck You”. Chán Mớ Đời 

Cách tốt nhất là mình tự đi tìm học hỏi, đọc sách báo ngoài lề để giúp sức khỏe cho mình, chớ tin nhiều ông bác sĩ bán thuốc trên mạng cũng mệt. Có một cuốn sách viết bởi một ông bác sĩ người Nhật, nói về chế độ dinh dưỡng, ăn một ngày một bữa. Được dịch ra tiếng đức nhưng tuyệt nhiên các công ty thực phẩm cũng như hội đồng y khoa không cho phép dịch qua anh ngữ. Mình có anh bạn ở Việt Nam mua bản dịch việt ngữ gửi cho. Từ đó mình ăn theo chế độ một ngày một bữa OMAD. Thấy khoẻ người. Có mấy người bạn mỹ quen, nghe mình cũng theo chế độ này thì có người xuống 60 cân, họ khoẻ lại bớt uống thuốc.

https://www.chosun.com/english/world-en/2025/10/03/Z2VCDQ4YUFGRXC3LPTMUEYTF4U/#:~:text=Dr.%20Nagumo%20Yoshinori%2C%20author%20of,By%20Jung%20A%2Dim

Nói chung là mình ăn uống điều độ, theo chế độ Một Ngày Một Bữa, vừa rau vừa thịt, bớt ăn ngọt, tinh bột, tập thể dục như đi bộ, Thái Cực Quyền, nội công Hồng Gia mỗi ngày, thở bằng mũi qua thanh quản giúp tạo ra nitric oxide. Tối ngủ thì lấy băng keo dán mồm lại để không há mồm, giúp thở bằng mũi. Không dùng listerine để xúc miệng. Có ông khoa học gia cho biết chuối có potassium nhiều nhưng lại là từ cái vỏ chuối nên cắt chuối, không lột vỏ, nấu sôi rồi uống trước khi đi ngủ. Mình thử hai hôm nay thì thấy ngủ rất say. Nói chung thì sức khoẻ mình ngày nay so với 20 năm về trước thì khả quan hơn. Trong khi bạn bè cũng tuổi hay nhỏ hơn thì bắt đầu rệu. Chán Mớ Đời (còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Nitric Oxide và bệnh tật khi về già

 Nitric Oxide và bệnh tật

Hôm qua, sau khi tập Khoa kêu mình và ông mỹ ở lại để giao thủ xem ra sao. Ông Mỹ trẻ hơn mình, to cao hơn nắm tay mình. Mình lắc tay kéo ông ta thì chưa đúng như ý của Khoa lắm nhưng cũng thể hiện được mình có thể quăng ông mỹ trẻ hơn và to con hơn. Ông mỹ giải thích lý do ông ta buông tay mình ra vì sợ mình quăng ông ta bay lên không. Khoa dặn ông ta cứ giữ tay mình chặt nhưng lần nào cũng bị thả tay hay nắm không chặt. Sau đó Khoa nói ai biết anh là ông già 70 tuổi. Chán Mớ Đời 

https://youtu.be/yU4DUaFnP9A?feature=shared

Từ mấy năm nay, Khoa hướng dẫn mình tập với hơi thở, thở bụng nghĩa là không thở bằng miệng, chỉ thở bằng mũi. Tò mò mình đọc thêm 2 cuốn sách của một ông phóng viên về y tế, người Mỹ tên James Nestor và một ông người Ái NHỉ Lan Patrick McKeown. Hai người này kể bệnh tật của họ khi còn trẻ vì thở bằng miệng sau nhờ tập thở bằng mũi nên từ từ khoẻ mạnh lạnh. Họ nói đến một loại khí tên Nitric Oxide được tạo khi thở bằng mũi và thực phẩm, giúp đưa oxy vào các tế bào. Mình thích đọc sách do mấy người thườn g viết dễ bình dân học vụ chớ mấy ông tiến sĩ viết kiểu hàn lâm nên đọc như bản tuyên ngôn của Karl  Marx.

Mình nhớ lần đầu tiên leo Machu Picchu bên Peru, ngày đầu tiên leo núi, mình thở không nổi vì cao độ. Miệng cứ ngáp ngáp, khát nước uống mệt thở. Mình đi đường mòn 8 ngày nên cao độ ngày đầu tiên cao hơn cả Inca trail. In ca trail thì chí có ngày đầu lên cao điểm nhất rồi đi xuống 4 ngày sau. Sau này mình mới hiểu lý do là vì mình thở bằng miệng. Khi leo đỉnh Whitney, bằng đường mòn Mountaineers, ngắn hơn đường thường (11 dặm) nhưng khó và leo dốc cao hơn. Mình leo bình thường vì thở bằng mũi.

Lý do là về già người ta hay gặp phải tăng huyết áp động mạch phổi (pulmonory hypertension). Khi chúng ta thu nhận ít Oxy thì các hệ thống nội tạng nở ra vì cần thêm oxy cho tế bào nhưng 2 lá phổi thì hơi khác. Nếu chúng ta thu nhận ít oxy vào phổi thì sẽ gặp trường hợp được gọi co mạch do thiếu oxy (hypoxic vasoconstriction) mà chúng ta gọi là Baby Syndrome. Nhớ hồi nhỏ ở nhà có 2 người em, tính tình rất bướng, mỗi lần khóc là khóc ngất, mặt tím xanh vì thiếu oxy. Và nitric oxide chữa vấn đề này vì giúp giãn nở các mạch máu của phổi, giúp thu nhận thêm oxy. Và khi thở bằng mũi sẽ giúp cấu tạo nitric oxide. Lần sau gặp mình sẽ hỏi hai người em này ngủ có bị lộn xộn không.

Khi chúng ta thở bằng mũi thì không khí đi vào sẽ có các lông mũi làm hệ thống thanh lọc chất dơ, vi khuẩn thêm sưởi ấm không khí trước khi đi vào phổi trong khi thở bằng miệng thì không có hệ thống thanh lọc tương tự nên hít thở hơi lạnh có thể bị bệnh, nhiều chất độc ngoài không khí có thể bay thẳng vào cơ thể. Chưa kể vụ không khí làm Axít-hoá các thức ăn trong miệng, tạo ra gum ở các chân răng. Mình có kể vụ tránh vụ sâu ăn răng rồi.

Chỉ đến năm 1991 thì nitric Oxide mới được nhắc đến vì có 3 khoa học gia đoạt giải nobel về y khoa do họ cùng khám phá ra Nitric Oxide. Khi chúng ta ngủ mà ngáy là vì há mồm, mà há mồm thì sẽ ít oxy được thu nhận vào các tế bào. Mở miệng thì mình có thể giả ngáy nhưng khi ngậm miệng lại thì chịu không ngáy được. Xem như muốn hết ngáy chỉ cần lấy băng keo trong dán cái mồm trước khi đi ngủ. 

Nếu xét về enzyology (môn học về enzyme) và sinh vật học thì enzyme được thấy trong các tế bào endothelial và trong các mạch máu của cơ thể. Người ta bắt đầu hiểu là khi thở bằng mũi sẽ giúp cấu tạo Nitric Oxide. Vấn đề là đối với người lớn tuổi, quen thở bằng miệng lâu năm sẽ hạn chế tiếp nhận oxygen vào lá phổi, ít nitric oxide sẽ đưa đến tình trạng rối loạn chức năng nội mô nên khiến họ phải thở nhanh đưa đến tình trạng cao áp huyết, tiểu đường và hết cường dương. Người ta kể họ vô tình tìm ra thuốc cường dương Viagra là khi tìm cách tạo nitric oxide. Lý do là khí này giúp nở các mạch máu để máu dễ lưu thông hơn vì thường bác sĩ kê toa thuốc loãng máu để khỏi bị tai biến. Và khi tìm ra cách giúp nở các mạch máu thì cũng giúp mạch máu ở dương vật nở ra bơm máu về. 

Các bác trai khoan mừng vì họ cho biết độ 40% là hiệu nghiệm vì cần thêm nhiều yếu tố để giúp máu bơm về dương vật. Còn phụ nữ thiếu nitric oxide thì cũng bị lạnh cảm, cũng nên cẩn thận vì lý do thiếu nitric oxide nên có thể đưa đến nhiều bệnh tật khác như đàn ông, tim gan phèo phổi, tiểu đường này nọ.

Ngoài ra có những loại khác giúp mạch máu nở giãn như ăn ớt cay, uống niacin….

Thế vận hội 2012 được tổ chức tại Luân đôn, các lực sĩ Anh quốc đoạt nhiều huy chương nhất từ trước đến nay. Họ được cơ quan thế vận hội Anh quốc cho uống nước rau củ giúp tạo ra nitric oxide, khiến oxy được chuyển đến tế bào nhiều. Sau đó thì các công ty mới bán các loại quảng cáo sẽ giúp có nhiều nitric oxide như bột củ dền bú xua la mua. Theo mấy khoa học gia thì sai vì uống 3 cái này không hiệu nghiệm vì mỗi cơ thể khác nhau. Cần nhiều yếu tố để giúp tạo nitric oxide. Có lần mình cũng đọc mấy vụ này, mua về uống mấy tháng tốn tiền chả có kết quả. Thật ra cần phải tập thể dục hay đi bộ giúp máu lưu thông thì mới giúp cơ thể đưa oxy vào các tế bào. Chán Mớ Đời 

Mấy người bị ngưng thở khi ngủ (sleep apnea), đa số là thở bằng miệng nên khi không có oxy thì cơ thể không thể tạo ra nitric oxide. Mà không có nitric oxide thì cơ thể không thể đưa oxy vào các tế bào. Những người ngủ mà bị ngưng thở khi có tỷ lệ cao 10 lần bị bệnh về tim, đột quỵ, tái biến,… hôm trước đi dự buổi gây quỹ, gặp lại một anh quen đồng tuổi. Anh ta cho biết ở bệnh viện 6 tuần về. Hỏi lý do, nói là thở không được, chỉ sử dụng được 25% lá phổi nên tối ngủ phải gắn oxy nơi mũi để thở. Nếu thuở bằng miệng lâu ngày sẽ khiến hai lá phổi không họat động hữu hiệu. 

Lâu rồi mình có xem một phim tài liệu nói về 1 bác sĩ giải phẫu tim mạch Caldwell Blakeman Esselstyn Jr. và một tiến sĩ đại học Cornell tên Campbell. Ông bác sĩ cứ thông tim cho bệnh nhân nhưng rồi vài tháng sau lại thấy bệnh nhân trở lại nên buồn đời ông ta thắc mắc lý do thay vì vui mừng, hốt bạc. Một ông tiến sĩ đại học Cornell làm một nghiên cứu bên Trung Cộng về dinh dưỡng suốt 20 năm thì khám phá ra các vùng ăn thịt nhiều bị bệnh nhiều còn các vùng chế độ dinh dưỡng ăn nhiều rau cải thì ít bị bệnh hơn. Hai ông nhập lại, khuyến khích người Mỹ ăn rau cải nhiều. Bệnh nhân của ông bác sĩ có một số theo chế độ ăn rau cải nhiều thì sống lâu cả 20 năm như ông tổng thống Bill Clinton tuyên bố là ăn rau cải để sống còn.

Họ phỏng vấn vợ ông bác sĩ thì bà này ra các công thức như ăn rau Kale rất nhiều,… sau này mình mới hiểu là trong rau cải có nhiều chất sơ và giúp tạo nitric oxide. 10 năm về trước xem tài liệu chỉ biết vậy nhưng không hiểu lý do, nay đọc thêm tài liệu thì mới giác ngộ cách mạng. Nên ăn rau cải nhiều. 

Đường chuyển hóa enterosalivary này bổ sung cho việc sản xuất NO nội sinh và đặc biệt quan trọng khi hệ thống L-arginine–NOS bị suy giảm (ví dụ trong quá trình lão hóa, rối loạn chức năng nội mô hoặc thiếu oxy). Các loại rau giàu nitrat như củ dền, cải rocket (arugula), rau bina, xà lách, cần tây và các loại rau lá xanh khác, cung cấp phần lớn nitrat trong chế độ ăn thông thường (thường chiếm 60–80%).

Bằng chứng vững chắc nhất liên quan đến tác động lên hệ tim mạch. Nhiều thử nghiệm ngẫu nhiên và phân tích tổng hợp cho thấy nitrat trong chế độ ăn (thường dưới dạng nước ép củ dền cung cấp khoảng 200–800 mg nitrat, hay ~3–13 mmol) làm giảm huyết áp ở mức độ vừa phải. Mức giảm điển hình khoảng 3–5 mmHg đối với huyết áp tâm thu (và đôi khi giảm nhẹ hơn đối với huyết áp tâm trương) ở cả người huyết áp bình thường và người tăng huyết áp, với hiệu quả xuất hiện trong vài giờ và duy trì trong nhiều ngày đến vài tuần khi sử dụng đều đặn. 

Các cải thiện về chức năng nội mô, độ cứng động mạch và các dấu hiệu sức khỏe mạch máu cũng đã được ghi nhận. Những thay đổi này phù hợp với việc tăng khả dụng sinh học của NO dẫn đến giãn mạch. Nhưng thường mấy loại mua về khuấy uống thì không hiệu nghiệm. Hôm nào mình kể vụ này vì khá dài.

Nitric oxide có thể cải thiện hiệu quả sử dụng oxy, thời gian đến khi kiệt sức và công suất đầu ra, đặc biệt ở người tập luyện giải trí hoặc mức độ trung bình và trong các bài tập cường độ cao hoặc sức bền. Hiệu quả nhỏ hơn hoặc không rõ ở vận động viên chuyên nghiệp. Năm vừa rồi đi bộ mỗi ngày 30-40 km ở Ý Đại Lợi, chiều mình ăn xà lách rất nhiều rồi thịt bò nhưng quan trọng là mình thở bằng mũi. Nhớ mình có kể trên là các lực sĩ thế vận hội của Anh quốc được cho uống mỗi ngày loại nước rau cải có nitric oxide.

Dữ liệu mới cho thấy lợi ích có thể đối với độ nhạy insulin, sức khỏe răng miệng (thông qua ảnh hưởng đến hệ vi sinh miệng) và lưu lượng máu não. Một số nghiên cứu quan sát liên kết việc tiêu thụ nitrat từ thực vật cao hơn với nguy cơ thấp hơn về các sự kiện tim mạch, sa sút trí tuệ hoặc thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác, mặc dù có thể còn nhiễu do chất lượng chế độ ăn tổng thể.

Ngày nay, tại Hoa Kỳ chúng ta uống nước có fluoride, đánh răng cũng có chất fluoride thêm họ quảng cáo xúc miệng Listerine nên vô hình trung giết hết vi khuẩn cần thiết trong hệ vi sinh miệng. Chị vợ mình là nha sĩ thì kêu sáng khoan xúc miệng, để ăn đã giúp các vi khuẩn tốt xuống đường ruột giúp hệ miễn nhiễm của mình. Họ nói cạo lưỡi cũng mất đi khá nhiều vi khuẩn tốt cho đường ruột, hệ miễn nhiễm. Tương tự khi ăn, nên nhai cẩn thận sẽ giúp có nhiều nước miếng giúp đường tiêu hoá.

Ông Nestor, kể là được mời đi nói chuyện tại các đại hội nha sĩ thì hưởng ứng không được tốt đẹp lắm vì nha sĩ cần bệnh nhân mà nay nói họ không được dùng hoá chất xúc miệng,.., xịt nước xúc miệng khiến ít bệnh nhân tới thăm thì đói à. Tương tự các sinh tố như K2 cần để giúp răng tốt. Mình có kể 2 năm không đi nha sĩ để xem hiệu nghiệm ra sao. Mình thở bằng mũi, đánh răng bằng kem đánh răng sản xuất từ Đức quốc, vì họ cấm fluoride, xịt nước ở kẽ răng sau khi ăn uống để tránh bị axít-hoá thức ăn còn dính ở kẽ răng. Lý do là có floss răng và đánh răng thì khi xịt nước vẫn rớt xuống các mảnh thức ăn nhỏ bé dính ở kẽ răng. Chị bạn nha sĩ kêu răng tốthơn lần trước. Nhờ anh bạn nha sĩ giải thích cho mình và kêu ra Costco mua cái máy xịt nước để tẩy sạch răng hàng ngày.

Thiếu hụt nitrat/nitrit lâu dài trong chế độ ăn ở mô hình động vật đã được liên kết với hội chứng chuyển hóa, rối loạn chức năng nội mô và tăng tử vong do tim mạch, hỗ trợ vai trò sinh lý của nitrat ngoại sinh.

Mỗi chiều mình đi bộ với vợ thì cô nàng kêu hít sâu, giúp ngủ tốt, bớt uống thủ ngủ lại nhưng cô nàng vẫn còn thở bằng miệng khi ngủ. Tối mình đi ngủ thì lấy băng keo dán nơi miệng để tránh mở miệng khi ngủ. Sáng ra thì thấy khoẻ dù ngủ độ 6-7 giờ, vì xem đồng hồ thì thấy ngủ sâu lâu hơn còn khi quên dán băng keo thì thấy ngủ sâu ít và hay trằn trọc.

Bác sĩ khuyên là tối ngủ thức giấc vào lúc 2-3 giờ sáng thì không nên dậy đi tiểu vì sẽ khiến mình mất ngủ, trằn trọc luôn. Họ lý giải là tối nhiều khi nằm nghiêng nên nước tiểu hay bị dồn về một phía. Họ nói cứ quay nằm thẳng, đừng bật đèn hay thức giấc thì sẽ ngủ lại nhanh còn thức giấc, đi tiểu, bật đèn thì hệ sinh học của mình nhất là tim đang đập nhẹ nay vì thức giấc nên bắt đầu làm việc, cơ thể nóng lên nên khó dỗ giấc ngủ lại. Họ khuyên ngủ phòng mát một chút thay vì nóng. Lý do là cơ thể hạ nhiệt thì mới ngủ được. Tuỳ cơ thể mỗi người. (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn