Về già, cái gì quý nhất

Hôm nay đi vườn về sớm để đi thăm người thân nằm nhà thương. Hỏi ra hai người quen đều nằm chung bệnh viện, cùng lầu nên đỡ. Một người bị ung thư ruột, vừa mới được giải phẫu, nằm lim dim, một người thì bệnh già nên Chán Mớ Đời, cũng lim dim trên giường bệnh. Hỏi thăm chúc mau lành bệnh rồi ra về, thấy nản đời anh bia ôm.

Hôm nay mở ứng dụng thì thấy có thêm phần này nên tò mò thì khám phá ra từ trên 9 năm qua mình đã đi bộ trên 8,772 dặm. Lâu nhất là 375 cây số năm ngoái còn thì lai rai ở vườn . Xem như mỗi ngày trung bình đi 2.5 dặm

Hôm trước có anh bạn rủ đi ăn bún đậu. Kể có 4 thằng bạn banh ta lông. 2 người bị black-out khi lái xe. Tiền bạc nhiều đếm không hết nhưng rồi cũng hoa rụng ven sông. Anh bạn đang dự định mua chiếc xe Tesla mới, có vụ lái xe tự động, không người lái chớ như mấy anh bạn bị black out thì hơi mệt. Kể mỗi ngày thức dậy, phơi nắng một tí rồi mò xem có tiệm ăn nào mới mở, ngon thì lái xe đi ăn thử. Ăn cho đã chớ mai mốt con cháu không cần hỏi thèm món gì, khỏi phải đợi chúng cúng quẩy gì cả. Mình thích chạy tesla nhất là ban đêm, cứ nhấn nút kêu “take me home” là tự động nó chạy về nhà, đỡ sợ ngủ gục.

Mỗi tháng anh ta kể tiêu từ $4,000-$5,000 tiền ăn tiệm khiến mình thất kinh. Anh chàng này mình quen thuộc dạng biết ăn đồ tây, không như đa số Việt Nam, uống rượu khi ăn cơm lại bỏ đá vào. Lý do là về hưu tiền an sinh xã hội của đồng chí gái gấp đôi của mình mà cô nàng giữ hết khiến mình không có tiền, phải đi trồng bơ bán kiếm tiền lo nhà cửa, điện nước. Về già thiên hạ đi ăn cái này thử món kia, trong khi mình chỉ có bơ và bơ thêm bưởi, cây nhà lá vườn cho qua đời cô lựu. Thấy anh bạn hay, có tiền cứ đi kiếm tiệm ăn nào ngon thử, chớ mai mốt đi tây về thiên quốc thì tiền để lại cho ai. Mình thì ngược lại, chả thích ăn uống gì lắm. Lâu lâu có mấy người bạn nấu cho một nồi thịt kho trứng hay cá ăn là vui đời cô lựu.

Anh ta cho biết dạo này sức khỏe yếu, mới nằm nhà thương về. Ăn nhiều không được. Ăn chút xíu là phải ngưng nên ngày ăn 6 cử. Kinh. Mình nói nên mướn 1 hay cô y tá phi luật tân về chăm sóc. Anh ta kêu hết xí quách rồi. Mình nói đâu cần phải làm gì tối nằm ngủ với mấy cô như khi xưa vua Càn Long ngủ theo tư thế với 3 cô hầu đâu có làm gì. Nhằm hút khí lực của mấy cô gái trẻ. Mình có đọc một cuốn sách của một bác sĩ đông y ở pháp kể về vụ này. Bệnh nhân của ông ta đa số có vấn đề hết cường dương nên ông ta chữa theo cách đông y xưa. Ông ta chỉ nói nhiều người nổi tiếng bên tây , bên Mỹ đến khám. Ông ta kể có mấy quan nhớn Việt Nam sang sửa bệnh, đổ rượu vào bồn nước cho mấy cô gái còn trinh, vào ngâm thân thể mình rồi họ lấy vá múc rượu uống đủ trò. Có lẻ vì vậy mà mấy ông lớn hay đến đảo của ông Epstein để kiếm các cô gái vị thành niên. Đọc cho biết chớ mình cũng không tin lắm. Trong phim Áo Lụa Hà Đông , có quay cảnh một bà có con, nghèo nên bán sữa, cho ông già tàu nào ở Hội An bú sữa mình. Đó là quan niệm đông y nên tin hay không tuỳ người. Nay truyền nước biển cũng khoẻ mạnh như tây.

Nói tới ăn uống mới nhớ cuối tuần trước, mấy bà Trưng Vương họp mặt nhưng không cho mấy ông chồng tham dự. Có anh bạn hay tặng mình lá Vối uống, kêu đến nhà anh ta cho trái dâu tằm vì năm nay ra quá nhiều, anh ta làm rượu dâu tằm không hết. Đem về làm sinh tố xả ruột rất tốt. Chị vợ cũng là Trưng Vương, con cháu hai bà. Anh chồng kêu tại sao không cho mấy ông đi. Mình đoán mấy ông đi thì lại uống say nên mấy bà vợ để ở nhà trông nhà. Mình nói bà vợ đi họp lớp thì anh ghé nhà mình uống nước vối. Thế là nhất trí hôm đó nhưng đâu có ngờ, anh ta thèm nhậu.

Đôi giàu leo núi Whitney, nay sắp mòn rách. Chán Mớ Đời kệ ráng đi cho nó mòn luôn rồi thay đế mới.

Lúc anh ta gõ cửa thì thấy có đem theo một ông bạn nhậu nữa. Ông thần này mình có gặp vài lần ở nhà thân hữu, cũng văn nghệ văn gừng lắm. Mình tưởng họ đến nhà uống nước trà hay nước vối vì mình không ăn sau 6 giờ chiều. Ai ngờ họ đem theo một chai whisky và Soda. Đúng là dân mỹ chỉ uống Whisky và Soda. Hai ông ngồi nhậu và uống hết chai whisky, còn mình thì hết hai bình thủy nhỏ nước vối khiến mình thất kinh. Một ông càng uống mặt càng đỏ như gấc Nhà Bè, còn một ông càng uống thì mặt càng trắng như bột mì Trung Quốc khiến mình da xanh tái như như thịt heo thối mấy ngày. Nếu chụp hình thì như cờ tam tài. Chán Mớ Đời 

Người xưa hay nói Rượu vào thì lời ra nên họ bắt đầu kể chuyện đời xưa. Thời sau 75, Việt Cộng bắt đi làm rẫy, ở vùng kinh tế mới. Được xung phong vào dân quân du kích chi đó, mấy từ thấy lạ tai vì không biết. Họ kể mấy người đi buôn lậu để nuôi con, đêm khuya bị công an chận đầu tính làm tiền thì mấy ông thần dân quân chạy ra đòi bắn vì không biết mật khẩu. Nói tới mật khẩu lại nhớ đến câu chuyện ông lính gốc Quảng Nam, đêm canh gác, có mật khẩu “Bạch Đằng” thì đối tác phải nói: “Quang Trung”. Đến khi ông chỉ huy đồn về nhà ôm ấp vợ xong xuôi vào trại. Ông thần Quảng Nam kêu : “Bẹt đèn” khiến ông chỉ huy trưởng bật đèn pha xe lên thì ông kia kêu tét đèn rồi bẹt đèn khiến ông chỉ huy trưởng cứ bật đèn tắt đèn. Cuối cùng ông thần Quảng Nam ria một tràng đại liên.

Sau này khổ quá nên đi vượt biển, đến lần thứ 13 mới thoát ra khỏi hải phận Việt Nam. Sang Hoa Kỳ, thay vì đi làm rẫy như nhà nước giao phó cho con có cha chết trận cho Việt Nam Cộng Hoà “quốc gia nghĩa tử”, anh ta học ra kỹ sư đi làm hách xì xằng lắm. Họ kể bị Việt Cộng bắt ở tù khi đi vượt biển, bị nhốt ở tù như cơm bữa. Vừa về đến nhà thì có người kêu có tàu đi không. Lại xách dép chạy tiếp. Nói như cởi lên lưng cọp, ghiền vượt biển nên cứ có thuyền là đi. Anh kia, mình đoán đi theo diện đoàn tụ gia đình.

Thật ra mình đi bộ tiêu chuẩn mỗi ngày là 3.5 dặm nhưng dạo gần đây thấy đồng chí gái hơi yếu nên phải kéo đầu vợ đi bộ thêm 2-3 dặm vào buổi chiều nên lên hơi nhiều.

Anh ta kể ở Sàigòn đi cua gái nhưng đối tượng chê anh ta không biết đàn hát nên nổi điên lên đi học đàn và thanh nhạc. Rốt cuộc sau này gặp lại cô ta vẫn chê anh ta vì không biết hát đàn hai nốt Đô và La. Sau hai ông thần đòi tự lái xe về khiến mình lo sợ. May quá Chúa đã đưa hai ông thần về nhà bình yên. Nhận được tin nhắn mình mới yên tâm đi ngủ.

Hôm nay, xem lại đồng hồ thì thấy ứng dụng Pedometer nên mở ra xem thì khám phá ra từ 22 tháng 9 năm 2016, đến nay mình đã đi bộ trên 8,772 dặm, xem ra là trung bình 2.5 dặm mỗi ngày. Ở San Jose, có anh gốc Đà Lạt, du học ở Bỉ quốc trước mình chắc cũng 3,4 năm, rồi sang Hoa Kỳ làm luận án rồi ở lại đây làm việc. Mỗi ngày hai vợ chồng đi bộ mỗi sáng, không biết bao nhiêu dặm nhưng cứ 5 giờ sáng là họ dậy, đem gậy lên đường dù bình minh chưa ló dạng. Dạo ghé thăm hai vợ chồng, họ rủ đi với họ nhưng có đồng chí gái mà 5 giờ sáng thì khó đánh thức mụ vợ dậy. Hai vợ chồng nhìn mặt là biết chả bệnh hoạn gì cả, gầy như mắm. Họ ăn uống cũng rất kỹ, trồng rau ở nhà để ăn. Anh ta nói có chiết một nhánh dâu tằm Đà Lạt cho mình. Để xem tháng 6 này, chạy lên San Jose thăm thân hữu rồi ghé nhà anh ta.

Mình đi bộ vì bất đắc dĩ vì phải làm vườn còn hai vợ chồng này thì xem như quen rồi. Họ cho biết giờ sức khoẻ là hàng đầu, họ chỉ lo giữ gìn sức khoẻ. Mình vừa về đến Đà Lạt, đang còn jetlag, họ đã gọi kêu đi bộ xung quanh hồ Xuân Hương nên xin kiếu. Kiểu như mình sáng 5 giờ là đi tập ở Đông Phương Hội 90 phút. 

Con gái mình gửi cái link cho biết có ông Mỹ nào đi bộ mất 6 tháng từ New Jersey đến Cali. Em thấy cái này hấp dẫn. Có bác nào buồn đời trốn vợ đi bộ với em trong chuyến này. 

https://time.com/5713206/mike-posner-walk-across-america/

Cuộc đời lạ lắm, mình đâu có muốn đi bộ rồi khi không thiên hạ kêu mua cái vườn để chia lô xây nhà bán nhưng rồi như chán xây cất nên mình cứ để làm vườn vô hình trung mỗi ngày lên vườn lại đi bộ từ 4-9 dặm. Rồi có tên mỹ quen rủ leo núi cao nhất nước mỹ nên bỏ thời gian tập leo núi. Mới đi lần đầu lên Yosemite, bị té nức xương, phải mất 6 tháng mới lành. Thay vì bỏ cuộc mình lại tiếp tục tập luyện, và từ đó leo Kilimanjaro, Machu Picchu rồi cuối cùng đỉnh Whitney, cao nhất Hoa Kỳ nội địa.

Cho thấy mình may mắn có người xúi đi leo núi và tập Hồng Gia nên dạo này tương đối sức khoẻ khá ổn. Chỉ ăn ngày một bữa cho đỡ tiền chợ. Chịu khó lên vườn 5-6 ngày một tuần, chỉ có hôm nào có đá banh giải âu châu thì ngồi nhà xem cho vui đời cô lựu. 

Cần nhất là không tham dự vào cuộc chiến Dân Chửi v Mao-Gà, chả đem lại lợi ích gì cho bản thân, lại căm thù người này người nọ, sẽ giảm sức khoẻ của mình. Ai buồn đời thì lên vườn em một ngày một tuần chính có anh quen, gốc Huế, về hưu, mỗi tuần anh ta ghé vườn phụ em làm lặt vặt vài chuyện, có sức khoẻ đi bộ lên đồi xuống dốc. Không thấy anh ta vào mạng xã hội chửi bới này nọ. Rất khoẻ, anh ta dạo này bận vì phải lên mấy ngọn núi xung quanh vùng này đẻ phụ mấy người làm lại đường mòn cho dân cư đi leo núi vì tuyết tan thì sẽ làm hư một số con đường mòn. Về già như anh ta rất tốt, tinh thần yêu đời, không bị lộn xộn trong đầu.

Xong om

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Bơ Hass Cali nổi tiếng vì đâu

 Bơ Hass Cali 

Năm nay, hoa cây bơ bắt đầu nở từ tháng 12 khiến mình lo âu vì thường hoa ra sớm thì ít khi đậu trái vì lạnh. May quá mùa hoa nở năm nay rất lâu, kéo dài đến cuối tháng 4 khiến ông nuôi ong rất vui vì có nhiều mật ong. Thấy ông ta vào vườn lấy mật ong rất nhiều, bỏ đâu 250 tổ ong. Cứ hai tuần là vào lấy một lần. Khi mình mua cái vườn cách đây 12 năm thì mấy cây bơ đã già trên 25 năm. Nên cây rất cao, trái ra nhiều nhưng lại nhỏ vì chất dinh dưỡng nuôi thân cây nhiều hơn trái. Do đó trái rất bé, bán không có giá cao mà lại trả tiền công hái rất nhiều vì thợ hái phải đem theo cái thang cao, nên hái chậm.

Các loại bơ thường thấy ở vườn mình nhưng Hass là chính 

Mình đi xem mấy cái vườn ở Fallbrook thì thấy họ chặt cây ngắn lại, chịu khó không có trái trong vòng 2 năm để nhánh mới ra và cho trái to nhất là dễ hái. Nhưng không dám chặt một lúc nên mỗi năm mình chặt một khu vực nên mất 7 năm mới hoàn tất năm ngoái. Năm nay, hoa ra nhiều quá cở thợ mộc. Được cái là năm nay trời mưa, không nóng như mọi năm nên dạo này trái đang đậu nên không rụng nhiều chứ gặp mùa nóng như mấy năm trước là khóc một dòng sông. Dạo này, phải bón phân mệt nghỉ để trái đừng rụng nhiều. Cây nhiều trái nên cần phân bón. Nếu không sẽ rụng.

Trong vườn mình 99% bơ là loại Hass còn lại thì vài cây Bacon, Fuerte, Zutano,…, đặc biệt mình có mấy cây bơ da tím, trái nhỏ, ăn rất ngon, dẻo. Bơ Hass có nhiều loại, có loại cho trái vào cuối hè đến tháng 11. Còn vườn mình thì trái từ tháng 1 đến tháng 6, nhưng thường thì vào cuối tháng 4 thì mình cho hái hết. Lý do là trái của mùa sang năm đã đậu nên để dành chất dinh dưỡng nuôi trái nhỏ nếu không thì chúng rụng hết. Dạo này trái đậu nên phải bón phân mệt thở và tưới nước nhiều dù trời mát. Thông thường họ cho biết mỗi cây có trên cả triệu hoa nhưng đậu trái thì độ 500 quả nhưng rồi từ từ rụng khá nhiều nên mỗi cây có độ 300-400 trái nếu trúng mùa. Lý do là một năm cây ra rất nhiều trái thì sang năm ra ít lại cho nên có nhiều nông dân tỉa nhánh một bên để một bên có trái nhiều rồi sang năm phần bên tỉa có trái nhiều.

Ai rảnh thì chạy xuống vùng Fallbrook tham dự lễ hội Bơ avocados

Vùng Fallbrook, gần San Diego được xem là thủ phủ bơ của thế giới, hàng năm họ có lễ hội đủ trò. Ai buồn đời thì chạy xuống xem, khá vui. Lý do là vùng này gần bờ biển nên có mây che, nhiệt độ ôn hoà. Vì khi nhiệt độ giảm dưới 30 độ F thì sẽ khiến cây bị đông lạnh và hư trái. Vườn mình hên được cái ở trên cao nên không bị vụ này. Chớ có mấy cái vườn ở vùng thấp vì nằm dưới thung lũng thì khi trời lạnh, họ phải đốt lửa rồi cho quạt ngoài trời quạt để sưởi ấm không gian giúp cây không lạnh ngoài ra phải tưới nước ban đêm để giữ nhiệt độ.

Được biết là 80% bơ được trồng trên thế giới là thuộc loại Hass. Và 95% bơ trồng ở Cali là thuộc loại Hass. Mà trồng bơ thì phải trồng trên sườn đồi để nước không bị ứ đọng. Lý do là rể của cây bơ mọc ngang thay vì mọc sâu xuống dưới đất, nhiều nhất là từ 8-12 inch mà nếu bị ứ nước sẽ giết rể.

Lý do người ta trồng loại Hass vì da của trái bơ loại này rất dày, sần sùi như da cá sấu. Dễ di chuyển, không bị dập như mấy loại bơ khác rất ngon. Tuỳ người thích vì có loại ít dầu hơn nên ít ớn. Trái bơ thường không chín trên cây nên người ta có để lâu dài trên cây. Nhưng để lâu quá thì khi dầu nhiều, sẽ theo trọng lượng sẽ đọng ở đít của trái nên sẽ bị hư chỗ này vì quá nhiều dầu. Cho nên họ lấy để ép làm dầu avocado.

Tác giả loại bơ Hass và đồng chí vợ 

Tên loại bơ được đặt tên của người ghép được giống bơ này. Ông ta không phải nông dần trồng bơ mà là người đưa thư, tên là Rudolph Hass. Buồn đời ông ta trồng cây bơ từ hột vì khi xưa không có Costco. Ai thích ăn trái cây thì tồng ở nhà. Khi ra trái thì thấy khác loại Fuerte mà ông ta cố ý trồng. Tính chặt bỏ đi nhưng con ông ta lại thích loại bơ này nên để lại rồi thiên hạ ăn khen nên buồn đời ông ta lấy patent để ai trồng giống Hass thì phải trả tiền. Vì da dầy dễ di chuyển không sợ bị hư nhanh như các loại bơ khác nên các nhà trồng bơ nhất là các chợ khuyến khích nông dân trồng loại bơ Hass. Bơ Hass không chín cây, nên để lâu được, chờ được giá thì bán. Như năm nay, bơ bên Mễ nhập vào nhiều quá nên giá rất hạ, nên mình không bán, đợi tháng này, giá lên kha khá thì bán, chớ các loại trái cây khác, phải hái trong vòng 3 tuần lễ nếu không là hư hết. Năm nay đúng là 100 năm giống bơ Hass được ông Rudolph Hass tình cờ ghép thành tại thành phố La HAbra, california.

Mình nghe mấy ông trồng bơ lớn tuổi kể là trước đây ở Cali trồng bơ có tiền nhưng từ ngày cụ tổng Clinton lên ngôi thì ký hiệp ước NAFTA với mỄ tây Cơ nên người Mễ đột phá tư duy trồng bơ rồi chở qua mỹ bán và từ đó dân mỹ ăn bơ Mễ mệt thở.

Vấn đề là khi trồng ở Mễ Tây Cơ, Peru thì nông dân ở mấy xứ này sử dụng hoá chất nhiều khi bị cấm sử dụng ở Hoa Kỳ. Do đó bơ ở Cali thường được ưa chuộng bởi các nước không trồng bơ được như Nhật Bản, Trung Cộng,.. nên họ nhập cảng rất nhiều từ Cali. Dân Cali ăn bơ đa số nhập cảng từ mễ tây cơ, còn bơ Cali thì xuất cảng qua Nhật Bản, nghe nói một trái bơ ở Nhật Bản giá $8.00. Công ty mua sĩ của mình nói cho biết như vậy. Lý do là vườn mình được chứng nhận là GAP (Good Agricultural Practice).

Thủ phủ avocado của thế giới, toàn là đồi núi nên làm việc hơi mệt vì phả leo đồi

Vấn đề là bên mễ họ trồng, bỏ chất hoá học, bón phân ra sao thì không ai kiếm soát được. Điển hình ở Hoa Kỳ, như vườn mình có chứng chỉ, xác nhận vườn là GAP Certified. Nghĩa là mình phải theo học một khoá dạy về GAP, có chứng chỉ này gắn trước cổng vườn thì Costco mới mua. Bón phân loại gì phải ghi vào sổ để hàng năm thanh tra của chính phủ đến viếng thăm. Đúng hơn là vựa bơ họ biết nên mới dám mua của mình để bán cho Costco, giá cao hơn một tỵ. Nhất là họ xuất cảng sang Nhật Bản.

Trong khi đó bơ nhập cảng từ Mexico và Peru thì không ai biết. Họ hái sớm, ngâm thuốc bảo quản, chở qua biên giới mất biết bao nhiêu tuần ngày, nên thường khi mua về, lúc ăn, chúng ta thấy màu đen dưới lớp da của trái. Có người hỏi bơ vườn mình có bán cho chợ không để họ lại mua. Vấn đề là bơ của mình mua tại vườn thì không sao vì không ngâm chất bảo quản còn khi đã được chở đến vựa Bơ thì việc đầu tiên họ ngâm vào thùng thuốc trừ sâu, vi khuẩn rồi bảo quản, sau đó làm cho khô mới đem bỏ lên hệ thống scan bằng điện tử để phân loại. Cho nên bơ vườn mình đến tay thiên hạ mua ở chợ thì đã nhiễm thuốc bảo quản, hoá chất. Còn không thì vào vườn tự hái trên cây, bảo đảm chất lượng cao. Không ngon không trả tiền lại.

Bơ ngon nhất là vào cuối mùa, độ béo nhiều khiến thịt chắt, màu vàng ăn như sáp chớ đầu năm thì không ngon bằng. Mình để ý mấy con thú như coyote thích ăn bơ, chúng phóng lên cao rồi ngoặm bơ ăn như tây ăn phô mát. Mấy cây này mình đánh dấu để hái ăn ở nhà. Ngoài ra có mấy con sên cũng bò lên cây ăn bơ. Cái gì bổ ngon là thú hoang ăn như điên. Mình chỉ để dành vài cây để ăn từ từ đến cuối tháng 6. Sau đó htif lục tủ đông lạnh ăn kem bơ.

Ngày nay, có vấn đề bơ nhập cảng từ Mexico. Lý do là từ năm 2016 thì phải Cali cho phép sử dụng hay trồng canabis, cần sa nên mấy tổ chức buôn ma tuý ở Mexico lợi dụng sự việc xuất cảng bơ để chuyển ma tuý, cần sa qua biên giới. Nghe nói chính họ là những nhà sản xuất bơ luôn, tống tiền, cướp của nông dân trồng bơ. Mình đi Mễ tây cơ, nghe dân địa phương khuyến cáo không nên viếng các nông trại bơ vì an ninh, nguy hiểm cho  du khách người Mỹ.

Vấn đề ngày nay là chính sách của chính phủ tiểu bang Cali, khiến các nhà trồng bơ cũng như các nông dân khác gặp nhiều vấn đề khiến có một số người bỏ nghề hay xoay qua trồng loại khác như nho hay chanh loại gì mà họ quảng cáo hạ cholesterol này nọ. Thứ nhất là chính sách bảo vệ môi trường như cá hiếm, không được làm hồ, hay đập chận nước để tưới cây. Mà nước thành phố thì đắt quá. Mà bơ thì thích uống nước nhiều. Do đó ở Fallbrook, có nhiều nông trại chặt cây bơ để trồng nho. Rẻ hơn. Nghe nói nay ở temecula thì mấy nhà chặt cây bơ, trồng nho cũng banh ta lông. Vì nho được nhập cảng từ các nước Chí Lợi, rẻ như bèo dạt mây trôi. Nói chung chính sách của chính phủ Cali là muốn dẹp nghề nông.

Năm nay, mình có mời vài nhóm trên mạng xã hội thăm vườn. Có nhiều nhóm vào chạy loạn cào cào khiến mình lo sợ. Lý do là trong vườn có rắn chuông. Nếu họ đến chào mình thì mình sẽ chỉ các khu vực không có rắn để hái vì nếu không quen gặp rắn chuông, lạng quạng bị cắn là mệt mình. Có nhóm “Vườn Cali” thì rất tử tế. Họ nói bao nhiêu người sẽ đến viếng, rồi hỏi mình hái khu vực nào nên mình không ngại khi họ muốn vào thăm vườn hái bơ thì mình kêu vô tư như người Hà Nội, còn mấy nhóm kia thì một lần là sợ đến già. Một năm thường mình thấy tháng 5 trở đi khi trời nóng thì rắn mới bò ra. Năm nay đã thấy 1 con tháng vừa rồi, còn hè nóng thì đông như rắn chuông.

Tóm lại có nhiều loại bơ rất ngon nhưng loại bơ Hass được ưa chuộng vì da dầy, giữ được lâu trên cây còn mấy loại kia thì khó như Zutano, hay bơ tím là sang tháng hai là xem như rụng hết nếu không hái. Năm nay, sẽ ráng chăm sóc vườn, chắc bớt đi chơi, nhất là mấy tháng hè vì sợ nóng, các nhà khí tượng tiên đoán là có El Nino nên chắc có mưa nhiều hơn năm ngoái. Hy vọng sang năm sẽ có rất nhiều người thăm vườn. Nhớ là hỏi em khu vực nào không có rắn.

Đi vòng vòng xem thì thấy thợ hái để xót khá nhiều bơ, chắc mấy chục thùng nên phải tiếp tục hái.

Unknown commented on "Bơ Hass Cali nổi tiếng vì đâu"

42 mins ago

Phải công nhận avocado của anh Sơn ngon thiệt. An xong rồi. Không muốn ăn chỗ khác nữa.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Ted Ngoy, ông hoàng donuts

 Ted Ngoy, ông hoàng donuts 

Khi mình sang Cali lấy vợ và đất lành chim đậu. Mỗi sáng đi làm thì thấy các tiệm bán Donuts, thiên hạ xếp hàng mua bánh donuts và ly cà phê. Donuts một loại bánh khá ngọt được chiên rồi nhúng vào đường hay chocolate thêm rắt đủ thứ trò. Vào các nơi bán đồ xây dựng thì họ cho uống cà phê và ăn DOnuts miễn phí. Mình hay lấy cà phê và donuts cho thợ khiến họ tưởng mình tử tế mua cho họ. Mình thấy đa số các tiệm bán donuts là do người tỵ nạn Cam Bốt làm chủ như người Nam Hàn chuyên về các tiệm giặt áo quần, còn tiệm xăng thì đa số người Ba tư. Như người Việt thì chiếm thị trường tiệm nail đến 90%. 

Có lần mình hỏi một tên quen ở Long Beach thì hắn kêu không dạy nghề cho người Việt. Có người kêu bán một tiệm đổi tiền. Người di dân lậu làm được trả lương bằng ngân phiếu của chủ. Dạo đó họ chưa được phép như ngày nay là có bằng lái xe, mở trường mục ngân hàng nên khi nhận ngân phiếu của chủ, họ phải đem ra máy chỗ đổi tiền bị chặt 2% rồi gửi tiền về cho gia đình thì lại chặt thêm mấy phần trăm nữa. Mình vào chỗ họ cất giấu tiền, rồi kể đi lấy tiền vào cuối tuần để phát cho người di dân lậu mấy trăm ngàn, phải tránh đi đường ra sao và thay đổi người nên sợ quá, khi không bị cướp bắn chết giữa đường nên thà làm nông dân cho chắc ăn. Mỗi cuối tuần, đổi tiền độ $200,000 là lấy 2% rồi chuyển tiền về Mễ là thêm 3% xem như 5% hay $10,000, 1 tháng $40,000 hay $480,000 một năm chưa kể có tiệm bán thịt tùm lum nhưng phải thí mạng cùi. Chán Mớ Đời 

Nom Kong một loại bánh cam của người Cam Bốt tương tự như Donuts của người Mỹ 

Hồi covid, buồn đời mình trả tiền cho Netflix nên xem rất nhiều phim tài liệu về sự thành công và thất bại của người á đông đến Hoa Kỳ. Có một câu chuyện về sự hình thành các tiệm bán Donuts mà 80% là do người Cam Bốt làm chủ.

Ở Campuchia có ông hoàng Sihanouk, ở Cali có ông Ted Ngoy, thường được người Cam Bốt gọi là ông Hoàng Donuts. Ông Ted Ngoy là một nhân vật có cuộc đời rất ly kỳ, được mệnh danh là **"Vua Bánh Cam" (The Donut King)** tại Mỹ. Câu chuyện của ông không chỉ là về kinh doanh mà còn là biểu tượng của sự vươn lên và di sản của cộng đồng người Campuchia tại California. Những người tỵ nạn cộng sản trốn chạy những cuộc diệt chủng của Khờ Me Đỏ, làm lại tất cả từ đầu.

ông Ted Ngoy có một đời mà người Việt mình gọi là Lên Voi Xuống Chó. Ông ta từng là thiếu tá dưới chính quyền Lon Nol nên khi Khờ Me đỏ sắp vào thì ông ta cùng vợ con chuồn, và được Hoa Kỳ bảo lãnh đến Cali. Khi đến định cư tại miền Nam Cali thì họ không có một đồng xu dính túi như đa số dân tỵ nạn, sống sót là may mắn rồi.

Đúng như mình dự đoán, ông ta gốc Quảng Đông, cha mẹ đều người Tàu. Sinh năm 1944 và năm 1967 ông ta lên Nam Vang để học và gặp một cô gái, con của một công chức lớn. Ông ta làm đủ thứ nghề rồi năm 1970, Lon Nol lật đỗ ông hoàng Sihanouk, thì ông ta vào quân đội. Nhờ anh vợ, Sau Sutsakhan, giám đốc cảnh sát Campuchia, sau này có làm tổng thống ngăn ngủi của Campuchia. Ông ta được thăng thiếu tá và gửi đi qua Thái Lan làm tuỳ viên quân sự. Năm 1975 thì ông ta cùng bà vợ và hai đứa con di tản đến trại Pendleton.

Ông ta đi làm 2 job, ban ngày làm chùi nhà dọn rác cho một nhà thờ, tối làm nhân viên trạm xăng vào ban đêm, mùi hương từ một cửa hàng bánh donut gần đó đã khiến ông ta đói bụng. Nó gợi nhớ đến món “nom kong”, một loại bánh bột gạo của Campuchia. Tương tự như bánh cam rắt mè. Buồn đời ông ta hỏi thêm về cách làm bánh này nọ. Và ghi danh đi học, xem như ông ta là người Đông Nam Á đầu tiên được nhận vào chương trình đào tạo quản lý của Winchell’s Donuts. Đến năm 1977, ông tiết kiệm đủ tiền để mua cửa hàng đầu tiên mang tên “Christy’s Doughnuts” tại La Habra. Tiệm này chủ trước bán buôn ế như Bolsa nhưng khi đến tay ông ta thì khách hàng vào như điên. Nụ cười thân thiện và rẻ hơn các tiệm khác của người Mỹ làm chủ.

10 năm sau, ông ta sở hữu đến 32 tiệm donuts mang tên Christie. Được cái là cả gia đình sống trong một cái RV, để tiện chạy lên chạy xuống Bắc Cali để thiết lập thêm tiệm mới. Năm 1985, gia đình ông ta nhập quốc tịch mỹ và mua một căn nhà to đùng trên triệu bạc thời đó ở hồ Mission Viejo. Mình có anh bạn mua căn nhà to đùng ở ngay đây, dạo đó 2.5 triệu nay thì chắc 4 triệu. Có bên tàu ngay trước nhà, buồn đời thì lên tàu chạy lòng vòng hồ. Chỉ có là không được câu cá.

Mình đoán ông này gốc tàu nên muốn tiết kiệm chi phí, ông Ngoy đã hỏi nhà cung cấp về loại hộp rẻ hơn hộp trắng tiêu chuẩn. Nhà cung cấp đề nghị loại bìa màu hồng còn dư với giá rẻ hơn vài xu. Ông Ngoy đồng ý, và từ đó “chiếc hộp màu hồng” (pink Box) đã trở thành biểu tượng toàn cầu cho các cửa hàng bánh donut thủ công của người gốc Miên tại California. Có lần ai đó rủ mình đi nghe mấy ông thần miên nói về mua nhà đất ở Cao Miên nhưng người miên đã từng “cáp duồn” nên mình không dám hó hé. 

Thế là tiền bắt đầu vào như nước. Vợ con làm chết bỏ từ 3-4 giờ sáng. Ông

Ngoy không chỉ làm giàu cho bản thân; ông còn tạo ra con đường sống cho những người đồng hương. Ông đã bảo lãnh hàng trăm và thị thực cho người Campuchia, đào tạo họ tại các cửa hàng của mình và giúp họ thuê lại các địa điểm kinh doanh. Đây là lý do tại sao khoảng 80% các cửa hàng bánh donut độc lập tại Nam California vẫn do người gốc Campuchia làm chủ cho đến ngày nay. Mình nghĩ đây là tinh thần của người Tàu, lập hội bang rồi giúp người trong họ tộc hay bang. Gặp người Việt thì đánh cho tên người Việt khác cho chết bằng cách hạ giá xuống tận đáy.

Ngày nay ở Nam Cali, 80% các tiệm Donuts thuộc sở hữu cua người Cao Miên. Công ty DunKin Donuts chơi không lại vì giá thành đắt hơn trong khi các tiệm của người Cao Miên là do người trong gia đình làm hết nên rẻ. Bỏ công làm lời. Mấy công ty như Krispy Creme còn bị phá sản.

Bạo phát bạo tàn. Không nhớ ông ta mở bao nhiêu tiệm hình như 64 tiệm. Ông ta trở thành ông hoàng Donuts, tiền vô bạc triệu nhất là bán bằng tiền mặt. Mình xem phỏng vấn ông ta, ông ta kể là mất trắng hết, tiền bạc, tiệm donuts vì mê đánh bài. Ông ta tự nhủ làm việc mệt từ ngày qua mỹ đến giờ, sao không lên Lás Vegas thư giãn xem Elvis Presley trình diễn và rốt cuộc ông ta mất hết. Thấy mấy cô bận đồ hở ngực đem rượu đến uống vô tư nên đánh bài tố như Pol Pot giết người.

Ở đỉnh cao thành công vào những năm 1980 và 1990, ông Ngoy sở hữu khối tài sản hàng triệu đô la. Tuy nhiên, chứng nghiện cờ bạc nặng nề đã khiến ông mất trắng gia sản, các cửa hàng và cả cuộc hôn nhân của mình. Sau đó ông bà Ngoy về Cam Bốt để tham dự chính trị nhưng không thành. Được cái là thủ tướng Hun Sen mời ông ta làm cố vấn kinh tế.

Buồn đời bà vợ về lại Cali thì ở Cao Miên, ông ta có bồ nhí. Hết tiền thì bà vợ kêu tôi thức đêm để chiên donuts mà ông đem nướng hết ở sòng bài, rồi chơi em chân dài thì thôi sugar you you go, sugar me me go.

Hiện nay, ông Ted Ngoy đang sống tại Campuchia, làm nghề bắt mai mối bất động sản. Dạo mình đi Campuchia với mẹ mình và đồng chí gái, có anh kia người Việt gốc Miên, kêu mình đầu tư mua đất. Dạo ấy anh ta kể là tài sản có trên 2 triệu, mà hai thằng con không chịu về tiếp nối bước chân của anh ta. Đi vòng xứ này thì thấy người Tàu họ chiếm hết nên chả muốn ăn mắm bò hóc vì sợ bị hóc xương. 

Dù đế chế tài chính không còn, di sản của ông vẫn hiện hữu mỗi khi ai đó mua một hộp bánh donut màu hồng tại các cửa hàng gia đình trên khắp nước Mỹ. Hồi chưa có google map thì khi đến thành phố lạ, thèm cơm Việt Nam thì mình tìm các tiệm Nail để hỏi tiệm ăn Việt Nam, còn thèm mắm bò hóc thì chạy vào các tiệm bán Donuts. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Sự sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa năm 1975 dưới mắt người Mỹ

 Sự sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa năm 1975 dưới mắt người Mỹ 

Chiến tranh Việt Nam, theo mình đọc hay xem phỏng vấn trên các đài History về Việt Nam thì người Mỹ đa số đổ lỗi cho Việt Nam Cộng Hoà để tự giải thích sự thất bại của họ tại chiến trường Việt Nam. Họ viện dẫn thất bại vì lãnh đạo miền nam tham nhũng này nọ. Nhưng họ quên chính họ là những người dẹp ông Diệm để đưa các tướng lãnh lên lãnh đạo. Mấy ông tướng này thường khi xưa đi lính cho tây rồi được lên chức sĩ quan khi Pháp về nước sau khi thất trận tại Điện Biên Phủ, chính quyền mới cho họ theo học vớ vẩn huấn luyện vài tháng thì lên sĩ quan. Ông cụ mình có hai cơ hội đi học khoá sĩ quan hay y tá, thì ông cụ chọn học y tá vì không muốn bắn giết. Nên sau khi giải ngủ thì đi chích dạo, sau 75 vào tù cứu được nhiều người. Có người nhớ ơn hay ghé nhà đấm lưng cho ông cụ. Trình độ không giỏi lắm, thế hệ thứ hai sĩ quan được đào tạo có bài bản tại các trường sĩ quan như Võ Bị Quốc Gia, Thủ Đức vì có trình độ cử nhân. Thế hệ cấp tá này chưa kịp thay thế thế hệ lính của tây ngày xưa thì đã tan hàng. Chán Mớ Đời

Cái nguy hiểm là con cháu chúng ta sinh ra tại hải ngoại và học ở trường về lịch sử chiến tranh Việt Nam sẽ có cái nhìn lệch lạc về cuộc chiến và chúng sẽ không hiểu lý do chúng ta bỏ nước ra đi. Thậm chí có thể khinh khi cha ông của chúng vì tài liệu chiến tranh do kẻ thắng cuộc viết và Hoa Kỳ. Vì tin tức sách báo của người Mỹ viết đều để xoá bỏ mặc cảm và đổ lỗi cho Việt Nam Cộng Hoà. Người Mỹ nói với chúng tôi là cộng sản xấu, kêu chúng tôi phải chống lại với sự tuyên truyền, xây dựng thành trì tự do rồi khi người Mỹ bắt tay với Trung Cộng để bán coca cola thì người Mỹ bỏ chúng tôi kêu lỗi chúng tôi không chiến đấu mà nghe nói có trên 1 triệu người miền nam chết hay bị thương còn Hà Nội thì 3 triệu người. Con số này thì không bao giờ biết rõ chỉ biết số thương vong của người Mỹ là trên 50 nghìn người và một số mất tích còn Việt Nam Cộng Hoà thì không ai nhắc đến còn Hà Nội thì sẽ không bao giờ công bố. Tóm lại người Việt hai bên đánh nhau do các cường quốc uỷ nhiệm.

Có lẻ cảnh nhìn các nấm mồ ở nghĩa trang quân đội Việt Nam Cộng Hoà ở Biên hoà khiến mình thất kinh khi thấy hàng hàng lớp lớp các nấm mộ tử sĩ chết trẻ toàn là 19-20 tuổi. Mình thấy hình của đại sứ mỹ tuần này có đến thắp hương ở nghĩa địa này. Ai buồn đời thì theo dõi toà đại sứ Hoa Kỳ trên mạng.

Hôm qua có người gửi cho mình một bài viết của một giáo sư trẻ gốc việt, đi theo diện H.O. Vì ông bố đi tù mấy năm. Ổng ta kể là ở Việt Nam bị gọi con nguỵ, rồi sang Hoa Kỳ thì bị học sinh trong lớp nghe giảng về chiến tranh thì hỏi bên nào rồi kêu mày đáng bị thua nên cuối cùng anh ta theo học để dạy lịch sử Việt Nam theo những gì đã kinh qua. Chúng ta cần giải độc cho người Mỹ về chiến tranh Việt Nam. Tháng này khi đến phiên mình diễn thuyết tại hội toastmasters thì sẽ nói đến vụ này. Mình thấy bỏ công sức ra để giải thích cho người Mỹ rõ về cuộc chiến, lối nhìn quan điểm của kẻ thua cuộc hay hơn là xúm nhau lại chửi bới nhau dân chủ với cộng hoà.

Hôm trước, ở Texas, có vợ chồng anh bạn kể là khi đi học đại học, ông thầy nói soạn bài về chiến tranh Việt Nam nhưng họ không rành lắm nên cũng không giải thích được cho bạn học người Mỹ hiểu thêm về tình hình chiến tranh Việt Nam. Mình khi xưa cũng i tờ nên phải kiếm sách báo về chiến tranh Việt Nam đọc. Tin tức của Việt Nam Cộng Hoà, của người Mỹ, của Hà Nội để tự cho một kết luận thay vì nghe một chiều. Ai buồn đời thì vào đây đọc để hiểu thêm lý do Việt Nam Cộng Hoà thua.

https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/publication/CWIHP_Working_Paper_73_Soviet-Vietnamese_Intelligence_Relationship_Vietnam_War.pdf

Sau hiệp định Paris, Người Mỹ có chương trình Việt Nam hoá chiến tranh, huấn luyện Việt Nam Cộng Hoà đánh trận như họ, dùng trực thăng rãi quân nhưng khi người Mỹ rút quân không cung cấp thêm khí tài, nhiên liệu gần như cúp viện trợ thì có máy bay cũng đâu có bay được. Có súng không đạn thì bù trớt.

Có lần thằng cháu họ học UCLA ghé nhà mình ngủ qua đêm với bố nó. Sáng ra nó lấy sách về cuộc chiến Việt Nam viết bằng tiếng mỹ đọc. Nó kêu là lần đầu tiên đọc cuốn sách anh ngữ nói rõ về chiến tranh Việt Nam, khác biệt với những gì nó đã từng đọc. Và sau đó nó hỏi mình thêm thì thất kinh về những gì mình giải thích khác với những gì nó đọc trong sách hay học ở trường. Bố nó thì khi xưa còn bé nên chả hiểu gì nhiều về chiến tranh Việt Nam, cứ vượt biển rồi học hành ra đi làm nuôi vợ con.

Mình xem các buổi nói chuyện của ông Merle L. Pribbenow II, nói chuyện tại các lớp đại học Hoa Kỳ. Rất ấn tượng vì ông ta đọc, dịch tài liệu chiến tranh Việt Nam từ phía Hà Nội, cũng như Sàigòn để tìm hiểu thêm về cuộc chiến Việt Nam. Trước đây ở Berkeley, có một ông mỹ hình như CIA khi xưa tên Douglas Pike, có dịch thuật tài liệu của Hà Nội. Mình tóm tắc lại đây:

Ông Pribbenow II cho biết đưa ra một ý tưởng khá đơn giản nhưng rất khó nghe đối với nhiều người mỹ. Mình nghĩ cũng như đối với người Việt theo Việt Nam Cộng Hoà như mình rất khó chịu. Nếu chúng ta chỉ đọc tài liệu của Mỹ, chúng ta sẽ không bao giờ hiểu đúng về Chiến tranh Việt Nam. Vì sao? Bởi vì trong suốt nhiều năm, chúng ta nhìn cuộc chiến này gần như chỉ từ một phía. Chúng ta có báo cáo, có số liệu, có phân tích… nhưng lại thiếu một thứ rất quan trọng: cách suy nghĩ của đối phương của Hà Nội. Ngày nay, mình hay đọc tài liệu, sách báo của Hà Nội để hiểu họ thêm. Mình có ông chú ruột bị B52 dập chết trên đường mòn Hồ Chí Minh trên đường vào Nam. Bố mình thì phản động còn Chú mình thì liệt sĩ. Ông bà mình có 3 người con trai, một người thì bị tây bắn chết, một người thì bị máy bay dập chết trên đường mòn HCM và ông cụ mình thì bị việt minh bao vây nhà ở quê để giết vì không theo họ, bỏ chạy vào nam rồi sau 75 bị đi tù 15 năm.

Chúng ta phải hiểu rằng thực ra có hai cuộc chiến đang diễn ra cùng lúc. Với Hoa Kỳ, đây là một phần của Chiến tranh Lạnh với Liên Xô và Trung Cộng: Ngăn chặn cộng sản tràn ngập đông Nam Á qua thuyết Domino. Nhưng thực tế cho thấy là khi Đông-Dương rơi vào tay cộng sản thì các nước lân cận không theo cộng sản. Giữ thế cân bằng toàn cầu. Nhưng với phía Bắc Việt Nam, đây là: Một cuộc chiến giải phóng dân tộc. Một cuộc chiến lâu dài. Một cuộc chiến mà họ sẵn sàng trả giá rất cao.

Và chính sự khác biệt này tạo ra vấn đề. Người miền nam như mình thì hiểu chủ trương cộng sản vì sau 75, Hà Nội đã áp đặt lý thuyết cộng sản trên toàn nước Việt Nam. Như ông Lê Duẫn đã từng tuyên bố, chúng ta đánh cho tàu cho Liên Xô. Đúng hơn là Việt Nam Cộng Hoà và Hà Nội đều đánh nhau theo kiểu chiến tranh uỷ nhiệm cho Hoa Kỳ và Liên Xô và Trung Cộng. Nhưng trong thời chiến tranh họ dùng chiêu bài, kêu gọi đánh cho “Mỹ cút nguỵ nhào”. Chính phủ Ngô Đình Diệm không muốn lính mỹ đổ bộ tại miền Nam, vì sẽ giúp cho Hà Nội có chính nghĩa kêu đánh đuổi tân thực dân nên bị dẹp qua một bên.

Hoa Kỳ muốn kết quả nhanh trong khi Hà Nội chuẩn bị cho cuộc chiến kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Hình như mình có đọc đâu đó là ông Hồ có tuyên bố Việt Nam sẵn sàng chiến đấu 100 năm để dành lại độc lập. Người Mỹ thích nhanh chóng nên bỏ chạy. Sau này họ cố gắng ở Á Phủ Hãn nhưng sau 20 năm thì cũng bỏ của chạy lấy người.

Ông ta giải thích về chiến lược của Hà Nội sau khi đọc tài liệu của họ là Hà Nội không hề “liều lĩnh” như nhiều người nghĩ. Ngược lại: Họ tính toán rất kỹ, lên kế hoạch dài hạn và họ cực kỳ linh hoạt. Ông ta đưa ví dụ cuộc tấn công Mậu Thân. Về quân sự, họ chịu tổn thất nặng. Nghe nói trên 300,000 người nhưng về chính trị? Họ đã làm thay đổi hoàn toàn cách người Mỹ nhìn cuộc chiến khi người Mỹ xem các hình ảnh Việt Cộng tấn công toà đại sứ mỹ tại Sàigòn. Và trong chiến tranh, điều đó đôi khi quan trọng hơn thắng thua trên chiến trường.

Sách được bán trên Amazon

Vấn đề của Hoa Kỳ, chúng ta thắng rất nhiều trận đánh. Nhưng câu hỏi là: Thắng để làm gì? Chiến lược của chúng ta bị chia cắt: Quân đội làm một việc, Chính trị làm một việc khác. Đó là vấn đề của nền Dân Chủ, như hiện nay chính phủ Trump bỏ bom Ba Tư nhưng đảng Đối Lập lại công kích tìm cách ngăn chận. Và quan trọng hơn: công chúng Mỹ dần mất niềm tin với phong trào phản chiến được sự hổ trợ của tình báo Liên Xô. Khi chúng ta thấy Jane Fonda, Joan Baez đến Hà Nội ngồi trên súng phòng không bắn hạ các phi công Hoa Kỳ. Khi điều đó xảy ra, kết quả gần như đã được quyết định.

Ông ta nói đến sự 30/4/1975. Nhiều người nghĩ rằng sự sụp đổ năm 1975 là đột ngột. Nhưng từ góc nhìn của ông ta và từ tài liệu phía Bắc, điều đó không hề bất ngờ. Hà Nội bắt đầu bằng một bước rất thông minh: tấn công Phước Long. Nhớ dạo ấy mình đang có mặt ở Sàigòn, chuẩn bị đi Tây, thấy thiên hạ đi biểu tình, giăng biểu ngữ toàn dân cùng với dân Phước Long này nọ. Để quan sát phản ứng của Mỹ và khi không có phản ứng… Hà Nội hiểu rằng:“Cơ hội đã đến. Thời cơ đã chín muồi” Khi hiệp định Paris kết thúc với bộ đội miền bắc vẫn được phép ở lại miền nam thì xem như sự kết thúc Việt Nam Cộng Hoà chỉ là ngày tháng. Ông Thiệu đã chống đối dữ dội vụ này nhưng không có chọn lựa.

Nên nhớ dạo ấy ông Nixon, người đã hứa bú xua la mua, với ông Thiệu là sẽ bỏ bom Hà Nội này nọ nếu họ vi phạm hiệp định, nghe kể không biết có thật hay không vì bằng miệng. Đúng lúc ông thần này bị Watergate nên cuối cùng từ chức. Ông chủ tịch quốc hội Gerald Ford lên thay thế thì chới với, quốc hội không muốn viện trợ cho Việt Nam Cộng Hoà nữa. Nghe ông Đinh Văn Đệ, nằm vùng, được quốc hội Việt Nam Cộng Hoà cử đi xin viện trợ, ông này lại nói với đại biểu Hoa Kỳ quá muộn. Mình đọc trên báo Việt Cộng phỏng vấn ông ta có bí danh gì quên. Việt Nam Cộng Hoà họp về quân sự đều có mặt ông ta nên chuyển tin tức cho Việt Cộng hết. Chán Mớ Đời 

Sau đó mọi thứ diễn ra rất nhanh. Khi Cao Nguyên vùng hai chiến thuật sụp đổ: Quân đội Việt Nam Cộng Hoà mất tổ chức, Dân thường hoảng loạn bỏ chạy theo lính rút quân, lãnh đạo mất kiểm soát, và điều quan trọng nhất: Niềm tin biến mất. Một khi binh sĩ không còn tin rằng họ có thể thắng…thì cuộc chiến thực chất đã kết thúc.

Trong lúc Đà Lạt bỏ ngõ, gia đình mình di tản về Sàigòn qua ngõ Phan rang rồi Bình Tuy, binh sĩ hay sinh viên trường võ Bị cũng bỏ chạy theo lệnh rút quân. Có chị bạn ở Đà Lạt cho biết là trước mấy ngày Đà Lạt bỏ ngõ thì có một người em bà con của ông bố, ngoài bắc được người Đà Lạt nằm vùng dẫn đến nhà nói chuyện. Có lẻ vì vậy ông bố quyết định ở lại. Ông bố này thuộc loại đại gia Đà Lạt khi xưa nên chắc cũng có đóng góp cho cách mạng nên sau 75 được tuyên dương là tư sản dân tộc này nọ rồi bị đánh tư sản. Cuối cùng bỏ của chạy lấy người đưa cả gia đình vượt biển hết.

Trong chiến dịch Frequent Wind, chúng ta thấy hình ảnh trực thăng trên nóc tòa nhà, di tản người Mỹ ra khỏi Việt Nam Cộng Hoà. Nhiều người nghĩ đó là thất bại về quân sự. Nhưng thực ra, đó là: Thất bại trong dự đoán, trong việc hiểu tốc độ sụp đổ. Mọi thứ diễn ra nhanh hơn tất cả những gì chúng ta chuẩn bị. Tương tự khi tổng thống Biden ra lệnh rút quân khỏi Á Phủ hãn, người dân cũng bỏ chạy trước bước tiến của Taliban. Súng ống để lại cho Ba Tư xài bắn máy bay mỹ.

Chiến tranh không chỉ là: Súng, Bom hay số lượng quân mà chiến tranh là: Ý chí, Chiến lược và khả năng hiểu đối phương. Chúng ta không thua vì không đủ mạnh. Chúng ta thua vì không hiểu đúng cuộc chiến mà mình đang tham gia. Chúng ta thấy BA Tư ngày nay, bom rơi banh ta lông nhưng vẫn kiên cường chống đế quốc sa tan.

Ông ta cho biết nếu chúng ta muốn học lịch sử, không chỉ là Việt Nam, mà bất kỳ cuộc chiến nào, xin hãy nhớ điều này: chúng ta phải nhìn từ cả hai phía. Nếu không, chúng ta chỉ đang nhìn một nửa sự thật. Tương tự đồng bạc đều có hai mặt. Chúng ta phải quan sát cả hai bên. Mình đọc tài liệu của Hà Nội thì trong thời kỳ chiến tranh họ nghiên cứu tâm công của Nguyễn Trãi rất kỹ. Điển hình trong thế giới liên xô, chắc chắn là có sự chống đối, mầm mống phản động nhưng ít ai dám đưa mặt ra vì sẽ bị bỏ tù cải tạo. Ngược lại trong thế giới tự do thì các nước Tây Âu đều có đảng cộng sản hoạt động công khai và được pháp luật che chở mà ngay Ý Đại Lợi dạo ấy có đến 30% cử tri, Pháp có đến 25% cử tri bầu cho đảng cộng sản. Để hôm nào mình kể vụ này vì âu châu dạo đó như Pháp quốc có thể bị nội chiến vì người theo cộng sản rất đông.

Nhờ đó mà Hà Nội được sự tiếp sức của Mạc Tư Khoa, khuyến khích thanh niên Tây Âu xuống đường, ở Hoa Kỳ thì lộn xộn vì vụ Civil Rights do ông Martin Luther King Jr. Dẫn đầu xen kẻ với phong trào kháng chiến. Ông Ngô Vĩnh Long, con của bà Ngô BÁ Thành được nhóm thiên tả tuyển, cho qua Hoa Kỳ du học, thành lập báo chí chống Sàigòn đủ trò. Tương tự các sinh viên khác như sinh viên Nguyễn Thái Bình,… chưa kể ở miền Nam dạo đó mình đọc báo nghèo nói ký giả đi ăn mày, nằm vùng, mấy ông sư xuống đường tự thiêu này nọ.

Cứ tưởng tượng hàng ngày, xem truyền hình thấy chiếu cảnh dội bom napalm ở Việt Nam, dân tình bỏ chạy, người Mỹ đâu biết là người dân bỏ chạy vì sợ Việt Cộng mà nghĩ tại mỹ bỏ bom. Hay vụ Mỹ Lai, khi thấy hình ảnh đàn bà con nít bị quân đội mỹ giết, máu khắp nơi. Một tên sinh viên ở âu châu chắc chắn sẽ cảm thông và dần dần sẽ thiên về Hà Nội. Trở thành Việt kiều yêu nước. Trong khi đó các hình ảnh Mậu Thân tại Huế, Việt Cộng tàn sát mấy ngàn người trong vòng mấy tuần chiếm đóng, không ai biết. Tuyệt nhiên không có chiếu cho người Mỹ hay tây phương xem. Ngày nay thì bắt đầu có nghe truyền thông mỹ nói đến nhưng rất ít. Khi mình nói chuyện với người Mỹ về Mậu Thân, họ chỉ nhớ Việt Cộng đánh vào toà đại sứ mỹ chớ chưa bao giờ nghe đến vụ thảm sát mấy ngàn người tại Huế.

Trong khi chính phủ, lãnh đạo của Hà Nội được duy trì hoài, còn Hoa Kỳ thì cứ 4 năm bầu lại tổng thống và 2 năm bầu lại quốc hội nên chính sách không được định hướng lâu dài hoàn toàn như Hà Nội. Trong những buổi nói chuyện của ông giáo sư, mình thấy cần đưa thêm tiếng nói của người theo Việt Nam Cộng Hoà, và Mặt trận Giải pHóng Quốc Gia.

Tại sao Việt Nam Cộng Hoà chống lại Hà Nội, vì không muốn xây dựng Việt Nam theo mô hình xã hội chủ nghĩa mà ngày nay chúng ta thấy lý do. Thiên hạ hay chửi mấy người theo Mặt Trận Giải Phóng, nhưng cũng nên cho họ tiếng nói. Họ phát sinh từ đối lập, và sợ bị bắt nên trốn vào Bưng, tổ chức này do Hà Nội tổ chức để lấy danh nghĩa cho cuộc chiến. Chúng ta thấy khi 300,000 người miền Nam tập kết ra bắc, Hà Nội đã bố trí người ở lại miền nam để thành lập cục R, để đánh phá miền Nam. Sau 75 thì thành viên của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam hay chính phủ cách mạng lâm thời chi đó bị Hà Nội dẹp qua một bên. Lúc đầu họ để Nguyễn Hữu Thọ và Nguyễn Thị Bình sống sót vì Madame Bình được ngoại quốc biết đến, nể nang khi hoà đàm Paris. Còn thì bị dẹp tiệm hết như tướng Trần Văn Trà,…

 (còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn