Nhiếp ảnh gia Ma

 Chuyện thời Tây bị đô hộ, nhiếp ảnh gia ma

Khi xưa, mình ở Pháp quốc thì xem truyền hình tây hay có vụ tranh cãi giữa người Pháp, người ta hay hỏi “ông hay bà làm gì trong thời gian bị Đức quốc xã chiếm đóng”. Vấn đề là trong thời gian Đức quốc xã chiếm đóng thì có phân nữa nước Pháp, hợp tác với quân đội chiếm đóng, do thống chế Pétain lãnh đạo mà người Pháp hay gọi chính quyền Vichy. Chính quyền này vẫn cai quản Việt Nam đến khi mấy ông người Nhật đánh chiếm. 

Đường Rivoli, gần viện bảo tàng nơi mình đi học mỗi ngày phải đi qua

Nhưng sau cuộc chiến thì đa số người Pháp đều vỗ ngực tự xưng mình thuộc thành phần kháng chiến quân với đại tá De Gaulle từ Luân Đôn. Nghe người Pháp kể là sau khi được quân đội mỹ giải phóng thì có một vài người nằm trong tổ chức kháng chiến, nên được người thân hay bạn bè năn nỉ, báo cáo là họ cũng có giúp đỡ kháng chiến nên cả nước pháp đều thành viên của kháng chiến chống Đức quốc xã.  Chỉ có mấy cô, mấy bà có con với lính Đức quốc xã là lãnh đủ. Mình có kể vụ này rồi, sau chiến tranh người ta khám phá ra có đến hơn 200,000 người Pháp lai đức và những thành phần này bị kỳ thị.

Tuần này đọc báo tây bổng thấy tin tức trên báo Le mOnde có câu chuyện ly kỳ trong thời Đức quốc xã chiếm đóng, em xin tóm tắc lại đây. Ai buồn đời, biết pháp ngữ thì theo đường dẫn đọc thêm nhiều chi tiết.

https://www.lemonde.fr/1940-1942-sur-les-traces-du-photographe-inconnu/

Miền Nam Pháp quốc được quản lý bởi chính phủ Vichy nhưng miền bắc Pháp quốc thì bị người đức chiếm đóng. Được biết là dưới chế độ chiếm đóng Đức quốc xã, họ cấm người Pháp chụp hình ảnh hay vẽ viết. Có thể đi tù. 

Giấy tờ của ông Minot

Sau này người ta khám phá nhiều tấm ảnh chụp trong thời gian bị quân đội Đức quốc chiếm đóng do một người Pháp tên Raoul Minot. Ông ta là một nhiếp ảnh viên tài tử, làm việc cho trung tâm buôn bán Le Printemps, và đã lén chụp ảnh thời gian từ năm 1940-1942.

 

Ông Minot là người bán hàng cho tiệm Le Printemps từ năm 1911, sau đó đi quân dịch, trong thời thế chiến thứ nhất. Sau chiến tranh, ông ta trở lại làm việc cho Le Printemps, lập gia đình với một bà đồng nghiệp tên Marthe Bedos, và ngụ tại ngoại ô Paris tại Courbevoie và có một cô con gái tên Jacqueline. Buồn đời ông ta thích chụp hình, rồi trong thời gian Paris bị chiếm đóng, ông ta lén chụp hình với chiếc máy Kodak Brownie, dấu dưới áo khoác, và rửa hình trong phòng tối của Le Printemps, vì có giấy rất hiếm thời tem phiếu Đức quốc xã.

Nhiều bức ảnh của ông ta đã được đánh số và đi kèm với những lời bình luận đầy châm biếm, chế giễu, nhắm vào quân chiếm đóng (một số lời bình sau đó đã bị xóa bỏ). Theo ghi nhận, ông đã bán một số bức ảnh cho Louis Juven, một người có mối liên hệ lỏng lẻo với Phong trào Kháng chiến. Các tác phẩm của ông được đánh giá là một tư liệu hiếm hoi, chân thực và không hề bị sàng lọc về giai đoạn lịch sử này, tạo nên sự tương phản rõ rệt với các bức ảnh chính thức hay ảnh tuyên truyền thời bấy giờ.

Vào tháng 11 năm 1942, một kẻ mật báo đã tố giác Minot. Lực lượng cảnh sát Pháp cộng tác với quân chiếm đóng (thuộc các "Lữ đoàn Đặc biệt") đã tiến hành điều tra; ông bị bắt ngay tại nơi làm việc vào ngày 8 tháng 2 năm 1943. Cảnh sát đã tịch thu hàng trăm bức ảnh, cuộn phim cùng chiếc máy ảnh của ông từ căn hộ chung của hai vợ chồng. Minot và người vợ tên Marthe sau đó đã bị thẩm vấn (riêng ông bị Gestapo thẩm vấn). Ông bị giam giữ tại Nhà tù Fresnes, sau đó bị chuyển đến trại tập trung Royallieu-Compiègne.

Vào ngày 20 tháng 4 năm 1943, ông bị trục xuất đến trại tập trung Mauthausen (mình có viếng nhà tù này khi đi du lịch ở Áo Quốc); sau đó bị chuyển sang Buchenwald (nơi chuyên dùng cho lao động cưỡng bức), và cuối cùng là Flossenbürg. Năm 1945, trong bối cảnh các cuộc chiến hỗn loạn, ông đã phải trải qua một cuộc "hành quân tử thần". Lực lượng quân đội Hoa Kỳ đã giải thoát ông vào ngày 23 tháng 4 năm 1945, nhưng ông đã qua đời do kiệt sức và bệnh tật vào ngày 28 tháng 4 tại một bệnh viện ở Cham, Đức. Thi hài của ông không bao giờ được tìm thấy. Bà Marthe may mắn sống sót và sau này đã nỗ lực tìm kiếm ông, nhưng vô vọng.

Các bức ảnh của ông Minot vẫn gần như vô danh trong suốt nhiều thập niên, nằm rải rác trong các bộ sưu tập khác nhau (chẳng hạn như một số bức đã được hiến tặng cho Bảo tàng Kháng chiến Quốc gia). Một bước ngoặt quan trọng đã diễn ra vào năm 2020, khi một cuốn album chứa khoảng 377 bức ảnh bất ngờ xuất hiện tại một chợ đồ cũ ở miền Nam nước Pháp. Nhà báo Philippe Broussard của tờ *Le Monde* đã dẫn đầu một cuộc điều tra kéo dài bốn năm; thông qua việc nghiên cứu các tài liệu lưu trữ, hồ sơ nhân sự tại cửa hàng Printemps cùng nhiều manh mối khác, ông đã xác định được danh tính của Minot. Một cuốn sách nhỏ do Printemps phát hành vào năm 1965 từng ghi chú tác giả của một bức ảnh là "M. Minot", và chính chi tiết này đã cung cấp một manh mối quan trọng ngay từ giai đoạn đầu.

Vào năm 2024, loạt bài phóng sự của Broussard (và sau đó là cuốn sách Le Photographe inconnu de l’Occupation, Nhiếp ảnh gia vô danh thời chiếm đóng) đã đưa câu chuyện về Minot ra ánh sáng, trong đó bao gồm cả việc tìm lại được chính bức chân dung tự chụp của ông. Vào ngày 11 tháng 9 năm 2024, chính quyền Pháp đã chính thức truy tặng ông danh hiệu "Mort pour la France" (Người đã hy sinh vì nước Pháp). Giờ đây, những bức ảnh của ông được nhìn nhận như một hành động kháng chiến thầm lặng, những bằng chứng sống động về thời kỳ chiếm đóng, diễn ra vào thời điểm mà hoạt động nhiếp ảnh chuyên nghiệp bị kiểm soát gắt gao hoặc chỉ được phép phục vụ mục đích tuyên truyền.

https://www.lemonde.fr/1940-1942-sur-les-traces-du-photographe-inconnu/

Mình rời pháp đã lâu nhưng không hiểu sao vẫn nấn ná với xứ này. Có lẻ Pháp quốc đã cho mình nền giáo dục từ bé lên đến đại học. Nữa cuộc đời chịu ảnh hưởng bởi văn hoá của pháp. Mình vẫn yêu văn hoá của xứ này.

Ông Minot bị bắt và đày đi trại tù và cuối cùng đã chết mấy ngày sau khi được quân đội Mỹ giải thoát. Mình nghĩ ông ta chỉ chụp hình kiểu tài tử thôi chớ chả có ý chống đối, tham gia kháng chiến gì cả. Rồi bị Tây Gian đi báo Gestapo để lập công như dân cách mạng 30 sau 75. 

Ngày nay, người Pháp muốn rữa nhục, bị quân đội đức chiếm đóng nên muốn tìm các hình ảnh mang tựa đề đối kháng lại quân đội Đức quốc xã. Như vụ Jean Moulin, cầm đầu nhóm kháng chiến ở Lyon, miền nam Pháp quốc rồi cũng bị Tây Gian đi báo cho Gestapo, lập công với quân đội chiếm đóng. Có người kêu chính ông Mitterand là kẻ báo cho Đức quốc xã.

Trong mấy tấm ảnh thì mình nhận ra tấm ảnh ở đường Rivoli, con đường mình đi học mỗi ngày phải đi qua đây, nên ký ức một thời lại ùa về nên viết lại đây để nhớ một thời làm dân tây.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Lili Marleen, âm nhạc không biên giới

 Lili Marleen, bài hát lịch sử

Hôm nay bổng nhiên nhớ vụ đi du lịch Đan Mạch khi nghỉ mùa xuân khi còn đi học ở Paris. Tình cờ mình quen 2 cô người Đức tên Klaudia và Ute, dạy hát bài “Lili Marleen”, một bài hát khởi đầu ở Đức quốc trong thời chiến tranh rồi lan đến Phi châu khiến quân sĩ của hai bên chiến tuyến đều yêu mến bài hát này và ngưng chiến không chính thức khi đài phát thanh cho phát thanh bài hát này. Mình chưa bao giờ đi lính nhưng xa gia đình nên dạo ấy nghe đến bài này nhớ nhà kinh khủng.

Marlene Dietrich người đức nhưng lại hát cho lính đồng mình trong thời chiến tranh

Theo kể là vào năm 1915, một bính sĩ Đức quốc tên Hans Leip, viết vài câu thơ khi đang đứng gác ở Bá Linh trước khi được chuyển ra mặt trận phía Nga trong thế chiến 1. Tương tự nhà văn Erick Maria Remarque viết trong Im Westen nichts Neues, Ông ta đặt tên tựa bằng cách ghép tên hai người con gái mà ông ta quen biết Lili và Marleen. Nói về nổi buồn của người lính trẻ gác đêm, nhớ về quê nhà, nhớ hai người con gái ở làng quê.

Nhà thơ Hans Leip, tác giả bài thơ được phổ nhạc 

Năm 1937, ông ta in nguyên bài thơ trong tập thơ của ông ta Die kleine Hafenorgel (“The Little Harbour Organ”) với tựa tên “Das Lied eines jungen Soldaten auf der Wacht” (“The Song of a Young Soldier on Watch”). 

Nhạc sĩ đã đưa bài thơ bất tử

Năm 1938, một nhạc sĩ tên Norbert Schultze phổ nhạc và bài hát nổi tiếng đượm chất buồn của người lính chiến. Thật ra có một bài khác được phổ nhạc trước ông ta nhưng bài này nổi nhất. Năm 1939 một ca sĩ tên Lale Andersen thâu đĩa nhạc dưới tựa “Das Mädchen unter der Laterne”  cô gái dưới bóng đèn nhưng không được thành công lắm. Xin nghe bài do Lili Marlene hát.

https://youtu.be/7heXZPl2hik?si=6Lpu2X_7GZkYRcNS

Trong thời kỳ chiến tranh bài hát này được phát thanh trên đài radio Belgrade vùng quân đức chiếm từ 1941. Bài này bổng nhiên được binh sĩ yêu cầu mỗi ngày ở phi châu rồi từ từ chạy qua bên kia chiến tuyến khiến các bính sĩ của Hoa Kỳ và Anh quốc yêu thích và chuyển ngữ qua anh ngữ mà ca sĩ Marlene Dietrich trình bày được yêu thích nhất.

Mình gặp cô Klaudia ở Copenhague, đi chơi với cô bạn rồi mình kêu Lili Marleen, hỏi cô tao có biết bài hát này vì cô ta giống Marlene Dietrich khiến cô ta cười, kêu không ngờ có tên a-na-mít biết đến bà hát này. Khi chào hai cô đức mình kêu Wie Einstein, Klaudia Ute. Có liên lạc thư từ nhưng rồi đi Hoa Kỳ nên mình mất tin tức luôn. Xin chép lại bài hát mà cô Klaudia đã ghi trong cuốn tập vẽ của mình:

Vor der Kaserne, vor dem großen Tor

Stand eine Laterne und steht sie noch davor.

So woll’n wir uns da wiederseh’n,

Bei der Laterne woll’n wir steh’n,

Wie einst, Lili Marleen,

Wie einst, Lili Marleen.

Unsre beiden Schatten sah’n wie einer aus;

Daß wir so lieb uns hatten, das sah man gleich daraus.

Und alle Leute soll’n es seh’n,

Wenn wir bei der Laterne steh’n,

Wie einst, Lili Marleen,

Wie einst, Lili Marleen.

Schon rief der Posten: Sie blasen Zapfenstreich;

Es kann drei Tage kosten! – Kamerad, ich komm ja gleich.

Da sagten wir auf Wiederseh’n.

Wie gerne wollt’ ich mit dir geh’n,

Mit dir, Lili Marleen,

Mit dir, Lili Marleen.

Deine Schritte kennt sie, deinen schönen Gang.

Alle Abend brennt sie, doch mich vergaß sie lang.

Und sollte mir ein Leid gescheh’n,

Wer wird bei der Laterne steh’n,

Mit dir, Lili Marleen,

Mit dir, Lili Marleen?

Aus dem stillen Raume, aus der Erde Grund

Hebt mich wie im Traume dein verliebter Mund.

Wenn sich die späten Nebel dreh’n,

Werd’ ich bei der Laterne steh’n,

Wie einst, Lili Marleen,

Wie einst, Lili Marleen.

Những lời ca này đã lột tả nỗi nhớ thương của người lính, khoảnh khắc chia ly dưới ánh đèn của toà canh gác, nỗi sợ hãi trước cái chết, cùng niềm hy vọng đoàn tụ với gia đình, người yêu tựa như một giấc mơ. Khổ thơ cuối cùng mang một vẻ ám ảnh, gần như ma mị, đã gây được tiếng vang sâu sắc trong suốt những năm tháng chiến tranh.

Mò mò thì thấy có bản nhạc này bằng anh ngữ như sau:

Outside the barracks, by the big gate,

There stood a lantern, and there it stands still to this day.

So we’ll meet again there,

We’ll stand beneath the lantern,

As we did before, Lili Marleen,

As we did before, Lili Marleen.

Our two shadows looked like one;

That we loved each other so much, anyone could see at a glance.

And everyone shall see it,

When we stand beneath the lantern,

As we did before, Lili Marleen,

As we did before, Lili Marleen.

The sentry already called: They’re sounding retreat;

It could cost me three days! – Comrade, I’m coming right away.

Then we said goodbye.

How I wished I could go with you,

With you, Lili Marleen,

With you, Lili Marleen.

She knows your footsteps, your lovely walk.

Every evening she burns, but she has long forgotten me.

And if something should happen to me,

Who will stand beneath the lantern,

With you, Lili Marleen,

With you, Lili Marleen?

From the quiet place, from the depths of the earth,

Your loving lips lift me as if in a dream.

When the late mists swirl,

I will stand beneath the lantern,

As I did before, Lili Marleen,

As I did before, Lili Marleen.

Phe quân đội Đức: Ca khúc này đã lột tả một cách hoàn hảo nỗi nhớ quê hương, sự chia ly với những người thân yêu, cùng nỗi u sầu của chiến tranh. Những người lính chiến đấu trên sa mạc, tại Mặt trận phía Đông và khắp các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tại châu Âu đều vô cùng yêu mến bài hát này.

Phe quân đội Đồng minh: Lính Anh, lính Mỹ cùng các lực lượng Đồng minh khác tại Bắc Phi (và sau đó là tại châu Âu) thường xuyên dò đài Radio Belgrade chỉ để được nghe ca khúc này. Họ yêu thích bài hát bất chấp (hay chính vì) phần lời bằng tiếng Đức nên không hiểu nhưng thích. Nhiều người đã mô tả nó là một tác phẩm vô cùng lay động lòng người và gợi lên nỗi hoài niệm sâu sắc.

Nghe kể những cuộc "ngừng bắn" không chính thức thường diễn ra trên chiến trường sa mạc bắc Phi châu, mỗi khi bài hát vang lên, những người lính thuộc cả hai phe đều tạm ngưng giao chiến để cùng lắng nghe.

Sức thu hút mang tính phổ quát của ca khúc này nằm ở phần ca từ giản dị, giàu cảm xúc cùng giai điệu da diết, chạm đến những trải nghiệm chung của nhân loại về nỗi nhớ thương và sự chia ly, bất kể quốc tịch. Có lẻ qua đài phát thanh nên sau này các cuộc chiến tranh họ đều sử dụng đào phát thanh để tuyên truyền như khi xưa ở Việt Nam. Mình đọc đâu đó, nhạc sĩ Tô Hải nghe đài Sàigòn và ngạc nhiên khi nghe nhạc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, và Phạm Duy,… ông ta không ngờ nhạc sĩ Miền Nam có thể làm nữa già hát hay như vậy.

Dạo mình xem cuốn phim cũ của Dietrich Marlene, nghe cô ta hát với vẽ điệu nghiện thuốc lào nên mê dù dạo ấy chưa rành hiểu đức ngữ. Khi mình qua Thuỵ Sĩ làm việc thì cô Klaudia có ghé thăm vì gần biên giới Tây đức.

Joseph Goebbels cùng giới lãnh đạo Quốc xã tỏ ra không ưa ca khúc này vì cho rằng nó mang âm hưởng "u ám," "bi lụy" và thiếu đi chất quân sự cần thiết. Họ đã tạm thời cấm phát sóng bài hát này và tìm cách trấn áp nó. Tuy nhiên, chính sự phổ biến rộng khắp của ca khúc trong hàng ngũ binh sĩ đã buộc họ phải nhượng bộ, và bài hát tiếp tục được phát sóng trở lại.

Tương tự phía đồng minh cho rằng những ca từ bằng anh ngữ có thể làm giảm tinh thần chiến đấu của binh sĩ nên bắt viết lại như đã được đăng như trên. Mình tìm không ra lời cảu Andersen làm lúc đầu.

Nghe nói thi sĩ Hans Leip sống sót suốt 2 thế chiến và chết năm 89 tuổi ở Thuỵ Sĩ. Ông ta được đem đi trốn qua Thuỵ Sĩ bởi thân hữu vì sợ chính quyền Nazi làm khó dễ vì sáng tác của ông ta như kiểu Trăm Hoa Đua Nở tại miền bắc khi xưa. Ông ta có trở về Hamburg sau chiến tranh nhưng rời Đức quốc vĩnh viễn và sống ở quê hương thứ 2 đến khi qua đời.

Người ta có hỏi ông ta là hai người phụ nữ có thật hay không thì được trả lời. Đó là hai người con gái ông ta biết ở Berlin, Lili phụ bán hàng rau còn Marlene là con gái một bác sĩ nhưng nhiều cô gái đức kêu họ chính là nhân vật khiến thi sĩ Leip làm nên những bài thơ để đời. Ông Leip cho biết không bao giờ gặp lại hai cô gái ngày xưa từ khi ông ta ra mặt trận năm 1915.

Còn nhạc sĩ Norbert Schultze bị cấm sáng tác sau thế chiến thứ 2 vì ông ta là đảng viên của NAzi. Ông ta làm nghề làm vườn và thợ hồ. Đến năm 1948 thì được phép hành nghề lại nên có làm nhiều nhạc phẩm để đời. Nói cho ngay mình không thích nhạc đức lắm.

Viết tới đây thì mình nhớ thời trước 75, nhạc của Việt Nam Cộng Hoà “Nhạc Vàng” so với nhạc của Hà Nội cùng thời gian mà người ta gọi là “Nhạc Đỏ” với những ca từ như mùa ra trận đẹp lắm thấy thất kinh. Có lẻ nhờ vậy mà Hà Nội đã thắng.

Việt Nam có câu chuyện về nhạc sĩ Nhật Ngân bị bắt khi vượt biên  vào tù sợ nên khịa tên giả nhưng rồi từ từ thiên hạ cũng tìm ra chân tích. Chủ trại tù là ông Năm Nghĩa cho vời nhạc sĩ lên văn phòng và thả về vì nghe nói trong thời chiến phe cũng cũng nghe bài “Xuân này con không về” mà khi xưa mình có nghe ông Duy Khánh hát và ông cụ mình hay mở khi xưa mỗi lần xuân về. Sau này ra hải ngoại mỗi lần Tết đến là mình nhớ đến bài hát này.

Mình có tập Hồng Gia với nhạc sĩ Nhật Ngân rồi có lần đi ăn kỵ bên vợ lại gặp nhạc sĩ, hình như vợ có bà con chi bên đồng chí gái. Sau nghe nói bị ung tư qua đời  

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Greenland sẽ thuộc về Hoa Kỳ?

 Greenland cho Hoa Kỳ

Mình có kể vụ đảo Greenland to kinh hoàng mà chỉ có 60,000 dân bản địa sinh sống. Đảo này do Đan Mạch chiếm đóng làm thuộc địa nhưng tốn tiền quá và xứ này không có khả năng để phát triển Greenland. Cái mất dạy là xứ này sợ tốn tiền vì mất công nuôi dân ở đây lạnh lẽo nên có thực hiện chương trình phá thai và ngừa thai nên dân ở đây hết đẻ mất một thế hệ , nay họ đang thưa kiện xứ này. Chắc trong tương lai sẽ bàn giao cho Hoa Kỳ để phủi tay. Bà thủ tướng Đan Mạch chửi , chọc quê ông Trump nên dân tình bầu người khác có khả năng bán cái xứ này cho Hoa Kỳ để trả nợ là dân tình vui vẻ.

Phải phục ông Trump đã khiến các người béo mập đi bộ, tập thể dục thay vì ngồi nhà ăn uống

Năm 2016, khi đắc cử tổng thống thì ông Trump đã nói đến việc sáp nhập xứ này với Hoa Kỳ như kiểu Puerto Rico hay Guam. Mình có kể vụ này năm 2017. Ai buồn đời thì tìm trên bờ lốc.

Ngày nay, chiến tranh với Ba Tư, ta thấy đã chận đường biển Hormutz cho các tàu chở dầu và khí đốt. Các người chửi bới ông Trump hay đúng hơn là giới lãnh đạo Hoa Kỳ phía sau hậu trường đã nhìn thấy sự việc từ 10 hay 20 năm về trước nên mới muốn xâm chiếm hay mua xứ này. Buồn đời mình chạy vào các trang nhà của các think tank của Hoa Kỳ, bên cấp tiến cũng như bên bảo thủ để đọc.

Phía bên Nga là họ đã xây dựng hạ tầng cơ sở quân sự và thương mại từ thập kỷ qua, Alaska của mỹ chỉ có chút xíu được phát triển phía Thái Bình dương

Tại sao Hoa Kỳ muốn lấy xứ này, không phải người Mỹ uống nước đá hàng ngày, hay lo lắng cho số phận 60,000 dân bản địa bị Đan Mạch phá thai và cho uống thuốc ngừa để bất chấp dân tình muốn hay không muốn. Hay đá hiếm mà là GIUP (Greenland, Iceland, United Kingdom). Trong hai bài trước mình có kể để địa lý của xứ này là trung tâm điểm nằm bắc đại tây dương và biển Artic. Eo biển này là nơi các tàu , chiến hạm, tiềm thuỷ đỉnh hay tàu quân đội đi từ biển bắc cực đến khắp thế giới đều phải đi ngang đây.

Mình mới đi viếng Panama, xem con kênh này thì mới hiểu lý do tại sao ở đây quan trọng cho địa chính trị của thế giới nhất là Hoa Kỳ, sân sau của Hoa Kỳ. Sau khi đi Panama về thì mình hoàn toàn ủng hộ lập trường của chính phủ Hoa Kỳ, quản lý con kênh này và bằng mọi cách quản lý xứ Greenland vì rất quan trọng.

Ta thấy vụ Ba Tư đóng cửa eo biển Hormutz là khiến cả thế giới xón đái trong quần nên khi có chiến tranh, chỉ cần chận khu vực eo biển chỗ Greenland là anh Puchin, anh ba tàu hết cục cựa.

Đây là đường bay từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Los Angeles , không phải đường thẳng

Để mình bình dân học vụ một chút. Khi xưa học toán, ông thầy kêu đường ngắn nhất của hai điểm AB là đường thẳng. Đi máy bay thì lại thấy họ bay lên phía bắc gần bắc cực rồi bay xuống. Vì trên quả địa cầu thì hai điểm gần nhất là đi lên phía Bắc hoặc phía nam. Nếu nhìn bản đồ thế giới thì tàu bè di chuyển phía Bắc cực nhiều. 

 Khi chiếc tàu chở đồ hà tiện không mướn tàu tugboat kéo nên bị nghiêng tại con kênh Suez thì bao nhiêu tàu đều sử dụng đường phía bắc để đi. Từ đó người ta giác ngộ cách mạng là sử dụng đường biển này nhanh hơn 40% và 30% thời gian quá cảnh. Do đó ai kiểm soát rõ biển vùng này là của thiên hạ. Mình tin sớm muộn gì trước khi hết làm tổng thống, Greenland sẽ được hỗ kiểm soát. 

Mình đến xem con kênh Panama thì thấy sự quan trọng còn Greenland thì gấp 10 lần. 

Ngày nay vùng Arctic đang tan chảy rất nhanh. Khoa học gia cho rằng cứ 10 năm tình cũ là băng đá của vùng này sẽ tan độ 13%, xem nhẹ 2% cho mỗi năm. Năm 2030, con đường này sẽ gia tăng  từ 5% đến 10%. 4.7% giao thương quốc tế qua kênh Suez sẽ được chuyển hướng qua đường biển Artic. Do đó thiên hạ kêu ông Trump ngu như tỷ phú. Con kênh Suez được xem là con kênh tấp nập nhất thế giới có thể mất 2/3 lượng tàu bè bởi đường biển Arctic mà thập niên trước chưa có. Nhật Bản và Hoa Kỳ ký hiệp ước mơ a bán dầu hỏa tháng cũng vì con đường. Ông Puchin và Trump gặp nhau ở Alaska cũng vì con đường này. Đa số thiên hạ bị Trung Cộng mua chuộc nên chửi vì nếu để Trung Cộng và nga kiểm soát đây là mệt. Greenland nằm ngay cửa cổng đi vào. Trung Cộng đã tuyên bố năm 2028 là quốc gia cạnh Artic. 

Nga kiểm soát 1/2 bờ biển Artic và xây dựng các cơ sở thương mại và quân sự từ thời em còn ở truồng. 

Từ 2014 đến 2020, các tàu biển của nga đi qua ngõ này gia tăng gấp 5 lần. Dự tính năm 2030 sẽ lên 193 triệu tấn. 

Chính phủ Hoa Kỳ hiện nay xem xét vụ mày và muốn làm chủ khu vực này. Trung tâm nghiên cứu Belfer của Đại học Harvard gọi Greenland là "mối liên kết địa chiến lược giữa Bắc Cực, Bắc Mỹ và châu Âu."

Tạp chí chính sách đối ngoại War on the Rocks viết: “Việc Trump nhấn mạnh quyền sở hữu có thể là sai lầm. Nhưng đánh giá của ông ấy rằng Greenland là một lãnh thổ chiến lược quan trọng là đúng." Khi đi mua nhà cửa, Thời điểm tốt nhất để mua một tài sản là trước khi thế giới nhận ra giá trị của nó. Mà chê quỹ hờn.

Năm 1867, Mỹ mua Alaska với giá 7,2 triệu đô la. Mọi nhà phân tích vào thời điểm đó đều gọi đó là "Sự điên rồ của ngoại trưởng William H. Seward." Tương tự ngày nay ai cũng xúm lại chửi Ông Trump khiến mình vui như có bác hồ trong ngày vui đại thắng. 

Ngày nay, Alaska sản xuất 500.000 thùng dầu mỗi ngày và kiểm soát sườn phía bắc chiến lược của Thái Bình Dương.

Trump không điên. Chỉ là còn quá sớm. Hoa Kỳ có thể chiếm Greenland? Biết đâu chính phủ Trump có thể thực hiện được. Như đồng chí gái kêu mình là người Mỹ nên cần Greenland. 

https://youtu.be/8OrywCT6Cao?si=6L3inKtT9VrLOZqU

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn