Pháp = Sô Viết phá sản
Mấy năm vừa qua, mình về Pháp mỗi năm thăm gia đình và bạn thì cảm thấy nước pháp dạo này có vẻ te tua về mặt kinh tế, xem đài truyền hình thì thiên hạ chửi nhau, có đến 5 chính phủ trong vòng 1 năm, nợ như chúa chổm. Thân hữu không còn hồ hởi chống mỹ nữa, chê bai Hoa Kỳ. Pháp quốc có khả năng sụp đỗ như Liên Sô khi xưa vì chế độ bao cấp mà họ đang thi hành từ mấy chục năm nay. Buồn đời mình mò tài liệu để xem lý do.
Pháp quốc được xem là nền kinh tế đứng thứ 7 trên thế giới. Có vũ khí nguyên tử, nghe đâu có đến 300 đầu đạn hạt nhân, đủ để làm banh ta lông, san bằng bình địa cả âu châu. Pháp quốc có chân trong 5 quốc gia chính của liên hiệp quốc, có quyền phủ quyết cả thế giới. Các công ty thời trang danh tiếng như Louis Vuitton, Hermès, Chanel định nghĩa về sự sung túc giàu có cho thế giới khiến chúng ta nghĩ Pháp quốc là một cường quốc, một đế chế như xưa.
Vấn đề là khi chúng ta loại bỏ các công ty thời trang và các các đầu đạn nguyên tử thì Pháp quốc không phải là một nước theo chế độ dân chủ tư bản như Anh quốc và Đức quốc. Pháp quốc ngày nay có thể xem như Liên Sô vào năm 1985. Lý do là kinh tế, chúng ta không nhìn thời trang mà nhìn các dữ liệu. Đọc tin tức từ pháp thì thất kinh. Vì thống kê cho thấy 58% của nền kinh tế của pháp bị kiểm soát, chi tiêu hay định hướng, quyết định bời chính phủ. Được xem là cao nhất của các nước phát triển tây phương.
Con số cho biết là nếu 10 Euro được làm ra thì chính phủ vớt 6 Euro. Đây không phải chế độ dân chủ xã hội. Đây là nền kinh tế định hướng bởi Nomenklatura , một giai cấp cai trị, học và tốt nghiệp cùng trường và chẳng bao giờ bị lãnh trách nhiệm với quyết định của họ. Vấn nạn là định hướng kinh tế thị trường kiểu liên sô ở thế kỷ 21 là sớm muộn gì sẽ hết tiền của người Pháp. Khi chính phủ đánh thuế thì từ từ sẽ hết người có tiền để đánh thuế. Người giàu có đem tiền qua Hoa Kỳ hay các xứ khác để đầu tư. Thậm chí tài tử Gérard Depardieu, phải vào quốc tịch Nga để bớt đóng thuế. Hình như họ bỏ đánh thuế người giàu 75%. Cứ tưởng tượng làm ra 100 Euro thì nhà nước lấy 75 Euro, chỉ còn 25 euro thì ai muốn làm việc cho nhiều.
Về Paris, đi trên các đại lộ lớn thấy nhiều căn phố đóng cửa, không ai thuê, Graffiti đầy. Các khu Barbes, quận 20 thì vô gia cư đầy. Còn nhiều hơn cả Los Angeles.
Từ 1974, năm mình sang pháp thì nước này không bình quân được ngân sách quốc gia hàng năm đến nay. Ngày nay, nền kỹ nghệ của pháp bị sụp đỗ như Hy Lạp nhưng ở cấp độ lớn hơn và dân chúng xứ này như các con nghiện phúc lợi của chính phủ xứ này. Họ biết cần cải cách nhưng các chương trình mà các chính phủ thay nhau muốn thay đổi, cải tổ dân sự, kinh tế và xã hội sẽ khiến người dân nổi loạn, đốt xe đốt phố. Cứ xem năm ngoái khi đội banh Paris Saint Germain thi đấu chung kết giải túc cầu Âu Châu. Việc đầu tiên là các phố xá ở trung tâm thành phố như Champs Elysees, cho người đem ván ép đến chắn lại hết vì họ biết chắc chắn sẽ có bao loạn vì dân tình sẽ đi bão sau đó.
Mình nhớ khi ở Pháp thì cứ thấy đình công liên tục. Cứ đến gần hè là các công đoàn xe buýt hay xe lửa đình công đòi tăng lương hay chi đó và cuối cùng chính phủ phải nghe theo, đáp ứng các nhu sách của họ. Các công đoàn lao động rất đông và mạnh. Nếu đi tham dự lễ nhân loại (fête de la humanité) sẽ thấy rõ. Dạo mình ở pháp thì 25% cử tri là đảng cộng sản, còn không nhớ cử tri đảng xã hội là bao nhiêu, đến khi mình ra trường thì họ bầu cho ông Mitterand lên và các chương trình phúc lợi xã hội của chương trình 110 điều cần phải làm của đảng xã hội, khiến Pháp quốc bắt đầu banh ta lông từ đó.
Muốn hiểu lý do Pháp quốc trở thành một liên sô ở thế kỷ 21, chúng ta phải xem lại sau đệ nhị thế chiến chấm dứt. Năm 1945, nền kỹ nghệ của Pháp quốc bị tàn phá hoàn toàn, nhất là Pháp quốc dạo ấy vẫn là một nước chuyên về canh nông. Nói chung là kinh tế Pháp quốc năm 1945 là kaput. Tổng thống De Gaulle thành lập nền đệ ngủ cộng hoà Pháp quốc sau thế chiến thứ 2 để kiến thiết lại sau khi bị tàn phá trong cuộc chiến. Ông ta đứng ở ngã ba đường. Một bên là chủ nghĩa tư bản của Hoa Kỳ và một bên là chủ nghĩa cộng sản. Và ông ta không ưa cả hai. Được cái là Hoa Kỳ giúp đỡ các nước Tây Âu qua chương trình Marshall để tái thiết lại âu châu theo chủ nghĩa tư bản.
Lý do là ông ta rất ghét giới kỹ nghệ gia vì họ bắt tay với đức quốc xã trong thời chiến tranh, gọi là tây gian, một mặt ông ta ghét chủ nghĩa cộng sản. Buồn đời ông ta đột phá tư duy tạo ra chủ nghĩa can thiệp mà chính phủ quản lý và lãnh đạo (Dirigisme). Nghĩa là vẫn theo chủ nghĩa tư bản trên giấy tờ, thí dụ anh có thể làm chủ một lò bánh mì, một tiệm bán hàng nhưng các luật lệ kinh tế đều được định hướng bởi chính phủ về kinh tế, năng lượng, ngân hàng, tài chánh, kỹ nghệ nặng đều do chính phủ kiểm soát.
Họ thành lập các uỷ ban thực hiện, uỷ ban kế hoạch và tương tự Mạc tư Khoa, người Pháp có các chương trình ngủ niên đủ trò. Chính phủ định đoạt ngân hàng có thể cho ai vay, các nhà máy sản xuất hàng hoá gì. Chính phủ kêu cần năng lượng nguyên tử. Chính phủ kêu cần có xe hoả cao tốc TGV,….hay máy bay Concorde, Airbus,… thế là cho các chương trình này được thực thi.
Cái nguy hiểm là trong vòng 30 năm, từ 1945-1975 các chương trình này thành công, hệ thống tạo dựng một nền kinh tế phép lạ mà người Pháp gọi là 30 năm huy hoàng “trente ans glorieux”. Kinh tế phát triển gia tăng 5% mỗi năm, giai cấp trung lưu gia tăng cao. Pháp quốc từ một nền kinh tế canh nông chuyển qua một nền kinh tế kỹ nghệ cao. Sự thành công này đã giúp hiểu bi kịch ngày hôm nay vì đã khiến người Pháp nghĩ là chính phủ rất thông minh. Và để chính phủ toàn quyền lực và tài chánh để chính phủ lo hết mọi chuyện, kiểu bao cấp.
Kinh tế gia tăng nên Pháp quốc cần nhân công rẻ nên cho phép di dân từ các thuộc địa cũ của họ đến. Nhất là người dân ở âu châu như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý Đại Lợi bỏ nước đến Pháp quốc để lập nghiệp. Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha được các cai trị bởi các chế độ quân phiệt, độc tài còn Ý Đại Lợi thì hằm bà lằn vì đang cộng sản Ý Đại Lợi lên đến 35% cử tri cảu xứ này. Hè 1975, mình đi làm hè ở Mantes La Jolie, quen khá đông các nhân công lao động làm việc ở các nhà máy xung quanh đó. Có lần mình đi chơi ở Alsace, đi ngang thành phố Mulhouse, thấy khói đen từ các xưởng chế tạo bay ngập trời. Ngược lại thì các khu chung cư họ gọi HLM, toàn là dân di cư mà mấy ông tây làm việc với mình kêu “sales Bougnoules”. Thấy tùm lum trò không dám bò vào các khu này.
Trong khi tổng thống De Gaulle xây dựng nền kinh tế thì thủ tướng của ông ta, Michel Debré, xây dựng một hệ thống quan lại đã khiến chính phủ pháp ngày nay bị mục rữa từ bên trong. Năm 1945, ông thủ tướng này ký một luật thành lập Trường Quốc Gia Hành Chánh ( École Nationale d’Administration) mà người Pháp gọi tắc là ENA, người tốt nghiệp trường này được gọi là Énarque. Mình có một cô bạn tốt nghiệp HEC, cao đẳng thương mại rồi buồn đời thì đậu vào trường này, sau này làm lớn trong SNCF. Cô này mình rất phục, tuy nhỏ hơn mình hai tuổi mà cực kỳ thông minh. Quen cô này giúp và khuyến khích mình đọc thêm sách báo. Mình tưởng là dân tây đều giỏi như cô này đến khi mình đi khám sức khoẻ trước khi đi quân dịch thì mới khám phá ra dân tây cũng ngu như mình. Dạo ấy thanh niên 18 tuổi phải đi quân dịch một năm, hình như sau này họ bỏ vụ này.
Mục đích thành lập trường cao đẳng quốc gia hành chánh là chuyên nghiệp hoá chính phủ, họ lựa chọn những người giỏi nhất của pháp để huấn luyện họ các môn kinh tế, tài chánh và luật pháp. Biến họ thành những quản trị viên, thanh tra, công chức cao cấp có thể quản lý các guồng máy công quyền vô hình trung ENA tạo dựng một giai cấp nomenklatura qua vài thập kỷ. Các người tốt nghiệp này, hình như mỗi năm khắp nước pháp họ chỉ tuyển lựa có 80 thí sinh. Ai vào trường này thường được xem là người giỏi nhất của Pháp quốc. Như tổng thống Valery Giscard D’Estaing, hình như tổng thống Jacques Chirac,…thủ tướng,…tổng giám đốc các ngân hàng lớn….lười đi kiểm chứng lại. Chỉ nhớ Lionel Jospin, Emmanuel Macron, François Hollande, Villepin,…nhưng người làm thủ tướng và tổng thống từ mấy chục năm qua. Hình như trường này được đổi tên khác sau này.
Ở Hoa Kỳ nếu ai muốn làm tổng giám đốc ngân hàng, phải làm từ vị trị thấp trong ngân hàng rồi từ từ đi lên trong khi ở pháp thì chỉ cần đậu vào trường Cao Đẳng Quốc Gia Hành Chánh, làm việc cho bộ tài chính được 3 năm rồi chính phủ bổ nhiệm làm một tổng giám đốc công ty lớn. Vào những năm 1990 thì Pháp quốc không được quản lý bởi các tay tư bản mà bởi các công chức quan liêu, được xem là nhân tài của đất nước.
Tương tự Hà Nội ngày nay tuyển dụng cơ cấu các lãnh đạo của họ, hậu quả đã cho thấy đất nước thê thảm cho ngày nay và trong tương lai còn te tua hơn. Họ được đảng cơ cấu không phải vì tài giỏi, tinh hoa của đất nước mà có đảng tịch.
Giới Sinh hoa của pháp đều quen biết nhau. Mình có kể vụ tổ chức Pháp-Mỹ đã gom các nhân vật ưu tú của pháp để đào tạo trở thành những chính trị gia như tổng thống Macron, Hollande, bà Hillary Clinton,… họ đều quen biết nhau và che chở, nâng đỡ nhau vì học cùng trường. Họ đều tin vào một tôn giáo, xem nhà nước là thượng đế.
Bắt đầu năm 1975, sau 30 năm thực hiện kế hoạch ngũ niên giúp Pháp quốc trở thành một cường quốc thì xứ này bị dính chàm, dân tây mê và tin tưởng các kế hoạch nhà nước. Đùng một cái khủng hoảng dầu hoả, khiến lạm phát bay lên như diều gặp gió. Kinh tế đang thay đổi và Pháp quốc cần thay đổi nhưng thay vì chuyển qua kinh tế tự do thị trường thì năm 1981, năm mình ra trường, thì người Pháp buồn đời, sau 30 năm bỏ phiếu cho đệ tử của De Gaulle , họ bỏ phiếu bầu cho ông François Mitterand, chủ tịch đảng Xã hội pháp. Nên nhớ dạo ấy 25% cử tri người Pháp là đảng viên cộng sản. Cú này giúp đưa người Pháp đến bờ vực thẳm vì tạo dựng và xây dựng xã hội chủ nghĩa.
Năm 1981, thế giới theo mỹ đang thay đổi xoay hướng thiên hữu như Hoa Kỳ có tổng thống Reagan lên, bên Anh quốc thì bà Thatcher lên cầm quyền. Họ khệnh các công đoàn lao động, tư nhân hoá các công ty của nhà nước. Lúc mình qua Anh quốc làm việc, thiên hạ mua cổ phiếu của British telecom, British Petrolum,… họ khám phá ra là cần cạnh tranh với chủ nghĩa tư bản. Pháp quốc kêu người Mỹ và Anh quốc ngu ngốc, không biết ăn escargot, uống rượu van nên đi hướng ngược đối lập để tạo dựng một thiên đàng xã hội chủ nghĩa. Thật ra, là bên Anh quốc có đảng Labor cầm quyền khiến xứ này te tua, Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Carter cũng đưa xứ Hoa Kỳ lạm phát lên như diều, tiền lời lên đến 17%. Do đó hai xứ này phải chuyển hướng thiên hữu, bầu cho bà Thatcher và ông Reagan. Trong khi đó, Ý Đại Lợi thì ông thủ tướng Aldo Moro, muốn mời đảng cộng sản Ý Đại Lợi tham gia chính quyền thì bị CIA bắt cóc dưới danh nghĩa của đám khủng bố Brigade rossi rồi giết chết nên không ai muốn mời đảng cộng sản tham chính. Dạo ấy các nước tây âu có các đám khủng bố đông như quân nguyên. Bên Đức quốc có, Tây Ban Nha có, Ý Đại Lợi có, pháo có mấy nhóm, thậm chí Nhật Bản cũng có, chưa kể các nhóm Palestine. Rồi Carlos….
Chính phủ Mitterand với chương tình 110 điểm, quốc hữu hoá các công ty tư nhân vô tiền khoán hậu. Các ngân hàng và kỹ nghệ đều bị quốc hữu hoá ngay. Mình nhớ mấy người bạn tây đầm của mình rất hồ hởi bỏ phiếu, cho Mitterand. Chạy ra Place de la République reo hò bú xua la mua. Kiểu bên Hoa Kỳ chính phủ Hoa Kỳ quốc hữu hoá các ngân hàng Chase Bank, Bank of America, General electric, Apple.. Đúng lúc này thì mình bỏ xứ tây đi làm bên Thuỵ Sĩ rồi Anh quốc.
Hồ hời xông lên chính phủ Mitterand không muốn người Pháp làm việc nhiều, họ hạ tuổi hưu trí từ 65 xuống 60 đúng lúc người Pháp buồn đời không chết sớm như bố mẹ họ. Pháp quốc quyết định trả tiền cho người Pháp nghỉ hưu sớm để họ có thể đi chơi, nghỉ hè trước khi đi đứng không được. Họ lại cho 5 tuần lễ nghỉ hè, chỉ làm 35 tiếng một tuần. Lương bổng tối thiểu được gia tăng 10%. Pháp quốc đột suất tư duy giác ngộ cách mạng, họ tìm ra chân lý của cuộc đời theo tinh thần của Karl Marx. Gọi là Exception Francaise. Đảng xã hội như giác ngộ cách mạng là họ có thể viết luật tạo ra hạnh phúc, giàu sang. Làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu với 35 giờ lao động mỗi tuần. Kinh
Kinh tế thị trường gọi đó là cuộc tự sát. Các nhà đầu tư bỏ chạy, thiên hạ đem tiền qua Thụy sĩ, lạm phát gia tăng lên 14%. Cán cân kinh tế banh ta lông luôn vì các hãng xưởng bị dính thêm các tiền tiêu do chính phủ mới bắt đóng như tiền lương tối thiểu cho nhân công nên không thể cạnh tranh với các nước khác như Đức quốc. Tiền franc bị hạ giá mấy lần. Mỗi lần về pháp thăm gia đình là mình thấy thức ăn đắt. Không ai đầu tư nên kiến trúc sư như mình mới ra trường không có công ăn việc làm nên phải đi xứ khác kiếm ăn. Chớ dạo ấy mình mà có việc ở pháp thì chắc cuộc đời mình đã khác. Không trải nghiệm, làm việc tại Ý Đại Lợi, Thuỵ Sĩ, Anh quốc, Đức quốc, rồi Hoa Kỳ. Ở lại Paris, lấy đầm.
1983, đúng hai năm sau, chính phủ Mitterand giác ngộ cách mạng là ngu, hết còn hồ hởi theo chế độ kinh tế xã hội, đánh thuế thằng giàu nuôi thằng nghèo, trả tiền cho công chức nên quay đầu lại, họ gọi là “le tournant de la rigueur” ngưng quốc hữu hoá các công ty. Họ đã thử xã hội chủ nghĩa được 2 năm và thất bại nên trở lại tư bản. Chỉ có hai năm ngu dại đã đưa Pháp quốc đến bờ vực thẳm như ngày nay.
Vấn đề là ông Mitterand quay đầu lại nhưng không thay đổi guồng máy xã hội chủ nghiã đã được thiết lập khi mới lên nắm quyền. Hưu trí vẫn giữ ở tuổi 60, làm việc vẫn 35 giờ và hệ thống quan liêu quốc hữu hoá các công ty vẫn hiện diện sống mãi với bác Mitterand. Năm 1983 chính phủ Mitterand tiêu 46% GDP cho các chương trình xã hội và khi ông ta rời chức vụ thì quá 50% và con số không bao giờ trở lạiít hơn như trước đây. Họ đã biến nền kinh tế tư bản thành một chế độ chính quyền quản lý và người Pháp nghiện phúc lợi.
Vấn đề là các người tốt nghiệp ENA, được xem là thành phần ưu tú, tinh hoa của quốc gia. Cuộc đời ấm đến khi chết. Tương tự các cuộc thi khi xưa ở Trung Hoa và Việt Nam, ai đậu tiến sĩ là ấm một đời cả gia đình nữa. Ai đậu cao thì được bổ nhiệm vào các cơ quan ở cấp cao, còn thấp hơn thì vào các chức vụ thấp hơn. Cô bạn mình quen ở Pháp, chắc tốt nghiệp thấp nên chỉ làm đến tổng giám đốc SNCF, công ty hoả xa của Pháp quốc. Cô ta lấy ông chồng quen khi đi học ENA. Chớ đậu cao thì có thể là bộ trưởng này nọ.
Lấy điển hình tổng thống Emmanuelle Macron, trẻ đẹp trai, con nhà giàu học giỏi. Ông ta là sản phẩm hàng xịn của nhà máy sản xuất các nhà lãnh đạo cho Pháp quốc hiện nay. ông ta tốt nghiệp trường quốc gia hành chánh năm 2004. Sau đó làm thanh tra tài chánh 3 năm, rồi được bổ nhiệm vào điện Elysees như cố vấn rồi làm bộ trưởng và tổng thống như ngày nay. Pháp quốc ngày nay kinh tế te tua vì đất nước này được quản lý cai trị bởi một nhóm người, được xem là crème de la crème, như mafia của pháp. Xét các bộ trưởng Pháp cũng tương tự.
Năm 2018, họ kêu thiếu tiền thì đánh thuế thêm cho thấy là họ sống ở hành tinh khác, khiến người Pháp xuống đường biểu tinh đốt phá mà chúng ta thấy họ bận áo Gilet jaunes. Đó là các nông dân nổi dậy chống lại bọn địa chủ cường hào ác bá. Năm kia gặp một chị hàng xóm lấy chồng tây, kể là ông chồng cứ tuần nào cũng cầm cờ đi biểu tình chống chính phủ. Khiến mình cũng lo cho mấy người em và cháu sống ở Pháp quốc. Ở Cali cũng đang tiến đến con đường này, cứ cần tiền là đánh thuế. Được cái là dân Cali không ra đường đố phố xá.
Năm 1980, các nhà máy sản xuất của pháp chiếm 24% nền kinh tế pháp. Kinh tế tăng trưởng 5% sau thế chiến thế giới nên Pháp quốc cần nhân công nên họ cho nhập cư các thợ thuyền từ các cựu thuộc địa của họ ở phi châu. Mấy người này đem theo vợ con hay sinh con đẻ cái tại Pháp quốc, mang quốc tịch Pháp. Ngày nay là vấn nạn, đuổi đi không được. Có thể tương lai một chính phủ mạnh cực hữu sẽ ra các biện pháp mạnh, tống cổ di dân về nước. Thằng cháu mình sinh ra tại tây, kể đi đường gọi dân tây chửi khi covid, kêu chinois, cút ngay.
Ngày nay, sản xuất của các hãng xưởng pháp chỉ chiếm có 9% của nền kinh tế Pháp, thua 18% của Đức quốc, 15% của Ý Đại Lợi. Một nước đã chế tạo xe lửa TGV, máy bay siêu thanh Concorde, Airbus… mà ngày nay tự biến thành sa mạc kỹ nghệ. Lý do là vào những năm 1990, khi Liên Sô sụp đỗ, các Enarque ngồi lại và đột phá tư duy kêu chuyển các nhà máy sản xuất qua các nước khác như Trung Cộng rồi đem bán cho thiên hạ như ví Louis Vuitton, Hermès, còn người Pháp thì tà tà đi chơi chu du khắp thế giới, làm cha thiên hạ. Mình nghĩ dân tây hết đi nhà thờ cũng vì lý do này. Đừng có lo đã có nhà nước lo nên chả ai buồn đời đi nhà thờ cầu nguyện CHúa nữa.
Để thực hiện công cuộc đổi mới này, họ làm ra đủ các luật lệ khiến người Pháp, các công ty không chịu nổi phải đem ra ngoại quốc. Peugeot đóng cửa, mở cửa nhà máy ở Maroc, Thổ Nhĩ Kỳ. Alcatel, công ty của em mình từng làm việc bao nhiêu năm được bán cho ngoại quốc. Xem thị trường chứng khoán thì các công ty pháp như Louis Vuitton, Hermès, L’Orẻal,… lên như diều và mấy tên énarques này kêu thấy chưa chúng ta thông minh, các công ty pháp giàu có lên. Pháp quốc trở thành một viện bảo tàng để du khách viếng thăm, kiếm tiền, chặt chém, bán ví thời trang.
Thật ra Hoa Kỳ và các nước khác cũng bị dính vào tư tưởng này. Xưởng nhà máy gây ô nhiễm môi trường nên các quốc gia tây phương mới đột phá tư duy đem qua bên mấy xứ nghèo như Trung Cộng, á châu,… nhuộm da để làm ví Louis Vuitton gây ô nhiễm không khí, môi trường nên họ đem qua Trung Cộng sản xuất, giá rẻ rồi đêm bán khắp thế giới giá khủng, lời to. Quá thông minh. Dân tàu lao động để nuôi người Pháp, người Mỹ,… nhưng ngày nay thì thế cờ đã thay đổi, Trung Cộng mạnh lên, nền kỹ nghệ của tây phương banh ta lông vì tư tưởng bảo vệ môi trường, môi trường xanh này nọ. Muốn làm lại các nhà máy thì rất khó với các luật lệ này nọ, nội vụ trí tuệ nhân tạo không là đủ chết.
Covid đến Pháp quốc không có ai biết sản xuất khẩu trang, phải năn nỉ Trung Cộng bán cho một ít. Nhớ năm 2000, thủ tướng Lionel Jospin đột phá tư duy, kêu người Pháp chỉ cần làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu. Ông ta kêu không được làm việc nhiều, ra luật chỉ được làm 35 tiếng một tuần. Lý do đưa ra người Pháp làm ít giờ thì chủ phải mướn thêm người, giúp giảm nạn thất nghiệp. Các công ty thay vì mướn thêm nhân viên, tự động hoá hay dọn qua Ba Lan. Nên nhớ ngày nay, Ba Lan là nước giàu mạnh lên nhờ các nước tây âu chuyển các nhà máy sang nước họ. Ai buồn đời thì đi Ba Lan chơi sẽ thấy sự khác biệt. Tưởng người Pháp ít làm việc sẽ có thì giờ sinh con đẻ cái như thời ông Chirac tặng tiền tươi cho ai sinh đẻ. Dân tây không sinh để nữa, ngoại trừ mấy ông đến từ các thuộc địa cũ được hai ba vợ đẻ ăn tiền trợ cấp.
Cũng nên nhắc lại là đảng xã hội pháp thường tạo ra những chương trình phúc lợi cho người Pháp. Như nghỉ hè được Front Populaire tạo nên đâu 100 năm về trước, do đó người Pháp rất thích những chương trình tương tự. Từ đó đưa đến các cuộc đình công hàng năm tại pháp. Đi chơi là phải xem chương trình đình công hàng không, xe lửa ở pháp để tránh. Đi học bị đình công là đi bộ mệt thở đến trường.
Ở Trung Cộng người Tàu làm việc 70 tiếng một tuần, ở Hoa Kỳ 50 tiếng trong khi người Pháp chỉ làm 35 tiếng kể cả uống cà phê đấu láo. Chưa kể là dù không tin vào chúa nữa nhưng vẫn nghĩ lễ các thánh nhà thờ. Vấn đề ngày nay người Pháp đã quen làm việc 35 giờ và nghỉ hưu ở tuổi 62. Các chính phủ thay phiên nhau lên nhưng không thể nào bắt người Pháp làm việc nhiều hơn 35 giờ và nghỉ hưu trễ hơn. Ở Hoa Kỳ là 67 tuổi.
Ở Hoa Kỳ nếu người Mỹ không thích chính sách của đảng Dân Chủ thì đi bầu cho đảng Cộng Hoà để thay đổi chính sách. Ở Paris thì khác, họ có máu làm cách mạng đầu tiên trên thế giới nên họ đốt thùng phiếu. Năm 2018, ông Macron muốn đánh thuế dầu xăng để giúp cải thiện môi trường và biến Paris thành bãi chiến trường. Và chính phủ rút lui trật tự, thay vì như mấy ông Ayatollah, hay Đặng Tiểu Bình đem quân ra bắn dân biểu tình. Năm 2023, ông Macron muốn nâng cao tuổi hưu trí từ 62 tuổi lên 64, nên nhớ là Đức quốc về hưu ở tuổi 67, Anh quốc 66. Thế là người Pháp xuống đường đốt xe thế là chính phủ pháp rút lui.
Từ 50 năm qua, Pháp quốc được quản lý bởi một chế độ tương tự liên sô, làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu, các chủ công ty khó đuổi nhân viên, nghe đâu có thể mất cả năm để đuổi. Chế độ y tế rất tốt và đắt tiền cho chính phủ. Giống như họ sử dụng thẻ tín dụng từ 50 năm qua và nay nợ như chúa chổm mà người Pháp không muốn cải tiến, thay đổi vì họ đã quen lối sống tiêu xài líp ba ga.
Năm 2025, Pháp quốc trả 55 tỷ Euro cho tiền lời của nợ quốc gia, hơn cả ngân sách quốc phòng của pháp mà ông Macron cứ bô bô kêu gọi đánh cho Puchin cút khỏi Ukraina khiến bác Puchin cười như hoa hàm tiếu. Ngày nay, Pháp quốc đang trả nợ cho những con ma của quá khứ. Mình thấy cháu mình ở pháp ra trường, không kiếm được làm của nghề học, phải đi học lại làm chuyện không ưa thích lắm. Em mình thì về hưu nên khoẻ, xem như người Pháp hy sinh đời con củng cố đời bố mẹ. GDP của pháp năm nay là 3,560 tỷ mỹ kim.
Khác với Hoa Kỳ, có thể in tiền đô la để trả nợ trong khi Pháp quốc không thể in Euro để trả nợ. Ai muốn dẹp mỹ kim thì Hoa Kỳ chiếm đóng, bắt cóc như Maduro hay đánh banh ta lông Ba Tư. Họ kêu nhân danh con người bú xua la mua nhưng trên thực tế để kiểm soát đồng đô la và bán vũ khí.
Khi Hy Lạp bị phá sản thì Liên Hiệp Âu Châu phải bỏ tiền ra để cứu vãn nhưng nếu Pháp bị banh ta lông như Hy Lạp thì khó được các nước âu châu bỏ tiền ra cứu. Lý do là quá lớn, họ không đủ khả năng để cứu. Không biết lúc đó Trung Cộng có khả năng để cứu anh tây bà đầm hay không. Bác Puchin thì chắc không rồi.
Người ta xem Pháp quốc ngày nay như thể chế liên sô ở cuối thập niên 80. Hôm qua tổng tư lệnh NATO, người đức tuyên bố là nếu âu châu bị tấn công, không có Hoa Kỳ thì bó tay đầu hàng mà nay ông Trump kêu tăng gia ngân sách quốc phòng mà xã hội bấp bênh và kinh tế thì ho hen. Chán Mớ Đời
Thật ra từ trường đào tạo giới tinh hoa thì rất tốt. Vấn đề là khi tổng thống Mitterand, của đảng Xã hỘi lên thì họ thay đổi cấu trúc phúc lợi mà ngày nay, hiện tình của người Pháp không cho phép cung ứng vì hết tiền. Sản xuất ít lại vì ngành kỹ nghệ của pháp bị dời đi ra hải ngoại. Mình thấy công ty BASF của Đức quốc phải dời sang Trung Cộng để sản xuất vì năng lượng của Đức quốc ngày nay quá đắt. Nay với tình hình trung đông, đánh nhau với Ba Tư thì giá dầu sẽ lên như thập niên 1970 là ngọng. Âu châu ra quyết định ngưng mọi năng lượng hạch nhân, than rồi bây giờ đánh nhau là ngọng.
Trong khi Việt Nam chỉ sử dụng các đảng viên được cơ cấu mà các cán bộ lớn ra hải ngoại chỉ biết cơ f lờ mờ vờ, không khạc được một chữ anh ngữ nên khó mà lèo lái đất nước trong thế kỷ 21 này. Ngoại trừ xấy cảng cu-li cho ngoại quốc sử dụng. Mấy ông bị tống giam vì phạm lỗi chi đó, bị lên án tù chi đó, nay được ung dung tự tại ra về với vợ con. Viễn tưởng của Việt Nam tỏng tương lai khá buồn. Đi Tân Gia BA họ lo kế hoạch cho 50 năm tới. Nước họ giàu mạnh. Chán Mớ Đời
Mời các bác xem Mực Tím Sơn Đen qua YouTube với hình ảnh Đà Lạt xưa.
https://youtu.be/1extaDa4fjI?si=DcfZyIT3aohtep3z
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
