Hiển thị các bài đăng có nhãn Ở Mỹ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Ở Mỹ. Hiển thị tất cả bài đăng

Sự thật chữa lành bệnh tật

 Sự thật chữa lành bệnh


Hôm nay mò mò tài liệu đọc về sức khoẻ “Unplugged” thì thất kinh. Lý do là dạo này em hay đọc về sức khoẻ vì làm vườn mệt quá vì trời Cali dạo này nóng mấy tuần nay trên 100 đô F. Em dự định 5 năm tới sẽ đọc sách báo về sức khoẻ để giúp cho mình một ít thông tin để ăn uống, cử động, sinh hoạt chớ không thì sẽ bị phiền. Lỡ bệnh hoạn gì thì lại phiền vợ con. Nhớ mấy năm tước, leo núi bị ngã nức xương chân, 6 tháng trời vợ con bị khổ luỵ, chưa kể là mình hay giàu nữa. Chán Mớ Đời 



Có biểu đồ này khiến mình thất kinh. Mình thấy trong suốt 20 năm, 6 căn bệnh chính của người Mỹ đều leo lên cao. Như Alzheimer lên 260%, Parkinson lên 150%, gan nhiễm mỡ lên 125%, tiểu đường thì nhân gấp đôi, bệnh béo phì thfi 43%, ung thư lên 16% trong khi bệnh tim mạch xuống vao những năm 2010 nhưng rồi lại lên cái vèo. Chán Mớ Đời 


Hàng ức mỹ kim đã chi trả cho y tế, bệnh viện, bác sĩ, dược sĩ ,…nhưng người Mỹ vẫn bị bệnh và càng ngày càng te tua, không có lối thoát. Bộ trưởng y tế Hoa Kỳ, ông Robert Kennedy Jr., đang ráo riết thay đổi hệ thống y tế Hoa Kỳ khiến các công ty dược phẩm, thực phẩm, cũng các lobby của bác sĩ, nha sĩ đáng ra tay đánh ông ta te tua nhưng hy vọng ông ta sẽ thay đổi được các chỉ số trên trong tương lai.


Tuy ngu lâu dêt bền, mình nghĩ chắc có điều gì đã khiến cho sự việc cứ tiếp tục. Như ông Albert Einstein từng tuyên bố, nếu cứ tiếp tục làm những điều mà không thay đổi tình hình, kết quả là sự điên rồ. Tại sao không ai ngưng hay ngăn ngừa. Mỗi ngày chúng ta thấy trên C-SPAN, các cuộc điều trần quốc hội, đưa ra các tài liệu về gian lận. Trước đây có hai vụ các người làm trong ngành y tế gốc Việt, bị cảnh sát bắt bỏ tù vì gian lận y tế.


Hàng năm, có trên 700,000 người Mỹ chết về bệnh tim mạch, được xem là bệnh này sát tử nhiều nhất Hoa Kỳ. Kế đến là Alzheimer khi tỷ lệ từ 1960, trong vòng 60 năm đã lên 164%. 38 triệu người Mỹ mắc bệnh tiểu đường loại 2, cộng 96 triệu bị tiền-tháo-đường, xem như tổng cộng 134 triệu so với 360 triệu dân số Hoa Kỳ, gần như phân nữa dân số Hoa Kỳ. Chán Mớ Đời 


Vấn đề là các con số này không bình quân mà lại tăng vọt trên mảnh đất giàu có nhất thế giới hiện nay. Người ta cho rằng hệ thống y tế Hoa Kỳ không banh ta lông vì không cố gắng mà được hệ thống hoá để giúp nớ càng ngày càng te tua để ai đó kiếm lợi. Chúng ta sống trong một chủ nghĩa tư bản man-rợ mà nếu không có luật pháp để nghiêm trị thì banh ta lông. Nên nhớ Hoa Kỳ nay nợ trên 40 ức mỹ kim, rất nhiều con số không phía sau.


Lý do đó mà các người làm tiền trên xương máu, bệnh tật của người Mỹ phải cổ vỏ để người Mỹ chúng ta chửi bới nhau để người Mỹ quên lãng việc này, y tế của họ, tiền bạc của họ đều nướng theo tiền mua thuốc, đi bác sĩ định kỳ,…


Hệ thống không thất bại theo ngẫu nhiên mà được chữa bệnh sai. Nếu nhìn tuổi thọ từng vùng của Hoa Kỳ từ năm 1984 đến 2019, trước covid. Chúng ta thấy vùng Đông-Bắc lên đến 80 tuổi, miền Tây như Cali, Oregon,.. lên được 79.5 tuổi thọ trong khi các vùng Trung-Tây Hoa Kỳ thì bắt đầu đi xuống còn miền Nam thì đi ngược lại như Mississippi thì xuống 72.8 tuổi thọ.


Mình nhớ đến Texas, thấy người Mỹ to béo kỳ lạ, họ ăn kinh hồn mà toàn đồ độc không. Ngày người Mỹ gốc việt cũng to béo, người Mỹ thì khỏi nói. Tháng 10 này em đi Atlanta chơi. Chỉ nhớ 40 năm về tước khi công ty gửi em xuống đây làm việc vài tháng thì dân tình khá to con, đúng hơn là béo nhưng nay chắc còn kinh hoàng hơn.


7.2 tuổi thọ khác biệt dù có chung quốc gia, cùng một hệ thống y tế, cùng FDA, cùng các điều lệ y tế. Thế lày nà thế lào? Những vùng có tỷ lệ bệnh béo phì  và nhiều người bị bệnh tháo đường chết sớm. Khoảng cách càng ngày càng  giang tay nối vòng tay lớn. Họ đề nghị chúng ta nên làm 5 cái test y tế để định vị sức khoẻ của mình. Có nhiều test không được bảo hiểm trả nên phải tự bỏ tiền túi.


1/ Fasting Insulin. Under $30. Target: below 5.

2/ HOMA-IR. Free to calculate. Target: below 1.0.

3/ hs-CRP. Under $25. Target: below 1.0.

4/ HbA1c. Under $30. Target: below 5.4.

5/ Lp(a). Under $40. Test once for life.


Họ nói là nếu bác sĩ không chấp nhận kê toa để làm test thì nói như sau: "I am requesting these tests based on published research in JAMA Cardiology and the New England Journal of Medicine. I would like them ordered or I would like a note in my chart explaining why they were declined."

Xem lợi tức các công ty dược phẩm lên như diều đồng thời bệnh của người Mỹ gia tăng.


Chúng ta không khoẻ mạnh hơn mà chết non hơn dù Hoa Kỳ tốn 4.5 ức hàng năm cho y tế. Bệnh tình không suy giảm, người Mỹ chết sớm hơn, vậy tiền chi tiêu cho y tế đi về đâu và về đâu?


Câu trả lời dễ nhất là THUỐC, dược phẩm.


Nhớ vụ COvid, họ bắt chúng ta chích ngừa, đeo khẩu trang rồi nay ông thần Fauci, cha đẻ vụ này được tổng thống Biden ân xá trước khi họ khám phá ra ông ta có tội. Ra điều trần tước quốc hội, chỉ làm trò hề mua vui, vì các đại biểu quốc hội đều được các công ty dược phẩm và thực phẩm nhét tiền vào họng. Ông Fauci chỉ kêu luật sư khuyên tôi không trả lời xong om. Như thể chửi vao mặt người Mỹ Fuck You.


Ngày nay 92 triệu người Mỹ uống statin, nhưng bệnh tim mạch vẫn lên ào ào. 38 triệu người Mỹ uống thuốc trị tiểu đường nhưng trong suốt 20 năm lại gai tăng gấp đôi. Nên nhớ các công ty dược phẩm lobby FDA để giản các chỉ số như khi xưa, năm 1970 tổng số cholesterol được xem là cao là 300, nay thì chỉ còn 200, xuống gần gấp đôi nên bác sĩ hù phải uống thuốc và tạo thêm các hệ ứng trong cơ thể. Xem tài liệu AI cho biết:

Timeline of Cholesterol Thresholds
  • Before 1970s: Laboratories often used 300 mg/dL as the upper limit of normal, flagging anything below it as acceptable. [12]
  • 1984: The landmark Lipid Research Clinics Coronary Primary Prevention Trial proved that lowering cholesterol reduced heart disease risks.
  • 1987–1988: The first National Cholesterol Education Program (NCEP) report formally categorized total blood cholesterol for adults as desirable (<200 mg/dL), borderline-high (200–239 mg/dL), and high (≥240 mg/dL).

Lợi tức bán thuốc GLP-1, trị giảm cân, tiều đường từ 1 tỷ mỹ kim được gia tăng đến 55 tỷ hàng năm nhưng bệnh béo phì vẫn lên 42%. Các thuốc trị ung thư từ 15 tỷ đô-la lên đến 220 tỷ hàng năm nhưng bệnh ung thư vẫn đứng thứ 2 .
Uống thuốc thì thử máu thấy bình thường


Các dược phẩm không trị được bệnh, chỉ quản lý các hiện tượng đến khi chúng ta qua đời. Xem như họ cố ý. Cứ nhìn đồ biểu đầu tiên, mỗi biểu đồ đều gia tăng như nhau trong khi lợi tức các công ty dược phẩm từ 20 năm qua:


Từ 81 tỷ lên 373 tỷ mỹ kim trong suốt 20 năm. Kinh hồn. Nên nhớ câu châm ngôn mà sinh viên y khoa, nha khoa học bài đầu tiên là “chữa một bệnh nhân lành là mất đi một khách hàng”. Họ không bán cách thức chữa khỏi bệnh mà bán ghi danh hàng tháng. Chúng ta càng đau thì họ càng bán được các thuốc khác. Ai bắt đầu với tiền tiểu đường, sau đó đến cao áp huyết rồi đến cao mỡ mang theo các hệ ứng phụ giúp chúng ta trả nhớ về không mau.


Cái này không thể gọi là y tế mà là kiểu làm ăn (business model) và đòi hỏi chúng ta phải bị bệnh lâu dài. Lý do một bệnh nhân khỏi là mất đi một khách hàng. Mình quan sát ông Ron, nuôi ong trong vườn từ 12 năm qua. Ông ta hết đổi bác sĩ đến thuốc nhưng bệnh vẫn bệnh và các hệ ứng phụ khiến ông ta phải bỏ nghề nuôi ong.


Đọc tài liệu thêm xem podcast các vị khoa học gia thì thất kinh. Họ cho biết chúng ta cần cholesterol vì lá gan tạo ra 80% cholesterol chúng ta sử dụng hàng ngày. Mỗi tế bào đều cần cholesterol để sống thêm nữa não bộ chúng ta là 25% cholesterol.


Không phải là chất béo bão hòa khiến con người chết mà con người đã tiêu thụ nó suốt 2 triệu năm qua. Nghiên cứu PURE – với 135.335 người tham gia cho thấy: ăn nhiều chất béo hơn đồng nghĩa với tỷ lệ tử vong thấp hơn. Thế là y nà thế lào?


Không phải là thịt gây bệnh hoạn như tài liệu và thiên hạ nói trên mạng. Đây là loại thực phẩm giàu dinh dưỡng nhất hành tinh. Tổ tiên chúng ta đã sống khỏe mạnh nhờ vào nó. Gần đây có phong trào ăn thịt không thôi, nghe nhiều người cho biết là khoẻ như người Mỹ.


Không phải là trứng khiến chúng ta bị bệnh như báo chí nói trước đây. Cảnh báo về cholesterol trong trứng đã bị loại bỏ vào năm 2015, sau 40 năm người ta hiểu sai về nó. Nay bác sĩ kêu ăn trứng khiến mình phải ghé trại gà gần vườn mua trứng tươi ăn ngày 4 quả.


Không phải là bơ làm hai cơ thể chúng ta. Ông bà mình khi xưa từng ăn bơ mỗi ngày mà không hề mắc hội chứng chuyển hóa.


Nhưng gì khiến chúng ta bị bệnh và giết chết chúng ta. Thực phẩm biến chế, dầu thực vật, đường, xi-rô, tinh bột được biến chế. Các thực phẩm siêu chế biến vốn không hề tồn tại cách đây 100 năm. Những sản phẩm được tạo ra để làm tăng vọt cả mức đường huyết lẫn nồng độ insulin cùng lúc. Những sản phẩm chiếm tới 73% nguồn cung thực phẩm tại Mỹ. Vợ mình hay mua thực phẩm mà không xem nhãn hiệu. Thường là được thêm đường hoá học (Add sugar). Cứ tính 4g trên nhãn hiệu là 1 muỗng đường. Nếu thấy 16 g đường là biết có 4 muống đường. Ăn phần đó mà có đến 4 muốn đường thì biết chừng nào đường trong huyết quản mới giảm. Chán Mớ Đời 


Chúng ta không hề đối mặt với cuộc khủng hoảng bệnh tim, về bệnh tiểu đường, cũng không có cuộc khủng hoảng béo phì. Thứ chúng ta đang gặp phải là một căn bệnh bắt nguồn từ thực phẩm. Và chính nó là nguyên nhân thúc đẩy mọi căn bệnh được liệt kê trong biểu đồ kia. Có một yếu tố duy nhất liên kết tất cả các căn bệnh trong biểu đồ suốt 20 năm qua. Một sự rối loạn chuyển hóa đóng vai trò là căn nguyên của tất cả chúng.


Kháng insulin là nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tim, béo phì, bệnh Alzheimer, gan nhiễm mỡ, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) và hội chứng chuyển hóa. Vào năm 1988, Tiến sĩ Gerald Reaven tại Đại học Stanford đã chứng minh rằng kháng insulin làm tăng huyết áp, tăng mức triglyceride, giảm cholesterol HDL, thúc đẩy tích tụ mỡ bụng và gây ra tình trạng viêm mãn tính.


Mỗi khi chúng ta ăn thực phẩm chế biến sẵn, lượng đường trong máu sẽ tăng vọt. Tuyến tụy sẽ tiết ra insulin. Nếu lặp lại điều này 5-6 lần mỗi ngày trong suốt 20 năm, các tế bào sẽ ngừng phản ứng; chúng trở nên "kháng" lại insulin. Tuyến tụy buộc phải sản xuất nhiều insulin hơn, và vòng luẩn quẩn này ngày càng trở nên trầm trọng.


Đó chính là tình trạng kháng insulin. Và nó bắt đầu diễn ra hàng thập kỷ trước khi bác sĩ phát hiện ra bệnh. Năm 1975, Joseph Kraft đã thực hiện xét nghiệm trên 14.384 bệnh nhân và phát hiện ra một điều mà đến nay hệ thống y tế vẫn chưa thực sự tiếp nhận đầy đủ. Tình trạng kháng insulin có thể được phát hiện từ 10 đến 20 năm trước khi chỉ số đường huyết có sự thay đổi trên các xét nghiệm thông thường. 



Nhìn biểu đồ chúng ta thấy màu đỏ là Insulin leo lên từ 20 năm qua, còn màu xanh là glucose. Đều bình thường suốt 20 năm. Bác sĩ cho thử máu màu xanh nhưng bệnh thật là từ đường màu đỏ.


Xét nghiệm insulin lúc đói có thể phát hiện vấn đề ngay từ năm đầu tiên, trong khi bác sĩ của chúng ta có thể phải đợi đến năm thứ 20 mới nhận ra. Chính khoảng cách đó đang cướp đi sinh mạng của nhiều người. Các đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ thường chỉ đo mức đường huyết lúc đói. Tuy nhiên, đường huyết lại là "quân cờ domino" cuối cùng đổ xuống trong chuỗi bệnh lý này.


Các xét nghiệm hiện nay tập trung vào LDL cholesterol, chỉ số dự báo yếu nhất về nguy cơ mắc bệnh tim (với hệ số dự báo chỉ là 1,4 lần theo Nghiên cứu Sức khỏe Phụ nữ). Chúng lại không đo mức insulin lúc đói, dấu hiệu sớm nhất cho thấy sự rối loạn chức năng vốn là căn nguyên của hàng loạt căn bệnh nguy hiểm hàng đầu. Lý do vì không có loại thuốc nào để bán cho tình trạng kháng insulin. Phương pháp điều trị nằm ở chế độ ăn uống, tập luyện và giấc ngủ những yếu tố mà không ai có thể đăng ký bằng sáng chế.


Có lần đi ăn cơm với anh bạn, bác sĩ, thấy anh ta ăn nhiều kinh hồn, người anh ta to béo. Mình hỏi lý do ăn nhiều không sợ bệnh tim nghẹt này nọ. Anh ta kêu có thuốc uống không sợ. Sau này anh ta qua đời vì đột quỵ khi mới trên 60. Đó là bác sĩ nghe, chỉ tin vào những gì học ở trường thuốc  Kinh


Hệ thống y tế hiện tại không được thiết kế để tìm ra nguyên nhân gốc rễ. Nó được thiết kế để chờ đợi cho đến khi nguyên nhân gốc rễ đó phát triển thành bệnh, rồi bán thuốc điều trị căn bệnh ấy cho bệnh nhân. Mãi mãi. Bác sĩ thường coi mức insulin lúc đói dưới 25 là "bình thường".


Trong khi đó, y học chức năng lại coi mức trên 5 là dấu hiệu cảnh báo đáng chú ý, trên 8 là mức tăng cao, trên 12 là nguy cơ cao và trên 20 là mức nguy hiểm.


Mức insulin lúc đói là 15 vẫn được coi là "bình thường" trên kết quả xét nghiệm của chúng ta. Nhưng thực tế, tuyến tụy đang phải sản xuất lượng insulin gấp ba lần mức cần thiết. Các tế bào của bạn đã bắt đầu kháng insulin và các động mạch cũng đang phải chịu áp lực lớn.


Khoảng cách giữa mức "bình thường" theo quan điểm của bác sĩ và mức "tối ưu" theo khoa học chính là nơi mầm mống bệnh tật ẩn náu suốt 20 năm. Tin tốt là tình trạng kháng insulin hoàn toàn có thể đảo ngược được.

Cách tốt nhất để điều trị không cần dùng thuốc, không cần tiêm GLP-1, không cần đơn thuốc phải dùng suốt đời. Chỉ cần loại bỏ đường, dầu hạt, tinh bột đã qua chế biến. Hãy ăn thực phẩm tự nhiên: thịt, cá, trứng, bơ, rau củ, dầu ô liu. Đó là những thực phẩm con người đã tiêu thụ suốt 2 triệu năm trước khi đại dịch “chữa lành một bệnh nhân là mất đi một khách hàng” này bùng phát.


Ngoài ra cần phải vận động cơ thể, tập luyện kháng lực, đi bộ. Cơ bắp chính là nơi tiêu thụ glucose lớn nhất trong cơ thể bạn. Họ khuyên sau ăn cơm, nên đi bộ để giúp glucose từ thức ăn có thêm được đưa vào máu sử dụng cho các cơ bắp.


Hãy ngủ đủ 7 đến 8 tiếng. Cortisol là tác nhân gây ra tình trạng kháng insulin, bất kể các yếu tố khác. Không có loại thuốc nào trị được bệnh này, bởi vì thực ra chẳng cần đến thuốc. Cách chữa trị nằm ở việc loại bỏ nguyên nhân gây bệnh. Xin nhắc lại nguyên nhân gây ra bệnh. 


Gần đây mình đọc các tài liệu về Nitric Oxide thì xem như thiếu khí nitric oxide sẽ khiến chúng ta bị bệnh. Khí này được cấu tạo bởi thức ăn và tập thể dục. Đừng có tin mì ăn liền, nghe quảng cáo rồi mua về uống được vài ngày rồi bỏ khi nghe ai khác nói. Chỉ có tập thể dục, ăn uống cẩn thận mới giúp quân bằng lại sức khoẻ của mình.


Đó là lý do tại sao chẳng ai nói cho chúng ta biết điều này. Mọi căn bệnh trên biểu đồ đó, mọi loại thuốc trong danh mục dược phẩm. Tình trạng tuổi thọ sụt giảm qua từng năm ở miền Nam, tất cả đều có mối liên hệ với nhau. Tất cả đều liên quan đến quá trình chuyển hóa và tất cả đều có thể phòng ngừa được.


Nghe các khoa học gia thì được biết cách chữa bệnh của bác sĩ Hoa Kỳ, chưa được cập nhật hoá bởi các khám phá khoa học ngày này về sinh vật học. Thêm có người nêu ra vấn đề nuôi bệnh nhân kiếm lợi tức. Nhà thương và các công ty thực phẩm ra quota cho bác sĩ về kê toa cho bệnh nhân. Mình để ý không uống thuốc phòng ngừa như bác sĩ nói nhưng họ vẫn cứ kê toa cho mình khiến phải xoá cái app của tiệm thuốc tây vì chúng réo hàng ngày lên lấy thuốc.


Tình trạng kháng insnulin bắt nguồn từ chính những gì chúng ta ăn. Có thể phát hiện được từ 20 năm trước khi có chẩn đoán bệnh. Có thể đảo ngược tình trạng này mà không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, nó lại bị phớt lờ bởi một hệ thống chỉ kiếm lời từ việc điều trị triệu chứng thay vì tìm ra nguyên nhân gốc rễ. Chúng ta nợ chính bản thân mình và nợ cả con cái mình điều này. Câu trả lời chưa bao giờ nằm ​​ở viên thuốc. Câu trả lời luôn nằm ở thực phẩm. Như người xưa hay nói “ bệnh tòng khẩu nhập”, bệnh đến từ những gì được đưa vào mồm.


Sự thật giúp lành bệnh.


Các bác sĩ và cộng đồng khoa học của chúng ta...


Dr. Philip Ovadia, Cardiac Surgeon @ifixhearts

Dr. Aseem Malhotra, Cardiologist @DrAseemMalhotra

Dr. Robert Cywes, PhD Metabolic Surgeon @carbaddictiondr

Prof. Tim Noakes, Head of Science @ProfTimNoakes


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Đi bộ giảm đau lưng

 Sự thật về việc đi bộ đối với đau lưng dưới


Trước đây, vợ chồng và hai đứa con hay đi bộ buổi chiều trong xóm nhà lá. Sau này, hai đứa con tham dự đội bơi trong thành phố nên hai vợ chồng đi bộ khi con đang tập bơi. Rồi buồn đời có tên bạn Mỹ trắng rủ leo đỉnh Whitney nên mình bắt đầu tập dợt thì đồng chí gái muốn tham gia nên từ đó bắt đầu leo núi đến giờ. Vợ mình leo lên được tới đỉnh Baldy, miền nam Cali, cao 10,555 bộ anh. Tuy chậm nhưng mình cảm phục đồng chí gái.

Hôm trước con gái và thằng hôn phu hỏi chừng nào đi nghỉ hè chung vì năm ngoái cả gia đình leo núi ở Tajikistan, có nhiều kỷ niệm tuyệt vời. Chỉ có gia đình và xung quanh là suối hồ và núi. Quá đẹp. Mình tính sang năm rủ cả gia đình leo Machu Picchu. Nhưng chắc chỉ đi Inca Trail 5 ngày, chỉ có ngày đầu là khó nhất còn mấy ngày kia chỉ có đi xuống nên tà tà đi thong thả. Năm mình đi mất thì dài hơn mấy nagyf cộng Inca trail. Mình thấy con đường Mountaineer Trail lên đỉnh Whitney là chới với nhất, còn lên đỉnh Kilimanjaro thì mình thấy khó vì lạnh nhưng tương đối không như leo Whitney. Có nhiều đường lên Whitney, đường xa 11 dặm thì tương đối khó nhưng không khó bằng đường Mountaineer Trail, ngắn hơn chỉ có 8.5 dặm nhưng lại leo dốc kinh hoàng. Leo Machu Picchu thì ăn rất ngon còn Kilimanjaro thì thức ăn không ngon nhưng phải ăn để có sức leo núi.


Sau này mình thích đi bộ nhiều hơn là leo núi vì các đỉnh núi mà mình muốn leo như Machu Picchu, kilimanjaro, Whitney thì đã thực hiện rồi thêm cũng không muốn hành xác nhiều nữa nên đi bộ. Lý do là mình có xem các nghiên cứu về già thì họ khuyên đi bộ là tốt nhất, nhất là lên dốc. Đi bộ mỗi ngày là cách tốt nhất.

Cả nhà ngồi hưởng thụ sau khi leo núi nhìn trời bao la. Nói chung thì gia đình mình thuộc loại thích thám hiểm, thể thao


Vợ mình từ ngày về hưu cứ ngồi tập đánh đàn riết than đau lưng nên chiều hai vợ chồng lại rủ nhau leo dốc độ 1 tiếng đồng hồ trung bình khoảng 2.5-3 dặm. Theo các tài liệu mình đọc thì leo dốc hay xuống dốc thì tốt cho cơ thể hơn vì cơ thể tập và tìm trọng lực khi mình lên dốc hay xuống dốc.


Về già thường bệnh tật hay ùa đến mà nếu không cẩn thận thì mệt. Mỗi lần nói chuyện với mẹ mình thì phải động viên bà cụ đi bộ vì nếu cứ nghĩ mẹ già, 94 tuổi nên để nghỉ ngơi thì lâu ngày sẽ có vấn đề. Không cử động thì máu sẽ không lưu thông đều và Oxygen không được thu nạp nhiều vào cơ thể thì bệnh tật sẽ đến nhanh. Muốn sống khoẻ thì chỉ có cách là hoạt động chân tay mỗi ngày.


Một thử nghiệm có đối chứng năm 2024 được công bố trên The Lancet theo dõi 701 người lớn tuổi, vừa hồi phục sau một đợt đau lưng dưới. Nếu mình không lầm người Việt hay gọi là Thần Kinh Toạ. Một nửa được giao một chương trình đi bộ được cá nhân hóa. Nửa còn lại tự do làm theo cách của mình. Các nhà nghiên cứu sau đó theo dõi tất cả trong ba năm để xem ai bị cơn đau tái phát trước. Kết quả cho thấy những người đi bộ trung bình 208 ngày trước khi đau quay lại. Những người không đi bộ: 112 ngày. Gần gấp đôi. Nhóm đi bộ cũng đi khám bác sĩ vì đau lưng ít hơn khoảng một nửa và nghỉ làm ít ngày hơn. Tất cả chỉ từ một hoạt động miễn phí, không cần thiết bị hay phòng gym. Chỉ cần đi bộ trong sân hay trong xóm là được. Ai buồn đời thì đọc đường dẫn đủ chi tiết hơn, em chỉ tóm tắt lại.


https://www.thelancet.com/journals/lanrhe/article/PIIS2665-9913(25)00104-3/abstract


Nghiên cứu đó, do Nhóm Nghiên cứu Đau Cột sống của Đại học Macquarie dẫn đầu, là thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng đầu tiên kiểm tra đi bộ cụ thể như một công cụ ngăn ngừa đau lưng dưới tái phát.


Đau lưng dưới (low back pain) đề cập đến cảm giác đau, cứng hoặc khó chịu ở vùng giữa đáy lồng ngực và đỉnh mông. Nó trở thành “mạn tính” khi kéo dài từ 12 tuần trở lên. Hầu hết đau lưng dưới được phân loại là không đặc hiệu, nghĩa là không thể xác định nguyên nhân cấu trúc đơn lẻ trên hình ảnh. Vận động, chứ không phải nghỉ ngơi, là khuyến khích hiện nay đối với đau lưng dưới.


Người ta giải thích đi bộ đồng thời mang lại nhiều lợi ích cho cột sống đang chịu áp lực. Chuyển động nhịp nhàng, ít tác động bơm máu và chất dinh dưỡng vào các mô mềm quanh đốt sống thắt lưng, những mô không có nguồn cung cấp máu trực tiếp và phụ thuộc vào chuyển động để duy trì sức khỏe. 


Nhớ dạo mẹ mình ở Hoa Kỳ, mỗi ngày mình dắt mẹ đi bộ 1.5 cây số. Có hôm mưa, mẹ mình kêu mưa ở nhà, mình lấy áo mưa, che dù dẫn mẹ mình đi nên sau này khi hai mẹ con đi chơi ở Nhật Bản thì mỗi ngày mẹ mình đi bộ từ 7-9 cây số. Nay về lại Đà Lạt thì mấy người em sợ mẹ mệt nên không ép mẹ đi như mình. Có thể chỉ nghe mình, chớ mấy cô em nói thì bà cụ chả nghe nên mỗi lần nói chuyện mình đều động viên bà cụ. 


Đi bộ nhẹ nhàng kích hoạt các cơ core, mông và các cơ ổn định cột sống mà không tạo ra tải trọng mạnh như các hoạt động có tác động cao hơn. Ngoài ra còn có khía cạnh tâm lý. Viện Lưng Texas lưu ý rằng đi bộ kích thích và thải ra endorphin và serotonin, có thể làm giảm phản ứng stress thường khiến đau lưng cảm thấy tồi tệ hơn so với mức độ tổn thương mô thực tế. Nỗi sợ vận động là một trong những yếu tố dự đoán mạnh nhất của đau lưng dưới mạn tính, và đi bộ, ở mức cơ bản nhất, chính là hành động chọn tiếp tục di chuyển. Nói như xưa, dĩ độc trị độc.


Theo cập nhật tháng 12 năm 2025 từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), đi bộ thường xuyên, bao gồm cả đi bộ nhanh và Nordic walking, có thể giảm đau lưng khi thực hiện đều đặn. Hướng dẫn rõ ràng ưu tiên vận động hơn nghỉ ngơi kéo dài đối với phần lớn các trường hợp đau lưng dưới.


https://australian.physio/inmotion/walkback-trial-low-back-pain

Đi bộ bao lâu thì tốt? Thử nghiệm WalkBack xây dựng chương trình theo từng bước. Người tham gia bắt đầu với các buổi tập vừa phải và tăng dần đến đi bộ năm ngày mỗi tuần, mục tiêu 30 phút mỗi buổi, trong sáu tháng. Họ công nhận là khi tập đi bộ, cần sáu buổi hướng dẫn với nhà vật lý trị liệu về nhịp độ, tư thế, và khi nào nên vượt qua khó chịu so với khi nào nên giảm bớt. Từ ngày mình được Khoa chỉ cách đi thì thấy đỡ hơn, ít mệt so với khi mới bắt đầu tập luyện leo núi.


Nghiên cứu riêng được công bố trên JAMA Network Open tháng 6 năm 2025 đưa ra con số rõ hơn về liều lượng. Nghiên cứu theo dõi hơn 11.000 người lớn từ Na Uy và phát hiện những người đi bộ hơn 100 phút mỗi ngày ít có nguy cơ phát triển đau lưng dưới mạn tính hơn 23% so với những người đi dưới 78 phút mỗi ngày. Mình nhớ năm ngoái đi bộ bên Ý Đại Lợi, 30-35 km mỗi ngày thì chả thấy đau lưng gì cả. Chỉ ăn xong rồi đi bộ vòng vòng thành phố cho giảm glucose rồi về nhà nghỉ ngủ là xong đời cô Lựu. Mối quan hệ phụ thuộc vào liều lượng lên đến khoảng 100 phút một ngày, sau đó ổn định. Cường độ đi bộ cũng quan trọng, nhưng không bằng khối lượng. Về già, thay vì ra quán cà phê thì nên đi bộ, sang hơn thì đánh cù, ra thiên nhiên hít không khí thay vì các chỗ hát karaoke.


Ở Nam Cali, có một nhóm người Việt chiều nào cũng đi bộ ở Mile square park, bác nào thích thì tham gia.


Bác sĩ Neel Anand, phẫu thuật viên cột sống chỉnh hình được chứng nhận và giám đốc Trung tâm Cột sống Cedars-Sinai, cho biết không nên đọc quá mức: đau lưng thường là thoái hóa, với nguyên nhân mà thói quen đi bộ đơn thuần không thể đảo ngược. Tốt nhất là đứng đọc, chớ ngồi hoài thì hơi mệt vì cái xương sống sẽ bị vẹo. Đi bộ nhiều hơn làm giảm nguy cơ. Nó không loại bỏ nguy cơ, và không thay thế chẩn đoán.


Rayane Haddadj, tác giả chính của nghiên cứu HUNT và nghiên cứu sinh tại Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy, cho rằng: “Ngay cả những tăng nhỏ trong đi bộ hàng ngày cũng liên quan đến giảm nguy cơ đau lưng dưới mạn tính.” Người đi bộ không cần đạt 100 phút ngay ngày đầu. Bất kỳ sự tăng nào từ mức hiện tại của bạn cũng đang có tác dụng.


Đối với hầu hết người bị đau lưng, câu trả lời từ bằng chứng hiện tại là nên đi bộ, không nghỉ ngơi. Nghỉ giường, nằm rên đã được chứng minh kéo dài thời gian hồi phục, làm yếu các cơ hỗ trợ cột sống, và tăng nỗi sợ vận động, bản thân nó là yếu tố nguy cơ của tính mạn tính. Vụ này thì mình để ý khi tập nội công Hồng Gia thì các cơ, gân của cơ thể đều được tác động (nếu làm đúng) và từ từ sẽ giúp các cơ gân này mạnh hơn. Do đó sau khi kéo nội công, Khoa thường cho mọi người xả cơ gân giúp đàn hồi lại.


Sự phân biệt quan trọng là giữa đau cơ hoặc cứng (nơi đi bộ nhẹ nhàng phù hợp) và đau nhói, nặng hơn hoặc lan tỏa (nơi cần đánh giá y tế trước). Nếu đau giảm khi di chuyển và khởi động, đó là dấu hiệu đáng tin cậy rằng đi bộ đang giúp mô của chúng ta chứ không gây hại. Mình thấy nhiều người bị đau lưng, hay đến Đông Phương Hội nhờ khoa chữa. Thường các khớp xương sống bị trật nên lâu ngày họ cuối xuống không được nên Khoa chỉ xoa dầu rồi dùng nội lực đẩy cái khớp bị trật về lại vị trí cũ là khoẻ ngay.


Có người kêu tập yoga để khỏi bị đau lưng, người kêu đi bộ nên chẳng biết đâu mà rờ. Một phân tích tổng hợp năm 2020 đăng trên tạp chí Medicine, được Trường Y khoa Keck của USC đề cập, phân tích 31 thử nghiệm có đối chứng với hơn 3.000 bệnh nhân trong 10 năm. Đi bộ hiệu quả tốt như can thiệp ngắn hạn đối với đau lưng dưới mạn tính.


Yoga cho kết quả tương đương ngắn hạn, với một số bằng chứng về lợi ích dài hạn duy trì, dù cơ sở bằng chứng so sánh dài hạn vẫn còn hạn chế. Người nào tập yoga thì sẽ nói yoga tốt, người nào đi bộ sẽ nói đi bộ tốt. Cho nên mấy bác cứ thử cái nào tốt cho các bác thì làm thôi.


Đi bộ có một lợi thế mà yoga không so sánh được: gần như không có rào cản. Chúng ta có thể làm một mình, ngoài trời, với ngân sách hạn hẹp, ở mọi độ tuổi. Tính dễ tiếp cận đó là lập luận trung tâm trong thử nghiệm WalkBack. Còn yoga thì cần ở trong phòng, hay lười quá thì cần đến lớp tốn tiền. Trong khi đi bộ thì muốn đi lúc nào thì đi.


Ngày nay chúng ta có thể đến Gym, có máy chạy, vừa xem truyền hình vừa đi bộ. Máy chạy bộ là điểm khởi đầu hợp lý, và đối với người đang kiểm soát đau đang hoạt động, nó có lợi thế thực sự: bề mặt đệm giảm tác động, tốc độ hoàn toàn kiểm soát được, và không có đồi để vượt qua. Điểm đánh đổi là bước chân lặp lại hơn, nhưng đó là vấn đề về sau. Ban đầu, sự kiểm soát quan trọng hơn sự đa dạng. Nói chung mình không thích đi bộ trong nhà. Lý do là không có không khí tốt lành. Đa phần các nơi này họ chỉ chuyển lại không khí tái sinh đã được hút vào máy điều hoà không khí. Cho rẻ cũng như ở khách sạn. Có nhiều người đi du lịch, hay đem theo cái máy để đo nồng độ oxy vì khách sạn cũng tái sinh không khí cho rẻ chớ không hút không mới đem vào vì tốn tiền điện.


Ở vườn mình thì trên sườn đồi nên đi bộ là chỉ có leo dốc, ở trong xóm cũng phải leo dốc thì được biết tốt hơn là đi bộ trên mặt đất bằng phẳng. Đi bộ nghiêng và lên dốc tăng tải trọng cơ học lên cột sống thắt lưng so với đi bộ bề mặt bằng phẳng. Tải trọng bổ sung đó không nhất thiết có hại, nhưng không phải nơi để bắt đầu. Đi bộ làm việc tỏng vườn tuy mệt nhưng hít oxy do cây thải ra rất tốt, cảm thấy thoải mái.


Nói chung là không phải đi bộ là giảm đau vì tuỳ theo trường hợp của cơ địa mỗi người. Hỏi bác sĩ gia đình trước khi đi bộ. Mà không nên làm cái ào, phải đi từ từ rồi tăng thêm thời gian. Năm ngoài 3 tháng trước khi đi bộ hành hương bên Ý Đại Lợi. Mình phải tập mỗi ngày đi bộ. Lúc đầu mỗi ngày 4 dặm, rồi tháng sau lên 6 dặm mỗi ngày, rồi lên 8 dặm rồi 10 dặm. Sau đó thì đi bộ 20 dặm mỗi ngày. Sau đó thì nhẹ nhàng lại trước khi thực hiện chuyến đi. Kiểu như khi đi bơi, trước khi có Swimming Meet, huấn luyện viên cho tập từ từ rồi tăng lên nhanh rồi tước khi đi thi thì hạ giảm xuống để khi đi thì có sức mà bơi.


Ngày đầu tiên đi thì tối đó không mệt nhưng chân tay cứng. Nói cho ngay là rất vui khi đến nơi, do đó tinh thần phấn khởi. Chỉ lấy dầu nóng xoa bắp chân tay, cả ngày mai lại te tua. Sau đó thì quen không thấy chân tay cứng nữa. Nay thì mỗi ngày đi bộ trong vườn khi làm việc là 4 dặm, về nhà đi bộ với vợ thêm 2.5 dặm là đủ cho mỗi ngày 6.5 dặm.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen

Nguyễn Hoàng Sơn