Hiển thị các bài đăng có nhãn Thiên hạ sự. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Thiên hạ sự. Hiển thị tất cả bài đăng

Gạt tàn thuốc lá = 2 tỷ mỹ kim

 Gạt tàn thuốc lá = 2 tỷ mỹ kim

Trước khi đi Tân Gia Ba, mình tìm đọc tin tức về xứ này thì có nhiều chuyện khá vui đáng để học hỏi. Có một câu chuyện về một buổi họp kêu gọi đầu tư, Tân Gia Ba là xứ cấm nhai kẹo cao su và hút thuốc nơi công cộng. Nghe nói khi xưa, cấm phim Lý Tiểu Long vì ông này để tóc dài. Có một vị khách quốc tế đến Tân Gia Ba, ghiền thuốc lá nên không chú tâm vào buổi họp. Một người trong phòng họp tinh ý nên lén đem vào phòng họp cái gạt tàn thuốc lá khiến xứ này có 2 tỷ mỹ kim được đầu tư cách đây mấy chục năm về trước giúp xứ này phát triển.

Ông Philip Yeo


Những năm 1980, Singapore có một quy định: không bộ nào được phép sở hữu máy tính. Chỉ riêng Bộ Tài chính mới có đặc quyền đó.


Ở Anh quốc, mình có quen một anh bạn đồng nghiệp từ Tân Gia Ba. Anh ta cho biết là rất khó thi vào các đại học quốc gia cho nên anh ta phải qua Anh quốc học. Ai tốt nghiệp và đậu cao ở các đại học quốc gia, các tinh hoa của đất nước thường được chính phủ bổ nhiệm vào các cơ quan chính. Lương được trả rất cao để tránh việc họ tham nhũng. Anh tham nhũng thì xem như đời tàn. Không như ở Việt Nam, để lấy lòng dân họ cho đi tù vài người rồi vài năm sau âm thầm thả ra.


Ông Philip Yeo khi ấy phụ trách hậu cần tại Bộ Quốc phòng (MINDEF). Ông cần một cái máy và là cần gấp. Nhân viên dưới quyền của ông đang chìm trong quy trình thủ công trong khi phần còn lại của thế giới đã bắt đầu số hóa. Vì vậy, ông mua một chiếc máy IBM. Vấn đề là chính phủ cấm mua IBM (International Business Machine). Mình tìm trên Wikipedia tiểu sử ông này. Thấy ná ná như anh Nguyễn Thiện Tống, cũng học bổng Colombo, rồi sau này về nước, rồi tốt nghiệp Harvard về hành chánh. 


https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_Yeo


Và trên mọi văn bản chính thức, ông gọi nó là “máy kinh doanh trung gian.” (Intermediate Business Machine). Không hề có chữ “máy tính.”(computer) dù chỉ một lần. Mọi biểu mẫu. Mọi yêu cầu mua sắm. Mọi giấy phê duyệt. Từ đó bị xóa sạch. Không ai thắc mắc. Không ai gắn cờ cảnh báo. Máy được giao đến. Các kỹ sư bắt tay vào làm việc.


Hành động phản kháng thầm lặng đó đã trở thành hạt giống cho đơn vị kỹ thuật hệ thống của MINDEF và sau này là xương sống của chương trình tin học hóa quốc gia Singapore. Cho thấy chế độ quan liêu cũng có cái hại là cứ theo quy trình mà làm là có thể chết.


Một trong những chính phủ số hóa tiên tiến nhất thế giới bắt đầu từ việc một người đàn ông từ chối chấp nhận một quy định ngớ ngẩn và đổi tên máy tính để không ai để ý. Người đó tên là Philip Yeo. Đọc chuyện này khiến mình nhớ đến ông Võ Văn Kiệt, muốn Việt Nam thoát ra khỏi cơ cấu giáo điều của Hà Nội đưa vào nam sau chiến thắng 30/4/1975.


Ông ta không phải chính trị gia, không phải nhà sáng lập tỷ phú. Một công chức dù nếu bạn gọi ông như vậy, ông sẽ chặn lại ngay. “Đừng bao giờ gọi tôi là công chức.” Ông ghét báo cáo dài. Thích tranh biếm họa hơn chữ viết. Ưa những cuộc trao đổi ba phút hơn là bản đề xuất ba mươi trang. Có lần, ông bước vào văn phòng Goh Keng Swee, được phê duyệt trong chưa đầy năm phút, bước ra ngoài và bắt đầu xây dựng.


Không ủy ban.

Không slide trình chiếu.

Không “để quay lại bàn sau.”


Ông được giao mua hai chiếc máy bay Hawkeye. Ông quay về với bốn chiếc. Một chiếc bị rơi ngay khi đến nơi. Khi bị hỏi có gặp rắc rối không, ông chỉ nói: “Tôi không có lợi ích cá nhân. Có gì mà mắng?” Thường các quan lớn mấy nước đi mua đồ ngoại cho chính phủ thường được cho tiền bỏ túi như ông Ghandhi đến pháp mua máy bay được người Pháp chuyển vào tài khoản riêng khá nhiều.


Điều mọi người thường bỏ lỡ về ông Philip Yeo là thế này. Không phải vì ông “liều lĩnh.” Rất nhiều người liều khi chẳng có gì để mất. Ông liều khi mọi thứ đều đang bị đặt cược và chẳng điều gì trong đó là cho bản thân ông. Theo kiểu một lòng vì dân vì nước.


Nhớ anh bạn đậu thủ khoa Huế được nhà nước cho đi du học ở Liên sô. Anh ta vào Sàigòn ở Võ Văn Tần để học tiếng nga chuẩn bị đi liên sô. Cuối cùng mấy cán bộ Hà Nội vào đá anh ta ra khỏi danh sách du học sinh để con họ đi. Buồn đời anh ta vượt biển định cư ở Hoa Kỳ. Sau này công ty cử anh ta về Việt Nam tìm cách thương lượng để xây nhà máy cho 5,000 nhân viên. Anh ta hồ hởi kêu phen này có thể giúp quê hương xứ sở. Đùng một cái mấy ông cán bộ kêu phần tiền của chúng tôi đâu. Thế là anh ta về lại khách sạn khóc như mưa bay. Muốn giúp quê hương cũng không được.  Sau này, công ty của anh ấy xây nhà máy bên xứ khác ở đông Nam Á. Nghe nói nay lên 20,000 nhân viên. Còn Hà Nội thì muốn xuất khẩu lao động. Chán Mớ Đời 


Khi tiếp quản Ban Phát triển Kinh tế (EDB) năm 1986, Singapore đang thoát dần khỏi cuộc suy thoái sâu đầu tiên kể từ khi độc lập. Cơ quan này chậm chạp, thoải mái, nặng quan liêu. Ông Yeo tăng số văn phòng ở nước ngoài từ 18 lên 37. Bổ sung 38 công chức xúc tiến đầu tư. Hủy mọi cuộc họp kéo dài quá 15 phút. Ông không xin phép để tái cấu trúc. “Nếu tôi thất bại, hãy sa thải tôi,” ông nói. “Nhưng đừng cản đường tôi.”


Nhưng câu chuyện nói lên tất cả theo mình, là chuyện về cái gạt tàn. Ông Philip Yeo đang thuyết phục CEO của Mobil đầu tư vào đảo Jurong. Hàng tỷ đô la đang được cân nhắc. Tương lai của ngành hóa dầu Singapore gói gọn trong một căn phòng. Giữa buổi họp, ông nhận ra vị CEO bắt đầu bồn chồn. Mất tập trung. Ông ta cần hút thuốc nhưng không có gạt tàn. Căn phòng là khu vực cấm hút thuốc. Đa số người sẽ bỏ qua. Giữ “tác phong cách mạng chuyên nghiệp.” Tiếp tục trình bày slide.


Ông Yeo lặng lẽ rời phòng, xuống quầy bar, “mượn” một cái gạt tàn, rồi lén đặt nó lên bàn. Vị CEO châm thuốc, thư giãn. Tiếp tục lắng nghe. Cuộc họp đó dẫn đến khoản đầu tư 2 tỷ USD vào Singapore. Hai tỷ đô la chỉ vì một người chú ý đến điều người kia thực sự cần, thay vì diễn cho đúng hình ảnh chuyên nghiệp đúng theo quy trình. Đó chính là mô thức lặp đi lặp lại.


Đầu những năm 1990, khi phần còn lại của châu Á chạy theo sản xuất giá rẻ, Yeo nhìn Singapore và nói: chúng ta sẽ trở thành trung tâm khoa học y sinh đẳng cấp thế giới. Không hạ tầng. Không ông lớn dược phẩm. Không văn hóa nghiên cứu sâu. Ông vẫn xây Biopolis với bảy tòa nhà, phòng thí nghiệm đẳng cấp quốc tế, trước cả khi có đủ nhà khoa học để lấp đầy. Nên nhớ trước năm 1975, người giàu có ở Tây Gia Ba đến Việt Nam chữa bệnh vì bệnh viện Chợ Rẫy được xem là tối tân nhất đồn Nam Á dạo đó. 


Rồi ông bay đến Stanford. MIT. Harvard. Không slide PowerPoint. Chỉ một câu hỏi:“Tại sao không phải là Singapore?”. Cái này thì rất khó cho cán bộ Việt Nam vì không ngáp được ngoại ngữ, thêm phải dịch đường lối của đảng. Ông đưa ra tự do nghiên cứu, tài trợ nhanh, và các phòng thí nghiệm “sẵn sàng từ hôm qua.” Những nhà khoa học giỏi nhất bắt đầu đến. Các nhà Nobel theo sau. Novartis. GSK.


A*STAR trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Singapore. Cả một thế hệ nhà khoa học trong nước được khởi đầu nhờ các chương trình học bổng mà chính ông thúc đẩy. Richard Sykes từng nói rất đúng:“Bạn có thể có một nhà lãnh đạo tầm nhìn như Lý Quang Diệu. Nhưng phải có người biến tầm nhìn đó thành hiện thực. Philip là người làm điều đó.”


Nhưng câu chuyện này không thực sự nói về Philip Yeo. Nó nói về phiên bản của chính chúng ta, phiên bản mà ta cứ chôn vùi. Bởi vì hầu hết chúng ta đều từng có một “khoảnh khắc Philip Yeo.” Ta thấy có thứ gì đó hỏng. Ta biết chính xác cách sửa. Và ta im lặng.


Ta viết lại email cho “an toàn” hơn. Chờ người cấp cao nói trước. Xin phép dù thực ra không cần. Ta không đổi tên cái máy. Ta không mang gạt tàn vào phòng. Ta chờ đợi. Do dự. Tự bảo vệ mình. Philip Yeo từng cảnh báo về thứ ông gọi là “bệnh hoạn quan.” Khi lãnh đạo bị bao bọc bởi quá nhiều tầng nấc và báo cáo đến mức hoàn toàn mất kết nối với thực tế. “Nếu tôi là hoàng đế,” ông nói, “tôi muốn gặp trực tiếp các tướng lĩnh.” 


Phần lớn chúng ta không thiếu ý tưởng. Chúng ta thiếu sự liền mạch giữa suy nghĩ và hành động. Vì vậy, đây là thử thách không phải tuần sau mà là tuần này. Lần tới khi chúng ta muốn “xin ý kiến,” hãy tự hỏi: mình đang tìm phản hồi hay tìm sự cho phép? Philip Yeo không bao giờ xin phép. Và có lẽ đó mới là bài học thật sự. Chúng ta không cần ai cho phép để trở nên hữu ích cho công ty, cho cộng đồng. Chúng ta không cần chức danh để tạo ra thay đổi, không cần khoảnh khắc hoàn hảo để bắt đầu. 


Mình nhớ khi mới mua cái vườn bơ thì đâu biết gì về trồng bơ. Mua để chia lo xây nhà chớ đâu phải muốn làm nhà vườn bất đắt dĩ. Cũng phải chạy đi học xem video bú xua la nua. Rồi từ từ nghề dạy nghề rồi cũng quen. Học hỏi từ thiên hạ. Tuần qua có một anh trong nhóm Vườn Cali đến vườn chỉ mình cách ghép các nhánh cây bưởi và quýt.


Khi mới mua thì chủ trước mướn người mỗi ngày đến mở nước đóng van nước. Mình đột phá tư duy là gắn hệ thống đồng hồ chạy bằng pin tự động tắt mở cho khỏe đời cô lựu. Rồi sau này đi học tiếp thì thấy có hệ thống ghi lại độ ẩm của đất nên gắn thêm để viết khi nào cần tưới thêm hay ngưng tưới nên gắn vào. Rồi đi chơi hoặc nhà xa, cần mở nước tưới hay tắt thì phải chạy xa nên mình gắn hệ thống Internet để tắt mở. Tuần này mới thay hệ thống mới họp lại hết các hệ thống này trong cái điện thoại di động. (Còn tiếp)


https://youtu.be/AEuY9XxsfMk?si=OSZwyZGoNoYpBrQG


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Ngư ông đắc lợi, Trung Cộng

 Ngư ông đắc lợi


Nhớ lần đầu tiên mình sang Hoa Kỳ chơi, có anh bạn xưa ở Đà Lạt tặng cho cuốn sách có tựa đề “you can negotiate anything” của luật Herbert Cohen. Ngồi máy bay đọc thấy mê vì ông ta chỉ những chiêu thương lượng, kiểu nhẹ nhàng mà đa số ưa thích, kiểu Liên Sô la hét om sòm, mình thích nhất là cách giả ngu, người ta đã tìm cách đóng cái deal rồi tự nhiên chỉ cần bỏ nhỏ, hỏi một câu cực ngu, không dính dáng gì hết khiến đối tác ngớ, nghĩ mình ngu hay thiểu năng nên mất phương hướng, phải lập lại từ đầu. 

Sau này mình sang Hoa Kỳ làm việc, có đọc cuốn sách của ông Trump “Art of the deal” rồi sau đó 2 cuốn sách của cộng sự viên của ông ta nói rõ cách thương lượng của công ty về các Deal ở New York mà ông Trump thực hiện được nhờ cái tài, hay lối bỏ nhỏ khiến đối tác đều nghĩ ông ta có vấn đề. Nay ông ta làm tổng thống khiến mình buồn cười khi nghe thiên hạ chửi ông ta ngu ngốc này nọ. Mình ngu lâu dốt bền đâu có làm gì được trong đời đâu, cuối đời vẫn phải đi làm nông dân trong khi ông ta trở thành tỷ phú, này nọ. Mình chưa bao giờ thấy ai ngu mà trở thành tỷ phú, chỉ có khôn như mình mới làm nông dân khi về hưu. Về già người không giàu có đi chơi đó đây còn mình thì sáng 4 giờ sáng dậy sớm chuẩn bị lên vườn. Chán Mớ Đời 


 Có điểm lạ là trong một cuốn sách của cựu nhân viên làm việc cho ông ta ở sòng bài Atlantic, ông ta có nói đến nữ cầu thủ quần vợt Gabriella Sabatini, lúc đó 16 tuổi được ông Trump o bế, kêu xem cặp đùi của cô ta này nọ. Không thấy truyền thông cánh tả sử dụng vụ này để đánh ông ta. Cuốn sách này mình đọc đâu cũng 30 năm rồi. Có thể tác giả đã ngủm củ tỏi rồi vì ông ta lớn tuổi hơn ông Trump nên chả ai có thể đánh thức ông này dậy. 

https://youtu.be/BlRdyclVzzg

Mọi cuộc chiến lớn đều bắt đầu bằng một lời nói dối mang tính cấu trúc: ảo tưởng rằng xung đột là cục bộ, có thể bị khoanh vùng và chỉ trừng phạt đúng mục tiêu dự định. Cuộc chiến ở Ukraine đã phá tan giả tưởng đó. Nó được thiết kế từ năm 2014 để đánh gục Nga, nhưng rốt cuộc lại làm suy yếu và chia rẽ châu Âu, gây ra quá trình phi công nghiệp hóa ở Đức, và quan trọng nhất trao cho Trung Cộng một khoảng thời gian quý giá. Hoa Kỳ sa lầy ở Á Phũ HÃn, Iraq, Libya hay Syria,… tốn không biết bao nhiêu tiền của người Mỹ để rồi chả được bao nhiêu, anh ba tàu hốt hết. Taliban cho anh ba tàu vào làm ăn sau khi ông Biden ra lệnh lính mỹ rút lui kiểu 30/4/75 của Việt Nam Cộng Hoà.


Mình phải mua tài liệu để đọc, để xem tình hình trong tương lai sẽ ra sao để mà binh nên không có thì giờ lên mạng chửi bới thiên hạ ngu này nọ. Chúng ta bị tuyên truyền ghét tàu nên cứ nghĩ Trung Cộng te tua bú xua la mua nhưng nếu chịu đi du lịch á châu, phi châu, Trung Á sẽ thấy sự xâm chiếm của người Tàu rất đại trà. Có lẻ năm nay mình sẽ đi viếng Trung Cộng lại vì đã gần 20 năm chưa trở lại. Bạn bè đi về kêu thay đổi quá nhiều.


https://fb.watch/FBEz3m0e03/?


Chúng ta thấy các phim tài liệu nói về Trung Cộng ngày nay, thấy khá te tua, các thành phố ma đủ trò. Vụ này thì có thật. Nội đi Việt Nam cũng thấy rõ các nhà cửa đang xây bỏ dỡ lơi bơi khi mình đi từ Nha Trang ra Huế bằng xe, thấy rõ ràng thì bên tàu chắc còn đại trà hơn. Ngược lại mình thấy các phim tài liệu cho thấy người Tàu có những xưởng chế tạo bằng AI, tự động, chạy 24/24 sản xuất áo quần hay các vật dụng khác, không có nhân công. Nên họ kêu dân số Trung Cộng không tới 1.4 tỷ như nhà nước nói mà có lẻ ít hơn vì các nghiên cứu về chế độ một con đã đưa đến con số thấp hơn.


Năm 1945, Detroit được xem là hình ảnh giấc mơ Hoa Kỳ, nhà cửa đẹp, ai nấy giàu có trong khi thành phố Hiroshima mới bị bom nguyên tử đánh cái đùng tiêu tan hết. Mấy năm trước mình ghé lại Hiroshima để viếng khu vực kỷ niệm trái bom nguyên tử thì thấy thành phố này xây cất đẹp như xứ phù tang trong khi Detroit thì te tua, chủ nhà phải cho phá bỏ các căn nhà để khỏi bị đánh thuế. Cho thấy Hoa Kỳ đang đi xuống và các nước khác đang đi lên.


Bắc Kinh đã tận dụng “cơ hội chiến lược” này để vô hiệu hóa các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với những lĩnh vực “điểm nghẽn” như chất bán dẫn và công nghệ quang khắc tiên tiến. Trung Cộng đã chuyển mình từ “công xưởng lắp ráp của thế giới” thành phòng thí nghiệm công nghệ cao hàng đầu, đạt tới mức độ tích hợp theo chiều dọc đủ để làm tiêu tan đòn bẩy thị trường của phương Tây. Không biết có phải tuyên truyền không nhưng mình để ý có nhiều tin tức cứ bơm AI trí tuệ nhân tạo của Trung Cộng bỏ xa Hoa Kỳ và âu châu.


Khi logic leo thang hiện nay dần hướng về Iran, các chiến lược gia phương Tây vẫn vận hành theo giả định lỗi thời rằng cắt đứt các huyết mạch năng lượng có thể bóp nghẹt Trung Cộng. Trên thực tế, một cuộc xung đột quy mô lớn ở Trung Đông nhiều khả năng sẽ đẩy nhanh sự suy thoái của hệ thống tài chính và công nghiệp phương Tây, trong khi Trung Cộng nổi lên như “kẻ sống sót được củng cố”. Vụ này thì mình quan tâm nhiều hơn cho nên thấy Hoa Kỳ và Do Thái điều nghiên đánh Ba Tư cho xong, cũng phải nghiên cứu kỹ càng. Nếu thay đổi được chế độ từ bên trong với một chính phủ thân tây phương hơn thì đỡ còn không dám đem quân vào chiếm đóng như ở á Phú Hãn, I-raq,…vì sợ bị sa lầy cuộc chiến du kích.


Ngày nào đồng chí gái cũng xem truyền hình để coi mấy ông cố đạo ở Ba Tư có bị lật đỗ hay không để các trinh nữ đang đợi chờ họ quá nhiều. Mình nói không vì nếu xứ Ba Tư bị lật đỗ thì mình tiêu tùng trước. Kinh tế banh ta lông. Thà để mấy bà ở xứ Ba Tư phải đeo mặt nạ này nọ còn hơn kinh tế âu châu và Hoa Kỳ banh ta lông.

Israel và Washington thừa nhận một thực tế mà họ hiếm khi nói thẳng: họ không thể tự mình đánh bại Iran. Iran là một quốc gia quy mô lục địa, với sự kiên nhẫn chiến lược được tôi luyện qua bốn mươi năm bị cô lập. Vì vậy, mục tiêu đã chuyển sang leo thang khu vực, một cuộc chiến đủ lớn để quốc tế hóa xung đột và trói NATO vào một cam kết làm cạn kiệt nguồn lực.


Ba Tư đã cầm cự trên 40 năm dù bị cấm vận, nay được Puchin và Tập thị ủng hộ nên hồ hởi không sợ. Nhưng qua các cuộc không kích của Hoa Kỳ thì không thấy bác Puchin và bác Tập nhảy vào cứu đồng chí của mình. Mình đoán mai thứ hai giá dầu sẽ lên. Mình ngạc nhiên là tàu chở dầu của Nga chạy vòng vòng bán cho thiên hạ dù bị cấm vận từ bao nhiêu năm nay, nay bổng nhiên Hoa Kỳ cho hải quân chận bắt. Chả sợ bác Puchin mắng vốn. Nên chắc có gì khác nên mới dám chơi kiểu này.


Thật ra Hoa Kỳ và các nước âu châu đang lâm vào một thế khó xử, nếu họ không bình tỉnh sẽ đưa đến sụp đỗ nhanh chóng hơn dự liệu.


Tuy nhiên, câu chuyện “thay đổi chế độ” dựa trên một sự hiểu lầm nguy hiểm về người dân Iran. Dù nhiều người Iran mang mối oán giận sâu sắc với chế độ Khomeini, họ còn căm ghét can thiệp từ bên ngoài hơn nữa. Nhớ Iraq chưa, người dân xuống đường kéo xập tượng đài của bác Sadam rồi sau đó giết mấy ngàn binh lính của Hoa Kỳ rồi phải chuồn cũng như Á Phú Hãn. Sau khi chứng kiến “nền dân chủ” được mang tới Iraq và Libya, họ hiểu rằng sự sụp đổ do bên ngoài kích động chỉ dẫn đến đổ nát. Bất kỳ kế hoạch nào đặt cược vào một cuộc nổi dậy nội bộ được kích hoạt bởi bom đạn từ bên ngoài nhiều khả năng sẽ thổi bùng làn sóng chủ nghĩa dân tộc tôn giáo Hồi giáo, làm cứng rắn quyết tâm chống lại kẻ ngoài cuộc. Người Iran có thể ghét chính phủ của mình, nhưng họ còn ghét việc bị phương Tây “giải phóng” hơn nữa. Nên nhớ tây phương can thiệp vào xứ này mấy lần khiến họ phải chạy theo con đường của mấy giáo sĩ.


Niềm tin rằng phương Tây có thể “bóp nghẹt” nguồn cung năng lượng của Trung Cộng để kìm hãm sự phát triển AI và công nghiệp của nước này đã lỗi thời hàng chục năm. Bắc Kinh đã biến điểm yếu về năng lượng thành một pháo đài khổng lồ, nhiều tầng lớp. Đây là tin tức mình đọc, có thể là tuyên truyền nhưng không nên ỷ y trong cuộc đời.


Tính đến đầu năm 2026, Trung Quốc chính thức tích trữ từ 1,2 đến 1,5 tỷ thùng dầu thô, mức cao kỷ lục trong lịch sử. “Vạn Lý Trường Thành dầu mỏ” này không còn chỉ là tấm lưới an toàn 90 ngày; nó bao phủ hơn 100 ngày nhập cảng ròng. Trong một cuộc khủng hoảng mà Trung Quốc kích hoạt cơ chế “giảm nhu cầu,” ưu tiên đội xe điện chiếm 50% và hệ thống đường sắt cao tốc, đồng thời phân bổ, hạn chế nhiên liệu cho mục đích quân sự, các nhà phân tích ước tính Trung Quốc có thể “trụ vững” từ một đến bốn năm. Tin tức đưa ra có thể do Trung Cộng vì các thông tin này là an ninh quốc phòng nên khó được biết.


Mình chỉ biết là tổng thống Biden đã lấy dầu xăng dự trữ liên bang để bán nhằm giấu giảm giá xăng và thật ra Hoa Kỳ là nước sản xuất dầu hoả nhiều nhất thế giới. Có thể là các túi dầu gần cạn nên không ỷ y như xưa. Phải chiếm các mỏ dầu như Venezuela và các mỏ dầu trung đông phải ủng hộ Hoa Kỳ, thay vì buôn bán không sử dụng petrodollar. Vụ này là nguy hiểm nhất cho Hoa Kỳ là thế giới không dùng mỹ kim nữa.


Mình mới đi chơi ở Đài Loan về thì đảo này rất nhỏ, Trung Cộng chỉ cần bắn 24 tiếng đồng hồ các hoả tiễn sang xứ này là tiêu tùng hết. Anh mỹ có nhảy vào cứu hay không là chuyện khác. Việt Nam Cộng Hoà bị bỏ rơi khi anh mỹ bắt tay với anh ba tàu bán coca cola.


Khả năng chống chịu này được xây dựng trên ba trụ cột: “Hạm đội nổi” và mua vào theo cơ hội: Trung Quốc đã thể chế hóa chính sách mua khối lượng lớn mỗi khi giá dầu toàn cầu giảm xuống dưới 70 USD. Vào cuối năm 2025, lượng dầu lưu trữ nổi trên vùng biển châu Á đã tăng gấp ba, đạt mức cao nhất trong ba năm, với hơn 70 triệu thùng, chủ yếu là dầu từ Iran và Nga, neo chờ ngoài khơi.


Các kho ngầm vô hình dưới lòng đất: Một phần đáng kể trong số dự trữ này được cất giữ trong các hang muối khổng lồ và hệ thống đường hầm đá, như cơ sở có sức chứa 195 triệu thùng ở Phúc Kiến. Những địa điểm này gần như miễn nhiễm với việc giám sát bằng vệ tinh và khó bị tấn công hơn nhiều so với các bồn chứa trên mặt đất.


“Lá chắn xanh”: Đến năm 2026, năng lượng xanh chiếm khoảng 50% tổng mức tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc. Các trung tâm AI vận hành bằng điện, không phải dầu thô. Với sản lượng điện sạch vượt 3 nghìn tỷ kWh, nguồn năng lượng cho “trái tim” công nghệ cao của Trung Quốc ngày càng độc lập khỏi các tuyến vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Nếu nguồn cung từ Iran và Venezuela bị cắt đứt, thị trường sẽ phải thay thế 10% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc, kích hoạt mức tăng khoảng 20 USD mỗi thùng. Chưa kể họ có mỏ than để sử dụng. Trong khi âu châu và Hoa Kỳ kêu gọi sẽ ngưng sử dụng các mỏ than thì Trung Cộng và ấn Độ được phép sử đến năm 2050. Công ty BASF của Đức quốc phải chạy qua Trung Cộng để xây dựng một nhà máy to đùng vì điện ở Đức quốc quá đắt, gấp 3 lần lúc trước.


Một quốc gia muốn phát triển cần nhất là năng lượng nhất là các nhà máy dữ liệu. Cali được xem là tiểu bang có năng lượng đắt nhất Hoa Kỳ nên các trung tâm dữ liệu như Microsoft đang dời ra khỏi tiểu bang.


Nạn nhân thực sự của một cuộc chiến với Iran sẽ là sự ổn định của Hoa Kỳ và châu Âu. Khủng hoảng khả năng chi trả: Cả châu Âu lẫn Mỹ đều đang ở ngưỡng chịu đựng. Một cú sốc giá năng lượng sẽ thổi bùng lạm phát phi mã, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt vốn đã đè nặng lên người dân.


Cái bẫy lãi suất: lạm phát cao khiến Cục Dự trữ Liên bang không thể hạ lãi suất. Người mua nợ Mỹ sẽ đòi hỏi lợi suất cao hơn nữa, đẩy chi phí trả lãi nợ quốc gia của Mỹ vượt mốc 1.000 tỷ USD vào năm 2026. Việc tiếp tục tăng lãi suất để chống lạm phát do dầu mỏ gây ra sẽ làm nền kinh tế Mỹ gãy vỡ.


Dòng chảy công nghiệp tháo chạy: chi phí năng lượng cao đã tàn phá lõi sản xuất của Đức, khi các tập đoàn như BASF và Volkswagen cắt giảm sản xuất trong nước. Một cú tăng giá dầu 20 USD sẽ khiến phần còn lại của nền công nghiệp châu Âu sụp đổ hoặc di dời sang các thị trường năng lượng ổn định hơn, nổi bật nhất là Trung Quốc.


Người ta đưa thêm kịch bản B: “Gọng kìm toàn cầu” 200 USD (Leo thang bạo lực)

Kịch bản ác mộng thực sự nằm ở con át chủ bài địa lý của Iran: Eo biển Hormuz. Với tư cách là một cường quốc lục địa sở hữu kho mìn, tên lửa chống hạm và lực lượng tàu tấn công nhanh theo bầy đàn tinh vi, Tehran đã chứng minh khả năng biến huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới thành nghĩa địa của các tàu chở dầu. Có lẻ vì vậy mà mấy ngày nay, Ba Tư chơi sang, thay vì đối đầu với Do Thái và Hoa Kỳ, lại chơi cha thiên hạ bắn hoả tiễn tùm lum khắp các nước trong vùng. Khiến ông thần Kuwait hoảng quá bắn luôn 3 phản lực cơ Hoa Kỳ đang bay theo chiều gió bị bắn rơi.


Nếu Iran thực hiện các lời đe dọa lâu nay nhằm phong tỏa Eo biển hoặc tấn công hạ tầng năng lượng mong manh của các quốc gia vùng Vịnh lân cận, khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày, tương đương một phần năm nguồn cung toàn cầu, sẽ biến mất chỉ sau một đêm. Trong khoảng trống đó, logic cung và cầu sụp đổ; như các đại diện của Lãnh tụ Tối cao từng cảnh báo, giá dầu hoàn toàn có thể tăng vọt lên 200 USD/thùng. Cứ bắn phá các nước lân cận như Sadam Hussein để giá dầu tăng vọt.


Cú sốc tận cùng đối với phương Tây: Với phương Tây, đây không chỉ là một “cú tăng giá năng lượng” mà là cú sốc kinh tế mang tính kết liễu. Nó sẽ thổi bùng lạm phát hai con số, phá nát phần sức mua còn sót lại của các hộ gia đình Mỹ và châu Âu, có thể dẫn tới bất ổn xã hội trên diện rộng và buộc phải tái cơ cấu nợ công.


Thặng dư của Trung Quốc & “liều thuốc giải Made in China”: sự phụ thuộc toàn cầu vào “Made in China” sẽ gia tăng trong giai đoạn siêu lạm phát này. Khi chi phí sản xuất ở phương Tây trở nên không bền vững vì giá năng lượng, xuất cảng của Trung Quốc từ “nguyên liệu công nghiệp”, phụ tùng đến hàng tiêu dùng sẽ trở thành liều thuốc giải duy nhất có giá phải chăng cho lạm phát phương Tây.


Năm ngoái mình đi Trung Á thì thấy vùng này rất quan tọng với con đường và vành đai của Trung Cộng. Khi về htif được biết nhà ga ở Ba Tư bị nổ thêm phía bắc xứ Ba Tư là Armenia và xứ anh anh em bên cạnh bắt tay nhau làm hoà dưới sự hậu thuẩn của Hoa Kỳ. Họ khôgn cho Ba Tư nói đúng hơn là Trung Cộng tiếp tục xây đường xe lửa xuyên nưuosc họ và chạy lên xứ bác Puchin. Thế là Trung Cộng phải đợi đến Hoa Kỳ bầu bác nào thích để bác Tập tiếp tục đường xe lửa nối Trung Cộng đến Nga để chuyên chở dầu hoả và hàng háo,…


Đỉnh 1.500 tỷ USD: Được hậu thuẫn bởi chủ quyền năng lượng trong nước và khả năng tiếp tục sản xuất khi phương Tây tê liệt, thặng dư thương mại của Trung Cộng được dự báo sẽ vọt lên mức kỷ lục 1.500 tỷ USD. Trung Quốc sẽ nổi lên không chỉ tự cung tự cấp, mà còn là “bộ ổn định” công nghiệp duy nhất của thế giới giữa hỗn loạn. Trung Quốc sẽ đạt tới mức thống trị công nghiệp chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Nếu tin tức mình đọc ở những nơi khác đúng thì không đúng. Chỉ là tuyên truyền.

Cuộc chiến đồng USD: một mục tiêu ẩn của sức ép phương Tây là buộc Trung Quốc quay trở lại hệ thống đồng USD. Hiện nay, Trung Quốc thanh toán dầu từ Iran và Venezuela bằng Nhân dân tệ (RMB), hoàn toàn né tránh hệ thống tài chính của Mỹ. Bằng cách tìm cách phá vỡ các tuyến này, Mỹ hy vọng “đóng gói lại” các giao dịch năng lượng của Trung Quốc sang USD.

Nhưng điều này phản tác dụng. Mỗi lần leo thang lại dạy Trung Quốc cách tập dượt tốt hơn cho một thế giới hậu đồng USD. Thương mại với Nga và Saudi Arabia đã và đang được tiến hành hoàn toàn hoặc một phần bằng Nhân dân tệ. Thay vì quay lại với USD, Trung Quốc đang bình thường hóa một hạ tầng thương mại phi phương Tây, khiến các lệnh trừng phạt của phương Tây ngày càng trở nên vô nghĩa. Vụ Hoa Kỳ và DO Thái tấn công Ba Tư cho thấy Nga và Trung Cộng không cứu đồng chí của họ nên sau vụ này có lẻ các khác khác sẽ kêu Hoa Kỳ hát chung bài ngồi gần nhau cho nhau tình loại người.

Đối với Nga, một cuộc chiến với Ba Tư đóng vai trò như một “van xả áp” chiến lược khổng lồ. Bất kỳ gián đoạn nào đối với nguồn cung dầu Trung Đông đều kích hoạt cú tăng giá làm vô hiệu các mức trần giá dầu Nga của phương Tây. Điều này cho phép Điện Kremlin bổ sung ngân quỹ chiến tranh bằng dòng “petrodollar” (hay đúng hơn là Nhân dân tệ) đúng lúc phải đối mặt với chi phí của chiến dịch mùa hè 2026. Hải quân pháp cũng bắt chước mỹ đã bắt giữ mấy tàu chở dầu của bác Puchin. Nên chắc sẽ giảm, và giúp bác Puchin bắn dầu cho bác Tập cao giá hơn.

Sự mờ hóa chiến lược: Khi tài sản của Mỹ và NATO bị kéo vào một mặt trận Trung Đông đầy rủi ro, sự tập trung vào Ukraine tất yếu bị phân tán. Nguồn đạn dược và tình báo hữu hạn của Washington sẽ được chuyển hướng sang Israel và bảo vệ các tuyến năng lượng. Nga giành được “khoảng thở chiến lược” để củng cố lợi thế ở Á–Âu trong khi các đối thủ phương Tây chảy máu vốn trong một “cuộc chiến vĩnh viễn” thứ cấp. Theo tình hình chiến sự ở Ukraina thì dạo này lính của bác Puchin bị đánh tơi bời hoa lá, khi hệ thống viễn liên Starlink ngưng cung cấp. Cho thấy cần thêm dạy lính cách nhìn bản đồ chớ cứ sử dụng hệ thống viễn liên như lạy ông con ở bụi này là bị hoả tiễn không người lái bò lại hỏi thăm

Nếu chiến tranh nổ ra, nó sẽ được đóng khung như một tất yếu ý thức hệ. Nhưng lịch sử tưởng thưởng cho sự kiềm chế. Kẻ leo thang sẽ mất dần sự gắn kết bởi chất độc chậm của lạm phát và nợ nần. Kẻ chờ đợi như Trung Quốc sẽ tích lũy đòn bẩy. Đến khi phương Tây tái tập trung, các ngành công nghiệp “điểm nghẽn” của Trung Quốc sẽ hoàn toàn tự chủ. Cuối cùng, Trung Quốc bị cáo buộc là không làm gì, sẽ làm đúng điều quan trọng nhất: không làm gì vào thời điểm sai, và làm mọi thứ vào thời điểm đúng. Có lẻ 6-7 tổng thống Hoa Kỳ đã qua cứ để tình trạng như vậy nhưng đến nay, các chiến lược gia Hoa Kỳ đã thay đổi và muốn thành lập một địa chính khác nên bỏ bom như tây.


Điều bị đánh giá sai lặp đi lặp lại trong hoạch định chiến tranh của phương Tây không phải là ý đồ của Trung Quốc, mà là bản thân hệ thống. Các cuộc chiến hiện đại vẫn được tiếp thị như những “trừng phạt cục bộ” giới hạn, mang tính đạo đức và bị khoanh vùng địa lý. Trên thực tế, chúng kích nổ các vòng phản hồi xuyên suốt năng lượng, tài chính, công nghiệp và chuỗi cung ứng mà không một tác nhân đơn lẻ nào kiểm soát được. Trung Quốc không “thắng” các cuộc xung đột này nhờ sự xuất chúng hay cơ hội chủ nghĩa; họ hưởng lợi vì được đặt ở vị trí cấu trúc bên ngoài vùng sốc. Trong khi các nền kinh tế phương Tây hấp thụ lạm phát, áp lực nợ và xói mòn công nghiệp, Trung Quốc vận hành như một nút ổn định trong cùng hệ thống, chuyển hóa sự leo thang của người khác thành thời gian, quy mô và sự củng cố. Kết cục không phải do chiến lược vượt trội, mà do sự quá tay của phương Tây va chạm với các ràng buộc hệ thống mà họ không còn làm chủ. Chúng ta thấy Hoa Kỳ sa lầy từ sau 9/11 trên các chiến trường ở Trung Đông, tốn biết bao nhiêu tiền trong khi Trung Cộng phát triển tơi bời hoa lá. Tiền Hoa Kỳ đót trên chiến trường, nếu sử dụng xây dựng hạ tầng cơ sở tại Hoa Kỳ thì nước này ngày nay còn đệ biết bao lần.


Nếu chiến tranh với Iran bùng nổ, rất có thể nó sẽ trở thành lằn ranh kết liễu đối với Hoa Kỳ và châu Âu, điểm không thể quay đầu, nơi suy thoái trở nên không thể đảo ngược chứ không còn mang tính chu kỳ. Điều được Washington và Tel Aviv mô tả như một chiến lược “cắt đứt sạch sẽ” trên thực tế sẽ trở thành một cuộc chiến cắt đứt sạch sẽ cho Trung Quốc. Sự leo thang sẽ xóa bỏ ảo tưởng cuối cùng về quyền kiểm soát của phương Tây đối với giá năng lượng, ổn định tài chính và tính liên tục công nghiệp, đồng thời giải phóng Trung Quốc khỏi phần đòn bẩy cưỡng ép còn sót lại của Mỹ. Một khi phương Tây tự trói mình vào một cuộc xung đột làm cạn kiệt hệ thống mà họ không thể khoanh vùng, mối đe dọa của Mỹ không còn mang tính chiến lược mà chỉ còn là dư âm ồn ào, tốn kém và không còn mang tính quyết định. Từ thời điểm đó, cán cân không còn dịch chuyển dần dần; nó gãy rời. Bài này mình đọc trước khi Hoa Kỳ bỏ bom. Do đó mình rất lo. Bài này được viết trước khi Maduro bị bắt cóc.


Kết cục tiềm tàng của một cuộc chiến với Ba Tư, có thể đưa đến sự sụp đỗ hoàn toàn của tây phương và Hoa Kỳ, nay đã yếu rồi như đế chế Ottoman ở đầu thế kỷ 20. Và Trung Cộng sẽ là đế chế thay thế đế chế tây phương. Có lẻ con cháu chúng ta nên bắt đầu học tiếng tàu để có công ăn việc làm sau này với Trung Cộng. Đồng chí gái cứ chửi bới mấy ông cố đạo hồi giáp bắt phụ nữ Ba Tư che mặt nhưng có lẻ chuyện đó sẽ tiếp tục đến khi nào, họ không chịu đẻ nữa và sẽ không còn đàn ông ở xứ ngàn lẻ một đêm. Chán Mớ Đời 


Bài này đang viết thì ông Do Thái và ông Mỹ ra tay. Nghe nói tên xếp sòng tình báo của Ba Tư là người sống sót khi đến họp rồi chuồn sớm trước khi máy bay thả bom. Phe tây phương nói là chặt đứt nguồn cung ứng dầu cho Trung Cộng, nhưng còn bác Puchin tha hồ mà mở dầu bán cho anh tàu. Không biết tuyên truyền hay sự thật, nghe nói lính của bác Puchin đang lùi thay vì tiến. Hy vọng mọi chuyển ổn định nhanh.


Mình hay đọc tin tức hai bên để có cái nhìn bớt bị tuyên truyền. Có cái nhìn bớt chủ quan vì lỡ có chuyện gì thì mình đã già không có thời gian làm lại từ đầu.


https://youtu.be/iCPYKeJ_Os8?si=Xp8d6-AXgYRi1tpm


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn