người Việt giúp người vô gia cư

 Giúp người vô gia cư

Thấy mỗi ngày có một chị gốc Việt Nam, nấu ăn rồi chở ra những nơi có người vô gia cư để biếu cho họ ăn qua ngày khiến mình nhớ đến ông Arnold Abbott, sống tại Fort Lauderdale, Florida, đã phát thức ăn cho người vô gia cư suốt 20 năm trời. 

Mình thấy chị này mỗi ngày nấu ăn rồi chở ra các khu có người vô gia cư để phát cho họ ăn qua bữa. Một tấm lòng Nhân Hậu, đáng kính 

Sau khi bà vợ qua đời, ông ta thành lập một tổ chức vô vụ lợi mang tên Love Thy Neighbor vào năm 1991. Ông ta muốn tưởng nhớ người phối ngẫu bằng cách nấu và tặng thức ăn cho người khác. 

https://fb.watch/Ga6VUl_g3y/?mibextid=wwXIfr

Năm 2014, thành phố này ra cái luật cấm phát thức ăn nơi công cộng. Luật bắt buộc phải có nhà vệ sinh, nơi rửa tay và được phép của chủ nhà. Và phải cách xa khu Dân cư. Ông Abbott không tuân theo luật thành phố này và bị phạt mệt nghỉ. Ông ta có thể bị đến $500 và ở tù 60 ngày. Ông ta qua đời ngày 22 tháng 2 năm 2019 ở tuổi 94. 

Nhà hảo tâm Arnold Abbott phát thức ăn mỗi ngày cho người cần suốt 20 năm

Nhưng câu chuyện về cuộc đời ông vẫn còn sống mãi. Mỗi đĩa thức ăn ông phục vụ, mỗi bàn tay ông nắm giữ, mỗi nụ cười ông trao tặng đều sống mãi trong lòng những người ông đã từng tiếp xúc. Ông đã chứng minh rằng lòng tốt mạnh hơn nỗi sợ hãi, và làm điều đúng đắn có thể trường tồn hơn bất kỳ luật lệ nào. Cuối cùng, Arnold đã cho đi nhiều hơn cả thức ăn. Ông đã cho đi hy vọng. Ông đã cho đi tình yêu thương. Và ông đã để lại cho tất cả chúng ta một bài học quý giá mà chúng ta không thể nào quên. Quan tâm đến nhau là món quà lớn nhất mà chúng ta có thể trao tặng thay vì chửi nhau để tự nâng cao giá trị nhân phẩm và trí thức của mình.

https://youtu.be/eLdxgPT0Lt8

Nếu ai ở vùng của chị Thuỷ Giang thì xin ghé lại chào chị ta, một tấm lòng đáng kính, vị tha của người Việt không bao giờ hỏi ai biết mẹ mày là ai không. 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tỷ phú một thời

 Tỷ phú một thời 

Cách đây mấy năm lùng bùng có một ký giả gốc saudi arabia vào tòa lãnh sự của xứ này tại Thổ Nhĩ Kỳ rồi biến mất, không trở ra khiến cô bồ la toáng lên. Nghe nói họ xem video an ninh ngoài đường thấy an ninh tòa lãnh sự vác xác ông ta được chặt từng khúc đem ra ngoài đi quăng. Chán Mớ Đời 

Họ của ông ta thấy quen quen vì khi xưa khi mình ở Âu châu tên dòng họ rất nổi tiếng với hình ảnh các minh tinh màn bạc với mấy cô người mẫu đẹp như đầm lên tàu của ông ta chơi như ả rập. Dòng họ Khashoggi của xứ sa mạc đầy dầu mỏ. 

Tỷ phú Adnan Khashoggi rất nổi tiếng một thời, sinh tại thành phố Mecca nơi các tín đồ hôi giáo muốn đi hành hương như người công giáo muốn đi đến Lộ Đức, Fatima, jerusalem… bố ông ta là bác sĩ riêng của vua xứ này. Ngự y của hoàng cung nên được sống gần hoàng gia. 

Ông ta theo học trường Victoria College ở Alexandria, thường được gọi là "Eton of Egypt," nơi các bạn học toàn là những con cháu của vua và bộ trưởng trong tương lai. Vấn đề là ông thần Adnan này không muốn trở thành bác sĩ hay nhà ngoại giao, ông ta chỉ muốn có tiền và thật nhiều tiền.

Khi đi học ông ta đã tỏ ra có khiếu thương lượng. Bố Một người bạn học người Libya cần mua khăn lông và bố một người bạn gốc Ai Cập sản xuất khăn lông thế là ông thần này giới thiệu hai người và được tiền huê hồng là $1,000 thời ấy là biết bao nhiêu tiền chỉ cần gọi điện thoại. Ông ta đột phá tư duy là có khiếu về làm môi giới. Nên theo con đường này đã khiến ông ta nổi tiếng và giàu có nhất thế giới một thời nhờ vào cái mồm và. Cái bắt tay. 

Vào thập niên 1960, dầu hỏa của xứ Saudi Arabia bổng nhiên phát giàu lên và xứ này muốn hiện đại hóa nên ông ta làm môi giới, bắt cầu giữa các thầu khoán Tây phương và hoàng gia. Ông ta trở thành người môi giới bán vũ khí tại các buổi tiệc xa hoa. 

Trong 5 năm công ty Mỹ Lockheed trả ông ta $106 triệu tiền huê hồng. Lúc đầu là 2.5% rồi lên 15% như tổng giám đốc của công ty này cho rằng ông ta là người quảng cáo súng đạn của công ty cho mọi người. 

Vào năm 1985, tài sản ông ta được đánh giá là 4 tỷ mỹ kim theo thời đó thì nhân gấp mấy lần bây giờ.  Ông ta làm chủ du thuyền Nabila khiến đàn ông thanh niên như mình thèm nhỏ dãi khi xem hình ảnh mấy cô đẹp như Tây bận bikini đi trên tàu uống rượu. Du thuyền được quay trong phim James Bond hình như phim Never Say Never Again. Ông ta có tài sản ở 

Marbella, Paris, Madrid, Cannes, London, New York. 

Đến năm 1979, bà vợ ông ta buồn đời nạp đơn ly dị sau gần 20 năm lo chu toàn nhà cửa, con cái và chuyện làm ăn. Sau 5 năm hầu tòa  ông ta phải trả cho bà ta $884 triệu giá tương đương ngày nay là $2.8 tỷ đô la. 

Vào thập niên 1990, giá dầu xuống vì liên sô sụp đỗ nên chả ai buồn mua súng ống khiến chuyện làm ăn của ông ta bắt đầu banh ra lông vì cứ tiếp tục ăn chơi. Ông ta dính vào xì căn đan Iran-Contra nên bị lộn xộn về pháp lý. 

Trước đó tài sản được xem là $4 tỷ nay chỉ còn $8 triệu. Du thuyền Nabila phải bán để trả nợ, sau này ông Trump mua lại có $29 triệu rẻ như bèo. Rồi ông Trump bị lộn xộn với sòng bài Taj Mahal của ông ta nên bán lại cho một hoàng tử Saudi Arabia. Mối tình của ông Trump với các hoàng hậu ả rập bắt nguồn từ thời ấy nên sau này ông ta làm tổng thống được tặng một chiếc phi cơ to đùng. 

Khi hết tiền thì bạn bè gái gú cũng bỏ chạy cho thấy thế thái nhân tình. Rồi những năm tháng cuối đời ông ta bị Packinson. Một người từng nhảy mẫm với các nữ tài tử danh tiếng không đi một mình được. Nhưng ít ra như người Việt hay nói thật một phút huy hoàng rồi chơi tắt còn hơn là nông dân cả đời như mình. Chán Mớ Đời 

Ngày 6 tháng 6 năm 2017, ông Adnan Khashoggi chết tại Luân Đôn thọ 81 tuổi. Cháu ông ta Jamal Khashoggi, dự đám tang nhưng Chán Mớ Đời với sự tiêu xài của ông ta rồi có lẻ bất mãn về sự xa hoa của giới hoàng tộc, ông này là nhà báo viết chỉ trích nên vua con ra lệnh thủ tiêu mà báo chí làm tùm bệnh nhưng chính phủ Biden kêu vớ vẩn không xen vào chuyện thiên hạ. Còn mấy bác cộng hòa thì la toáng lên nhân quyền bú của la mua. Ngày nay thì ngược lại với thế thái nhân tình. 

Nếu xẩy ra ngày nay thì mấy bác Dân Chủ lên diễn đàn chửi mệt thở. Mấy bác quên là dân chủ hay cộng hoà, ăn chung là hợp với quyền lợi mấy tay tỷ phú bơm tiền tranh cử hay không. Hai bên chửi nhau cho vui đời trong khi mấy tên tỷ phú càng ngày càng giàu thêm còn chúng ta càng ngày càng đóng thuê nhiều hơn. Đóng thuế để có quyền chửi bới chính phủ vì bên nào cũng như nhau. Chán Mớ Đời 

Cuộc đời ông Adnan Khashoggi được xem là hình ảnh của sự xa hoa và cho thấy sự đi xuống của tài sản ông ta quá nhanh chóng . Ông ta đã chứng minh cho chúng ta là có tài sản khắp nơi trên thế giới nhưng rồi cuối đời chỉ còn có $0.47 trong ngân hàng. Chán Mớ Đời 

Một người đã chứng tỏ mình là người giàu có nhất thế giới rồi cuối đời cho chúng ta thấy đời là vô thường gia đình xa lánh, bạn bè rời xa khi không còn gì cả. Anh có tài sản như mật ngọt nên ruồi bu đông như kiến, ca tụng anh để được ăn tiệc lá bồ đề rồi khi anh hết tiền thì em không thèm đến. 

Nhưng con người cứ tiếp tục lao vào tranh dành như những con thiêu thân bay vào đống lửa để khẳng định biết bố mày là ai. Người giàu có bật nhất thế gian thuở mình còn trẻ thấy những hình ảnh của ông ta được các người nổi tiếng, gái đẹp bu quanh để rồi khi chết cô độc không còn gì ngoài những âm thanh ngày xưa. 

Có lẻ lỗi lầm lớn nhất của ông ta là ly dị bỏ bê bà vợ đầu tiên. Bà ta là người Anh quốc, trở về đạo hồi giáo để làm vợ ông ta. Chăm sóc 5 đứa con và tài sản nhưng đàn ông hay mắc phải lỗi lầm là không để ý tới những điểm đó mà chạy theo các cô trẻ đẹp, tân trang này nọ để rồi khi người đàn bà sau lưng bỏ đi thì không còn chỗ nương tựa và cuộc đời đi xuống như diều đứt dây. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Đức hồng y Nguyễn Văn Thuận

Đức hồng y Nguyễn Văn Thuận

Dạo còn sống anh bạn, linh mục Nguyễn Hoài Chương hay nói đến đức cha François-Xavier Nguyễn Văn Thuận. Mình là người ngoại đạo, người lương nên chả để ý, nghe ông ta bị Việt Cộng giam giữ nhiều năm như cả triệu người Việt bên thua cuộc trong đó có ông cụ mình. 

Mình chỉ nhớ câu chuyện kể về một vị giám mục tại Việt Nam sau khi Việt Cộng vào. Họ bắt ông cha này theo họ nhưng ông ta nhất quyết không, một lòng trung thành với Chúa. Một hôm ông linh mục này biết là sắp về thiên quốc nên cho gọi cán bộ Việt Cộng đến. Ông cán bộ lớn này vui mừng vì nghĩ nếu ông cha đồng ý theo đảng và nhà nước thì giáo dân sẽ nghe theo bác và đảng vì nhất chúa nhì cha thứ ba Ngô tổng thống. 

Cán bộ hỏi trước khi qua đời, đồng chí có gì để nhắn lại với giáo dân. Ông cha kêu tôi cần hai cán bộ đứng hai bên giường của tôi. Cán bộ nhớn kêu dễ mà, chuyện gì chớ chuyện đó quá dễ vội kêu hai cán bộ mặt trận tổ quốc và công an đứng hai bên giường. Sau đó cán bộ nhớn mới hỏi lý do, từ bao năm nay đồng chí không chịu theo đảng và nhà nước mà sao nay lại giác ngộ cách mạng khi sắp qua đời. Ông linh mục kêu khi xưa chúa Giê Su chết có hai thằng ăn trộm ăn cướp đứng hai bên nên nay tôi cũng muốn về thiên quốc như chúa giê su Chán Mớ Đời 

Ngày 15 tháng 8 năm 1975. Lễ Đức Mẹ Lên Trời, một trong những ngày linh thiêng nhất của lịch Công giáo. Cha Thuận vừa làm Tổng Giám mục Sài Gòn đúng bốn tháng để lãnh đạo giáo phận quan trọng nhất Việt Nam.

Rồi những người công an đến gõ cửa. Ba tháng trước đó, chính quyền cộng sản đã tiếp quản Sài Gòn. Giờ đây họ tiến hành “dọn dẹp”, loại bỏ bất kỳ ai có thể gây rắc rối. Một Tổng Giám mục Công giáo rõ ràng nằm trong danh sách đó. Ông cụ mình bị dính vào cuộc lùng quét của Việt Cộng. Họ phao tin ông Nguyễn Cao Kỳ và các tướng miền nam tổ chức kháng chiến ở quân khu IV khiến ông cụ tin sái cổ và tham gia thế là một ngày đẹp trời, công an bao vây nhà mình, có ba tên công an đứng gác cổng ngoại bất nhập nội bất xuất. Nghe kể lại sách vở của mình bằng tiếng Tây tiếng anh đều bị họ lượm đi hết. Ông cụ bị lên án 18 năm cải tạo. Chán Mớ Đời 

“Ông là gián điệp của Vatican,” viên thẩm vấn nói. “Hãy thú nhận.” Cha Thuận nhìn thẳng vào mắt ông ta. “Tôi sẽ không thú nhận điều dối trá.” Họ đưa cha đi hơn 400 km về phía Bắc. Rời xa nhà thờ chính tòa. Rời xa giáo dân. Rời xa tất cả những gì cha đã dành cả đời để phục vụ. Cha không bao giờ được nhìn thấy lại nữa.

Phòng giam rộng khoảng 2,5 x 3 mét. Tường bê tông. Một ô cửa sổ nhỏ gần trần. Ẩm ướt đến mức nấm trắng mọc lên trên chiếu ngủ của cha như một khu vườn méo mó. Hầu hết tù nhân đều được thăm nuôi. Có thư từ. Có chút liên lạc với thế giới bên ngoài. Còn cha Thuận có chín năm hoàn toàn im lặng.

Chín năm. Hãy thử nghĩ xem. Chín năm một mình, chỉ có suy nghĩ của bản thân và tiếng bước chân ngoài hành lang. Đa số người khác đã phát điên. Đa số đã buông xuôi. Cha Thuận bắt đầu xây dựng một “giáo hội”. Cha nhớ lại Thánh Phaolô đã viết thư từ ngục tù La Mã khi bị bắt những lá thư làm thay đổi thế giới. Nếu Phaolô có thể viết trong tù, cha cũng có thể làm tương tự theo gương của ngài. 

Cha xé lịch thành những mảnh nhỏ. Viết thông điệp bằng tiếng Ý ở mặt sau. Cai ngục không đọc được tiếng Ý. Mỗi ngày, ông ném những mảnh giấy qua tường cho những đứa trẻ đang chơi bên ngoài. Bọn trẻ nhặt lên. Mang đến cho các tín hữu Công giáo địa phương. Họ chép lại từng chữ bằng tay rồi chuyền đi. Những người lính canh không hề biết họ đang chứng kiến lịch sử được viết nên với niềm tin. 

Những mảnh giấy ấy sau này trở thành cuốn sách “Đường Hy Vọng”. Trong khi cha Thuận ngồi một mình trong phòng giam, hàng triệu người trên thế giới đọc lời ông, học về đức tin từ một người bị giam trong bóng tối. Nhưng cha vẫn là một linh mục và linh mục thì cử hành Thánh lễ.

Cha viết thư cho chị mình xin rượu. “Thuốc chữa đau dạ dày,” cha gọi vậy. Bà hiểu ngay. Một chai nhỏ được gửi đến, dán nhãn “thuốc dạ dày”. Bánh lễ được giấu trong vỏ đèn pin. Lính canh kiểm tra mọi thứ và họ hỏi “Ông thật sự đau dạ dày à?” “Vâng,” cha đáp khẽ. Họ trao lại “thuốc” cho cha.

Vụ viết một đàng có ý nghĩa khác khiến mình ngu lại ngu dốt bền. Có lần nhà gửi thư cho mình kêu cậu em kế mình đã đi lấy vợ khiến mình chới với. Mới 18, 19 tuổi đầu mà đã lấy vợ khiến mình thất kinh. Sau này mới hiểu ý nhà kêu người em kế mình đã đi vượt biên khi nhận tin tức người em từ Galang. Chán Mớ Đời 

Từ đó, mỗi sáng, cha cử hành Thánh lễ một mình trong phòng giam. Ba giọt rượu. Một giọt nước. Đổ vào lòng bàn tay trần. Bàn tay cha trở thành chén thánh. Giấy gói thuốc lá giữ Mình Thánh. Nghi thức linh thiêng nhất của Kitô giáo, được thực hiện trong bóng tối hoàn toàn, giữa lúc nấm mọc quanh giường cha. Rồi điều phi thường bắt đầu xảy ra.

Cha học tên các quản giáo cai ngục. Hỏi thăm gia đình họ. Kể cho họ nghe những câu chuyện về thế giới bên ngoài. Đối xử với họ như con người, không phải kẻ thù. Họ bắt đầu lắng nghe. Từng người một, các cai ngục dần cải đạo sang chính đức tin vì đó mà ông bị giam giữ. Việc mấy quản giáo trở về đạo này xảy ra thường xuyên đến mức chính quyền hoảng sợ. Họ liên tục thay đổi lính canh, đưa họ đi trước khi người tù có thể “làm ảnh hưởng” quá sâu. Hãy nghĩ về điều này: Một người bị biệt giam lại liên tục biến cai ngục của mình thành tín hữu. Đồng chí gái biến mình thành ô sin cả đời trong ngục tù của tình yêu. Kinh 

Cách đây 4 năm mình có gặp một linh mục rao giảng lời chúa ở Trung Cộng (chui) nên không dám nêu tên. Đức tin của cha quá mãnh liệt. Mình có xem phim đại hàn nói về thời các ông thừa sai được nhà thờ gửi sang để giải thích dân Triều Tiên trở về đạo. Tưởng tượng một nước dưới ảnh hưởng của nho giáo, xem vua là con trời, nói chết thì phải chết trong khi các ông cha lại bò đến kêu chúng ta đều là con của chúa, bình đẳng thì ai chả theo nhất là thời  đó ít ai được đi học, ngu lâu dốt bền như nông dân Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen. 

Năm 1985, họ gọi cha lên làm việc. “Ông sẽ không bao giờ rời khỏi nhà tù này,” họ nói. “Tình hình chính trị khiến việc thả ông là không thể. Ông sẽ chết ở đây.” Cha trở về phòng giam. Ngồi trên tấm chiếu đầy nấm. Và cầu nguyện. “Nếu con còn hữu ích ở đây, xin cho con ơn được chết trong phòng giam này. Nhưng nếu Chúa muốn con phục vụ nơi khác, xin hãy giải thoát con.”

Ba năm sau, Ngày 21 tháng 11 năm 1988. Sau 13 năm tù trong đó có 9 năm biệt giam hoàn toàn, cánh cửa phòng giam mở ra, và họ nói cha được tự do. Tự do… phần nào thôi. Quản thúc tại gia ở Hà Nội. Vẫn bị cấm trở về giáo phận. Vẫn xa cách giáo dân. Vẫn bị ngăn cản công việc mà cha đã dành cả đời theo đuổi.

Năm 1991, họ đưa ra một thỏa thuận: cha có thể rời Việt Nam sang Roma. Nhưng không bao giờ được quay lại. Họ trục xuất cha khỏi chính quê hương mình. Cha chấp nhận.

Tại Roma, cha âm thầm làm việc ở Vatican. Nói về nhân quyền. Chia sẻ với bất kỳ ai muốn nghe về hy vọng về việc giữ vững đức tin khi mọi thứ dường như không thể. Năm 2001, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong ông làm Hồng y. Trong buổi lễ, cha Thuận nói một câu khiến cả căn phòng lặng đi: “Hai mươi bốn năm trước, tôi dâng lễ với ba giọt rượu trong tay. Tôi chưa từng nghĩ Đức Thánh Cha sẽ đón nhận tôi như thế này.”

Lúc đó, ung thư đã âm thầm cướp đi sự sống của cha. Cha thực hiện chuyến đi cuối cùng sang Úc để mừng mẹ tròn 100 tuổi. Sau đó trở về Roma và qua đời ngày 16 tháng 9 năm 2002. Cha hưởng thọ 74 tuổi.

Mười bốn thế hệ đức tin Công giáo trong gia đình. Mười ba năm tù. Chín năm trong bóng tối hoàn toàn. Ba giọt rượu trong lòng bàn tay mỗi sáng. Cha không bao giờ được nhìn thấy Việt Nam lần nữa.

Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI đã viết về cha cho toàn thể Giáo hội, nói rằng trong tuyệt vọng hoàn toàn, sự gắn kết của cha Thuận với Thiên Chúa đã trở thành “một sức mạnh hy vọng không thể ngăn cản.”

Đức Giáo hoàng Phanxicô tuyên phong ông là Đấng Đáng Kính năm 2017. Hành trình nên thánh của cha vẫn tiếp tục. Nhưng có một điều chúng ta đã biết chắc. Họ nhốt cha trong bóng tối và bảo ông biến mất. Cha lặng lẽ đưa ra ngoài một cuốn sách chạm đến hàng triệu người. Cha dạy các cai ngục cầu nguyện. Cha nâng Thiên Chúa trong lòng bàn tay mỗi sáng, giữa nơi nấm mọc quanh mình. Họ cố xóa cha khỏi lịch sử. Nhưng chính cha khiến cả thế giới phải lắng nghe. 

Viết đến đây khiến mình nhớ ông cụ ở trại cải tạo 15 năm, lâu lâu có bị biệt giam vì trốn tù rồi đói quá nên Việt Cộng bò lại cùm lại. Tương tự thiếu tá Phong của tiểu đoàn 204, Đại đội 302 xưa kể vượt ngục nhưng rồi mệt quá nên bộ đội hay dân quân kéo lại khệnh cho một trận đem về bỏ cachot. 

Người Đức họ may mắn là được Tây Đức mở cửa rộng bàn tay để chào mừng anh em họ theo cộng sản và thống nhất đất nước không mất một tiếng súng. Cứ tưởng tượng người Tây Đức bị anh em chuyên chính vô sản của Đông Đức với Stasi chiếm đóng thì chắc sẽ bị trả thù tàn ác như Hà Nội. 

Lua Viet Organization vẫn cấp học bổng cha Nguyễn Văn Thuận hàng năm cho sinh viên nghèo tại Việt Nam. Hàng năm LVO tổ chức gây quỹ để tài trợ các chương trình từ thiện tại Việt Nam. Tháng này mới được thực hiện tại Nam Cali và tháng 5 tới sẽ tổ chức tại Florida. Ai muốn biết thêm tin tức xin vào trang nhà của Lua Viet Organization.

 www.luaviet.org

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Lạm phát tiền boa tại Hoa Kỳ.

 Lạm phát tiền boa tại Hoa Kỳ. 

Nhớ lần đầu tiên du lịch Hoa Kỳ vào tiệm ăn mình rất ngạc nhiên khi thấy phục vụ viên lúc nào cũng cười, chưa hết nước coca là họ đã châm thêm khiến mình thót bụng vì sợ bắt trả tiền thêm như bên Tây. Bên Tây mà kêu chai nước hay coca nhỏ xíu phải uống nhâm nhi từng giọt ngọt bên thềm như uống rượu để thưởng thức vì đắt tiền. Sau này qua xứ này sinh sống mới hiểu là họ phục vụ tốt để được tiền boa cho nên phục vụ nhà hàng Mỹ là số một trên thế giới.  

Khách hàng tại Hoa Kỳ thường có tục lệ boa tiền cho phục vụ viên khi vào nhà hàng trong khi các nước âu châu thì không phải bắt buộc. Về Tây ăn tiệm xong họ dện cho 20% thuế TVA thì nghẹn họng nên không muốn boa nữa ngoại trừ phục vụ tốt thì cho thêm khiến họ mừng và biết du khách Mỹ. Nay có trò trả bằng applepay nên khỏi boa. 

Ở Cali đi ăn họ dện thêm 9.5% ở Quận Cam, trước đây đâu 7.75% rồi lên 8.75% nay thì trên 9% tùy mỗi thành phố họ cộng thêm rồ dện thêm tiền boa trung bình là 15% trước đây nay thì họ chơi luôn 20-25% nếu bản có trên 6 thực khách xem như đi ăn 6 người 6 tô phở đại khái $100, thêm 9.35% và tiền boa tự động lâu là 20%, xem như 30%, phải trả $130 xem như 30% thêm. Còn hơn bên Tây chỉ có 20%.  Kinh

Gần đây thì mình thấy giá tiền ăn uống lên như điên mà khi nhà hàng đưa biên lai lại thấy họ in sẵn 20% đến 35% tiền boa nên thất kinh. Rồi các phục vụ viên lâu lâu quảng cáo trên mạng xã hội, viết trên tờ biên lai khách ăn có $45.78 mà boa đến $400 thật ra chắc không có nhưng họ làm như vậy để nhắc nhở người Mỹ tip cho nhiều. Kinh Hết dám đi ăn tiệm. 

Mấy tuần nay ăn bánh tét và bánh chưng chiên đồ thiên hạ cho ba ngày tết gần hai tuần lễ. Thậm chí mấy tiệm bán thức ăn tự mua không có ai phục vụ cho mình vẫn thấy trả tiền boa. Tiền boa trên nguyên tắc không bắt buộc để cảm ơn phục vụ viên khi họ phục vụ giúp bữa ăn thêm ngon miệng chớ gặp phổ ky người Tàu đem đồ ăn ra quẳng lên bàn là thấy nuốt hết vô đừng có nói đến bún mắng cháo chửi. Nghe kể nhà hàng Việt Nam thì đa số tiền boa nhân viên không được lấy và chỉ dùng tiền ấy để trả tiền công nên nhân viên phục vụ lúc nào mặt cũng như Võ Thị Sáu căm thù thực dân còn nhìn ngang như Nguyễn Thị mInh Khai. Nay họ mướn mễ và sinh viên du học nên tương đối nhẹ nhàng hơn. 

Tại sao tại Hoa Kỳ khi thực khách vào ăn tiệm lại có tục lệ cho tip, tiền boa cho phục vụ viên. Mình có kể lịch sử bên Anh quốc và Pháp quốc về tục lệ “tip” và “pourboire” rồi. Ai buồn đời thì tìm trên bờ lốc. 

Khi đạo luật Fair Labor Standards Act of 1938 được thi hành thì chủ nhà hàng có quyền trả nhân viên ít hơn lương tối thiểu và họ có thể kiếm thêm thu nhập bằng tiền boa. Do đó đạo luật về thuế được ông Trump ký không đánh thuế lợi tiền tip ở một số nào đó. Mình có đọc nhưng quên rồi. Có vài tiểu bang nhân viên vẫn còn được trả $2.13 một giờ với hy vọng tiền boa sẽ giúp họ quân bình tiền lương ấn định của liên bang là $7.25/ giờ khiến boa phục vụ viên trên lý thuyết thì vui lòng khách đến vừa lòng khách đi nhưng trên thực tế hầu như bị bắt buộc. Vấn đề ngày nay nhiều thực khách than phiền, bắt buộc boa là quá thái.  Họ gọi là “tipflation”. Lạm phát tiền boa.

Vấn đề là tiểu bang Cali đã cấm vụ trả lương thấp hơn lương quy định bởi chính phủ tiểu bang. Liên bang có ra luật tối thiểu về lương bổng và có thể cao nhất xứ Mỹ nhưng thực khách vẫn phải trả hay cảm thấy bắt buộc trả. Chán Mớ Đời  chưa kể các luật của từng thành phố đưa ra như West Hollywood phải trả cao hơn  

As of January 1, 2026, the California statewide minimum wage is $16.90 per hour for all employers, regardless of size. This rate is adjusted annually for inflation. Certain industries have higher mandated minimums, and many cities/counties have local minimum wage laws that exceed the state rate

Mình đoán luật cho phép chủ tiệm ăn có thể trả thấp lương nhân viên nhà hàng để có thể sống sót khi kinh tế yếu kém. Trên thực tế là đạo luật nhằm chống bắt con nít làm việc và bắt trả lương tăng ca không có vụ người Mỹ bóc lột người Mỹ như xưa . Nhớ khi thành phố Seattle có bầu tối thiểu lương căn bản là $20 chi đó thì có nhiều tiệm đóng cửa. Một bà chủ tiệm pizza giải thích tôi trả nhân viên rẻ để được tiền boa để sống sót nay họ bắt tôi trả $20/ giờ thì tôi phải sa thải nhân viên và đóng cửa một tiệm chỉ còn một tiệm để cầm cự. Năm kia thiên hạ kêu mình như ri để bán tiệm pizza nhưng xa quá nên mình không nhất trí. Nay pizza hut đóng cửa đâu trên 1000 cửa tiệm, sắp phá sản. Starbucks coffee cũng đóng như điên. 

Mình nghĩ theo luật cung cầu để tự nhiên khi xưa mình chìu thợ giỏi như thờ vong. Trả tiền hậu hỉnh chớ không họ bỏ đi nơi khác lương khá hơn còn thợ cả chớn thì sa thải ngay trên công trường. Còn cứ đem luật lệ áp dụng nhân danh này nọ sẽ làm kinh tế lộn xộn ngay. Hỏi ai từng làm chủ nhà hàng sẽ hay. 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn