Rockefeller và y học hiện đại

 Rockefeller và y học hiện đại 

Hoa Kỳ bắt cóc ông Maduro và dầu từ Venezuela được chở qua Hoa Kỳ để lọc. Thiên hạ nói dầu của xứ này nặng nề này nọ nhưng họ quên một vấn đề chính. 

Năm 1900, ông John D. Rockefeller kiểm soát khoảng 90% toàn bộ ngành lọc dầu tại Hoa Kỳ. Ông là người được cho là cá nhân tư nhân giàu nhất từng sống trên Trái Đất theo một số tính toán.

Ông gặp phải một vấn đề. Làm gì với những xác dầu sau khi lọc. Các nhà khoa học đang phát hiện ra rằng các hợp chất chiết xuất từ hắc ín than đá, một sản phẩm phụ của ngành dầu mỏ có thể được dùng làm thuốc tổng hợp. Aspirin, được chiết xuất từ hắc ín than đá, đã được Bayer ra mắt năm 1899. Dòng chất thải từ dầu mỏ mà Rockefeller trước đây phải tiêu hủy giờ có thể được bán lại cho công chúng dưới dạng thuốc với mức lợi nhuận khoảng 10.000%. Chưa kể dầu ăn mà mình đã kể. Người ta kêu lý do đó mà người Mỹ bị ung thư và to béo như ngày nay.

Ông lại gặp thêm một vấn đề khác. Y học Mỹ năm 1900 là một hệ sinh thái cạnh tranh gồm các thầy thuốc vi lượng đồng căn, thảo dược, naturopath, osteopath, hộ sinh và các bác sĩ truyền thống sử dụng thực phẩm, cây cỏ, nước và lối sống làm công cụ chữa bệnh chính. Khoảng một nửa số trường y ở Mỹ dạy một hình thức y học tự nhiên hoặc thay thế nào đó.

Rockefeller đầu tư vào ngành dược phẩm Đức, cuối cùng nắm cổ phần đáng kể trong IG Farben, tập đoàn khổng lồ bao gồm Bayer, BASF và Hoechst. Sau đó ông ủy thác một báo cáo.

Báo cáo được Abraham Flexner, một nhà giáo dục không có được đào tạo y khoa soạn thảo, do Quỹ Rockefeller và Carnegie tài trợ, và được công bố năm 1910. Báo cáo tuyên bố rằng các trường y tự nhiên và thay thế là “lang băm thiếu khoa học”. Và đề xuất đóng cửa hơn một nửa số trường y Mỹ và chuẩn hóa phần còn lại xung quanh y học dựa trên thuốc tổng hợp có bằng sáng chế.

Quốc hội hành động. Một nửa số trường y Mỹ đóng cửa trong vòng một thập kỷ. Các trường còn lại chấp nhận tài trợ từ Rockefeller và Carnegie với điều kiện phải tổ chức lại chương trình giảng dạy xung quanh điều trị bằng dược phẩm. Dinh dưỡng bị loại bỏ. Thuốc từ thảo dược bị loại bỏ. Can thiệp lối sống bị loại bỏ. Công việc của bác sĩ được định nghĩa lại: chẩn đoán triệu chứng, kê đơn thuốc.

Những loại thuốc đó được chiết xuất từ dầu mỏ. Dầu mỏ được cung cấp bởi các nhà máy lọc dầu do Rockefeller kiểm soát. Các trường y được Rockefeller tài trợ. Các tạp chí y khoa được Rockefeller tài trợ. AMA được Rockefeller hỗ trợ. Các bệnh viện được Rockefeller tài trợ.

Đến năm 1925, hệ thống y tế Mỹ đã trở thành một phần mở rộng tích hợp dọc của ngành công nghiệp dầu mỏ, hoạt động dưới khẩu hiệu marketing rằng đây là y học “khoa học”. Đây chính là hệ thống vẫn tồn tại cho đến ngày nay.

Ngành công nghiệp dược phẩm tạo ra khoảng 1,5 nghìn tỷ USD doanh thu mỗi năm. Dân số Mỹ, chiếm 4% dân số thế giới, tiêu thụ khoảng 50% tổng số dược phẩm được sản xuất trên toàn cầu.

Hệ thống này không được thiết kế để làm cho con người khỏe mạnh. Hệ thống được thiết kế để quản lý triệu chứng theo cách tạo ra những khách hàng trọn đời. Một bệnh nhân khỏe mạnh là một khách hàng cũ. Một bệnh nhân được “quản lý”, người phải uống thuốc mỗi ngày suốt phần đời còn lại, chính là một khoản đầu tư sinh lời đều đặn.

Mục tiêu từ đầu đến cuối là giữ bệnh nhân nằm trong hành lang sinh lời đó giữa khỏe mạnh và chết. Lâu đủ để bạn tiếp tục mua thuốc. Nhưng không khỏe đến mức bạn ngừng mua.

Bác sĩ khuyên bệnh nhân nên chữa lành chuyển hóa bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, theo quan điểm của hệ thống đã đào tạo ông ta, là một sản phẩm lỗi. Bác sĩ kê cho bệnh nhân statin, metformin, thuốc chống trầm cảm và thuốc huyết áp dùng suốt đời mới là người đang thực hiện đúng như hệ thống thiết kế.

Hệ thống được thiết kế bởi một ông trùm dầu mỏ cần bán các sản phẩm thải của nhà máy lọc dầu mình. 116 năm sau Báo cáo Flexner, nó vẫn hoạt động chính xác như cách ông ta đã thiết kế. Bệnh nhân là khách hàng. Bài học đầu tiên của trường y là “chữa lành một bệnh nhân là chúng ta mất một khách hàng”.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

51 năm nhìn lại Little Sàigòn

 51 năm từ Sàigòn đến Bolsa 

Nếu nhìn lại 51 năm qua, sự ra đi của người Việt tỵ nạn trong lúc hối hả trước ngày 30/4/75 thì phải công nhận như một phép lạ, cộng đồng người Việt đã thành lập lại một Tiểu Sàigòn, được xem là thủ đô của cộng đồng người Việt hải ngoại. 

Phước Lộc Thọ

Ngày hải hùng đó đã khiến chúng ta mất quê hương, chúng ta có thể xây dựng lại một quê hương ở nơi khác. Có nhiều người ra đi trong lúc vội vã không biết gia đình còn sống hay chết. Ngày nay theo thống kê có đến 189,000 người Mỹ gốc việt sinh sống tại quận Cam (Orange COunty). Cộng đồng người Mỹ gốc việt lớn nhất tại Hoa Kỳ. 40% người Việt sinh sống tại thành phố Westminster, 31% ở thành phố Garden Grove.

Có thể nói không có truyền thông như tờ báo đầu tiên Người Việt do ông Đỗ Ngọc Yến thành lập với luật sư Đạt Phan, con ông Phan Huy Quát. Thì có lẻ Little Sàigòn không đông như ngày nay vì các lớp người Việt tỵ nạn tiếp tục sang Hoa Kỳ và đọc báo và dọn về vùng này ở.

Năm 1979, chỉ có 30 business ở phố Bolsa, đến năm 1981 thì có 300 business ở đây rồi đến năm 1984 lên đến 600. Ngày nay, có trên 4,000 business ở trong phạm vi 3 dặm vuông. Người ta tính có trên 280 tiệm ăn, 42 tờ báo việt ngữ, 5 đài phát thanh, 2 đài truyền hình phát các chương trình khắp nơi trên thế giới.

Ở trung tâm Tiểu Sàigòn có Phước Lộc Thọ khiến ai đến đây lần đầu cảm thấy như vào một chỗ nào huyền thoại. Năm 1986, một người sở hữu 1/3 địa ốc ơ Bolsa muốn đặt tên là Asian Town nhưng cộng đồng không chịu và tranh chấp suốt 2 năm liền và đã thắng, khu vực này được đề bảng Little Sàigòn trên xa lộ để xe quẹo vào. Con đường Bolsa được đấu tranh để bảo vệ bản sắc của người Việt tỵ nạn và nhưng người Việt tỵ nạn đã xây dựng trung tâm cộng đồng người Việt lớn nhất tại hải ngoại. Mình nghe nói là Đài Loan bỏ tiền xây rất nhiều khu phố Bolsa. Sau này có người Việt tư bản đỏ sang đầu tư nữa.

Mọi sự khởi đầu từ ngày 30 tháng 4 năm 1975. Các trực thăng di tản các người Mỹ cuối cùng ở Việt Nam, và cuộc chiến chấm dứt với triệu người vui và hàng triệu người buồn. 130,000 người Việt được người Mỹ di tản khỏi Việt Nam, được xem là cuộc di tản cấp tốc rộng lớn nhất ở thế kỷ 20 trong thời gian rất ngắn. Nghe CIA giải thích là nhờ báo cáo của điệp viên X92, Võ Văn Ba báo trước nên Hoa Kỳ mới có thời gian chuẩn bị cuộc di tản các thành phần có dính dang đến chính quyền và quân đội Việt Nam Cộng Hoà.

người Mỹ không muốn như trường hợp của người tỵ nạn Cuba là dồn về một nơi ở tiểu bang Florida, họ rãi người Việt khắp nơi trên nước Mỹ như 10,000 người ở tiểu bang Florida, 22,000 ở Pennylvania, 51,000 ở Arkansas và 50,000 ở trại thuỷ quân lục chiến Pendleton, tiểu bang California. Hơn 1/3 ở nam Cali.

Vấn đề là người Việt di tản ở trong các trại tiếp cư và đợi ai đó ở ngoài bảo lãnh họ, đúng hơn người Mỹ vì dạo đó rất ít người Việt ở Hoa Kỳ. Đa số là sinh viên du học. Các giáo phận công giáo tham gia, và các nhà thờ tin lành. Họ đưa người Việt đến các thành phố như Westminster, Garden Grove, Santa Ana,…nhưng khu vực không sang trọng, đúng hơn là nghèo. Lý do là tiền thuê nhà rẻ.

Rồi làn sóng tỵ nạn thứ 2 đến, từng năm 1979-1985, các thuyền nhân đến đảo ở đông Nam Á, được phỏng vấn đi mỹ. 800,000 người Việt tỵ nạn đến định cư tại Hoa Kỳ. Nghe cao uỷ tỵ nạn cho rằng 50% người vượt biển nằm lại trong lòng đại dương. 1000 người mỗi tháng tại Quận Cam.

Rồi làn sóng thứ 3 đến qua chương trình Orderly Departure Program (ODP), đoàn tụ gia đình.

Làn sóng thứ 4 cuối thập niên 1980 đến 1990, các tù nhân chính trị, cải tạo được Hoa Kỳ thâu nhận. Các làn sóng nhập cư người Việt đều đọc báo người Việt và các báo khác ở Bolsa, giúp họ dọn về định cư tại Quận Cam.

Mấy năm gần đây thì thấy có nhiều người Việt di dân qua đầu tư theo EB-5 hay các chương trình khác. Chúng ta bắt đầu thấy xuất hiện con cháu của những người từng tuyên bố đánh cho mỹ cút nguỵ nhào. Mình có gặp vài người khi họ hỏi mua cái vườn của mình. Có đám chuyên gia giúp họ đầu tư qua Hoa Kỳ để hạ cánh an toàn. Nghe họ kể nằm bắt võng ở đầu Trường Sơn, tự xưng là di dân chớ không hoi ải tỵ nạn.

Khi làn sóng người Việt đầu tiên đến Bolsa thì khu vực này đang chết. Mình nhớ khi mình đến Cali lần đầu tiên thấy nhiều vườn trồng dâu của người Nhật. Các dãy phố lụp xụp Chán Mớ Đời nhưng được cái là đất ở đây rẻ. Không như ngày nay.

Người mở tiệm bán tạp phô Việt Nam đầu tiên là ông Danh Quách nhưng ít khách lắm. Ông ta kể là 3 năm trời ít khách nhưng ổng a vẫn tiếp tục. Theo ông ta thì có lần thị trưởng thành phố và cảnh sát trưởng ghé tiệm ông và nói là cảm thấy không yên lòng về sự có mặt của tiệm ông ta. Người dân địa phương da trắng cảm thấy khó xử. Mình nhớ khi mới dọn về Westminster thì xung quanh là người Mỹ trắng rồi dần dần họ bán nhà bỏ chạy và người Việt dọn đến. Nay chỉ thấy gốc mít xung quanh.

Ông Quách không muốn bỏ đi và có dược sĩ Danh Quách dọn đến mở tiệm thuốc tây năm 1978, rồi tiệm Hoà bÌnh rồi Tân Mai. Rồi năm 1979 có được 30 business của người Việt. Đúng lúc có làn sóng người Việt thuyền nhân định cư tại đây khiến thương mại phát triển, khách đến mua đông như quân nguyên, nói tiếng Việt như người Việt.

Năm 1981, 300 business, 1984, 600 business rồi ông Triệu Phát đến Hoa Kỳ năm 1975, buồn đời mua đất rồi xây Phước lộc Thọ. Năm 1987, cảnh sát Westminster ước lượng mỗi cuối tuần có 20,000 đến 60,000 người đến mua sắm ăn phở ở Bolsa. Cứ ra khỏi xa lộ quẹo vào đường Brookhurst là kẹt xe, người Việt lại lái xe kiểu biết bố mày la ai, bóp kèn in ỏi.

Ở bolsa người Việt đã xây dựng lại truyền thống Tết, như diễn hành, rồi chợ Tết nơi hội tụ người Việt tỵ nạn từ xa về về đây mấy ngày tết để ăn tết với bạn bè và gia đình. Rồi đình chùa mọc lên như nấm. Giúp các con cháu chưa bao giờ biết Việt Nam có thể hoà mình vào không khí tết được tạo dựng lại bưởi cha mẹ ông bà. Với hội chợ tết này nọ hay chợ đêm khi hè đến, giúp người Việt tha hương có thể tìm lại chút gì để nhớ. Mình thấy đắt tiền nên chả bao giờ bò ra thêm kẹt xe.

Tiểu Sàigòn trở thành trung tâm văn hoá của người Việt tỵ nạn khắp thế giới. Các cuốn sách bị cấm tại Việt Nam được sản xuất nhiều như bánh mì baguette mỗi ngày. Các băng nhạc video được thâu dựng rồi bán qua âu châu và Úc Châu.

người Việt bỏ nước ra đi chỉ còn lại ký ức quê hương và đã tạo dựng lại quê hương trên đất nước đã cưu mang họ. Nhưng họ không quên lý do tại sao phải bỏ nước ra đi tìm tự do. Có một ngày mà hàng năm cộng đồng người Việt đều tụ tập lại để tưởng niệm nhưng người dã hy sinh trong cuộc chiến cho tự do và những người đã bỏ mình trên đường vượt biển. Họ đã mua đất để xây đài tưởng niệm chiến tranh Việt Nam (Vietnam warmemorial).

Xét ra thế hệ đầu tiên xây dựng để sống còn còn thế hệ thứ 2 thì xây dựng quyền lực. Năm 1992, ông Tony lâm đắc cử nghị viên của thành phố, người Việt đầu tiên đắc cử. Vào thập niên 1990 cử tri người Việt khá đông nên các đảng không thể làm lơ như xưa. Nhưng cộng đồng người Việt như cộng đồng cuba rất chống cộng. Khi ông John MacCain ra tranh cử tổn thống, có đến kiếm phiếu cũng như Bush cha. 

Theo thống kê thì 53% cử tri ở Tiểu Sàigòn bầu cho ông Trump. Lý do ông ta chống Trung Cộng. Mà người Việt tỵ nạn lại ghét tàu. Họ bảo thủ vì ký ức, những năm tháng dài bị Việt Cộng bỏ tù. Họ bỏ phiếu theo địa chính hơn là các chương trình phúc lợi địa phương.

Nhưng ngày nay, sau khi bám rể vào đời sống Hoa Kỳ, thì có sự rạn nứt trong giới cử tri. Theo thống kê thì cử tri gốc việt dưới 49 tuổi, 65% ghi danh là cử tri của đảng dân Chủ. Lý do là thế hệ thứ hai không trốn thoát khỏi Việt Nam. Họ không bị ở tù cải tạo, tiểu Sàigòn không phải là nơi định cư tạm của họ như thế hệ trước.

Thế hệ con cháu dọn đi các thành phố khác như Irvine, Costa Mesa, Laguna. Thế hệ này là luật sư, bác sĩ, kỹ sư. Họ đã vào dòng chính của Hoa Kỳ.

Đó là bề ngoại bề nổi, mặt bằng của Tiểu Sàigòn, chúng ta thấy tiệm ăn mọc như nấm nhưng nếu nhìn kỹ thì trong khu Tiểu Sàigòn có đến 5  khu mobile homes mà đa số người Việt ở, với tiền thuê đất đắt như vàng. Các người lớn tuổi sinh sống ở đây cho tiện đường mua sắm, nơi mà họ đã cùng nhau tạo dựng. Các người cao tuổi sống nhờ tiền an sinh xã hội. 

Little Sàigòn có hai loại kinh tế. Một kinh tế khiến thiên hạ đến mua sắm và một cố gắng sống chật vật phía sau mặt bằng hoành tráng của Tiểu Sàigòn. 

50 năm nhìn lại, cộng đồng người Việt đã thành công xây dựng qua bao nhiêu làn sóng đến Hoa Kỳ. Chúng ta bỏ lại sau lưng quê hương để xây dựng lại một quê hương thứ hai trên đất mỹ. Nhưng tương lai thế hệ con cháu có thể sẽ không màn đến vì Irvine có tiệm ăn Tàu, việt. Ngày thành phố mình bây giờ bắt đầu có tiệm ăn tàu, Việt Nam, đại hàn mọc lên như nấm. Có lẻ sẽ ít xuống Bolsa nhất là xăng trên $6. Nhưng phải kể là các lớp người Việt đi trước đã bỏ công gầy dựng một trung tâm để chúng ta quay về như viếng lại ký ức của quê hương bỏ lại.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Kiến trúc của Sức sống

 

Kiến trúc của Sức sống

Hôm qua có anh bạn gốc Đà Lạt gọi mình hỏi làm sao em ăn được 4, 5 quả bơ một lần? Anh ăn chưa tới một quả đã ứ bụng khiến mình chới với, không biết trả lời. Lý do là nông dân có bơ thì ăn bơ còn anh ta là đại gia thứ thiệt. Anh cho biết sẽ ghé Cali tháng 6 này, mình nói sẽ không đi đâu để anh em gặp nhau lại sau chuyến leo núi bên Phi Châu lên đỉnh Kilimanjaro. Anh ta có ghi tên cho mình đi Sơn Đoòng nhưng giờ chót kẹt chuyện gì nên chỉ có mình đi. Tiếc là anh ta đã trả vé chuyến đi nếu không thì có thể đi với đồng chí gái. Đi Sơn Đoòng phải đặt vé 1, 2 năm trước. Anh này hơn mình 2 tuổi nhưng núi nào cũng trèo, mấy đỉnh núi cao nhất Hoa Kỳ đều leo lên hết nay chạy Marathon. Kinh

Anh ta được xem là trai Đà Lạt ra hải ngoại rất thành công. Cựu sinh viên Thụ Nhân. Nếu kể cuộc đời anh ta thì chắc phải một ngàn trang. Mình được chị Ngọc Tịnh, hàng xóm khi xưa giới thiệu. Anh ta hỏi năm nay có tính đi đâu không, mình nói là tính đi bộ hành hương mấy trăm cây số với vợ con ở Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha hay Shikoku ở Nhật Bản nhưng chưa biết rõ vì tháng 10 tới lận còn nay thì lo vườn bơ. Anh ta kêu mình chạy Marathon nhưng mình ớn lắm vì năm nay là trên 7 bó không nên quá đà. Mình chỉ thích đi bộ và tập võ và ngủ là xong đời cô lựu. Gần đây mình đọc tài liệu về đi bộ và lý do phải đi bộ khi về già như ông Descartes khi xưa, ngày nào cũng đi bộ đúng giờ đến khi qua đời.

Trong hầu hết thế kỷ 20, khoa học y tế đã nhìn nhận sự suy giảm thể chất do lão hóa như một sự trượt dốc tất yếu, xương mỏng dần, não teo lại và khả năng thăng bằng mất đi một cách ổn định. Họ cho biết 75% người Mỹ trên 65 tuổi chết vì ngã, gãy xương hay bể đầu rồi đi không được nên từ từ đi về thiên quốc. Do đó người ta khuyên đi bộ và quả quyết "Đi bộ là bài tập duy nhất mà cơ thể thực sự được thiết kế để thực hiện", khoa học thần kinh và sinh học tiến hóa hiện đại đang định nghĩa lại sự suy giảm này. Những gì chúng ta thường chẩn đoán là "lão hóa" thực chất thường là "sự mất điều kiện thể chất" (deconditioning), một sự phản kháng sinh lý của cơ thể khi bị tước đi một đầu vào cơ học duy nhất mà nó được thiết kế để tiếp nhận: dáng đi bằng hai chân.

Dạo này mình hướng dẫn các hội viên tập thêm về chân để khi vấp phải cục đá hay trợt thang cấp có thể giữ thăng bằng nếu không té cái là gãy xương chậu là mệt đời, hết ca vọng cổ. Mùa đông thì Khoa kêu cho tập Nội Kình Nhất Chỉ Thiền để khỏi bị đau ốm, ho hen. Nay mùa xuân ấm áp lại nên có thời gian tập chân. 20 năm trước, mình đau chân leo cầu thang không được, sau tập Hồng Gia thì chân tay khoẻ mạnh bình thường, leo núi được.

Con người không chỉ đơn thuần là có khả năng đi bộ bằng hai chân; được tối ưu hóa cho việc đó ở mức độ mà không một loài linh trưởng nào khác có được. Bàn chân con người là một kiệt tác cấu trúc, bao gồm 26 xương và hơn 100 gân được sắp xếp thành một vòm căng. Vòm này hoạt động như một lò xo, lưu trữ năng lượng đàn hồi sau mỗi lần nén và giải phóng năng lượng đó trong quá trình đàn hồi trở lại, giúp giảm chuyển hóa năng lượng khi di chuyển khoảng 17%. Mình đang đọc tài liệu vì sao phải ngồi dưới đất thay vì ngồi ghế. Khá đặc biệt, hôm nào rảnh sẽ kể. Mới hiểu lý do ngày nay chúng ta có bệnh tật nhiều vì ngồi ghế văn phòng quá nhiều từ bé khi đi học đến khi về hưu. Và ưu điểm khi tập Trạm Trang Công.

Hơn nữa, cơ thể tận dụng vật lý của một "con lắc ngược". Khi chúng ta bước qua một chân trụ, chúng ta chuyển đổi thế năng thành động năng với hiệu suất lên tới 65%. Kỹ thuật phi thường này cho phép con người duy trì sức bền trong nhiều giờ, một khả năng giúp tổ tiên chúng ta vượt qua những con mồi nhanh hơn thông qua phương thức "săn đuổi kiên trì". Cơ mông lớn (gluteus maximus), dây chằng gáy (nuchal ligament) độc nhất và hàng triệu tuyến mồ hôi của chúng ta không phải là những sự thích nghi để ngồi; chúng là công cụ của một cỗ máy vận động đường dài.

Mình đi bộ 375 km tháng 9 vừa rồi ở Ý Đại Lợi, có thể nói là đã trải nghiệm sự việc. Vì đi bộ mỗi ngày 30-35 km, không nghỉ ngơi, chỉ ngừng uống nước rồi đi tiếp, không ăn. Chỉ ăn sáng rồi khởi hành và chiều thì ăn cơm tối.

Đi bộ giúp tái tạo lại các neuron sau một năm được 2%

Ngoài việc di chuyển đơn thuần, đi bộ đóng vai trò là "công tắc" chính cho các hệ thống chất lỏng và khung xương của cơ thể. Không giống như hệ thống tim mạch, hệ thống bạch huyết, chịu trách nhiệm giám sát miễn dịch và loại bỏ chất thải, không có tim trung tâm. Nó phụ thuộc hoàn toàn vào "trái tim thứ hai" là các cơ bắp chân và mạng lưới tĩnh mạch gan bàn chân để bơm chất lỏng đi ngược lên phía trên chống lại trọng lực. Vì vậy người ta khuyên nên kê cái gối dưới đầu gối để ngủ, giúp máu bơm về tim dễ hơn khi ngủ.

Nhớ hồi nhỏ học vạn vật, kêu máu đỏ ở tim được phóng đi toàn hệ thống huyết quản rồi máu xấu, thường ông thầy vẽ màu tím được bơm từ các bắp chân về tim để được Oxygen đi vào. Hồi mẹ vợ còn sống, ngày nào mình cũng ghé nhà buổi sáng, bóp chân cho nhạc mẫu vì chân xưng vù vì máu không lưu thông.

Về mặt khung xương, đi bộ là một quá trình bảo trì điện năng. Thông qua nguyên lý áp điện (piezoelectricity), lực tác động cơ học của gót chân khi chạm đất tạo ra một điện tích nhỏ trong cấu trúc xương. Điện tích này hoạt động như một tín hiệu điều tiết để các nguyên bào xương (osteoblasts) xây dựng xương mới. Nếu thiếu sự tác động nhịp nhàng này, "tín hiệu" để duy trì mật độ xương sẽ biến mất, dẫn đến sự tiêu xương nhanh chóng như thấy ở những bệnh nhân nằm liệt giường hoặc các phi hành gia trong môi trường không trọng lực. Hôm qua thấy phi thuyền của chương trình Artemis II bay lên không trung. Khi các phi hành gia trở về mặt đất họ phải tập nhảy để giúp xương chóng bình thường lại.

Ai muốn con cháu cao thì cho tập bóng rổ hay bóng chuyền vì cứ nhảy lên nhảy xuống sẽ giúp cho xương phát triển nhanh. Mình khám phá ra vụ này khi mấy đứa con lớn. Còn người già thì đi bộ cho chắc ăn. Hay tập Trạm Trang Công để giúp xương không bị loãng.

Trước đây, tuần nào mụ vợ với mình đều leo núi nhưng từ ngày mụ vợ đi học đàn, cứ ngồi không đi bộ nữa nên đầu óc bắt đầu có dấu hiệu hơi bị đơ nên mình đọc thêm tài liệu để hiểu thêm thì được biết nếu không đi bộ sẽ khiến người ta mất trí nhớ rất nhanh. Vì khi đi bộ, con mắt mình sẽ đảo nhanh xung quanh môi trường và sẽ ghi nhận vào não bộ. Tương tự họ khuyên chúng ta đổi không gian, môi tường để não bộ tập định vị lại giúp cho não bộ hoạt động. 

Có lẽ tiết lộ quan trọng nhất trong nghiên cứu về đi bộ là tác động đối với não bộ. Trong nhiều thập kỷ, sự đồng thuận khoa học cho rằng não người trưởng thành không thể tạo ra các neuron mới. Tuy nhiên, nghiên cứu mới tại Đại học Pittsburgh đã chứng minh rằng những người lớn tuổi ít vận động nếu đi bộ chỉ 40 phút, ba lần một tuần, đã thấy thể tích hồi hải mã (hippocampus) tăng thêm 2%. Chỉ cần 120 phút, hay 2 tiếng đồng hồ mỗi tuần sẽ giúp não bộ tìm lại dấu chân xưa.

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi BDNF (Yếu tố thần kinh có nguồn gốc từ não), một loại protein được kích hoạt bởi chuyển động cường độ trung bình duy trì. Quá trình này về cơ bản làm đảo ngược một đến hai năm teo não do tuổi tác. Đi bộ không chỉ ngăn chặn sự suy giảm nhận thức; nó tích cực xây dựng cơ sở hạ tầng cho trí nhớ và khả năng điều hướng không gian.

Brain-Derived Neurotrophic Factor

 (BDNF) is a crucial protein acting as a "fertilizer" for the brain, promoting the survival, growth, and maintenance of neurons. It is essential for synaptic plasticity, learning, and memory, with high concentrations in the hippocampus. Exercise, particularly aerobic activity, is the most effective way to boost BDNF

Sự hội tụ của các hệ thống này được phản ánh trong một chỉ số duy nhất: tốc độ đi bộ. Bởi vì đi bộ đòi hỏi sự vận hành tích hợp của tim, phổi, hệ thần kinh và khung xương, tốc độ đi bộ của một người là chỉ số dự báo tuổi thọ chính xác hơn cả huyết áp hay cholesterol. Đó là "bản tự báo cáo" của cơ thể về tổng thể sức khỏe vận hành. Tốc độ trên 1,2 mét/giây là dấu hiệu của sự sống bền bỉ, trong khi sự sụt giảm tốc độ thường là dấu hiệu cảnh báo đầu tiên của sự suy yếu hệ thống.

Đi bộ không đơn thuần là một giải pháp thay thế "ít tác động" cho việc tập gym; nó là nền tảng của quá trình tiến hóa. Trong khi chạy bộ mang lại cường độ và bơi lội mang lại lực nổi, cả hai đều không cung cấp đầy đủ các đầu vào cơ học, điện và hóa học cụ thể. Từ việc xây dựng xương bằng áp điện đến sự sản sinh neuron thần kinh ở hồi hải mã mà cơ thể người mong đợi. Như Hippocrates đã lưu ý hơn hai thiên niên kỷ trước: "Đi bộ là phương thuốc tốt nhất của con người." Vật lý học của thời đại hiện đại chỉ càng chứng minh ông đã đúng: chúng ta không tan rã vì thời gian, mà vì sự tĩnh lặng. Đi bộ chính là khôi phục cơ thể về đúng thiết kế ban đầu của nó.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tỷ phú một thời

 Tỷ phú một thời 

Cách đây mấy năm lùng bùng có một ký giả gốc saudi arabia vào tòa lãnh sự của xứ này tại Thổ Nhĩ Kỳ rồi biến mất, không trở ra khiến cô bồ la toáng lên. Nghe nói họ xem video an ninh ngoài đường thấy an ninh tòa lãnh sự vác xác ông ta được chặt từng khúc đem ra ngoài đi quăng. Chán Mớ Đời 

Họ của ông ta thấy quen quen vì khi xưa khi mình ở Âu châu tên dòng họ rất nổi tiếng với hình ảnh các minh tinh màn bạc với mấy cô người mẫu đẹp như đầm lên tàu của ông ta chơi như ả rập. Dòng họ Khashoggi của xứ sa mạc đầy dầu mỏ. 

Tỷ phú Adnan Khashoggi rất nổi tiếng một thời, sinh tại thành phố Mecca nơi các tín đồ hôi giáo muốn đi hành hương như người công giáo muốn đi đến Lộ Đức, Fatima, jerusalem… bố ông ta là bác sĩ riêng của vua xứ này. Ngự y của hoàng cung nên được sống gần hoàng gia. 

Ông ta theo học trường Victoria College ở Alexandria, thường được gọi là "Eton of Egypt," nơi các bạn học toàn là những con cháu của vua và bộ trưởng trong tương lai. Vấn đề là ông thần Adnan này không muốn trở thành bác sĩ hay nhà ngoại giao, ông ta chỉ muốn có tiền và thật nhiều tiền.

Khi đi học ông ta đã tỏ ra có khiếu thương lượng. Bố Một người bạn học người Libya cần mua khăn lông và bố một người bạn gốc Ai Cập sản xuất khăn lông thế là ông thần này giới thiệu hai người và được tiền huê hồng là $1,000 thời ấy là biết bao nhiêu tiền chỉ cần gọi điện thoại. Ông ta đột phá tư duy là có khiếu về làm môi giới. Nên theo con đường này đã khiến ông ta nổi tiếng và giàu có nhất thế giới một thời nhờ vào cái mồm và. Cái bắt tay. 

Vào thập niên 1960, dầu hỏa của xứ Saudi Arabia bổng nhiên phát giàu lên và xứ này muốn hiện đại hóa nên ông ta làm môi giới, bắt cầu giữa các thầu khoán Tây phương và hoàng gia. Ông ta trở thành người môi giới bán vũ khí tại các buổi tiệc xa hoa. 

Trong 5 năm công ty Mỹ Lockheed trả ông ta $106 triệu tiền huê hồng. Lúc đầu là 2.5% rồi lên 15% như tổng giám đốc của công ty này cho rằng ông ta là người quảng cáo súng đạn của công ty cho mọi người. 

Vào năm 1985, tài sản ông ta được đánh giá là 4 tỷ mỹ kim theo thời đó thì nhân gấp mấy lần bây giờ.  Ông ta làm chủ du thuyền Nabila khiến đàn ông thanh niên như mình thèm nhỏ dãi khi xem hình ảnh mấy cô đẹp như Tây bận bikini đi trên tàu uống rượu. Du thuyền được quay trong phim James Bond hình như phim Never Say Never Again. Ông ta có tài sản ở 

Marbella, Paris, Madrid, Cannes, London, New York. 

Đến năm 1979, bà vợ ông ta buồn đời nạp đơn ly dị sau gần 20 năm lo chu toàn nhà cửa, con cái và chuyện làm ăn. Sau 5 năm hầu tòa  ông ta phải trả cho bà ta $884 triệu giá tương đương ngày nay là $2.8 tỷ đô la. 

Vào thập niên 1990, giá dầu xuống vì liên sô sụp đỗ nên chả ai buồn mua súng ống khiến chuyện làm ăn của ông ta bắt đầu banh ra lông vì cứ tiếp tục ăn chơi. Ông ta dính vào xì căn đan Iran-Contra nên bị lộn xộn về pháp lý. 

Trước đó tài sản được xem là $4 tỷ nay chỉ còn $8 triệu. Du thuyền Nabila phải bán để trả nợ, sau này ông Trump mua lại có $29 triệu rẻ như bèo. Rồi ông Trump bị lộn xộn với sòng bài Taj Mahal của ông ta nên bán lại cho một hoàng tử Saudi Arabia. Mối tình của ông Trump với các hoàng hậu ả rập bắt nguồn từ thời ấy nên sau này ông ta làm tổng thống được tặng một chiếc phi cơ to đùng. 

Khi hết tiền thì bạn bè gái gú cũng bỏ chạy cho thấy thế thái nhân tình. Rồi những năm tháng cuối đời ông ta bị Packinson. Một người từng nhảy mẫm với các nữ tài tử danh tiếng không đi một mình được. Nhưng ít ra như người Việt hay nói thật một phút huy hoàng rồi chơi tắt còn hơn là nông dân cả đời như mình. Chán Mớ Đời 

Ngày 6 tháng 6 năm 2017, ông Adnan Khashoggi chết tại Luân Đôn thọ 81 tuổi. Cháu ông ta Jamal Khashoggi, dự đám tang nhưng Chán Mớ Đời với sự tiêu xài của ông ta rồi có lẻ bất mãn về sự xa hoa của giới hoàng tộc, ông này là nhà báo viết chỉ trích nên vua con ra lệnh thủ tiêu mà báo chí làm tùm bệnh nhưng chính phủ Biden kêu vớ vẩn không xen vào chuyện thiên hạ. Còn mấy bác cộng hòa thì la toáng lên nhân quyền bú của la mua. Ngày nay thì ngược lại với thế thái nhân tình. 

Nếu xẩy ra ngày nay thì mấy bác Dân Chủ lên diễn đàn chửi mệt thở. Mấy bác quên là dân chủ hay cộng hoà, ăn chung là hợp với quyền lợi mấy tay tỷ phú bơm tiền tranh cử hay không. Hai bên chửi nhau cho vui đời trong khi mấy tên tỷ phú càng ngày càng giàu thêm còn chúng ta càng ngày càng đóng thuê nhiều hơn. Đóng thuế để có quyền chửi bới chính phủ vì bên nào cũng như nhau. Chán Mớ Đời 

Cuộc đời ông Adnan Khashoggi được xem là hình ảnh của sự xa hoa và cho thấy sự đi xuống của tài sản ông ta quá nhanh chóng . Ông ta đã chứng minh cho chúng ta là có tài sản khắp nơi trên thế giới nhưng rồi cuối đời chỉ còn có $0.47 trong ngân hàng. Chán Mớ Đời 

Một người đã chứng tỏ mình là người giàu có nhất thế giới rồi cuối đời cho chúng ta thấy đời là vô thường gia đình xa lánh, bạn bè rời xa khi không còn gì cả. Anh có tài sản như mật ngọt nên ruồi bu đông như kiến, ca tụng anh để được ăn tiệc lá bồ đề rồi khi anh hết tiền thì em không thèm đến. 

Nhưng con người cứ tiếp tục lao vào tranh dành như những con thiêu thân bay vào đống lửa để khẳng định biết bố mày là ai. Người giàu có bật nhất thế gian thuở mình còn trẻ thấy những hình ảnh của ông ta được các người nổi tiếng, gái đẹp bu quanh để rồi khi chết cô độc không còn gì ngoài những âm thanh ngày xưa. 

Có lẻ lỗi lầm lớn nhất của ông ta là ly dị bỏ bê bà vợ đầu tiên. Bà ta là người Anh quốc, trở về đạo hồi giáo để làm vợ ông ta. Chăm sóc 5 đứa con và tài sản nhưng đàn ông hay mắc phải lỗi lầm là không để ý tới những điểm đó mà chạy theo các cô trẻ đẹp, tân trang này nọ để rồi khi người đàn bà sau lưng bỏ đi thì không còn chỗ nương tựa và cuộc đời đi xuống như diều đứt dây. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn