Hiển thị các bài đăng có nhãn Lịch sử. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Lịch sử. Hiển thị tất cả bài đăng

Cuộc cách mạng MAGA (1)

 Cuộc cách mạng MAGA (1)


Dạo này tin tức cho thấy thế chiến 3 có thể thành sự thật hay đang tiếp diễn  như đang ăn tráng miệng. Nga và NATO sẽ bắn giết nhau với tin tức cho rằng cho Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu vì bác Puchin có bắn vài viên pháo vào mấy xứ gần biên giới Ukraine. Thêm Ba Tư cứ dụ Hoa Kỳ đổ bộ vào xứ họ để họ núp trong núi làm chiến tranh du kích nhân dân. Thêm bà thủ tướng Nhật Bản nay lên tiếng tái vũ trang quân đội Nhật Bản vì nếu Trung Cộng chiếm Đài Loan sẽ cắt đứt đường biển của Nhật Bản để lấy dầu và các tài nguyên ở khu Đông Nam-Á.


Ai tò mò đọc tài liệu của bộ quốc phòng Hoa Kỳ, nay là bộ chiến tranh sẽ thấy chúng ta đang sống ở thời đại như trước năm 1939. Lạ một điều là Hoa Kỳ đăng rõ ràng những gì muốn làm trên trang nhà của bộ quốc phòng cũng như toà Bạch Cung. Nhiều sự kiện khắp nơi trên thế giới. Mình mới khám phá ra luật Quân dịch của Hoa Kỳ vẫn còn hiệu lực, chỉ không nói đến thôi. Bộ trưởng bộ chiến tranh Hoa Kỳ có nhắc đến sự việc nên tò mò kiếm tài liệu. Bắt đầu tháng 12 năm nay, các thanh niên ở tuổi 18-24 sẽ được ghi danh vào danh sách quân dịch, nghĩa là nếu có chiến tranh, thì sẽ bút nghiên theo việc đao cung nhưng thời chiến tranh Việt Nam.


Thanh niên mỹ tuổi từ 18-24 đều được ghi danh trong danh sách ở tuổi quân dịch. Nếu chiến tranh xảy ra thì tổng động viên như thời chiến tranh Việt Nam, phải lên đường tòng quân, khỏi phải lên mạng chửi bới nhau, cho ra trận sẽ biết thương nhau, đùm bọc lẫn nhau. Sau chiến tranh Việt Nam, họ không muốn nhắc đến nhưng nếu gặp trường hợp chiến tranh thì thanh niên ở lứa tuổi này sẽ phải nhập ngủ. Cho nên trong tương lai thanh niên sẽ chuyển giới tính nhiều vì luật không bắt thanh nữ đi quân dịch như Do Thái. Lúc đó, mấy bà hết muốn đòi nam nữ bình quyền. Có lẻ vì vậy mà bộ chiến tranh đang loại bỏ mấy sĩ quan có giới tính khác thường.


Nếu chiến tranh xảy ra thì ông Trump, có thể dời lại bầu cử tổng thống như trường hợp ông Zelensky. Thêm một nhiệm kỳ thứ 3, vì ông ta nghĩ là bầu cử năm 2020, đảng Dân Chủ đã ăn gian. Cuộc bầu cử sơ bộ vừa qua cho thấy ở Cali, người bầu cho đảng Cộng Hoà kêu bầu cử gian lận vì thấy ứng cử viên của họ thua sau khi đếm phiếu. Mình nghĩ không có vụ này vì 70% cử tri tiểu bang Cali là thuộc đảng Dân Chủ. Nếu đọc tài liệu do bộ chiến tranh Hoa Kỳ in ra và ai buồn đời có thể vào trang nhà đọc. 


Hồi năm 11B, học về lịch sử Hoa Kỳ, mình có nghe ông thầy nói về chủ nghĩa Monroe, nhưng chả hiểu gì hết cứ học thuộc lòng như vẹt. Nay đọc tài liệu mới hiểu là chủ nghĩa này có ý định nguyên Châu Mỹ thuộc về Hoa Kỳ, Nam Mỹ , Trung Mỹ, Gia-nã-đại, Greenland,… mình có kể vụ Greenland rồi, rất quan trọng cho nền an ninh Hoa Kỳ đối với Nga của bác Puchin.


Những gì ông trump nói như Greenland, Gia-nã-đại, Châu Mỹ đều nằm trong chương trình của bộ chiến tranh Hoa Kỳ. Ta thấy rõ ràng là Venezuela với túi dầu dữ trữ nhiều nhất thế giới 20% được Hoa Kỳ khai thác. Chỉ một đêm, vài tiếng đồng hồ, biệt kích Hoa Kỳ đã bắt cóc vợ chồng Maduro như chốn không người. Vệ sĩ cuba trung thành vẫn bó tay chấm còm. Trong tương lai họ sẽ xử lý Cuba. Có lẻ đang thương lượng với nhau, nếu không được thì gửi biệt kích vào. Hiện nay hàng không mẫu hạm của mỹ đóng ở vùng này. Để phong toả hòn đảo này. Tháng 10 này cư dân ở Alberta, Gia-nã-đại, sẽ có cuộc trưng cầu dân ý, ly khai khỏi Gia-nã-đại. Và có thể sẽ sáp nhập với Hoa Kỳ. Hải quân Hoa Kỳ và âu châu có bắt vài tàu chở dầu của nga mà họ gọi đoàn tàu trong bóng tối (shadow fleet), mang cờ nước khác để chở dầu của Nga sô bán cho các nước muốn mua.

Sáng nay báo chí cho biết quân đội Âu đã bắt một chiếc tàu chở dầu  của Nga


Khi cựu tổng tư lệnh NATO, Wesley Clark ra tranh cử dưới lá cờ của đảng Dân chủ, ông ta trả lời phỏng vấn là sau biến cố 9/11, ông ta được gọi về Hoa Thịnh Đốn để họp khẩn cấp. Sau buổi họp thì có một tướng khác gọi ông ta vào văn phòng và cho thấy các chiến dịch chiếm đóng 7 nước ở trung đông. Trong số 7 quốc gia Ba Tư là nước cuối cùng ăn bom của Hoa Kỳ.


Tại sao từ 47 năm qua, Hoa Kỳ cứ chơi trò bịt mắt bắt dê với mấy giáo sĩ Mullah. Lý do là khó chiếm đóng xứ này vì địa hình. Iraq toàn là sa mạc trong khi Ba Tư toàn là núi, nên họ có thể chôn cất dấu súng đạn hay thành lập lò nguyên tử. Mình đi mấy nước gần xứ BA-Tư như Tajikistan, vùng Trung-Á, toàn là núi và núi cao mà nghe núi ở Ba Tư còn cao và nhiều hơn. Chúng ta thấy Hoa Kỳ bỏ bom nặng mà đâu có tiêu huỷ hết các trung tâm sản xuất Shahed, hoả tiễn không người lái. Mỹ bắn một quả Đạn phòng không Patriot tốn 4 triệu đô la trong khi Ba Tư cứ bắn Drone chỉ tốn $20,000 nên vì vậy phải để Drone của Ba-Tư rơi như mưa ở các nước có căn cứ quân sự Hoa Kỳ gây nhiều thiệt hại và tử vong cho quân đội Hoa Kỳ.


Tại sao Hoa Kỳ phải bỏ bom và muốn dứt điểm Ba tư nhưng gặp khó khăn. Vì nếu đổ bộ chiếm đóng xứ này thì không có quân, mà có đổ bộ thì ôm đầu máu như tại Á Phú Hãn và Iraq,… chiến lược mấy ông giáo sĩ Mullah là nhử Hoa Kỳ đổ bộ vào BA-Tư. Tháng 11 này, đảng Cộng Hoà sẽ thua và đảng dân Chủ sẽ nắm quyền ở quốc hội, sẽ hạn chế vụ đánh nhau với Ba tư,..


Đi viếng Trung -Á, các nước thuộc Liên Sô khi xưa thì mới hiểu xứ Nga. Nước Nga thường tự xem là La-Mã thứ 3. Nên nhớ đế chế La-Mã được thành hình tại La-Mã (Ý Đại Lợi ngày nay) rồi đến thời hoàng đế COnstantin, ông ta thích ăn Kebab hơn là Spaghetti nên dời thủ đô của đế quốc La-Mã về thành phố Istanbul ngày nay và họ gọi thủ đô của đế chế La-MÃ thứ 2 là Constantinoble. Và khi đế chế la-mã tan rã thì Nga hoàng có giấc mộng thu phục hết các quốc gia theo cơ đốc giáo ở Đông âu thành một đế chế thứ 3. Việc này được thực hiện rộng lớn hơn dưới thời đế chế liên Sô.


Bác Puchin, người Nga nên muốn thực hiện lại đế chế Nga sau khi Liên Sô sụp đỗ. Puchin chỉ muốn chiếm vùng Donbass và Odessa, còn phía đông của Ukraina thì không cần, xí cô hồn cho phương tây. Lý do là nắm Donbass thì nắm hết 30% lúa gạo của thế giới và Odessa thì kiểm soát hết vùng Hắc Hải.


Khi bác Puchin đem quân qua đánh Ukraine nhằm chiếm Donbass và Odessa. Hình như đã chiếm năm 2014. Âu châu và Hoa Kỳ chơi cha thiên hạ, cấm vận và giữ tiền của người Nga tại Âu châu. Khiến cha con trên thế giới chới với nên hùa nhau gia nhập nhóm BRICS. Do đó Hoa Kỳ phải tấn công Ba Tư ngày nay nếu không sẽ mất đế chế của mình. Chúng ta nên nhớ Hoa Kỳ nợ như chúa chổm, và có khả năng in tiền trả nợ cho thiên hạ. Nay thiên hạ không dùng mỹ kim để buôn bán thương mại thì lấy tiền đâu mà trả nợ.


Để mình lấy thí dụ cho dễ hiểu; 34 trước, đúng ngày này, mình và đồng chí gái mua một căn nhà nho nhỏ nhưng có 2 trái tim to to của một mối tình hữu nghị nho nhỏ, sông liền sông, Bolsa liền Bolsa, trước khi làm đám cưới. Giá đâu 180,000 mỹ kim. Một hôm, đồng chí gái xem Zillow kêu nhà mình giá ngày nay gần 1 triệu. Xem như lên gấp 5 lần. Mình nói không. Chính phủ lừa mình. Năm tôi đi cua bà, giá xăng chỉ có $1/ gallon nay là $6/ gallon. Tô phở gà Nguyễn Huệ giá $2.75. Giá lên vì tiền mất giá chớ tô phở vẫn vậy, giá trị so với khả năng tiêu xài thì như nhau hay còn hơn ngày nay. Đó là quy trình của chính phủ để xù nợ. Mua công khố phiếu được miễn thuế sau 30 năm. 


Lấy thí dụ năm làm đám cưới, thay vì mua nhà, hai vợ chồng đi mướn nhà và dùng số tiền đặt cọc là $36,000 để mua công khố phiếu thì ngày nay được $72,000 không phải đóng thuế. Còn mua căn nhà dùng $36,000 đặt cọc, mua được căn nhà $180,000, ở được 6 tháng rồi cho thuê. Người mướn nhà trả tiền ngân hàng cho mình. Ngày nay, trả hết, cho thuê $3,200/ tháng. Mà nếu bán thì có khẩm bạc. Mình đang đợi tính tháng này hay tháng sau ông tổng giám đốc FED mới sẽ làm gì, hạ tiền lời hay lên tiền lời thì sẽ tái tài trợ, đợi sang năm nhà banh ta lông như năm 2008, chạy đi mua nhà.


Trở lại mỹ kim được dùng khi thanh toán buôn bán quốc tế qua SWIFT. Trước khi đệ nhị thế chiến chấm dứt, phe sắp sửa thắng cuộc đã họp mặt nhau tại Bretton Woods, Hoa Kỳ để đàm phán chia chát sau khi thắng trục phát xít. Họ nhất trí sử dụng đồng tiền đo-la để thanh toán ngoại thương thay vì đồng bản Anh quốc. Mất quyền này thì đế chế Anh quốc tan rã như ngày nay, thủ đô Luân Đôn được xem là xứ Pakistan thứ 2. Ai buồn đời thì tìm trên bờ lốc mình có kể vụ này.


Các nước trên thế giới tự do phải sử dụng mỹ kim khi giao dịch ngoài thương. Đồng đô-la có giá trị là ai có $36 thì đi vào ngân hàng có thể đổi lấy một lượng vàng. Các nước đem vàng của mình đến Hoa Kỳ bỏ vào công khố của Hoa Kỳ. Để đổi vàng lấy đô la. Tổng thống pháp De Gaulle không tin Bác Sam Hoa Kỳ nên lén cho người chuyển vàng từ Hoa Kỳ và Anh quốc về pháp. Mình có kể vụ này rồi.


Năm 1971, tổng thống Nixon chơi cha thiên hạ, tuyên bố là không trả tiền $36 cho một lượng vàng, chắc bán hết. Nhưng sẽ dùng đo-la để mua dầu hoả. Hoa Kỳ hứa sẽ bảo vệ mấy ông vua ả rập để ai nấy mua dầu lửa phải trả tiền bằng mỹ kim mà họ gọi nôm na là Petro-Dollar. Muốn có dầu lửa thì phải trả bằng mỹ kim, mà mỹ kim ở đâu ra. Hoa Kỳ in mỹ kim và các nước mua công khố phiếu Hoa Kỳ, thì được trả bằng đô-la để mua dầu lửa hay xuất nhập cảng hàng hoá.


Nay ông Biden ra lệnh phỏng toả hết các tài khoản của nước nga và các tài phiệt nga khiến mấy người trên thế giới chới với, phải tìm đường rút lui cả Hoa Kỳ và âu châu lấy hết tiền của họ. Nên hồ hởi gia nhập nhóm BRICS. Nghe nói đâu 200 tỷ tiền nổi còn tiền chìm thì không biết. Tổng thống Ukraine muốn Âu Châu tra tiền này cho họ để sửa sang lại đất nước.


Lý do đó, rủi nhiều hơn may, Hoa Kỳ phải bỏ bom Ba Tư để cố gắng giữ đế chế của mình. Vì nếu không thì đế chế sẽ sụp đỗ vì chả có ai mua công khố phiếu mỹ nữa để trả nợ. Sẽ kể tiếp vì phải lên vườn. (Còn tiếp)


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Lạm phát ngôn từ ngày nay

 Từ mấy năm nay bổng nhiên thấy thiên hạ dùng nhiều từ rất to lớn, hở tý là họ phán “kỳ thị chủng tộc”. Nhớ có lần nói chuyện với mấy đứa con, bổng nhiên chúng kêu bố racist, kỳ thị chúng tộc vì mình kêu mấy người da đen, chúng cho biết mình phải gọi là afro-American khiến mình thất kinh. Mình hỏi vậy khi vào tiệm cà phê muốn gọi một ly cà phê đen thì phải gọi: afro-American coffee. Chỉ cái áo màu đen là Afro-American vest? Có ông kia quen ly dị vợ nên đi hẹn hò với bà nào, ông ta phải hỏi “how long have you been biologically a woman?” Khiến mình thất kinh vì ở hội Toastmasters, có lần mình dùng từ “Ladies” bị một nữ hội viên sửa lưng kêu không nên dùng từ ladies. Nên mình cũng chả biết dùng gì ngoài Woman. Ngày nay định nghĩa phụ nữ rất khó khăn ngay bà được phê chuẩn làm thành viên của tối cao pháp viện Hoa Kỳ cũng không định nghĩa được phụ nữ ra sao. Một người chuyển đổi giới tính không có khả năng sinh đẻ có thể gọi là phụ nữ? Đó là câu trả lời mà tất cả đàn ông trên thế gian đều muốn biết. Đàn bà là gì? Chán Mớ Đời 

Tổng thống Kennedy thuộc đảng dân chủ khi xưa kêu gọi người Mỹ đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho các bạn mà hãy hỏi bạn đã làm gì cho tổ quốc 

Từ thời ông Obama lên làm tổng thống đến nay, Hoa Kỳ chao đảo với các từ ngữ được thông dụng hoá như Phát-xít, cộng sản, dân chửi, ma-gà,… khi đi học về tranh luận, người ta giải thích trong đám đông, có 3 loại người: 1 loại rất yêu mến mình, luôn luôn bảo vệ mình, 1 loại trung lập, chả dể ý đến mình và một loại thứ 3 là họ ghét mình, dù có cho họ ăn ngon tiệm sang trọng. Khi tranh luận chỉ để ý đến thành phần thứ 2, dân vô can, tìm cách đưa ra ý kiến khiến họ đồng ý với mình, còn người mà họ ghét mình rồi thì bất chấp. Không nên cãi cùn với họ.


Sau năm 1945, phong trào dân quyền, phương Tây đã biến “kỳ thị chủng tộc” thành cái ác tuyệt đối. Điều này là đúng đắn: đó là một trong những chinh phục đạo đức vĩ đại nhất của họ. Từ “raciste” trở thành từ độc hại nhất trong ngôn ngữ, là hình thức khai trừ hiện đại.


Lý do là Hitler với chủ thuyết người da trắng độc tôn, đã sát hại mấy triệu người do thái và các nước âu châu. Người ta không dám đặt tên con mình là “Adolph” vì sợ bị dũa là Đức quốc Xã (Nazi). Nhưng từ từ các trí thức thiên tả đã đánh cắp vốn liếng đạo đức này. Không phải để bảo vệ con người, mà để bảo vệ một ý thức hệ của họ tôn thờ.

Danh sách nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản trên thế giới

Chủ nghĩa bình đẳng về kết quả chưa bao giờ thắng được trong tranh luận dựa trên các sự kiện. Nó luôn sinh sản ra điều ngược lại với những gì nó hứa hẹn, ở mọi nơi, mọi thời điểm. Vì vậy thay vì thắng tranh luận, người ta đã khiến tranh luận trở nên không thể tiến hành. Tiến thối lưỡng nan. Anh đặt câu hỏi về kết quả của nhập cư mà không đồng hóa, thâm nhập vào dòng chính văn hoá của nước sở tại? Kỳ thị chủng tộc. Chị bênh vực nguyên tắc xứng đáng thay vì dựa theo tiêu chuẩn sắc da màu hay giới tính? Kỳ thị chủng tộc. Toán học nâng cao trong học đường để chạy đua thời đại AI? Kỳ thị chủng tộc. Xây bức tường tại biên giới? Kỳ thị chủng tộc. Cụm Từ này đã ngừng mô tả một hành vi cá nhân để trở thành mô tả một lập trường trên bàn cờ chính trị.


Cách đây mấy năm, có một cô học sinh trung học ở Nam Cali, kiện nhà trường vì không phát bằng trung học vì không đủ điểm thi cuối năm. Gia đình cô ta kiện nhà trường là kỳ thị chủng tộc vì gốc mễ la-tinh. Đi dự lễ phát phần thưởng ở trường mấy đứa con. Mấy học sinh gốc á châu phải thi đủ GPA 4.0 cho 3 tam cá nguyệt mới được phát cái bằng tưởng lệ. Trong khi các học sinh gốc mễ la-tinh hay da đen chỉ cần có 3 điểm C là được phát bằng tưởng lục. Nếu thắc mắc sẽ bị chửi là kỳ thị chủng tộc.


Không cần lập luận: chỉ cần cáo buộc là đủ. Không cần phiên tòa: việc phủ nhận chỉ làm tình hình tệ hơn (sự phòng vệ của anh chị chứng tỏ anh chị có tội). Nói như người Cộng Sản không có tội thì đánh cho có tội, có tội rồi đánh cho chừa. Không cần cảnh sát: nỗi sợ hãi tự làm phần việc, mỗi người tự giám sát bản thân và giám sát hàng xóm miễn phí. Chúng ta sợ political correctness. Chỉ cần công khai xử tử vài ví dụ mỗi năm là đủ để kiểm soát hàng triệu người. Một ý thức hệ không thể bác bỏ, được bảo vệ bởi một từ không thể phát âm. Hai lớp chắn của cùng một hệ thống: French Theory đã xóa bỏ sự thật, còn lời cáo buộc đã xóa bỏ tranh luận. Mình xem phỏng vấn các học sinh da trắng trung học tại Hoa Kỳ than là không dám mở miệng nói lên ý nghĩ của mình thật sự, phải dè dặt và không dám tham gia cuộc tranh luận dù chúng ta đang ở xứ dân chủ.


Trong lịch sử Hoa Kỳ, cũng có một thời dưới sự lãnh đạo của thượng nghị sĩ MacCarthur, săn lùng gián điệp của cộng sản cũng khiến nhiều người bị tan nhà cửa nát.


Siêu lạm phát ngôn ngữ xảy ra khi một từ hoặc cụm từ có sức mạnh lớn (thường là từ chỉ tội lỗi đạo đức, sự xấu xa, hoặc cấm kỵ) được sử dụng quá mức, quá dễ dàng, và lan tỏa rộng khắp mọi xã hội nhất là trên các mạng xã hội, đến nỗi nó mất đi sức mạnh nguyên thủy, giống như đồng tiền bị in ồ ạt dẫn đến siêu lạm phát (hyperinflation) trong kinh tế.


Trong kinh tế: In quá nhiều tiền → tiền mất giá → người ta phải mang bao tải tiền đi mua bánh mì. Trong ngôn ngữ: Sử dụng quá nhiều từ bạo lực, mạnh (racist, fascist, nazi, white supremacist, misogynist, transphobe, v.v.) → từ mất sức mạnh kết án → người ta không còn sợ nữa. Không sợ bị gán bởi các từ như phản động, xét-lại, nguỵ quân hay nguỵ quyền hay Việt Cộng … khiến nhiều người rất hãnh diện mang tên Nguỵ.


Kiểu cộng đồng người Việt khi xưa, nghe ai nói cái gì khác khác ý của mình là chỉ mặt kêu Việt Cộng nằm vùng, chụp cho cái nón cối. Ngày nay, thế hệ con mình được đào tạo tại học đường mỹ thì chắc chắn chúng bị tiêm nhiễm với ý thức hệ của các giáo sư nên bầu cho đảng Dân Chủ, lại lên tiếng chửi bới. Nhiều khi là Việt Cộng nằm vùng bựa lên để chia rẽ cộng đồng. Con mình trước đây chúng cũng thiên về dân chủ nhưng từ khi ra trường đi làm đóng thuế, thì chúng bắt đầu hiểu sự thật cuộc đời nên bắt đầu có những tư tưởng phản động so với ý thức hệ mà chúng được học tại học đường trước đây.


Và giờ đây, hãy nhìn những gì đang sụp đổ trước mắt chúng ta. Một lời sỉ nhục chỉ có tác dụng khi nó gây ra nỗi sợ, và một đồng tiền chỉ có giá trị khi nó hiếm. Họ đã in ra từ này như Weimar in đồng mark. Khi mọi thứ đều là phân biệt chủng tộc, thì chẳng còn gì là phân biệt chủng tộc nữa. Kết quả: những tweet bắt đầu bằng “cứ gọi tôi là phân biệt chủng tộc nếu các bạn muốn” nhận được hàng chục nghìn lượt thích và sự ủng hộ của người giàu nhất thế giới. Cách đây mười năm, câu nói đó là tự sát nghề nghiệp. Ngày nay, nó chỉ là nhún vai. Siêu lạm phát đã giết chết đồng tiền.


Và đây là bi kịch thực sự mà những kẻ làm tiền giả sẽ phải gánh chịu: khi in không giới hạn cụm từ này, họ đã thiêu hủy nó cho tất cả mọi người. Bao gồm cả việc dùng để chỉ ra sự phân biệt chủng tộc thật khi nó tồn tại, vì nó vẫn tồn tại. Những kẻ làm tiền giả không chỉ phá hủy vũ khí của mình. Họ phá hủy chính cụm từ mà một xã hội trung thực cần có.


Bị tước mất cụm từ thần kỳ của mình, ý thức hệ giờ đây sẽ phải làm điều mà nó chưa bao giờ biết cách làm: thắng một cuộc tranh luận dựa trên sự kiện. Cứ thấy truyền thông hai bên lên tiếng tố cáo nhau. Phải ráng đừng dính vào các vụ tranh luận vì sẽ bị dòng thác cuốn mình theo và sẽ không thấy bến bờ.


Điểm nguy hiểm là đưa đến sát hại nhau như trường hợp ông Charlie Kirk, một nhà cực hữu bị ám sát chết. Mình chỉ biết ông ta khi ông ta bị bắn chết. Xem mấy video phỏng vấn ông ta trong các đại học thì mới hiểu vấn nạn hôm nay về siêu lạm phát ngôn ngữ đã khiến những người quá khích, gây án mạng hay lấy chìa khoá rạch xe người khác…. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Phục Hưng Ý Đại Lợi và hải quân Anh quốc


Ý Đại Lợi, không giống như phần còn lại của châu Âu thời Trung cổ, đã nổi lên như một tập hợp các nước được xây dựng với nền cộng hòa như Venice, Florence và Genoa trong khi phần còn lại của lục địa bị cai trị bởi các vị vua. Lý do đằng sau sự khác biệt này không phải là triết lý như mình được học như trước đây; mà là chất lượng của đất đai như cùng Toscana.

Cháu kêu bằng Bà, mẹ là gốc Nhật Bản nên đi học trường Nhật Bản. Họ dạy nó xếp giày dép nên tới nhà mình là nó xếp giày dép hết. Bác nào có cháu nội cháu ngoại nên cho đi học trường Nhật Bản 


Khi Đế quốc La Mã sụp đổ, mọi thị trấn ở Châu Âu bổng nhiên không còn sự bảo vệ của binh sĩ đế quốc. Sự vắng mặt của lực lượng đi tuần tra trên những con đường đế quốc, chống cướp bóc, tàu chở ngũ cốc và quyền lực trung ương đã khiến các thị trấn phải tự xoay sở để tự nuôi sống, tự bảo vệ và tự quản lý bản thân chỉ trong một đêm. Nói như Việt Nam Cộng Hoà trước 75 là tự túc tự cường sau khi mỹ rút lui với hiệp định Paris.


Một thị trấn được bao quanh bởi đất nông nghiệp màu mỡ có thể thích nghi với thực tế mới này. Các gia đình lãnh đạo của nó tập hợp trong một hội trường, thành lập một hội đồng, và gọi nó là “thượng viện” (senate) như thời kỳ dưới sự cai trị của người La Mã, đồng thời nắm quyền kiểm soát thị trấn. Đây chính là mô hình được các thành phố như Venice, Florence và hàng chục thành bang Ý khác noi theo.


Ngược lại, các thị trấn có đất nghèo không thể thích nghi tốt. Khi nguồn cung thực phẩm cạn kiệt và bọn cướp đe dọa sự an toàn của họ, người dân ở những thị trấn yếu thế đã chọn một chiến lược giản dị  quen thuộc: họ tìm đến trú ẩn trong những ngôi nhà kiên cố của các gia đình giàu có. Khi mình đi du lịch nước Georgia cạnh Nga thì có đến một vùng ở Caucase, thấy người dân xây mấy tháp cao bằng đá rất kiên cố, họ dự trữ lương thực cho cả năm ở trong tháp. Khi quân cướp hay các làng bên cạnh đói quá kéo lại cướp lương thực thì họ đóng cửa phía trong và chống chọi. Đói quá giặc bỏ đi. Vui lòng giặc đến đói quá giặc đi. 


Năm ngoái đi bộ 375 km ở vùng Toscana thì thấy rõ vấn đề, các làng hay thành phố đều được xây dựng trên đồi cao. Trong ngày mình đi bộ ở vùng ruộng nên thấp, cứ tung tăng vô tư như người Hà Nội  khi chiều đến thì phải leo đồi núi để vào các thành phố như San Gimignano, xung quanh là bức tường thành, chỉ có cổng đi vào. Đi cả ngày đã oải rồi tối phải bò lên đồi để vào thành phố ngủ đêm và ăn uống. Chán Mớ Đời 


Những ngôi nhà kiên cố này thường là các biệt thự (villas), nằm ở các trang trại kiên cố ngoài đồng quê. Dân tình đem gia đình đến tá túc như khi xưa Việt Cộng vào là bỏ chạy. “Hãy bảo vệ chúng tôi, và chúng tôi sẽ làm việc đồng áng trên đất của ngài,” dân thị trấn đề nghị tự làm nô lệ biến các đại chỉ có tường thành che chở thành bọn cường hào ác bá, có nợ máu với nhân dân. Các thị trấn trở nên trống rỗng, còn các biệt thự thì chật kín người. Đó là chế độ phong kiến khởi đầu, người nông dân bỏ đất của mình để làm tá điền cho các đại địa chủ để được bảo vệ với bọn cướp. Bình dân học vụ là xin vào ở trong ấp chiến lược để tránh Việt Cộng xâm nhập cướp đất cướp nhà và lương thực. Ngày ra làm ruộng tối rút vào làng.


Trước Mậu thân mấy người ở các vùng xôi đậu miền trung bỏ chạy vào Đà Lạt rồi đi làm thuê như chú Hai và chú Nhị làm vườn cho nhà mình vì vườn tược ở Quảng Ngãi bị Việt Cộng chiếm hết khiến bất an ninh. 


Nếu ai có dịp đi viếng Ý Đại Lợi về phía nam có nhiều thành phố, người dân xây nhà trong mấy hang đá như Matera,…rất lạ nhưng để hiểu khi xưa người ta phải sống còn ra sao. Chửi vào các hang đá để khi giặc cướp đến hơi lăn cục đá to đùng ở trong thì ngoại bất khả nhập. 


Cư dân định cư xung quanh những biệt thự này được gọi là villaggio, hay làng (village). Không giống như các thị trấn nhỏ, các ngôi làng là những chế độ quân chủ thu nhỏ. Chúng được cai trị bởi một lãnh chúa duy nhất, được những người theo phe ủng hộ, và được duy trì bởi tầng lớp nông dân cung cấp lương thực cho ông ta. Kết quả là, bản đồ châu Âu sau thời La Mã được định hình bởi năng suất nông nghiệp. Đất tốt màu mỡ tạo ra các nước được xây dựng chính trị trên nền cộng hòa, trong khi đất nghèo tạo ra các ngôi làng, từ đó dẫn đến sự xuất hiện của các lãnh chúa, và cuối cùng là các vị vua. Ý Đại Lợi thì phía nam đất không màu mỡ lắm như miền trung Việt Nam nên người dân Ý Đại Lợi từ từ bỏ quê ra đi lên miền bắc kiếm cơm hay di dân qua các Châu Mỹ. 


Trong lịch sử loài người khi quê mình nghèo thì thiên hạ bỏ xứ đi lập nghiệp nơi khác như bên ngoại mình bỏ xứ Huế lên Đà Lạt. Rồi mấy ông Việt Cộng vào cướp hết. Chán Mớ Đời 


Bắc Ý Đại Lợi sở hữu vùng đất nông nghiệp màu mỡ nhất châu Âu, đó là lý do tại sao Thời kỳ Phục hưng, một giai đoạn phát triển văn hóa và trí tuệ vĩ đại lại nở rộ ở đây. Không phải vì người Ý bẩm sinh thông minh hơn. Thay vào đó, đất đai màu mỡ của Italy đã duy trì một giai cấp thương nhân thịnh vượng trong thời gian dài. Những thương nhân này, khi đã có ảnh hưởng lớn, cuối cùng tiếp cận được văn học cổ điển HY-La, xây dựng những mái vòm tráng lệ, và thay đổi cả thế giới về tư tưởng và nghệ thuật đến ngày nay. 


Tương tự người Việt tỵ nạn khi mới sang Hoa Kỳ thì chỉ muốn kiếm cơm nhưng dần dần tích tụ được chút tiền thì bắt đầu mua tranh, nghệ thuật, xây nhà đủ kiểu theo văn hoá “biết bố mày là ai không.” Hay phong thủy và phong hỏa. 


Chỉ khi ai đó cung cấp cho chúng ta, chúng ta mới có thể thưởng thức được những tác phẩm kinh điển. Florence đặc biệt được hưởng lợi từ sự hỗ trợ này. Khi đế chế Ottoman chiếm đóng nước Hy-Lạp thì các nhóm trí thức, giàu có của xứ này mới lên thuyền vượt biển qua Ý Đại Lợi. Họ đem theo các sách cổ điển và triết học của họ khiến người Florence tò mò, khai hoá họ thêm tạo ra một văn hoá hoành tráng đưa nghệ thuật lên cao vút. Tương tự khi các giống dân trên thế giới di dân qua Hoa Kỳ, các nghệ sĩ, trí thức, kỹ sư,… đã giúp Hoa Kỳ trở thành một cường quốc dù mới được thành lập 250 năm nay.


Hay về mặt thực phẩm, nay đi khắp nước Mỹ đều có tiệm ăn bán pizza đeen từ người Ý Đại Lợi, hay taco của người Mễ hoặc phở hay bánh mì của người Việt. người Tàu thì khỏi nói chỗ nào trên thế giới đều có tiệm ăn tàu. 


Tương tự sau 1954, các văn nghệ sĩ di cư từ miền Bắc đã tạo nên một nền văn hoá mà đến ngày nay, người Việt vẫn còn tự hào. Ngay cả dân miền bắc vẫn tìm đọc các cuốn sách miền nam xưa, điển hình nhất là dân Hà Nội nghe nhạc Bolero trong khi nhạc sĩ Trần Tiến, trên đài truyền hình Việt Nam, kêu gọi loại bỏ Nhạc Đỏ, chỉ hát Nhạc Vàng đồi trụy của Nguỵ Quân Nguỵ Quyền. Như nhà phê bình Văn Học Hoài Thanh, khi viếng miền Nam, ông ta nói, về cơ bản bọn nGuỵ là xấu mà sao chúng làm thơ hay nhạc thậm chí văn của chúng quá hay. Không hiểu nổi.


Mình hay tò mò lý do Anh quốc một đảo nhỏ ở âu châu mà có thể chiếm đong khắp nới trên thế giới và tuyên bố mặt trời không bao giờ lặn tại Anh quốc. Trở thành một cường quốc bậc nhất ở thế kỷ 19.


Năm 1768, Thuyền trưởng Cook đã chất lên tàu HMS Endeavour 7.860 pound (khoảng 3.565 kg) dưa cải bắp muối (sauerkraut). Thủy thủ đoàn ban đầu từ chối ăn, nên ông chỉ phục vụ riêng cho các sĩ quan và bảo họ ăn một cách công khai trước mặt thủy thủ mỗi ngày, cho đến khi các thủy thủ cũng muốn ăn theo. Đáng chú ý là, không một ai trên tàu tử vong vì bệnh scurvy trong suốt chuyến đi kéo dài ba năm. Một bệnh thiếu sinh tố khi đi biển vì ăn toàn là đồ khô. 


Chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên của thuyền trưởng Thomas Cook là một thành tựu phi thường, khi ông đã hoàn thành việc đi vòng quanh quả đất mà không mất một thủy thủ nào vì scurvy. Để ghi nhận phương pháp bảo vệ sức khỏe phi thường cho thủy thủ đoàn, Hội Hoàng gia London đã trao cho ông Huy chương Copley, một trong những vinh dự khoa học danh giá nhất nước Anh.


Giải pháp của thuyền trưởng Cook cho bệnh scurvy thực sự xuất sắc, vì đây từng là tai họa chết người đối với thủy thủ trên những chuyến đi dài trong nhiều thế kỷ. Một số ước tính cho rằng scurvy gây ra nhiều cái chết hơn cả giao tranh với kẻ thù, bão tố và tất cả các nguyên nhân khác cộng lại. Ai đi vượt biển chắc hiểu sự việc này. Thiếu vitamin C.


Phương pháp sáng tạo của thuyền trưởng Cook bao gồm bắp cải lên men và sự thấu hiểu sâu sắc về tâm lý con người.  Thực đơn hàng ngày điển hình trên tàu Endeavour gồm:

  • Bữa sáng: lúa mì luộc với đường
  • Bữa trưa: thịt bò muối hầm với rau củ
  • Bữa tối: súp kèm bánh quy tàu cứng đến mức phải dùng que sắt mới đập vỡ được.

Tàu chở một lượng lương thực khoảng 5.500 lít bia, 7.300 lít rượu mạnh, 16 tấn bánh mì, 2 tấn thịt bò muối, và hơn 3 tấn dưa cải bắp muối. Nên nhớ trong bia có chất dinh dưỡng nên khi người âu châu đi tàu di dân sang Mỹ, họ đem theo bia rất nhiều, vừa giải khát vừa có chất dinh dưỡng.


Thủy thủ tiêu thụ khoảng 5.000 calo mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu thể lực khi vận hành một con tàu buồm thế kỷ 18. Thuyền trưởng Cook còn mang theo nước dùng di động từ nội tạng bò, 40 thùng malt, giấm, mù tạt và nước chanh cô đặc như các biện pháp bổ sung chống scurvy. Ông đang tiến hành một thí nghiệm dinh dưỡng có kiểm soát đầu tiên trong lịch sử hải quân, kéo dài ba năm và vượt qua 40.000 dặm đại dương.


Một chi tiết nổi bật trong câu chuyện này là “tâm lý dưa cải bắp”. Thuyền trưởng Cook nhận thấy thủy thủ Hà Lan ít bị scurvy hơn nhiều so với thủy thủ Anh, và ông chú ý họ mang theo thùng dưa cải bắp. Ông ra lệnh cho tàu mình làm theo, nhưng thủy thủ Anh hoàn toàn từ chối món ăn lạ ngoại quốc này. Thuyền trưởng Cook quyết định chỉ phục vụ cho sĩ quan và để họ ăn công khai trước mặt thủy thủ. Chỉ sau vài tuần, các thủy thủ bắt đầu đòi phần của mình. Thuyền trưởng Cook nhận ra rằng: những thủy thủ nghi ngờ món ăn lạ sẽ ăn ngay khi họ tin rằng người có địa vị cao hơn đang được hưởng thứ mà họ không có. Đó là cách đánh lừa thuỷ thủ để cứu mạng của họ.


Ngày nay khoa học chứng minh là thuyền trưởng Thomas Cook, đã sai khi nói ăn mấy đồ như sauerkraut này nọ. Học cho biết là nhờ mỗi lần cập bến, ông ta đã tiếp tế thức ăn tươi, trái cây cho thủy thủ vì bệnh scurvy xảy là vì thiếu sinh tố C. Do đó hải quân Anh quốc đều trang bị rất nhiều nước chanh để thuỷ thủ uống. Nhờ đó mà họ không còn thuỷ thủ chết nhiều khi đi biển. Ngày nay người ta cho biết sinh tố C là rất quan trọng như ở Đức quốc họ sử dụng truyền sinh tố C để trị bệnh ung thư. (Còn tiếp)


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 



Tại sao Hoa Kỳ giúp kẻ thù kiến thiết sau chiến tranh

 Hoa Kỳ giúp kẻ thù kiến thiết sau đệ nhị thế chiến


Hồi năm 11B, học lịch sử Hoa Kỳ thì thấy sau thế chiến thứ 2 có chương trình Marshall để giúp tái thiết kẻ thù cũ như Đức quốc và Nhật Bản nên ngạc nhiên. Thường khi người đánh bại kẻ thù trong chiến tranh thì họ tàn sát hết, bắt làm nô lệ, lấy vợ con kẻ thù làm thê thiếp, cướp đất tài sản. Lại nghe nói đến ông tướng kiêm ngoại trưởng mỹ, từng tham chiến đột phá tư duy ra chương trình này khiến thiên hạ lấy tên cúng cơm của ông để đặt tên cho chương trình này “Chương trình Marshall”.

Bản đồ cho thấy Hà Nội đang cho xây dựng các căn cứ quân sự tại vùng Spratlys, Trường Sa. 


Sau này, họ tiếp tục chính sách này bằng cách giúp đỡ Trung Cộng nhưng ai ngờ khi mấy anh ba tàu mạnh lên thì quay lại tìm cách hạ anh mỹ thay vì cảm ơn như người Nhật và người đức khiến nay phải đối đầu khá nghiêm trọng. Có khả năng trong tương lai sẽ có chiến tranh tại á châu. Điển hình Nhật Bản nay đã bắt đầu tái vũ trang quân đội, tranh bị vũ khí. Nếu xem bản đồ sẽ thấy Trung Cộng bị bao vây bởi các đảo mà có sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ như Nhật Bản, Đài Loan, Nam Hàn và Phi Luật Tân. Sáng nay đọc một bài về Hà Nội cho xây dựng mấy căn cứ quân sự trên biển đông.

Bản đồ cho thấy nếu Trung Cộng chiếm đài Loan thì sẽ cắt đứt đường biển của Nhật Bản đi về phái Đông NAm Á nơi họ có thể mua khoáng sản cho nền công nghiệp của họ, và nhiên liệu. Vì lẻ đo Nhật Bản mới ký kết mua dầu của Hoa Kỳ từ Alaska gần và bảo đảm hơn trong tương lai.


Sau thế chiến thứ 2, ai cũng nghe đến hai quả bom nguyên tử được thả tại xứ Phù Tang nên chả thằng nào dám lôi thôi. Nếu Hoa Kỳ muốn chiếm các nước làm thuộc địa thì chả thằng nào cản ngăn. Có lẻ Hoa Kỳ hiểu vấn đề là chiếm một thuộc địa, cầm giữ rất khó như Anh quốc và Pháp quốc vì hao tốn lực lượng tiền bạc nên không muốn dính dáng đến sự việc. Cũng có thể chủ nghĩa tư bản gây ảnh hưởng không nên tạo dựng kẻ thù cho mình. Cứ làm ăn với kẻ đối đầu với ta như bán lúa gạo cho Liên Xô trong thời gian chiến tranh lạnh. Cho nên mình ngạc nhiên sau 9/11 thì Hoa Kỳ đem quân đi đánh Iraq, Á Phũ Hán,.. rốt cuộc ôm đầu máu, bỏ súng đạn chạy lấy người dưới thời bác Biden.


Hoa Kỳ thực sự đã giúp xây dựng lại các quốc gia mà họ vừa đánh bại. Họ giúp xây dựng lại Tây Âu, giúp xây dựng lại Nhật Bản. Đây là hành vi rất khác thường, gần như chưa từng có tiền lệ của một đế chế. Kế hoạch Marshall không phải là viện trợ nước ngoài mà là hành động kiềm chế triệt để nhất như có bác Sam trong ngày vui đại thắng mà bất kỳ siêu cường nào từng thực hiện. Nhớ thế chiến thứ 1 chấm dứt, người đức phải nai lưng ra trả nợ chiến tranh khiến lạm phát và lòng căm thù các nước đã đánh bại họ nên khi một tên lên tiếng, biến căm thù thành một hành động cách mạng, cả đám dân của xứ ăn khoai tây nổi dậy đi đánh chiếm các nước âu châu, chiếm đất của cải, kho báu của xứ sở tại. Tương tự khi hoàng đế Napoleon đệ III thất trận, dân chúng Pháp quốc banh ta lông, trả nợ mệt thở. Vua dắt quân đi đánh giặc bị thua, không cần hỏi dân tình có đồng ý hay không, phải nai lưng ra đóng thuế để làm súng đạn rồi thua thì trả nợ còn vua thì chạy mất dép.


Nước Mỹ biến kẻ thù thành đồng minh, biến đống đổ nát thành nền kinh tế và biến sự đầu hàng thành quan hệ đối tác về kinh tế và kinh tế. Tây Đức từ tro tàn trở thành động lực kinh tế của châu Âu chỉ trong một thế hệ. Nhật Bản từ sự đầu hàng vô điều kiện trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới. Vài năm sau chiến tranh, Mỹ đã cho máy bay chở thức ăn vào Tây Bá Linh, một thành phố nằm ngay trung tâm của quốc gia vừa cố gắng hủy diệt họ. Đó không phải là chính sách huỷ diệt kẻ thù và giúp đỡ kẻ thù vực dậy cùng đồng hành về tương lai. Tổng thống JF Kennedy đứng trước công chúng người đức, tuyên bố :” Ich bin ein Berliner”.


Sau năm 1975, người Mỹ qua chính phủ Jimmy Carter muốn cộng tác với Hà Nội để xây dựng, tái thiết lại Việt Nam nhưng có lẻ Hà Nội đang say men chiến thắng nên phải đợi đến 20 năm sau mới năn nỉ qua các nổ lực của ngoại trưởng Nguyễn Cơ Thạch, mới được Hoa Kỳ bang giao lại, lỡ một cơ hội bằng vàng để tái thiết xứ xở sau 20 năm chiến tranh.


Đó là một nền văn minh quyết định mình là gì vào đúng khoảnh khắc họ có quyền lực để trở thành bất cứ một siêu cường. Khi mình đi học ở Paris thì người Pháp cũng như đa số người âu châu, những nơi mình từng viếng như Tây Đức, Áo, Tây Ban Nha, Ý Đại Lợi, Hy Lạp,… thời sinh viên giang hồ bằng cách quá giang xe. Dân âu châu đều cho rằng Mỹ là kẻ phản diện của lịch sử. Vào đại học cũng nghe,… đến nổi có lần đi chơi với cô bạn người Mỹ, mình phải dặn cô ta tự xưng là người Tô Cách Lan vì tóc cô ta màu đỏ, đừng nói đến người Mỹ là dân tình chửi nát nước. Khi mình nói là người Việt thì họ reo mừng vì Hà Nội đã đánh đuổi được quân đội mỹ. Người Tây Ban Nha gọi người Việt là Dynamitas thay vì Vietnamitas.


Luôn luôn người Pháp, ý, Hy Lạp ,… đều kêu Mỹ đã làm những điều xấu như cuốn sách “Ugly American” mà bộ ngoại giao mỹ dưới thời tổng thống JFK đều bắt các công chức sắp nhận nhiệm sở tại hải ngoại phải đọc. Tất nhiên chính phủ Mỹ đã làm những điều xấu, có thể nói rất nhiều điều xấu như đối với Việt Nam Cộng Hoà, và các nước vùng Nam Mỹ nhưng người ta cần nhìn vào toàn bộ các chương trình đối ngoại của Hoa Kỳ. Mọi quốc gia trên Trái Đất đều có những chương đen tối như Anh quốc với Ấn Độ, Pháp với Algerie và Đông-Dương, Hoà-Lan với Nam Dương,… hay Tây Ban Nha với các nước ở Trung Mỹ.


Sự khác biệt nằm ở việc một quốc gia làm gì khi không ai có thể ngăn cản họ, điển hình như biệt kích mỹ nhảy vào Venezuela bắt sống hai vợ chồng tổng thống xứ này rồi bay ra. Khi không ai có thể ngăn cản Mỹ, họ đã cho kẻ thù ăn và xây dựng lại thành phố, đất nước của họ. 


Chúng ta đang sống và đang tiến gần đến một khoảnh khắc, thời điểm giống hệt năm 1945 theo những tình huống mà chưa ai thấu hiểu triệt để và tiên đoán tương lai sẽ đi về đâu. Chiến tranh ở Ukraina và ở Trung Đông và tương lai có thể xảy ra tại Á Châu khi chúng ta thấy Nga tuyên bố về các đảo Sakharins mà họ chiếm của Nhật Bản và Nhật Bản đang gây gắt trang bị hoá quân sự của họ rồi kêu Trung Cộng đụng đến Đài Loan là đụng đến quyền lợi của Nhật Bản. Nên nhớ trước 1945, đào Đài Loan là thuộc địa của Nhật Bản. Mình có quen một ông giáo sư địa học gốc Đài Loan, ông ta cho biết từ bé là học tiếng nhật, xem đài truyền hình Nhật Bản. Ông ta không xem đài truyền hình Đài Loan nói tiếng quan thoại của người Tàu áp đặt lên Đài Loan khi Mao Trạch Đông đánh Tưởng Giới Thạch chạy đến chiếm đảo này.


Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ trao cho một nhóm nhỏ người lợi thế quyền lực lớn đến mức khiến độc quyền bom hạt nhân trông thật nhỏ bé. Chúng ta thấy mấy ông tỷ phú bỏ tiền ra thật nhiều để mong dành thắng lợi trong cuộc chiến này trong khi đó Trung Cộng với sự lãnh đạo của đảng Trung Cộng đã đi trước khá nhiều so với tây phương.


30 năm qua, Hoa Kỳ lấy tiền đi bỏ bom chiếm đóng các xứ thì Trung Cộng trong im lặng đã xây dựng xứ họ một cách ngoạn mục, khiến nhiều người Mỹ đi du lịch xứ này về phải ngạc nhiên. Chắc mình sẽ đi lại Trung Cộng một chuyến nữa vì có ghé thăm xứ này năm 2009, một năm sau thế vận hội. Tương tự khi mình viếng Hiroshima, nơi bị một quả bom nguyên tử, hình ảnh tan thương sau trái bom so với thành phố Detroit, phồn vinh, nơi tạo ra giấc mơ Hoa Kỳ của các nhân công trên thế giới. Nay thành phố này được tái thiết lại rất đẹp trong khi thành phố Detroit thì Chán Mớ Đời.


Nếu ai đó sẽ nắm giữ loại quyền lực có thể chiếm đóng, quyết định số phận cảu thế giới, chúng ta muốn nó thuộc về ai? Quốc gia đã chinh phục khi họ có thể sát hại, tàn sát kẻ thua cuộc? Hay quốc gia đã xây dựng lại khi họ không cần phải làm vậy như Hoa Kỳ sau đệ nhị thế chiến. Mọi liên minh, mọi tuyến thương mại, mọi nền kinh tế. Hàng tỷ người thoát khỏi đói nghèo như chủ nghĩa tư bản. Nếu Trung Cộng không theo chủ nghĩa tư bản để xây dựng lại đất nước họ bị các cuộc cách mạng văn hoá long trời lỡ đất thì người Tàu vẫn tiếp tục đói như khi Mao sến sáng còn sống. Hay nếu Hoa Kỳ không bỏ lệnh cấm vận, đầu tư vào Việt Nam thì chắc ngày nay, người Việt bỏ nước ra đi hết như sau 75. Tất cả đều bắt nguồn từ một hành động kiềm chế chưa từng xảy ra trước đó và không có gì chắc chắn nó sẽ lặp lại. Điều quan trọng mà nước Mỹ từng làm không phải là chế tạo bom nguyên tử mà là những gì họ làm sau thế chiến thứ 2. Đó là chương trình tái thiết Marshall.


Ngày nay, chúng ta cứ nghe truyền thông nói về cuộc đua trí tuệ nhân tạo, sẽ giúp ai đó đi trước sẽ không chế toàn thế giới về kinh tế cũng như quân sự. Hoa Kỳ đang chuyển lực lượng hải quân và quân đội của họ về phiá á châu. Nhật Bản tuyên bố tái thiết bị quân đội. Mình có xem vài phim tài liệu, thấy họ xây hầm hố, chiến đấu nhằm để chống quân đội của Trung Cộng xâm chiếm. Một hòn đảo nhỏ mà Nhật Bản có rất nhiều hòn đảo rãi rác từ Nhật Bản đến Okinawa. Thế chiến thứ 3 chắc sẽ khơi mào tại á châu. Cuộc chiến giữa người tây phương, đúng hơn da trắng và người á châu. Mình đoán người âu châu mong sao cuộc chiến ở á châu bùng nổ để họ có thể theo kịp đà phát triển của trí tuệ nhân tạo.


Hàng ngày trên mạng xã hội không biết bao nhiêu tin tức giả để tuyên truyền có lợi cho các nước từ người Mỹ, người Tàu, người Nga, Ukraina hay âu châu nên không biết đâu mà lần. 


Sau Chiến tranh Thế giới thứ II (1939–1945), châu Âu hoang tàn nằm trong đống đổ nát: hàng chục triệu người chết, cơ sở hạ tầng bị phá hủy nặng nề (đường sá, cầu cống, nhà máy, cảng biển, nông nghiệp). Nạn đói, lạm phát phi mã, thất nghiệp lan rộng. Mình nghe mấy người Pháp lớn tuổi kể lại sau thế chiến thứ 2. Kinh tế Tây Âu gần như tê liệt năm 1946–1947. Liên Xô (Liên bang Xô viết) đang mở rộng ảnh hưởng mạnh mẽ ở Đông Âu, cài đặt các chính quyền cộng sản. Các nước chư hầu mà lộn xộn, là xe tăng chạy vào tự nhiên như người liên xô. Năm 1956 ở Varsovie và năm 1968 với mùa xuân tại Prague.


Mỹ lúc này là siêu cường duy nhất còn lại với nền kinh tế mạnh mẽ và độc quyền vũ khí hạt nhân. Thay vì khai thác lợi thế để thống trị hoặc đòi bồi thường chiến tranh khổng lồ như các đế chế trước đây, Mỹ chọn con đường khác.


Điển hình đế chế Liên Xô, chiếm đất như các đế chế trước đây, chiếm đóng tạo đựng một nền cai trị tập trung ở trung ương, thêm áp lực các chư hầu nhưng rồi cuối cùng bị phá sản năm 1990 như các đế chế trong lịch sử loài người khi họ bành trướng quá lớn ngoài khả năng kiểm soát. Đi viếng vùng Trung-Á mới khám phá ra đế chế liên-sô khi xưa quá rộng lớn dù mình chưa đến tây bá lợi á.


Kế hoạch Marshall được ngoại trưởng George C. Marshall công bố ngày 5 tháng 6 năm 1947 tại Đại học Harvard. Chương trình chính thức mang tên European Recovery Program (ERP), hoạt động từ 1948 đến 1952. Khoảng 13,3 tỷ USD (tương đương khoảng 140–170 tỷ USD theo giá trị hiện nay, tùy cách tính lạm phát). 16 quốc gia Tây Âu (Anh, Pháp, Tây Đức, Ý, Hoà Lan, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Bỉ, Áo, Thụy Sĩ, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ…).


Các nước Đông Âu và Liên Xô (Stalin từ chối và cấm các nước chư hầu tham gia, chỉ có Tito có thể đối đầu dù Stalin gửi 5 lần người đến ám sát ông Tito). Chủ yếu là viện trợ không hoàn lại (grants), một phần là vay ưu đãi. Mỹ cung cấp lương thực, nguyên liệu, máy móc, công nghệ và tư vấn quản lý. Mỹ không chỉ đưa tiền mà yêu cầu các nước châu Âu phối hợp lập kế hoạch chung, đây là bước khởi đầu cho tinh thần hợp tác châu Âu sau này. Nếu Stalin đồng ý nhận tiền tái thiết lại Liên Sô, có lẻ chúng ta đã không có những cuộc chiến uỷ nhiệm của hai bên như Triều Tiên, Việt Nam và Angola,…


Chương trình có mục đích ngăn chặn nạn đói, khôi phục sản xuất, ổn định xã hội, ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản với chính sách Containment của tổng thống Truman. Kinh tế yếu kém dễ dẫn đến bất ổn và cách mạng tỏng khi tạo thị trường tiêu thụ hàng hóa Mỹ, thúc đẩy xuất cảng và duy trì việc làm trong nước.


Người ta thấy sản lượng công nghiệp Tây Âu năm 1951 đã vượt mức trước chiến tranh 35–40%. Nông nghiệp phục hồi nhanh, lạm phát được kiểm soát. Tây Đức được xem là Kỳ tích kinh tế Tây Đức ( Wirtschaftswunder) và Nhật Bản trở thành động lực tăng trưởng. Đến năm 1952, hầu hết châu Tây Âu đã tự túc tự cường được nhưng vì chế độ dân chủ nên có đảng cộng sản như ở pháp 25% cử tri pháp thuộc đảng cộng sản trong khi ở Ý Đại Lợi là đến 30% nên cuộc chiến chốgn mỹ luôn luôn tiếp diễn đến nay.


Về mặt chính trị, chương trình đã giúp củng cố các chính quyền dân chủ Tây Âu. Dẫn đến sự ra đời của NATO (1949), liên minh quân sự Mỹ - châu Âu. Tạo nền tảng cho sự hợp tác châu Âu (từ Cộng đồng Than Thép ECSC 1951 → Liên minh châu Âu sau này).


Về mặt xã hội chương trình đã giảm nguy cơ nội chiến, ổn định chính trị, góp phần vào “Thời kỳ Vàng son” (Golden Age) của chủ nghĩa tư bản Tây Âu những năm 1950–1970. Mình có kể về đệ ngũ cộng hoà do tổng thống De Gaulle thành lập đã tái thiết Pháp quốc thành một cường quốc tỏng vòng 20 năm. Nền kinh tế của Tây Âu phát triển mạnh đến nổi họ không có đủ nhân công nên phải qua các thuộc địa cũ ở phi châu để mướn người đem về pháp trong ngành sản xuất. Nếu không có chương trình này thì dân âu châu bỏ xứ ra đi rất nhiều như các thế hệ trước kia, đến Hoa Kỳ, hay các vùng Nam Mỹ. Ngày nay họ lãnh hậu quả về các thế hệ của người di dân từ phi châu qua.


Mình nghĩ nếu các nước giàu mạnh không muốn di dân lậu nữa thì bỏ tiền đầu tư tại các nước nghèo giúp họ có công ăn việc làm, không cần phải bỏ nước ra đi tìm đường cứu nước.


Khi mình ở âu châu thì phải công nhận dân tình ghét người Mỹ nhưng thích bận áo quần mỹ và uống coca cola. Các trí thức thiên tả cho rằng đây là chương trình, công cụ cho chủ nghĩa tân thực dân (neo-colonialism), giúp Mỹ kiểm soát kinh tế châu Âu và mở rộng thị trường. Trên thực tế, hàng của Hoa Kỳ nhập vào bị đánh thuế cao trong khi để giúp Tây Âu phát triển nên hàng của họ được nhập cảng vào Hoa Kỳ gần như không có thuế quan. Một phần viện trợ gắn với điều kiện chính trị (chống cộng) và không giúp được Đông Âu, góp phần củng cố sự chia cắt châu Âu (Bức màn sắt). Họ quên là chính Liên Xô đã gây ra nhưng cứ chửi hoài khiến thiên hạ sẽ tin.


Tuy nhiên, đa số học giả công nhận rằng quy mô và tính nhân văn của kế hoạch Marshall là khác biệt căn bản so với cách các đế chế trước đây trong lịch sử hành xử. Người Mỹ chứng minh rằng sức mạnh không chỉ là bom đạn mà còn là khả năng xây dựng và tạo liên minh. Có lẻ vì lẻ đó họ không bỏ bom hết các hạ tầng cơ sở của Ba tư. Chi phí ban đầu cao nhưng mang lại lợi ích chiến lược khổng lồ (NATO, EU, thị trường tiêu dùng, đồng minh đáng tin cậy trong Chiến tranh Lạnh).


Trong thời đại AI và công nghệ, câu hỏi về “ai nắm quyền lực tuyệt đối” càng quan trọng. Kế hoạch Marshall là minh chứng rằng một nền văn minh có thể chọn xây dựng thay vì chinh phục. Tóm lại, kế hoạch Marshall không chỉ là một chương trình viện trợ, là một tuyên ngôn văn minh. Nó cho thấy nước Mỹ thời kỳ đó đã quyết định sử dụng quyền lực tối thượng của mình theo cách nhân văn và chiến lược nhất trong lịch sử loài người.


Nghe nói ông Đỗ Mười sau 75, tuyên bố sẽ lấy nhà bọn nguỵ quân nguỵ quyền, lấy vợ của chúng,… bỏ tù trên 3 triệu người thuộc chế độ cũ (theo lời tuyên bố của ông Phạm Văn Đồng trả lời Paris Match) đó là hình ảnh chinh phục của kẻ thắng trận từ xưa đến giờ. Nhưng chủ nghĩa tư bản đã nảy ra ý tưởng hợp tác, cùng giàu sang phú quý. Để chúng đói thì tiền đâu chúng mua đồ của mình sản suất.


Câu hỏi mình đặt ra ngày nay là chính phủ mỹ đã thay đổi tên của bộ quốc phòng thành Bộ Chiến Tranh. Hoa Kỳ cảm thấy đang chạy đua với cuộc chiến AI, sẽ quyết định số phận của xứ này trong vài chục năm tới. Khi trí tuệ nhân tạo có thể đào tạo huấn luyện những người tin tưởng vào lãnh tụ của mình. Chúng ta thấy rõ ngày nay, các video hay bài báo bựa ra để tìm cách phân chia gia đình, người Mỹ, người Pháp,…


2 năm nữa ông Trump về vườn thì họ sẽ cài đặt thêm một người khác để chúng ta không chú ý vào những điểm thay đổi khác của cuộc sống. Lúc đó sẽ không có chiêu bài Mà Gà mà là Ma Xó hay Ma cà rồng chi đó và bác Newsom sẽ trở thành vị lãnh tụ của đảng Dân Chủ và con người tiếp tục tin vào các xảo ngôn của lãnh tụ của họ, lại tiếp tục chửi bới nhau cho đời vui hơn trước. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn