Hiển thị các bài đăng có nhãn Lịch sử. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Lịch sử. Hiển thị tất cả bài đăng

Rút ống hay không rút ống

 Rút hay không rút ống (Đó là câu hỏi cho người ở lại)

Sáng nay nói chuyện với bà hàng xóm. Bà ta cho biết ông chồng bị lọc thận nên chả làm gì được thêm bị ngã, gãy xương chậu nên áp huyết thấp, ngồi dậy là bị chóng mặt nên cuối cùng bà ta quyết định rút ống thở cho ông chồng ngày đầu tháng sau 2 tuần vật vã ở nhà thương khi xe cứu thương đưa ông chồng bị ngã vào cấp cứu. Bà ta không muốn ông chồng sống như thực vật. 


Mình biết một ông người Việt, giàu có, bị tai biến khi về Việt Nam nên gia đình đưa qua Thái Lan chữa trị không được nên mướn máy bay chở về Hoa Kỳ. Và từ hơn 10 năm nay, ông ta sống như thực vật, mỗi ngày có y tá đến thay thế thức ăn và nước biển cho ông ta vì gia đình theo đạo công giáo nên không muốn rút ống khi chúa chưa cho hộ khẩu về thiên quốc.


Ngày nay, khoa học có thể giúp con người sống lâu hơn với những công nghệ y khoa hiện đại giúp kéo dài đời sống nhưng câu hỏi là có nên sống như vậy hay không. Để gia đình vãn giữ những hình ảnh tươi đẹp trước đây thay vì cơ thể teo dần, nằm lêu bêu không biết ai là ai. 


Tuỳ theo mỗi gia đình, mỗi tôn giáo. Nhớ có dạo ông nào có bà vợ sống thực vật lâu năm, ông ta muốn lập gia đình lại nên muốn rút ống bà vợ thực vật nhưng gia đình vợ không chịu nên đưa nhau ra toà mút mùa lệ thuỷ. Cuối cùng toà án phán, cho ông ta rút ống nên được giải thoát và đi lấy vợ khác. Hởi cô vợ của tôi ơi, sống thiêng thì cho anh đi lấy vợ khác. Có lẻ bà này không muốn chồng đi lấy vợ khác nên ghen, không muốn chết. Chán Mớ Đời 


Dạo mình mới sang Hoa Kỳ, có ông bác sĩ bị rút bằng đủ trò, tên Jack Kevorkian giúp bệnh nhân tiêu diêu miền cực lạc theo lời yêu cầu của họ mà họ gọi ông ta là bác sĩ tử thần. Từ đó có những đạo luật tùy tiểu bang giúp bệnh nhân chết theo mong muốn của họ. Hình như nữ sĩ Quỳnh Dao, tác giả Mùa Thu Lá Bay cũng kết thúc cuộc đời mình như mong đợi sau khi đau ốm liên miên. Ai buồn đời thì xem đường dẫn về ông bác sĩ chuyên giúp bệnh nhân chết sớm.

 https://en.wikipedia.org/wiki/Jack_Kevorkian


Doctors who help patients end their lives do so under strict, state-regulated guidelines known as Medical Aid in Dying (MAID) or physician-assisted death. It is a legal practice in 10 U.S. states (including California) and Washington, D.C., as well as in countries like Canada. [123]


Nhưng muốn thực hiện di nguyện này thì phải làm giấy tờ thị thực trước khi vào nhà thương vì khi đụng trận, bác sĩ hỏi giấy tờ đâu là ngọng. Khi làm giấy tờ thừa kế (estate planning) với Family trust thì nên làm thêm mấy tờ uỷ quyền (Power of attorney) về tài chánh cũng như y tế. Khi cần thì lấy ra đưa cho bác sĩ xem hay ngân hàng.


Tuy nhiên cũng có những hội đoàn tôn giáo lên án vấn đề rút ống, biểu tình đủ trò. Ở Cali thì tương đối dễ hơn vì dân tình rất thoáng chớ đến các tiểu bang khác thì mệt. Do đó chỉ có 10 tiểu bang cho phép việc người ra đi có đôi dòng lệ. Chán Mớ Đời 


Tuỳ mỗi gia đình, như bà hàng xóm thì tin rằng nếu để ông chồng sống như thực vật thì không phải là sống, lại làm khổ gia đình trong khi ông kia nằm Coma cả trên 10 năm trời vì họ theo Thiên Chúa Giáo thì đành chấp nhận. Quan trọng nhất là chính mình, làm giấy tờ trước để khỏi phiền luỵ con cháu khi đụng trận. Vì con cháu có đứa muốn giữ có đứa muốn rút ống, lại sinh ra anh em bất hoà. Do đó người ta khuyên chúng ta nên thực hiện việc này để sau này không làm phiền con cái. Chán Mớ Đời 


Thường anh em trong nhà khi cha mẹ còn sống thì ít ai để ý, chăm sóc , viếng thăm nhưng khi đụng chuyện thì cứ cãi nhau vì tự xưng mình thương cha mẹ hơn các người kia bú xua la mua. Thật ra cha mẹ đều nhìn rõ sự việc nhưng không nói ra. Cho nên có cãi nhau thì trên bàn thờ ông bà vẫn hiểu hết mọi chuyện. Thương cha mẹ thì khi còn sống nên viếng thăm chớ rồi khi chết thì có bạc triệu trong tay cũng chả làm gì. Làm cỗ cho to để nói với xóm làng mình là đệ nhất Nhị Thập Tứ Hiếu nhưng chính bản thân mình đều biết. Cãi nhau như để thoả lấp sự hối tiếc của mình. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Túc cầu và tài chánh (chính trị)

 Thể thao và tài chánh


Mấy ngày qua chúng ta chứng kiến vụ thẻ đỏ của cầu thủ Hoa Kỳ Balogun được tạm xếp lại để anh ta có thể thi đấu trong trận với Bỉ quốc. Nhiều người kêu là tham nhũng bú xua la mua. Trên thực tế ngày nay, thể thao là môn đẻ ra tiền và rất nhiều tiền. FIFA ký hợp đồng với nhiều thương hiệu và truyền thông để cho truyền hình trực tiếp. Các cầu thủ cũng như đội tuyển được các công ty tặng tiền để thi đấu. Nếu thi đấu tốt có thể thay đổi cuộc đời, được các câu lạc bộ lớn mướn, tiền lương cao hơn. Do đó chúng ta thấy nhiều cầu thủ chơi xấu vì tiền thưởng quá nhiều nếu thắng được vào vòng trong.


Hôm qua xem trận đấu Hoa Kỳ -Bỉ có hiệp nhất sau đó thì hết muốn coi vì thấy rõ hai đội tuyển đẳng cấp khác nhau. Hoa Kỳ đá khá hơn xưa nhưng đội tuyển Bỉ quốc là một trong những đội tuyển giỏi nhất thêm có thủ môn được xem là số một thế giới. Cho nên mấy vụ thẻ đỏ hay thẻ vàng không ăn thua vì vòng trong họ mới đá thật sự.


Điển hình khi xưa, muốn thi đấu thế vận hội, chỉ có các tuyển thủ tài tử, nghĩa là không có lương thường nhật khi chơi một môn thể thao nào. Ngày nay, tất cả các cầu thủ chuyên nghiệp đều được thi đấu ở thế vận hội, nếu không ít ai xem. Cho nên khó mà nói đến tinh thần thể thao này nọ. 


Người ta ngạc nhiên là mỗi trận đổi tuyển phải bận áo quần màu khác, lý do là đã ký hợp đồng với các thương hiệu là trong một năm họ phải bận áo quần có thương hiệu được gắn trên áo. Và cũng để bán thêm áo quần cho người ham mộ. Áo màu đỏ cho thương hiệu giày, áo màu xanh là cho thương hiệu nào đó. Điểm đặc biệt là đa số các cầu thủ mang giày màu hồng vì sẽ nổi trên sân cỏ màu xang và khiến khán giả chú ý đến hiệu giày đang mang để quảng cáo tiếp.


Điển hình là cầu thủ của Ba-tây Neimar, dù bị thương nhưng huấn luyện viên quốc gia phải đem anh ta theo. Mỗi trận Ba Tây đá đều có quay cảnh anh ta đứng ngồi để quảng cáo. Nghe đâu vụ này khiến đội tuyển bất bình nên không hợp sức thi đấu. Mình đọc tin tức thì như cầu thủ Ronaldo của Bồ Đào nha cũng vậy bị thẻ đỏ phạt 2 trận nhưng vì thương hiệu, quảng cáo đành gạt qua một bên. Có danh sách các cầu thủ danh tiếng khác. Chán Mớ Đời 



Ai cũng muốn xem thể thao theo tinh thần thể thao ngày xưa nhưng khi tiền bạc được dính vào thì khó có thể cưỡng lại được. Vì nếu không chúng ta phải trả tiền xem đài truyền hình rất nhiều. Họ cho xem gần như miễn phí thì bù lại cần quảng cáo để có thể trả chi phí cho sự tổ chức. Chúng ta sống ngày nay tỏng hoàn cảnh là tiền bạc đã làm giảm đạo đức, tinh thần thể tháo gia. Thể thao ngày nay là một show trình diễn, cần có cầu thủ nổi tiếng mới thu hút khán giả, mới làm tiền.


Kỳ này tổ chức ở Bắc Mỹ nên chắc không lỗ vì trước đây, các nước tổ chức giải túc cầu thế giới đều lỗ nặng. FIFA kêu là sẽ đem lại du khách, khách sạn này nọ. Điển hình là Qatar kỳ trước, xứ này giàu nên xây cất các vận đồng trường nhưng thu vào không bao nhiêu. Kỳ này ở Bắc Mỹ thì tương đối không cần phải xây vận động trường mới, nhất là ở Hoa Kỳ các sân vận động có thể chứa cả 100,000 khán giả. Kỳ này thấy khán giả ngoại quốc như Hoà Lan, ở ngoài sân vận động xem truyền hình vì vé quá cao mà cũng đầy.


Giải FIFA World Cup không chỉ là sự kiện thể thao mà còn là một “cỗ máy kiếm tiền” khổng lồ, nhưng lợi ích phân bổ không đồng đều giữa FIFA, các nhà tài trợ, du lịch và quốc gia/chủ nhà. FIFA là bên hưởng lợi lớn nhất. Với World Cup 2026 (đồng tổ chức Mỹ - Canada - Mexico, 48 đội, 104 trận):


Doanh thu dự kiến cho chu kỳ 2023-2026: Khoảng 11-13 tỷ USD, trong đó phần lớn từ năm 2026 (~8.9 tỷ USD).

    • Quyền truyền hình/phát sóng: ~3.9 tỷ USD (chiếm tỷ lệ lớn nhất).
    • Vé + dịch vụ hospitality (VIP): ~3 tỷ USD (tăng mạnh nhờ dynamic pricing, vé có thể lên hàng chục nghìn USD). Mình thấy ở Los Angeles có thể lên $91,000.
    • Tài trợ (sponsorships): ~2.8 tỷ USD.
    • Các nguồn khác: Licensing, merchandise…

So với Qatar 2022 (~7.5-7.6 tỷ USD), đây là mức cao kỷ lục. FIFA là tổ chức phi lợi nhuận nhưng tái đầu tư phần lớn vào phát triển bóng đá toàn cầu (prize money, hỗ trợ liên đoàn), dù vẫn giữ lợi nhuận lớn. Tiền thưởng (prize money): Tổng ~871 triệu USD (tăng mạnh), đội vô địch nhận khoảng 50-53 triệu USD.


Các quốc gia chủ nhà thường chịu chi phí khổng lồ về sân vận động, hạ tầng, an ninh, giao thông:

Brazil 2014: ~11-15 tỷ USD.

Nga 2018: ~14-16 tỷ USD.

Qatar 2022: ~200 tỷ USD (bao gồm hạ tầng tổng thể). Mà thâu về chả bao nhiêu.

2026: FIFA chi ~3.8-4 tỷ USD cho vận hành. Các thành phố chủ nhà Mỹ chịu hàng trăm triệu USD (an ninh, hỗ trợ), dù có hỗ trợ liên bang (FEMA ~625 triệu USD). Nhiều thành phố có nguy cơ lỗ (ví dụ New York dự kiến lỗ hàng chục triệu).


Nhiều nghiên cứu cho thấy lợi ích kinh tế thường bị thổi phồng, chi phí dài hạn (sân vận động “ma”) cao, trong khi lợi ích du lịch ngắn hạn. Dự báo tích cực: World Cup 2026 có thể góp 17-40 tỷ USD vào GDP Mỹ (và tổng thể Bắc Mỹ), tạo hàng trăm nghìn việc làm (du lịch, khách sạn, bán lẻ, vận tải). Du khách quốc tế tăng mạnh. Nghe nói có trên 3,5 triệu vé đã được bán.


Thực tế: Tác động thường tập trung ngắn hạn (tháng diễn ra), lợi ích lan tỏa không đều. FIFA và các công ty đa quốc gia (truyền hình, tài trợ) hưởng phần lớn. Chủ nhà có thể được lợi về hình ảnh, hạ tầng lâu dài nếu quản lý tốt (như Đức 2006), nhưng nhiều trường hợp không đạt kỳ vọng. Nếu không sử dụng lâu dài sẽ banh ta lông.


Tài trợ: Các ông lớn như Coca-Cola, McDonald’s, ngân hàng, công nghệ… chi hàng trăm triệu USD. Nên họ cần nhiều đòi hỏi như Ronaldo, Neymar,…cần phải được chơi hay bận áo có huy hiệu thương hiệu của họ. Như cầu thủ Messi, mỗi năm lên đến 185 triệu trong khi đá cho câu lạc bộ thì đâu 10% số tiền nhận hàng năm.


Rủi ro: Lạm phát, di dời dân cư, nợ công, “white elephant” (sân vận động bỏ hoang).


Xu hướng: World Cup ngày càng thương mại hóa (dynamic pricing vé, mở rộng số trận) để tối đa hóa doanh thu.


World Cup mang lại dòng tiền khổng lồ (hàng chục tỷ USD), nhưng FIFA và đối tác thương mại hưởng lợi chính, trong khi chủ nhà phải cân nhắc kỹ chi phí vs. lợi ích dài hạn. Nhiều chuyên gia kinh tế nghi ngờ giá trị “cú hích” thực sự so với đầu tư. Thường để làm đẹp mặt đẹp lòng chính phủ tổ chức chớ chả có ăn gì cả. Hoa Kỳ kỳ này làm ăn nhiều chắc chắn không lỗ vì không phải xây dựng hạ tầng cơ sở như các nước tổ chắc trước đây.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Cà phê và tiểu đường

 Cà phê và tiểu đường


Đi chơi khắp nơi, mình thấy có nhiều quán cà phê như Starbucks hay các thương hiệu khác ở âu châu. Xem như ngày nay dân chúng khắp thế giới uống cà phê là chính. Hình như giới trẻ ở Hoa Kỳ ngày nay đang có phong trào uống trà Matcha của Nhật Bản. Mình đoán là do các quảng cáo tạo thành một phong trào. Mình có kể người Nhật bị ông tây bán quảng cáo nên ngày nay họ uống cà phê như điên.



Đi ăn đám cưới của người á đông, mình thấy nhiều cô trẻ nhưng to béo như người Mỹ trắng nên không hiểu nguyên do. Có lẻ vì uống trà sữa hay pizza. Mình thấy nhiều bác sĩ nói nên uống cà phê hay trà khi vô thất để giảm lượng glucose trong huyết quản nhưng lại có nhiều bác sĩ bảo không nên chả biết đường nào mò. Bác sĩ kêu uống cà phê sẽ giúp trí nhớ khi về già này nọ. Mình có đọc một tài liệu giải thích là sai. Hôm nào rảnh mình sẽ kể. Hôm nay mình muốn kể vụ caffeine hiện diện trong các thức uống như cà phê, trà, nước ngọt như coca cola, MOuntain Dew,… Do đó mình tìm tài liệu để đọc về chất caffeine thì thất kinh.


Có nhiều nghiên cứu khác nhau về chất caffeine khi các người bị bệnh tiểu đường tiêu thụ cà phê. Kết quả cho thấy phản ứng có thể gia tăng lượng đường và insulin trong máu đối với người bị bệnh tháo đường. Một nghiên cứu với các bệnh nhân tháo đường loại 2, tiêu thụ một viên 250 milligram caffeine vào điểm tâm và một viên khác khi ăn trưa. Tương đương với hai ly cà phê cho mỗi bữa ăn. Kết quả cho thấy: lượng đường trong máu cao hơn 8% vào những ngày họ không tiêu thụ chất caffeine. Chỉ số cũng nhảy vọt hơn mỗi bữa ăn. Chán Mớ Đời 


Các nghiên cứu giải thích caffeine có thể tác động cơ thể phản ứng với insulin, một loại hormone cho phép đường vào trong các tế bào và biến đổi thành năng lượng. Nghĩa là caffeine có thể làm giảm độ nhậy với insulin, nghĩa là các tế bào trong cơ thể không phản ứng nhiều với hormone như trước đây. Không tiếp thu nhiều đường trong máu sau khi chúng ta ăn uống khiến cơ thể phải tạo thêm insulin, khiến chỉ số cao đường cao hơn sau khi ăn uống.


Họ cho biết nếu có bệnh tiểu đường thì cơ thể đã không sử dụng insulin tốt nên sau khi ăn uống thì chỉ số đường gia tăng. Cho nên tiêu thụ caffeine càng khiến giảm thiểu chỉ số đường khó khăn hơn và sẽ khiến làm gia tăng chỉ số đường và về lâu về dài sẽ tạo những hệ ứng như làm hư hỏng các dây thần kinh hay bệnh tim.


Vấn đề là các khoa học gia vẫn còn đang nghiên cứu hệ quả của caffeine đối với insulin và chỉ số đường. Nhưng họ nghĩ có thể như sau: Caffeine có thể gia tăng một số hormone stress như epinephrine (còn được gọi là adrenaline). Epinephrine có thể ngăn cản xử lý đường và có thể cản trở cơ thể tạo nhiều insulin. Có thể ngăn cản một hoá chất được gọi là Adenosine. Một phân tử có vai trò về cấu tạo insulin và kiểm soát các tế bào đáp ứng. Thêm sẽ tác động vào giấc ngủ vì nhiều chất caffeine quá thì sẽ khiến chúng ta mất ngủ và nếu thiếu ngủ cũng đưa đến tình trạng giảm insulin.


Chỉ cần hấp thụ khoảng 200 miligam caffeine là đủ để ảnh hưởng đến lượng đường trong máu của chúng ta. Lượng caffeine này tương đương với khoảng một hoặc hai tách cà phê pha hoặc ba đến bốn tách trà đen. Khả năng dung nạp caffeine của mỗi người là khác nhau; cơ thể chúng ta có thể chịu được lượng caffeine nhiều hơn hoặc ít hơn mức trung bình. Phản ứng của cơ thể đối với chất này còn phụ thuộc vào các yếu tố như độ tuổi và cân nặng.


Thói quen tiêu thụ caffeine hàng ngày cũng đóng vai trò nhất định. Những người mắc bệnh tiểu đường có thói quen uống cà phê thường xuyên không có mức đường huyết cao hơn so với những người không uống. Một số chuyên gia cho rằng cơ thể sẽ dần thích nghi với lượng caffeine đó theo thời gian. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng caffeine vẫn có thể gây tăng đột biến lượng đường trong máu, ngay cả khi chúng ta quen bắt đầu ngày mới bằng một tách cà phê. Mình nghe nhiều bác sĩ nói là buổi sáng thức giác, cortisol của cơ thể lên cao nên không nên uống cà phê ngay.

Thường người Mỹ buổi sáng uống cà phê lại chơi thêm các bánh ngọt, tinh bột nhiều nên khiến lượng đường gia tăng trong máu. Thêm họ uống với đường thì chỉ có lên chớ không có xuống.


Có nhiều nghiên cứu cho thấy cà phê có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 ngay từ đầu. Xin nhắc lại trước khi bị bệnh này. Các chuyên gia cho rằng điều này là nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao có trong loại đồ uống này. Các hợp chất này giúp giảm tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể, một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. 


Mình có đọc đâu đó nói về vấn đề này các chất chống oxy-hoá (antioxidants) nhưng nếu đã mắc bệnh tiểu đường loại 2, điều này có thể không còn đúng nữa. Chất caffeine trong cà phê khiến việc kiểm soát lượng đường trong máu trở nên khó khăn hơn. Nếu chỉ số đường huyết của cơ thể tăng vọt sau khi uống cà phê vào buổi sáng, nên cân nhắc chuyển sang dùng loại đã loại bỏ caffeine (decaf). Mặc dù loại cà phê này vẫn chứa một lượng nhỏ caffeine, nhưng nó không gây ảnh hưởng đến lượng đường trong máu hay nồng độ insulin.


Có dạo mình đọc đâu đó nói uống cà phê giúp trí nhớ nên lâu lâu có uống với bạn bè khi gặp mặt ở quán cà phê. Mình có mấy người em ở Đà Lạt có quán cà phê. Mấy người em nói là chỉ pha cà phê nguyên chất, chớ thường các quán cà phê pha chế nhiều. Mình có anh thợ gốc Guatemala, gia đình có vườn trồng cà phê nên lâu lâu anh ta cho một gói khi nhà gửi sang. Anh ta có cho một bọc cà phê decaf, nói là chỉ toàn hạt bắp rang.


Còn cà phê bán ngoài chợ Việt Nam thì không nên sử dụng vì mình đọc báo mỹ nói là có nhiều công ty pha chế đủ trò, có công ty có đến 19 chất cấm tại Hoa Kỳ. Các thương hiệu cà phê nổi tiếng, mình nghĩ chắc họ pha chế nhiều.


Nói chung mình bắt đầu hiểu các cô gái á đông trẻ bị bệnh béo phì, có lẻ vì uống trà sữa, Matcha hay cà phê. Báo chí lại quảng cáo các antioxidants khiến chúng ta ngộ nhận để mua uống vì nghĩ tốt cho sức khoẻ, não bộ. Một ly cà phê muối mà đến $12 thôi thì đi bán muối cho khoẻ đời cô lựu. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Anh 

Song Tịch, Bản Sắc

 


Song Tịch và bản thể


Ít ai hiểu được tâm trạng một người song tịch, có hai quốc tịch nếu không sống trong hoàn cảnh của họ. Hôm qua nói chuyện với anh bạn gốc mễ, hỏi tối nay có xem trận Mexico- Anh quốc. Anh ta kêu có. Đến nhà họ hàng để xem cho vui.

AI làm thì phải


Hai cha con đi xem trận đấu giữa Nam Phi-Gia-nã-đại, gặp hai vợ chồng gốc Mễ lên xe buýt, một bận áo của đội tuyển Mễ tây Cơ và một bận áo đội tuyển Hoa Kỳ. Hỏi anh ta là nếu mễ Tây Cơ đá với Hoa Kỳ thì anh chọn bên nào. Anh ta cho biết không biết vì anh ta vui khi một đội tuyển thắng nhưng đồng thời cũng buồn vì đội kia thua. Anh ta hỏi mình nếu Việt Nam đá với Hoa Kỳ thì mình theo ai. Mình nói dễ vì nước tôi sinh ra đã bị mất trong lịch sử nên chỉ còn Hoa Kỳ và Pháp để ủng hộ. Anh ta nói nước Việt Nam vẫn còn. Mình nói đúng nhưng một nước khác xâm chiến, diệt bỏ nước tôi nên chịu. Tên thì như nhau, địa lý vẫn như nhau nhưng ký ức của tôi thì khác. Chán Mớ Đời 


Anh ta cho biết là sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ nhưng bố mẹ lại gốc Mễ. Ở nhà bố mẹ nói tiếng mễ, đúng hơn là phương ngữ của vùng họ sinh ra và lớn lên. Và anh ta trả lời bằng anh ngữ. Trang trí trong nhà là mễ, đặt thù, cơm ăn, xem truyền hình đài nói tiếng mễ. Nói chung ở nhà là anh ta là người Mễ. Nhưng khi ra đường anh ta ở Hoa Kỳ. Sống trong nền văn hoá mỹ, trường mỹ, tinh thần mỹ, chuyện tếu lâm mỹ, cãi nhau đều là mỹ, giá trị tinh thần đều là mỹ. Anh ta sống và lớn lên song song trong hai nền văn hoá Mễ và mỹ.


Khi anh ta nói về mễ tây Cơ, anh ta chỉ nói đến một nền văn hoá xa lạ mà gia đình tổ chức bữa tiệc hàng năm 2 lần. Anh ta về mễ nghỉ hè khi còn bé. Bố mẹ bận công ăn việc làm nên gửi về cho ông bà nội chăm sóc và học tiếng mễ. 90% họ hàng của anh ta đều ở mễ, họ khó có thể đến Hoa Kỳ nghỉ hè vì giấy tờ.


Cho nên sống tại Hoa Kỳ, mễ tây cơ không những là nguồn cội của anh ta. Những khuôn mặt, mái nhà, con đường làng, bạn bè, anh em họ hàng, những bữa ăn, những kỷ niệm, cãi vã, đám cưới, đám ma. Những kỳ nghỉ hè nhưng không phải là nghỉ hè thật sự mà anh ta sống một phần khác của cuộc đời anh ta. Tương tự như khi anh ta ở Hoa Kỳ, nơi chôn nhau cắt rún.


Hoa Kỳ là tuổi ấu thơ của anh ta, nơi anh ta có những người bạn thân nhất, tiếng nói mẹ đẻ, lối suy nghĩ, xứ sở đã xây dựng anh ta thành người. Nếu nói là Mexican-American thì không đúng 50/50. Nhưng có lẻ là 100% cả hai văn hoá.


Vấn đề là người ta muốn anh ta phải chọn lựa. Ở Hoa Kỳ, đa số kêu anh ta là người mễ, dù sinh ra tại đây. Anh ta có thể biết nhiều về Hoa Kỳ hơn những người phát chứng chỉ về tố chất mỹ. Ở Mễ tây cơ, anh ta được gọi là “Chicano”, một người từ Hoa Kỳ, gần như người ngoại quốc. Việt Nam mình gọi là Việt kiều. Anh ta sử dụng ngôn ngữ địa phương khó khăn hơn. 


Và anh ta lâm vào một trường hợp quái đản là anh ta không được xem là người Mỹ hoàn toàn đối với một số người Mỹ. Ở Mễ tây CƠ anh ta không hoàn toàn là người Mễ đối với một số người Mễ. Ở nhà anh ta là con trai của bố mẹ, với một nền giáo dục mễ tây cơ, ngoài đường anh ta là một người Mỹ với những luật lệ của nhà trường mỹ. Từ đó tạo ra một loại người đặc biệt song tịch. Với thời gian anh ta bắt đầu yêu mến cả hai quốc gia, chỉ trích cả hai theo tri thức của anh ta. Và anh ta ngưng nói với người Mễ là anh ta người mễ và tương tự không muốn cãi vã với người Mỹ về sự việc anh ta cũng là người Mỹ. Đúng hơn anh ta là Mexican-American. Đứng ở giữa gạch nối của hai nền văn hoá, không biết chọn lựa bên nào vì cả hai nền văn hoá không chấp nhận anh ta 100%. Đó là bản sắc của anh ta.


Có hai nền văn hoá, không phải là vấn đề cần phải giải quyết mà là tài sản văn hoá sở hữu cần được chập nhận. Nhưng sự việc không đơn giản như vậy vì đối với nhiều người Mễ, anh ta quá mỹ hơn và đối với người Mỹ thì anh ta quá mễ tây cơ. Anh ta là một sản phẩm của hai nền văn hoá, hai lịch sử, hai lối nhìn về giới quan. 


Nói chuyện với anh ta xong thì mình nghĩ về mấy đứa con của mình. Không biết chúng có sự trăn trở về bản thể, bản sắc của chúng hay không. Mình nghĩ thằng con có cố gắng tìm hiểu về cội nguồn nhưng con gái thì không để ý lắm. Thằng con thì thích gái gốc á châu còn con gái thì thích mỹ trắng hơn. Chả hiểu lý do. Có lần nó hỏi mình có ngại nếu nó lấy chồng da trắng. Mình nói nếu nó hạnh phúc là điều tiên quyết chớ lấy da vàng, không hạnh phúc mà ly dị bỏ nhau thì cũng bù trớt.


Có lần thằng con nói mình không giống như bố mấy đứa bạn gốc việt. Mình hỏi khác biệt ra sao. Nó nói không tương tác như người mỹ gốc Việt, uống rượu, thuốc lá nhất là có cái gì khó hiểu là suy nghĩ của mình không giống như người Việt nên mình ngọng. Có thể khi bé mình như anh bạn gốc Mễ, tuy sống tại Việt Nam nhưng lại học chương trình pháp ngữ nên tiếng Việt của mình lọng ngọng. Hôm đến Melbourne, gặp lại anh bạn học khi xưa ở trường Yersin Đà Lạt, anh ta nói khi xưa tụi mình đến tường học tiếng tây, tiếng Việt chỉ học có 2-4 giời mỗi tuần xem như sinh ngữ 1 rồi sau này học thêm anh ngữ là sinh ngữ 2, còn tiếng tây xem như ngôn ngữ chính.


 Sau này đi tây năm 18 tuổi nên càng không biết nhiều về văn hoá Việt Nam. Đời đưa đẩy sao mình đi làm kiếm cơm tại nhiều quốc gia nên từ từ bản thể của mình bị nhiễm với nhiều nền văn hoá khác nhau nên từ từ mình không còn đứng ở gạch nối Franco-Vietnamien như khi ở Việt Nam và Pháp mà lai lai thêm Ý Đại Lợi, Thuỵ Sĩ, Anh quốc rồi nay đến mỹ.


Chỉ biết mình là 100% là mình , lai đủ các nền văn hoá khác ở âu châu thì chịu. Người ta song tịch là đủ mệt rồi còn mình thì Tam-Tịch (Việt Nam, Pháp quốc và Hoa Kỳ). Chán Mớ Đời 



Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn  

kỹ nghệ ung thư da

 Ung thư da


Hôm qua nhắn tin bà hàng xóm, hỏi thăm tin tức ông chồng nằm nhà thương, bà ta cho biết chắc đợi qua đời. Ông ta cũng lớn tuổi rồi, đâu 80 tuổi, bị lọc thận nên mỗi ngày chả đi đâu chỉ nằm giường và bên cạnh phòng vệ sinh để đi tiểu. Ăn uống thì truyền qua ống. Rồi ông ta bị ngã, gãy xương chậu, vào nhà thương giải phẫu rồi nằm luôn đến nay. Được biết là 75% người Mỹ trên 65 tuổi chết vì bị ngã. Lý do là khi bị ngã, xương mềm khi về già, nên dễ bị gãy và khó lành nên chỉ nằm một chỗ rồi về thiên quốc.

Bác sĩ biết hút thuốc là có hại nhưng vẫn quảng cáo cho Camel vậy có đáng tin cậy

Có lần một chị bạn, bác sĩ nói với mình là người Mỹ sinh sống ở các vùng phía bắc, quanh năm mùa đông nên ít có mặt trời nên họ bị bệnh loãng xương khi về già. Còn nam Cali thì có ánh nắng mặt trời quanh năm nhưng người ta lại sợ ăn nắng nên khi ra đường lại trét lên người kem chống nắng, đầy hoá chất nên cũng thiếu sinh tố D. Chán Mớ Đời khi quen biết, bác sĩ nói rõ thêm về nghề nghiệp của họ. Mình có anh bạn quen, bác sĩ kể là bệnh nhân xem quảng cáo nên vào kêu mình kê toa thuốc quảng cáo giảm đau. Không kê thì họ đi bác sĩ khác. Thôi kệ kê cho họ không lại mất khách hàng.


Nghiên cứu cho biết là ánh sáng mặt trời rất cần thiết cho sức khoẻ, và nếu tránh phơi nắng mỗi ngày sẽ khiến gia tăng gấp đôi tỷ lệ qua đời và bị ung thư. Ung thư da phổ biến nhất tại Hoa Kỳ, đưa đến tình trạng khuyên tránh nắng. Vấn đề là ung thư da liên kết với sự thiếu ánh nắng mặt trời. Trong khi đó kỹ nghệ da liễu, được hổ trợ với quảng cáo, trở thành ngành y khoa được trả lương cao nhất. Hàng tỷ mỹ kim chi tiêu cho hàng năm nhưng số người Mỹ chết vì ung thư da vẫn không thay đổi.  Chán Mớ Đời 




Vì trị liệu ung thư da rất hốt bạc, nên ngành da liễu tung hô rất nhiều về ánh nắng mặt trời làm cháy da và dấu các phương cách chữa trị ung thư da hữu hiệu ít tiền. Vợ mình cứ lo ngại bắt mình trét kem chống nắng nhưng không thích. Lý do là khi có ánh nắng mặt trời, mình cảm thấy vui vẻ khiến mạch máu giãn nở. Nói chung mỗi ngày không ra nắng là mình khó chịu. Phải cần 20 phút để ánh nắng mặt trời thấm qua da để được hormone sử dụng tạo thành sinh tố D. Vợ mình nghe ai nói là phải xoa kem tránh nắng vì sợ mình bị ung thư.


Có ông bác sĩ kể khi còn học trường y khoa, dù đã hiểu rõ những lợi ích của ánh nắng mặt trời, ông ta ngạc nhiên trước thái độ bài trừ gay gắt của các bác sĩ da liễu đối với ánh sáng mặt trời. Bệnh nhân liên tục được cảnh báo phải tránh nắng; thậm chí ở những vùng vĩ độ cao, nơi người dân thường mắc chứng rối loạn cảm xúc theo mùa. Các bác sĩ da liễu còn yêu cầu sinh viên phải bôi kem chống nắng và che chắn kín mít cơ thể ngay cả khi ở trong nhà. Khiến ông ta đã thay đổi quan điểm về ngành y khoa. Ở Việt Nam người che nắng vì muốn trắng như Ba Tây.


Ông bác sĩ kể tiếp suốt cuộc đời y-sĩ, ông ta nhận thấy kỹ nghệ y khoa, luôn luôn khuyến khích người ta thực hiện các hoạt động có lợi cho sức khoẻ mà thường không ai làm như ngưng hút thuốc, uống rượu hay tập thể dục. Khuyến khích các sinh hoạt có hại cho sức khoẻ giúp kỹ nghệ làm tiền như ăn thực phẩm chế biến hay uống bú xua la mua các thuốc gây hại. Hay chống các sinh hoạt lành mạnh mà thiên hạ dễ thực hiện như tắm nắng, ăn trứng, bơ và sữa tươi.



Phần lớn vấn đề này dường như bắt nguồn từ lịch sử của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (AMA). Vào năm 1899, tổ chức này đang gặp khó khăn tài chánh, đã vực dậy nhờ việc cấp con dấu chứng nhận AMA cho các nhà sản xuất chỉ cần công khai thành phần sản phẩm và quảng cáo trên các ấn phẩm của hiệp hội. Chiến lược này đã giúp lợi tức quảng cáo của AMA tăng gấp năm lần và số lượng bác sĩ là thành viên tăng gấp chín lần chỉ trong vòng một thập niên. Chẳng hạn, AMA từng tích cực khuyến khích việc hút thuốc lá, ngay cả khi đã biết rõ tác hại nguy hiểm của nó. Xem bản quảng cáo khi xưa trước khi công ty Philip Morris bị thưa kiện và bị phạt đền tiền cho nạn nhân. Ai buồn đời thì xem đường dẫn: https://www.huffpost.com/entry/how-the-ama-got-rich-powe_b_6103720


Sau đó, AMA đã thâu tóm quyền kiểm soát ngành y khoa bằng cách thành lập một hội đồng giáo dục y khoa chung; hội đồng này cho phép họ trở thành cơ quan kiểm định quốc gia đối với các trường y khoa, qua đó thực tế đã loại bỏ việc giảng dạy các phương pháp y học cạnh tranh như vi lượng đồng căn (homeopathy), nắn chỉnh xương khớp (chiropractic), liệu pháp thiên nhiên (naturopathy) và ở mức độ ít hơn các liệu pháp chỉnh xương (osteopathy), bởi các tiểu bang thường từ chối cấp giấy phép hành nghề cho sinh viên tốt nghiệp từ những trường bị xếp hạng "thấp".


Tiếp đó, AMA củng cố tư thế độc quyền này bằng cách vận động truyền thông quảng bá rộng rãi các chiến dịch chống lại "y học lang băm" (ví dụ: các phương pháp điều trị mà họ không thể mua được quyền sở hữu) và huy động FDA hoặc FTC hành động chống lại các đối thủ cạnh tranh. Hệ quả là nhiều đổi mới y học đáng chú ý đã bị xóa bỏ khỏi lịch sử. Ngày nay, có nhiều bác sĩ hay khoa học gia đi mò lại các nghiên cứu đã bị chôn vùi từ lâu bởi Hiệp Hội Y khoa Hoa Kỳ. Điển hình là có bác sĩ khi xưa đã chữa bệnh ung thư với liều lượng cao sinh tố C nhưng sinh tố C thì các công ty dược phẩm không có bằng sáng chế nên tìm cách dấu đi.



Hôm nay nói chuyện với một anh quen về thiếu ánh nắng khiến cơ thể bị loãng xương. Thì một anh quen kêu anh ta tìm trên Gemini thì đâu có vụ này. Đâu phải một cuốn sách có thể đúng. Mình chỉ biết trả lời là tự do ai muốn tin gì thì tin. Gemini, AI đều sử dụng rất nhiều tài liệu do kỹ nghệ y khoa và dược khoa phát hành, quảng cáo bán thuốc và thực phẩm của họ. AI chỉ nói sơ sơ vì sợ bị thưa kiện này nọ.


https://www.researchgate.net/profile/Pierre-Kory-2#:~:text=Background%20We%20have%20previously%20demonstrated,(COVID%2D19)%2C%20irrespective%20of%20the%20regularity%2C


Điển hình là bác sĩ Pierre Kory, điều trần trước thượng viện về sử dụng ivermectin để trị chữa Covid-19, ông ta bị truyền thông và đồng nghiệp lên án. Giáo sư William B. Grant, cho rằng sự việc đã bị đánh phủ đầu khi các nghiên cứu về sinh tố D mấy thập niên về trước. Ai buồn đời đọc các thông tin bị định hướng bởi các công ty dược phẩm. https://www.ucs.org/resources/disinformation-playbook


Khi đọc những tài liệu này thì mới hiểu lý do xã hội ngày nay bị chia rẽ vì các truyền thông, hay những công ty , đúng hơn kỹ nghệ làm tiền, cố gắng tung tin thất thiệt, định hướng dư luận. Để mọi người chửi bới nhau nhưng không biết chính mình bị xỏ mũi. Đây là cả hai bên.


Một trong những liệu pháp lâu đời và đã được kiểm chứng trong y học là tiếp xúc với ánh nắng mặt trời; phương pháp này từng điều trị hiệu quả bệnh cúm năm 1918, bệnh lao và nhiều căn bệnh khác. Thành công của việc tắm nắng thậm chí còn tạo tiền đề cho sự ra đời của liệu pháp chiếu tia cực tím vào máu.


Xét đến tính an toàn, hiệu quả, khả năng tiếp cận miễn phí và việc không có các nhóm vận động hành lang bảo vệ nó, hoàn toàn có lý do để tin rằng những thế lực muốn độc quyền ngành y khoa sẽ tìm cách hạn chế công chúng tiếp cận liệu pháp này. Chiến dịch bài trừ ánh nắng mặt trời của ngành y tế đã thành công đến mức nhiều người không còn nhận thức được những lợi ích của nó, bao gồm:


1. Sức khỏe tinh thần: Ánh nắng mặt trời đóng vai trò thiết yếu đối với sức khỏe tinh thần, đặc biệt là trong việc cải thiện các tình trạng như rối loạn cảm xúc theo mùa; tuy nhiên, lợi ích của nó còn rộng hơn thế, bởi việc tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo (không tự nhiên) sẽ làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Nghe nói những người ở các vùng mưa nhiều như tiểu bang Maine, Washington,… mùa đông te tua, bị trầm cảm rất nhiều. Ai có tiền thì trốn đông, xuống miền năm khi mùa đông đến.

2. Phòng ngừa ung thư: Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn đã phát hiện ra rằng phụ nữ tiếp xúc nhiều với tia UVB từ ánh nắng mặt trời có tỷ lệ mắc ung thư vú thấp hơn một nửa, và nam giới cũng có tỷ lệ tử vong do ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn một nửa so với nhóm ít tiếp xúc. Mức giảm 50% này vượt xa hiệu quả của các phương pháp phòng ngừa và điều trị hiện hành. Tương tự, người ta cũng nhiều lần ghi nhận rằng ánh sáng nhân tạo làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh ung thư.

3. Tuổi thọ và sức khỏe tim mạch: Một nghiên cứu tiến cứu kéo dài 20 năm trên 29,518 phụ nữ Thụy Điển cho thấy những người tránh ánh nắng mặt trời có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 60% (và cao hơn 130% so với nhóm tiếp xúc nhiều nhất với ánh nắng). Đáng chú ý là những người hút thuốc nhưng có tiếp xúc với ánh nắng mặt trời lại có nguy cơ tử vong tương đương với những người không hút thuốc nhưng lại tránh ánh nắng; điều này cho thấy lợi ích lớn nhất của việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời chính là giảm thiểu nguy cơ tử vong do các bệnh tim mạch.

Đọc tài liệu bên pháp cho thấy nghiên cứu nào về việc sử dụng kem chống nắng đưa đến bệnh ung thư da đưa đến ung thư. Nhớ khi xưa ra biển là mấy cô đầm đi chung trét kem chống nắng như ba tây

Viết đến đây nhớ dạo covid-19, các nước bắt dân chúng ở trong nhà, trong khi Thuỵ điển thì cho thiên hạ ra đường, phơi nắng mệt thở. Xứ họ ít người chết vì covid. Kinh tế không thất thoát.


Theo Viện Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology), ung thư da là loại ung thư phổ biến nhất tại Hoa Kỳ; các ước tính hiện tại cho thấy cứ năm người Mỹ thì có một người sẽ mắc ung thư da trong suốt cuộc đời. Mỗi ngày, có khoảng 9.500 người tại Hoa Kỳ được chẩn đoán mắc ung thư da.


Viện nhấn mạnh rằng tiếp xúc với tia cực tím (UV) là yếu tố nguy cơ gây ung thư da có thể phòng tránh được nhiều nhất. Họ khuyên mọi người nên tránh sử dụng giường tắm nắng nhân tạo và bảo vệ da khi ở ngoài trời bằng cách tìm bóng râm, mặc quần áo che chắn và thoa kem chống nắng phổ rộng có chỉ số SPF từ 30 trở lên. Tổ chức Skin Cancer Foundation cho biết cứ mỗi giờ lại có hơn hai người tử vong vì ung thư da tại Hoa Kỳ, một con số nghe có vẻ đáng lo ngại nhưng xét kỹ lại thì:


Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) là loại ung thư da phổ biến nhất, chiếm 80% các ca bệnh, với khoảng 2,64 triệu người Mỹ được chẩn đoán mỗi năm. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời, da sáng màu và tiền sử gia đình. BCC thường xuất hiện ở những vùng da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng như vùng mặt.


BCC hiếm khi di căn và có tỷ lệ tử vong gần như bằng 0%, nhưng lại thường xuyên tái phát (tỷ lệ từ 65% đến 95%) sau khi được loại bỏ. Phương pháp phẫu thuật cắt bỏ thông thường thường không giải quyết được các nguyên nhân gốc rễ, dẫn đến việc phải phẫu thuật nhiều lần và nguy cơ gây biến dạng cơ thể. Mặc dù các khối u BCC có thể phát triển lớn nếu không được điều trị, chúng không gây nguy hiểm tức thì. Việc điều trị là cần thiết nhưng không mang tính cấp bách. Các liệu pháp thay thế có thể điều trị hiệu quả những khối u BCC lớn mà không cần đến phẫu thuật gây biến dạng.


Vào những năm 1980, da liễu là một trong những chuyên khoa ít được ưa chuộng nhất trong ngành y (ví dụ: bác sĩ da liễu thường bị gọi là "người nặn mụn"). Tuy nhiên, hiện nay, da liễu lại là một trong những chuyên khoa được khao khát nhất; bác sĩ da liễu có thu nhập gấp 2-4 lần so với bác sĩ thông thường nhưng lại có lối sống ít căng thẳng hơn nhiều. Không phải trực nhà thương.


Một bài viết trên blog của bác sĩ da liễu David J. Elpern, M.D. cuối cùng đã giải thích chuyện gì đã xảy ra: Trong suốt 40 năm qua, tôi đã chứng kiến ​​những thay đổi này trong chuyên ngành của mình và cảm thấy thất vọng trước sự miễn cưỡng của các đồng nghiệp trong việc nhìn nhận vấn đề. Xu hướng này bắt đầu vào đầu những năm 1980, khi Viện Da liễu (AAD) huy động hơn 2 triệu đô la từ các thành viên để thuê một công ty quảng cáo nổi tiếng tại New York nhằm nâng cao nhận thức và sự coi trọng của công chúng đối với chuyên ngành của chúng tôi. Các chuyên gia quảng cáo này đã đề xuất việc "giáo dục" công chúng rằng bác sĩ da liễu là những chuyên gia về ung thư da chứ không chỉ là "người nặn mụn"; và thế là Ngày hội Tầm soát Ung thư Da Quốc gia miễn phí đã ra đời thông qua một tuyên bố của Tổng thống vào năm 1985.


Các đợt tầm soát này đã làm gia tăng nỗi lo ngại của công chúng về ung thư da, dẫn đến việc thực hiện vô số các thủ thuật đắt đỏ nhưng mang lại giá trị thấp để điều trị ung thư da và dày sừng ánh sáng (AK). Đồng thời, các bác sĩ giải phẫu bệnh cũng mở rộng định nghĩa về u hắc tố (melanoma), dẫn đến hiện tượng "sai lệch chẩn đoán" (diagnostic drift) làm tăng tỷ lệ mắc u hắc tố một cách sai lệch, trong khi tỷ lệ tử vong vẫn giữ nguyên ở mức của những năm 1980. Song song đó, các loại ung thư da không phải u hắc tố đang bị điều trị quá mức bởi một đội ngũ đông đảo các bác sĩ phẫu thuật vi phẫu (micrographic surgeons); họ thường điều trị những tổn thương ung thư da vô hại bằng các ca phẫu thuật xâm lấn mạnh tay không cần thiết và mang lại lợi nhuận cao.


Một bài báo khoa học xuất bản năm 2021 đã cung cấp thêm bối cảnh cho những nhận định của Tiến sĩ Elpern: Các hoạt động tầm soát ung thư da ở cấp độ cộng đồng đã bắt đầu từ những năm 1970. Chương trình tầm soát ung thư da quy mô toàn quốc đầu tiên do Viện Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology) khởi xướng vào năm 1985, sau khi tỷ lệ mắc và tử vong do u hắc tố ác tính (melanoma) gia tăng và thu hút nhiều sự chú ý vào đầu thập niên 1980. Trong những năm đầu triển khai chương trình, Tổng thống Ronald Reagan đã ký các văn bản công bố "Tuần lễ Quốc gia về Phòng ngừa và Phát hiện Ung thư Da" cũng như "Tuần lễ Phát hiện và Phòng ngừa U hắc tố/Ung thư Da dành cho Người cao tuổi Hoa Kỳ"; đồng thời, quy trình khám toàn bộ bề mặt da đã trở thành tiêu chuẩn vàng trong tầm soát ung thư da. Bài báo này cũng đề cập rằng chính phủ Hoa Kỳ từ lâu đã tỏ ra rất hoài nghi về giá trị của các đợt tầm soát này, và ngành da liễu đã phải liên tục nỗ lực vận động tìm giải pháp để vượt qua rào cản đó. Có thể họ đã cúng tiền cho quỹ ứng cử nên phải trả nợ đời.


Nhận thức ngày càng cao của công chúng vốn bị thúc đẩy bởi nỗi lo sợ về tác hại của việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời đã dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng các ca tầm soát và chẩn đoán ung thư da. Song hành với quy trình thu hút bệnh nhân quy mô lớn này là sự mở rộng đáng kể của phương pháp phẫu thuật vi phẫu Mohs (Mohs micrographic surgery), một dịch vụ mang lại lợi nhuận khổng lồ và được quảng bá là tiêu chuẩn vàng trong điều trị ung thư da nhờ độ chính xác cũng như hiệu quả bảo tồn mô lành. Tuy nhiên, nhiều ý kiến ​​chỉ trích cho rằng phẫu thuật Mohs thường bị lạm dụng vì động cơ tài chính thay vì nhu cầu lâm sàng thực sự, qua đó góp phần làm gia tăng gánh nặng chi phí y tế (ví dụ: tỷ lệ sử dụng phẫu thuật Mohs ở nhóm đối tượng hưởng bảo hiểm Medicare tại Hoa Kỳ đã tăng 700% trong giai đoạn 1992–2009; riêng năm 2012, tổng chi phí chi trả cho các ca phẫu thuật Mohs đã vượt mốc 2 tỷ USD). Một anh bạn bác sĩ cho biết là bác sĩ lạm dụng việc scan với máy MRI, CT,..đủ trò để làm tiền dù không cần thiết. Lưu ý: các bệnh nhân gặp biến chứng sau khi thực hiện những ca phẫu thuật này.


Xu hướng thương mại hóa trong ngành da liễu càng trở nên mạnh mẽ hơn khi các công ty vốn cổ phần tư nhân (private equity firms) gia nhập lĩnh vực này. Các công ty này thâu tóm nhiều phòng khám da liễu và đôi khi sử dụng nhân sự không phải là bác sĩ để tối đa hóa lợi nhuận. Xu hướng này làm dấy lên lo ngại về chất lượng chăm sóc y tế, với các báo cáo về tình trạng chẩn đoán sai và điều trị quá mức, đặc biệt là đối với những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao sống tại các viện dưỡng lãomđến mức tờ *New York Times* đã thực hiện một cuộc điều tra vào năm 2017 về ngành công nghiệp mang tính trục lợi này.


Hơn nữa, sự chuyển dịch sang các mô hình chú trọng lợi nhuận trong ngành da liễu đã khơi dậy những tranh luận về đạo đức trong cộng đồng y khoa. Một số bác sĩ da liễu đã bày tỏ lo ngại về việc biến các phương pháp điều trị ung thư da thành hàng hóa thương mại, cũng như sự mai một của mối quan hệ truyền thống giữa bác sĩ và bệnh nhân, thay vào đó là những tương tác mang nặng tính giao dịch mua bán. Bất chấp những thách thức này, da liễu vẫn là một lĩnh vực sinh lời cao, thu hút cả giới chuyên môn y tế lẫn các nhà đầu tư đang tìm kiếm lợi nhuận từ các dịch vụ chăm sóc da.


Kết quả là, nhiều người đã trở thành nạn nhân của những hành vi trục lợi này. Ví dụ, nam diễn viên hài nổi tiếng Jimmy Dore gần đây đã đề cập đến "Vụ lừa đảo lớn trong ngành da liễu" (Great Dermatology Scam) sau khi nhận ra chính mình cũng từng là nạn nhân của chiêu trò này: Sau khi Jimmy Dore đưa tin về vấn đề này, câu chuyện đã lan truyền mạnh mẽ, đã thu hút từ 5 đến 10 triệu lượt người xem. Vài tuần sau đó, hai cuộc khảo sát được công bố đã làm nổi bật tình trạng "đại dịch" lơ là việc chống nắng; tờ New York Times (như một thói quen cố hữu) đã ngay lập tức đưa tin về sự kiện này. Ai buồn đời xem video này.


https://lloydmillerus.substack.com/p/dermatologys-huge-skin-cancer-scam

Vì đây là một ví dụ điển hình của kiểu tuyên truyền y tế thường thấy. Xin đơn cử hai cuộc khảo sát mới cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: Giới trẻ dường như đang lơ là các biện pháp bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời. 14% người trưởng thành dưới 35 tuổi tin vào quan niệm sai lầm rằng việc thoa kem chống nắng hàng ngày có hại hơn so với việc để da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Giới trẻ thường không nhận biết được các dấu hiệu tổn thương do ánh nắng gây ra cũng như cách phòng ngừa hiệu quả nhất. Giới trẻ ngày nay, học cao hơn và có sự hiểu biết, tìm kiếm tài liệu đọc, không như bố mẹ chúng.


Tia cực tím (UV) dù từ giường tắm nắng hay ánh nắng trực tiếp đều có thể gây hại cho da và dẫn đến ung thư da, một căn bệnh có thể gây tử vong. Các chuyên gia cho rằng thế hệ Gen Z đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi những thông tin sai lệch về kem chống nắng và ung thư da đang lan tràn trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok. Hãy thoa kem chống nắng một cách hào phóng và thoa lại nhiều lần. Tia UV có thể gây hại cho da ngay cả khi trời nhiều mây hoặc se lạnh, vì vậy các chuyên gia khuyên nên sử dụng kem chống nắng hàng ngày.


Tương tự, do sự chú ý của công chúng gần đây đối với một nghiên cứu năm 2023 cho rằng kem chống nắng làm tăng nguy cơ tử vong vì ung thư da, một chiến dịch truyền thông tương tự đã xuất hiện; nhà báo điều tra Sharyl Attkisson đã tóm tắt rất xác đáng về chiến dịch này trong ngày hôm nay: Với số tiền khổng lồ đang được chi ra để chấm dứt ung thư da, người ta hẳn sẽ kỳ vọng vào một số kết quả. Nhưng giống như nhiều khía cạnh khác của ngành kỹ nghệ ung thư, điều đó đã không xảy ra. Thay vào đó, ngày càng nhiều trường hợp ung thư (trước đây được coi là lành tính) được chẩn đoán, nhưng nhìn chung, tỷ lệ tử vong không thay đổi đáng kể.


Bằng chứng rõ ràng nhất cho điều này đến từ một nghiên cứu cho thấy gần như toàn bộ sự gia tăng "ung thư da" là do u hắc tố giai đoạn 1 (loại hiếm khi gây ra vấn đề và các tác giả cho rằng đó là do sự sai lệch trong chẩn đoán chứ không phải là sự gia tăng thực sự): một nghiên cứu khác minh họa chính xác những gì mà cuộc chiến chống ung thư da của chúng ta đã đạt được


Ngành da liễu cần một "kẻ phản diện" để biện minh cho mô hình kinh doanh của mình, và họ đã chọn ánh mặt trời. Kết quả là họ thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ, trong khi chúng ta phải gánh chịu hậu quả khi bị tước đi một trong những nguồn dưỡng chất thiết yếu nhất đối với sức khỏe. Tuy nhiên, dù những chiêu trò trục lợi này đã diễn ra trót lọt suốt nhiều thập kỷ, cục diện nay đã thay đổi.


Đại dịch COVID-19 đã phơi bày lòng tham của ngành y tế một cách rõ ràng đến mức không thể ngó lơ, khiến công chúng bắt đầu đặt dấu hỏi về những hành vi vốn dĩ chưa từng bị chất vấn suốt bao năm qua. Cuộc chiến phi lý của ngành da liễu chống lại ánh mặt trời đã trở thành chủ đề nóng, thường xuyên được thảo luận trong cộng đồng sức khỏe và bị báo chí chính thống lên án mạnh mẽ. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn