Chiếc xe màu Đỏ

 Chiếc xe màu đỏ

Nhớ hồi đi học mua nhà, thầy bảo mua xe gì thì thấy xe đó nhiều. Mua nhà cho thuê thì thấy nhà cho thuê. Mình không hiểu lắm. Khi mua xe chở con nhỏ, mấy đứa con cứ kêu bố chỉ xe Dodge như xe mình. 20 năm sau đọc sách “Chiếc xe màu đỏ” mới thấy đúng. Giá như mình không ngu lâu dốt bền thì giờ đã giàu. Chán đời.

Sách giải thích khi quyết định mua xe màu đỏ, trước đó chúng ta chả để ý xe màu đỏ, nhưng sau khi mua chạy thì thấy toàn xe màu đỏ. Con mình cũng vậy, chỉ thấy xe Dodge giống xe mình.

Nhà Phật gọi là nghiệp kiếp trước, khoa học gọi là “Baader-Meinhof Phenomenon” hay “Frequency Illusion”. Não bộ lọc bỏ hầu hết thông tin xung quanh. Nhưng khi điều gì đó quan trọng với mình, nó sẽ gỡ bỏ bộ lọc. Mình bắt đầu thấy nó ở khắp nơi. Baader-Meinhof là nhóm khủng bố người đức khi mình còn ở âu châu, chuyên cướp ngân hàng bắt cóc thiên hạ, chống lại chủ nghĩa tư bản. Sau bị bắt nên chính phủ sợ họ trốn thoát nữa nên giúp họ tự tử trong tù.

Điều này không chỉ xảy ra với xe cộ. Nó xảy ra với cơ hội, ý tưởng, thành công, và cả cảm xúc. Mình tập trung vào điều gì thì thấy nhiều hơn. Thế giới của mình thay đổi dựa trên những gì mình chọn để ý. Nay mình mới hiểu, nếu anh ghét Dân Chửi thì đâu đâu anh đều thấy Dân Chửi, còn chị ghét Mà-Ga thì đâu đâu cũng thấy Mà-Ga tha hồ chửi nhau. Tất cả đều đúng cả. Vì INternet làm tiền nên kỹ thuật số sẽ bơm các tin tức hạp nhãn với người đọc nên chúng ta cần đọc tin tức phía bên kia chiến tuyến như mình khi xưa hay nghe đài Hà Nội ban đêm. Hay ngày nay đọc sách báo của Hà Nội để hiểu thêm.

Tại sao lại vậy? Vì một phần của não bộ gọi là “Reticular Activating System (RAS)”, nó hoạt động như người gác cổng, lọc bỏ hàng triệu thông tin đến não mỗi giây. Bộ phận này quyết định cái gì quan trọng và cái gì không nên để ý. Như chúng ta có thể nghe tiếng ai đó gọi tên mình trong đám đông ngoài ra thì bỏ ngoài tai. Một người Mà-Ga sẽ rung động trước một tin dù là fake News nói về ông Trump, trong khi một người theo Dân Chửi thì không tin hình ảnh tổng thống Clinton, Obama tuyên bố phải trục xuất người di dân lậu,…

Điển hình khi mua xe xong thì mình và con của mình thấy rất nhiều xe giống xe mình mới mua. Trước đó chả để ý gì cả. Những người cứ để ý đến tiêu cực thì cuộc đời họ cứ thấy toàn tiêu cực xung quanh mình. Ai khen cái áo của mình đẹp, thay vì cảm ơn lại tự hỏi bà này nói như vậy nghĩa là gì, chê áo mình hay nói Kháy này nọ. Còn ai chửi mình thì cứ nghĩ Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen là xong, chả để ý. Lý do là người chửi trên mạng nên chả biết họ là ai. Mà ngay người mình biết có chửi mình cũng nhăn răng ra cười. Lý do từ nhỏ mình đã được bạn bè thầy cô kêu là ngu, quen bị chửi ngu từ bé nên mình chấp nhận. Xong om

Điểm hay là chúng ta có thể thay đổi RAS. Chúng ta có thể định hướng, lập trình não bộ cho chúng ta biết cơ hội, giải pháp thay vì chỉ nhìn thấy vấn đề và thất bại. Đây là cách những người thành công tạo ra vận may cho chính họ.

Điển hình, chúng ta có một ý mở tiệm nail hay bán bún bò làm giàu, thì đã có nhiều người đã làm khắp Bolsa. Chúng ta nghĩ nên học những điều gì mới thì nảy ra khắp nơi. Chúng ta bị vợ chửi, lại khiến mọi việc xung quanh mình làm mình điên thêm. Đó là sự vận hành của RAS. Đa số trong chúng ta để RAS kiểm soát chúng ta. Chúng ta cứ nghĩ đến lo sợ, thất bại, và nghi ngờ và não bộ lại càng cho ta thấy các tiêu cực khác nữa. Trong khi đó những người thành công huấn luyện não bộ chú tâm vào cơ hội, thay đổi và cách thay đổi, phương án.

Mình lấy thí dụ, khi mới bắt đầu học nghề mua nhà cho thuê. Đồng chí gái kêu tiền đâu mà mua, rồi lại nghe họ hàng thân hữu đã có định kiến về mình là bất tài, ngu dốt. Họ kêu thằng đó ngu, nhà đang xuống mà chạy đi mua nhà (1995). Mình thuộc dạng ngu lâu dốt bền. 

Như khi xưa, mình nói muốn đi du học, bạn bè, họ hàng kêu ngu mà đòi lên trời rồi họ cười. Trời ị trúng đầu, mình đậu cao nên nạp đơn du học lại khiến bạn học lắc đầu. Rồi trời ị trúng đầu thêm một phát nữa, mình được học bổng đi tây. Bạn bè họ hàng kêu thằng này qua Tây khá lắm là đậu bằng nhảy đầm, Qua tây, Sàigòn mất thiên hạ kêu mình đi học nghề sửa ống nước nhưng mình cứ đâm đầu đi học, 6 năm sau ra trường với bằng thạc sĩ nên thiên hạ chửi thề. Bạn học khi xưa, bỏ học đi làm rất nhiều, uống rượu hút thuốc lá nhiều nên có người chết sớm.

Rồi mình mò đi mua nhà rẻ, được người ta cho vay. Như nhà của ông John, bác sĩ, ông ta đổi lại thành khu thương mại để mở văn phòng bác sĩ. Về hưu, ông ta bán nhưng chả có thằng nào mua cả năm trời vì nhà ở không được mà làm ăn buôn bán cũng không. Mình thấy đây là cơ hội nên hỏi mua, ông ta đồng ý bán và mình lên thành phố xin đổi qua vùng dân cư. Mình giải quyết được vấn đề mà ít ai nghĩ đến. Xong om

Ngày nay, họ hàng thân hữu kêu ông Sơn, (ông nghe chớ không phải thằng như xưa) hên vì mua nhà khi nhà xuống, lại kêu đồng chí gái hên lấy được mình. Mình đi kỵ giỗ bên vợ, nay được thiên hạ tới chào hỏi, bắt tay như tây đầm, chớ khi xưa chả có ai hỏi một câu. Chán Mớ Đời 

Tương tự khi mình muốn leo núi, thiên hạ cứ kêu già rồi không nên bú xua la mua. Mình thì thiên hạ càng nói mình càng muốn làm thêm. Thế là tập luyện đi leo Kilimanjaro, Đỉnh Whitney, Machu Pechu đủ trò. Năm ngoái buồn đời, mình đi bộ hành hương bên Ý Đại Lợi, ngày 30-40 cây số suốt 2 tuần lễ, vẫn tĩnh bơ con cà cuống.

Khoa học giải thích là não bộ chúng ta có “neuroplasticity”, nghĩa là có thể tự điều chỉnh dựa trên những gì chúng ta chú tâm vào. Thí dụ, chính phủ Trump ra lệnh trục xuất di dân, mình mò xem các công ty có nhà tù tạm cho chính phủ thuê để mua cổ phiếu thay vì chửi bới bú xua la mua trên mạng. Thấy lạm phát thì đi mua bạc hồi một lượng có $15, nay lên $100. Có chửi cũng chả thay đổi sự việc, mình nông dân nên khi mở mồm là thiên hạ chửi rồi, ngu biết gì mà nói. Nên nhớ các nhà tù này được thành lập từ lâu, được các chính quyền Bush, Obama, Trump, Biden mướn.

Chúng ta càng nghĩ đến một vấn đề nào, thì các neuro tạo dựng các con đường chỉ dẫn về điều đó. Tư tưởng của chúng ta tạo dựng hiện thật. Điển hình người Mà-Gà thì chỉ đọc tin tức khen ông Trump, còn người theo Dân Chửi thì chỉ đọc tin tức, chửi bới ông Trump. Chúng ta không thể kết luận là Ma-Ga là sai, ngu dốt tương tự Dân Chửi là hèn này nọ. Thế giới này do bọn nhà giàu nắm đầu nên chúng tạo ra mấy chuyện để thiên hạ chửi nhau để quên kinh tế đang xuống, sa thải nhiều, tiệm đóng cửa nhiều. Kinh tế rất te tua, nhất là Cali. Đừng nghe tin tức của chính phủ cứ đi vòng vòng sẽ thấy. Hôm kia mình ghé góc đường Brookhurst và Westminster, tiệm 99 Cents đóng cửa, bãi đậu xe to đùng, khiến mấy tiệm bên cạnh điều hiêu thấy rõ. Qua mấy chỗ tiệm Rite Aid, Walgreens đóng cửa sẽ thấy te tua hơn.

Nếu chúng ta tìm kiếm về sự biết ơn, RAS sẽ chỉ cho chúng ta nhiều sự việc để biết ơn, sẽ thay đổi cách nhìn của chúng ta về cuộc đời. Sáng đi tập Đông Phương Hội, mình mở nghe ông sư giảng về kinh phật giáo, giúp suốt ngày mình hướng thiện, biết ơn đời, ơn đồng chí gái, ơn mẹ, em út, ơn dân chửi, ơn ma-ga, bú xua la mua.

Chớ sáng sớm, thức dậy mình mở mạng xã hội, xem tin fake News rồi chửi bới đủ trò, cả ngày não bộ sẽ làm cho mình tiêu cực, và cuộc đời bực mình.

Do đó họ khuyên chúng ta nên có những mục đích rõ ràng, nhìn về sự thành công của chúng ta hàng ngày, tập trung vào thực hiện giấc mơ của chúng ta, biết ơn những người giúp chúng ta, nhất là quen với những người có đầu óc tích cực, tiến bộ. Và não bộ sẽ làm mọi việc khác. Thay đổi chú tâm để thay đổi cuộc đời mình tích cực hơn.

Lên mạng xã hội thấy ai chụp hình cả gia đình, con cháu đang ăn uống thì chúc phúc cho họ thay vì chửi bới hay chê bai. Thấy ai quen đi chơi đây đó chụp hình, chúc phúc cho họ thay vì ganh tỵ. Phải mừng cho họ gặp lại thân hữu, họ hàng hay anh em. Khi đầu óc mình hướng thiện thì tự nhiên cuộc đời mình thay đổi. Điển hình khi xưa bị mấy cô đá lên đá xuống, mình chúc phúc cho họ được tên nào vớt, cuộc đời họ sẽ sung sướng hơn, có người chăm sóc nên phát hiện ra mối tình hữu nghị của đồng chí gái. Chớ dạo đó mình căm thù đàn bà là ngọng rồi, xung quanh chỉ thấy toàn đàn bà phản bội. Mình phải hiểu mình không có lương cao thì mấy cô muốn cuộc sống của họ bền vững. Đi chơi với mình cho vui trong khi đợi một hoàng tử đạt tiêu chuẩn của họ đến rước.

Lý thuyết chiếc xe màu đỏ không chỉ đơn thuần là việc nhìn thấy những chiếc xe; mà nó còn nói về việc nhìn thấy một thực tế quyền lực mới, nơi suy nghĩ của chúng ta định hình thế giới của chúng ta, và thành công chỉ là sự thay đổi trong cách nhìn nhận vấn đề.

Mình nhớ công ty cho mình đi học một Seminar do công ty ông Steven Covey hướng dẫn cách thành lập mục tiêu trong đời và quan trọng nhất là 4 quadrant . Mình tuân theo nên làm mục tiêu để về hưu này nọ. Mỗi ngày mình mở cuốn sổ ra để đọc lại các mục đích làm chồng, làm cha, làm con, làm phật tử,… mỗi ngày chỉ làm một chút như sáng thức giấc mi trên trán mụ vợ đang say sưa ngủ. Có lẻ mụ vợ không biết nhưng mình biết, kể chuyện cổ tích cho con mỗi đêm trước khi chúng đi ngủ, viết thư cho ông bà cụ, đọc 1 trang kinh Pháp Hoa,…

Thằng con hôm trước mình kể chuyện xe màu đỏ thì nó nhớ. Mình nói nó thấy vụ bố gặp bà mướn tiệm của mình, dọn ra , việc đầu tiên là chúc mừng bà ta về hưu, rồi hỏi han mới biết bà ta muốn dọn ra khỏi Cali thì mình hỏi căn nhà đang ở làm gì thì bà ta kêu bán. Mình nói bán cho mình và 2 ngày sau hai cha con đến nhà bà ta gặp ông chồng làm giấy tờ mua. Mình nói thằng con, khi mình chú ý điều kiện hoá não bộ của mình thì chỉ thấy cơ hội. Còn nếu chú trọng được người đời khen mình là ma gà hay Dân chửi thì mất thời gian vì chả đem lại lợi lộc gì cho mình và thời gian là những gì mình không thể tái sinh được. 

Cuộc đời mình là nông dân thì chăm chú trồng cây bơ cho ra trái tốt, không nên xịt thuốc này nọ, còn chuyện thiên hạ chửi nhau không nên xen vào. Ông Khổng Khâu khi xưa có tuyên bố “tu thân tề gia trị quốc bình thiên hạ”. Mình chưa tu thân hay tề gia được mà cứ tối ngày đòi trị quốc bình thiên hạ. Xong om 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Con thầy chùa quét lá đa

 Cha giàu con giàu

Lâu rồi mình có đọc về một thử nghiệm của một giáo sư đại học Stanford, Walter Mischel thì phải. Ông ta làm thí nghiệm với mấy đứa bé thường được gọi thí nghiệm “marshmallow Test”. Ông ta cho mấy đứa bé ngồi trong một căn phòng rồi để trên bàn marshmallow và nói ông cần đi đâu một chút dặn mấy đứa bé là nếu không ăn marshmallow khi ông ta đi ra khỏi phòng thì khi trở lại ông ta sẽ cho gấp đôi.  

Và theo thời gian họ khám phá ra những đứa trẻ đã không ăn marshmallow khi ông ta vắng mặt, đợi nhận miếng marshmallow thứ 2, đa số đều học giỏi và thành công sau này. Còn những đứa trẻ không nghe lời, muốn ăn liền thì theo thời gian đa số học không giỏi và không xong đại học này nọ. 

Từ đó họ kết luận rằng những ai lựa chọn tự thoả mãn trễ thì sẽ thành công như khi còn trẻ chắt chiêu, để dành tiền đầu tư thì về lâu về dài, gà đẻ trứng vàng, ít bị dính nghiện ngập béo phì, bệnh hoạn thì họ sẽ thành công giàu có sau này. Còn ai cứ có tiền là thoả mãn nhu cầu trước thì cả đời thiếu thốn, bệnh hoạn, nghiện ngập.

Còn có giáo sư ở Stanford tên Carol Dwight viết cuốn sách tựa đề “Mindset” (tư duy). Bà ta cho biết những người thành công có “growth mindset” (tư duy phát triển) và những người không thành công thường có “fixed Mindset” (tư duy cố định). Bà ta giải thích với tư duy phát triển, thì khi người ta thất bại thì họ tự nghĩ, tôi học được bài học nào trong sự thất bại này để tránh lập lại lỗi lầm. Trong khi người có tư duy cố định thì khi gặp phải thất bại thì không chấp nhận, không có khả năng thay đổi và chấp nhận sự thất bại của mình. Cuối cùng bỏ cuộc.

Những hình ảnh của đứa bé bị tra tấn khi nhìn miếng marshamallow

Có một nhà phân tâm học ở Thuỵ Điển, quên tên hình như Erickson chi đó, cho rằng các người thành công trong lãnh vực âm nhạc hay thể thao, họ đều tập luyện rất nhiều nhưng với phương cách, chiến lược. Mình thấy mụ vợ mình tiến bộ rất nhiều sau 1 năm học đàn tây ban cầm vì mụ bỏ thì giờ rất nhiều mỗi ngày để tập luyện nhưng với chiến lược. Mụ xem trên YouTube để coi những người khác tập luyện hướng dẫn cách rãi đàn ra sao hay hát này nọ. Chớ cứ tập như thầy dạy rồi đợi tuần sau trả bài rồi thầy kêu sai tương tự mấy đứa con khi xưa, không có youtube, cứ tập theo thầy dạy rồi nhiều khi quên hay tập sai nên không tiến bộ nhiều.

Họ thí nghiệm với 500 sinh viên năm thứ nhất. Họ cho xét nghiệm IQ, trí thông minh. Sau đó thì họ hỏi anh chị nghĩ gì về test của mình. Anh chị nghĩ mình thuộc 5% đầu bảng hay 5% cuối bảng. Họ đối chiếu kết quả thì khám phá không ai đúng với việc tự xếp hạng của mình trong cuộc trắc nghiệm IQ cả.

Số người đạt 5% đầu bảng nghĩ họ thuộc nhóm 20%. Lý do là đối với họ quá dễ nên họ nghĩ ai cũng làm được nên nghĩ mọi người đều làm được. Vấn đề là 5% những người có điểm xấu nhất lại nghĩ mình thuộc 50% trên trung bình. Lý do là người ngu lâu dốt bền như mình không có khả năng tự biết là mình ngu. Do đó phải nhờ thầy cô và bạn học kêu mình ngu lâu dốt bền. Từ từ mưa lâu thấm đất nên mình bắt đầu chấp nhận là ngu. Nên không dám hỏi thiên hạ biết bố mày là ai không. 

Giáo sư cho rằng sự khó khăn nhất của sinh viên là tự lượng sức mình, và tự đánh giá mình mình ở thang bậc nào để có thể cải thiện. Những người ngu nhất là những người tự tin nhất thế giới. Họ gọi hiệu ứng Dunning- Kruger. Cái này thì chúng ta thấy mỗi ngày, nhiều người chửi ông này là bò vàng, bà kia là bò đỏ, tên kia là ngu xuẩn, con kia dốt như tên nông dân Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen .

Hiệu ứng Dunning-Kruger

 là một thiên kiến nhận thức khiến những người có năng lực hạn chế hoặc kiến thức ít ỏi lại tự đánh giá cao khả năng của bản thân hơn thực tế. Xuất phát từ nghiên cứu của David Dunning và Justin Kruger, hiện tượng này giải thích vì sao người thiếu hiểu biết thường không nhận ra sai lầm của chính mình do thiếu kỹ năng metacognition (tự nhận thức về tư duy).

Các đặc điểm chính của hiệu ứng Dunning-Kruger:

• Đánh giá quá cao bản thân: Người kém cỏi tự cho rằng họ giỏi giang.
• Không nhận ra năng lực người khác: Họ không nhìn thấy kỹ năng thực sự của những người giỏi.
• Không nhận ra sự yếu kém của mình: Do kiến thức quá ít, họ không biết mình thiếu sót điều gì.
• Thay đổi khi có kiến thức: Nếu được đào tạo và kỹ năng được nâng cao, họ mới bắt đầu nhận ra sự yếu kém trước đây của bản thân.

Vấn đề là họ có tìm cách thay đổi các chương trình giáo dục để giúp sinh viên đạt được kết quả tốt hơn nhưng không thành công. Nếu chúng ta kêu một sinh viên dốt như mình, và dạy họ tự kiểm soát, khả năng phục hồi, và tự đánh giá thì sinh viên này không khá hơn. Lý do là tương quan không đồng nghĩa với quan hệ nhân quả như nhà Phật thường nói.

Điển hình đa số người thành công, thức dậy sớm nhưng thức dậy sớm không có nghĩa là chúng ta sẽ thành công. Không phải chúng ta có tư duy phát triển là chúng ta sẽ thành công. Nếu anh chị thành công, anh chị thức dậy sớm vì anh chị có nhiều động lực, có nhiều sự tự kiểm soát. Có nhiều khả năng phục hồi, khiêm tốn, không vỗ ngực hỏi biết bố mày là ai ? Câu hỏi là tại sao sự việc như vậy và cuối cùng ai sẽ có khả năng thành đạt trên đường đời.

Trở lại vụ trắc nghiệm đầu tiên với Marshmallow, họ khám phá ra các đứa bé không ăn liền miếng marshmallow để đợi miếng thứ hai, đa số là con nhà giàu còn mấy đứa mà xơi ngay đa số là con nhà nghèo. Họ đưa đến kết quả là môi trường rất quan trọng để đứa bé có thể thành công. Có nhiều đứa bé con nhà giàu bê tha, nghiện ngập này nọ và có nhiều đứa bé con nhà nghèo lại thành công nhưng nói chung con nhà giàu có cơ hội thành đạt nhiều hơn.

Xét về kinh tế vĩ mô thì trường học không quan trọng.  Chúng ta có học giỏi ở trường, chưa chắc sẽ thành công nhưng nếu cha mẹ chúng ta giàu có thì cơ hội thành công đến nhiều hơn. Mình lấy thí dụ nghề kiến trúc sư của mình cần người giàu có tiền bạc mới xây nhà xây cửa. Mình thấy đa số bạn học kiến trúc, con nhà giàu thì sau này chúng khá hết. Lý do bố mẹ chúng giàu có, quen biết rộng nên khi thân hữu muốn xây nhà cửa thì giới thiệu cho chúng. Trong khi mình tỵ nạn, tiếng tây tiếng u khạc không ra, chỉ có làm công cho thiên hạ, làm cu li cho tây cả đời anh hùng Lê Văn 8. Cho nên con của ai muốn học kiến trúc, mình hỏi bố mẹ cháu giàu không, có quen bạn giàu có triệu phú không. Nếu không thì bỏ mộng làm kiến trúc sư. Những kiến trúc sư mình từng làm việc cho họ đều thuộc giới quý tộc hết. Mình có hai đứa cháu kiến trúc sư ở Sàigòn. Bác nào ở Việt Nam cần kiến trúc sư thì em giới thiệu. 

Kết luận bố mẹ giàu thì con sẽ có khả năng thành công nhiều hơn, còn bố mẹ nghèo thì khó giàu có sau này. Con cán bộ lớn thì khả năng vào bộ chính trị nhiều hơn là con đảng viên ở huyện xã. Có những trường hợp đặc biệt nhưng chung chung là vậy. Bố mẹ giàu có thì sẽ kiếm vợ kiếm chồng cho con với những người giàu có, người Việt mình gọi môn đăng hộ đối. Khi xưa mình đi kiếm vợ, bố mẹ mấy cô hỏi gia thế mình xong là kêu con đừng có lấy thằng này, cả đời mạt đó con. Ngày nay mình có con, cũng quan ngại về người phối ngẫu của con. Cho nên mình không trách bố mẹ mấy đối tượng ngày xưa. Lấy Sơn đen về để đói một đời.

Nhìn về giáo dục giữa cha mẹ nghèo và bố mẹ giàu. Trước tiên bố mẹ giàu nói chuyện với con nhiều hơn bố mẹ nghèo. Khi bố mẹ giàu nói chuyện với con họ sử dụng từ vựng cao cấp hơn thay vì bố tiên sư mày như bố mẹ nghèo, chửi mắng. Hay lo đi làm tăng ca nên không có thời gian nói chuyện với con. Thêm thái độ khi nói chuyện với con cũng khác. Bố mẹ giàu thường nói chuyện thân mật hơn, giải thích rõ ràng hơn. Bố mẹ nghèo thì nạt nộ. 

Con mình không hiểu sự việc như làm toán thì mình tìm cách giải thích, đưa thí dụ này nọ trong khi ông cụ mình khi xưa, kêu mình ngu như bò này nọ, hay so sánh mình với con người ta, khiến từ từ mình nghĩ mình ngu như bò nhưng không biết bò vàng hay bò đỏ chắc bò đen. Lạng quạng ông cụ cho ăn tát tai. Thêm văn hoá Việt Nam cứ kính trên đạp dưới nên ra đời mình không có tự tin, cứ lo sợ. Khác với mấy đứa con mình sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ, được pháp luật bảo về nên chúng rất tự tin hơn. Nhớ có lần gặp cô giáo tiểu học của con gái, bà ta kể là con gái mình kêu bà ta đánh vần sai khi viết trên bảng, bà ta quay lại cảm ơn con gái mình. Chớ gặp ở Việt Nam là bị trù dập trong khi mình ở Việt Nam, nghe người lớn nói chuyện khó hiểu hay hơi bựa, mình hay hỏi là bị chửi ăn cơm hớt hay sao rồi cho vài bợt tai nên hết dám hỏi.

Bố mẹ giàu có thể giữ lời hứa, nói con học giỏi thì bố mẹ thưởng cái này cái kia hay dẫn đi chơi Disneyland. Trong khi đó bố mẹ nghèo thì tiền lúc nào cũng thiếu thốn nên hay thất hứa và từ đó đứa bé lớn lên bị ảnh hưởng, thiếu  tự tin. Con nhà giàu nghĩ mình chịu khó làm việc chăm chỉ, buôn bán sẽ đạt được mục đích còn con nhà nghèo thì đa số hay buông xuôi cho số phận. Kêu là giấc mơ không bao giờ thành sự thật.

Như trường hợp marshmallow, đứa bé con nhà nghèo khi nói đợi sẽ được gấp đôi thì sẽ không tin tưởng vào lời nói của người lớn. Nhà mình khi xưa có 12 anh em nên lên mâm cơm là mạnh ai nấy nhai nấy múc, vì không ăn nhanh thì hết cơm, độ 5 phút là nồi cơm sạch bách cho nên khi nghe ai nói đợi này nọ là chuyện vớ vẩn.

Câu hỏi là tại sao người giàu thì con họ lại giàu và người nghèo thì con họ lại nghèo. Lý do là hệ thống phân cấp. Thường phân chia hai gia cấp khác biệt; người giàu và người nghèo. Để tồn tại người nghèo phải nghe lời kẻ trên như trong gia đình nghèo, bố mẹ mắng chửi hay phạt nếu chúng ta làm lỗi, học ngu. Trong khi người giàu thì con cháu có thể thương lượng này nọ để tránh hình phạt.

Đứa bé con nhà nghèo chỉ quen vâng lời bố mẹ, sợ bị phạt nên ra đời cũng như con thú quen luồn cúi, trong khi người giàu họ muốn con mình biết thương lượng với đồng nghiệp hay xếp trên về lương bổng này nọ. Nhớ hồi mấy đứa con còn nhỏ, hè mình cho chúng học mấy lớp tranh luận, này nọ để chúng tập nói chuyện trước công chúng này nọ. Hay đi học nhảy híp hóp để đi học bạn bè rủ đi nhảy đầm không ngại ngùng thiếu tự tin như mình.

Mình nhớ hồi học tiểu học, mỗi lần trường có lễ gì, như phát phần thưởng cuối năm hay văn nghệ, mình được lên hát này nọ. Bố mẹ mình không có mặt vì ông bố ở trong quân đội, mẹ mình thì lo buôn bán ngoài chợ. Mình cảm thấy lạc lỏng bơ vơ ở sân trường nên sau này con mình đi bơi, đi học đàn hay lễ lộc gì ở trường mình đều có mặt. Tối mình kể chuyện cổ tích và Việt Nam cho chúng nghe.

Ông giáo sư gốc tàu kể là khi ông ta 6 tuổi thì bố ông ta làm nghề rửa chén bát ở tiệm ăn tàu tại thành phố Toronto, Gia-nã-đại. Lý do ông ta thành công là vì ông ta rời Gia-nã-đại để đến Hoa Kỳ học tại Đại học Yale. Ông ta có học bổng. Ông cho biết nếu ở lại Gia-nã-đại thì cuộc đời ông ta không thay đổi lắm. Ở Gia-nã-đại, người ta có thể lên chút đỉnh trong bậc thang của xã hội nhưng không như tại Hoa Kỳ.

Nhưng là sự thành công của ông ta phải trả giá là phải rời khỏi cộng đồng của ông ta. Tại sao đa số không làm việc này vì con người thường đi theo con đường dễ dàng nhất. Rời bỏ sẽ đưa đến sự nguy cơ thất bại rất nhiều. Ông ta cho biết ông ta may mắn được học bổng của Yale. Nếu ở Trung Cộng hay xứ khác như Pháp thì họ cho kỳ thi vào đại học. Ai được điểm cao nhất thì được vào còn rớt thì về trồng bơ như sơn đen. Ở Hoa Kỳ thì họ cần học bạ mấy năm và quan trọng nhất là họ đọc bài tiểu luận của học sinh cho biết lý do muốn vào trường đại học. Ông ta viết về gia đình nghèo ở Toronto và muốn thoát khỏi cảnh cơ hàn của bố mẹ. Nhờ đó mà ông ta được nhận và vì nhà nghèo nên được học bổng. Cuộc đời phải có may mắn và muốn được may mắn thì phải tìm cách đi vào những chỗ nào để hy vọng được may mắn đón chào.

Ông ta cho biết, ở Gia-nã-đại thì dù có làm việc nhiều không ai để ý đến trong khi ở Hoa Kỳ nếu tôi làm việc nhiều cực lực thì có thể gặp một người xếp để ý, kêu ông làm việc cực lực, tôi tiến cử thăng chức ông. Ngoài ra còn có Body Student, hệ thống đàn anh giúp đàn em rất mạnh trong các đại học. Con gái mình tìm được công việc mới nhờ qua hệ thống cựu sinh viên của trường. Lúc đi thực tập, được giới thiệu một công ty bên Thái lan, rồi được ai đó cho tiền để đi thực tập mỗi hè tại á châu, Hoa Kỳ,…

Người giàu có bạn bè giúp họ giàu có thêm như người Việt kêu “giàu nhờ  bạn, sang nhờ vợ”. Một người làm $100,000/ NĂM, họ đọc sách, quen những người khác với người làm $500,000/ năm. Tương tự người làm 1 triệu một năm quen, giao du, đọc sách khác với người làm nữa triệu một năm. Vì họ đọc sách có được thông tin khác với người làm $100,000/ năm… trong khi người nghèo thì được việc làm tăng ca không được trả lương. Cuối tuần bỏ vợ con ở nhà chạy vô sở để làm giàu cho chủ như đồng chí gái khi xưa. Cứ sợ bị sa thải, nên cứ cắm cổ làm việc không được trả tiền phụ trội.

Ông ta kể là Mao Trạch Đông muốn học cao thi vào trường Quốc Tử giám để ra làm quan đổi đời. Thật ra ông ta xuất thân từ một gia đình giàu có mới đi học chớ tá điền thì cuốc đất. Nhưng vì thời gian đó họ phế bỏ trường dạy đào tạo các quan lại cho triều đình Mãn Thanh. Tương tự Chu Ân LAi, Đặng Tiểu bÌnh cũng xuất thân con nhà giàu. Nếu xét lại lịch sử thì các triều đại tại Trung Hoà khi xưa đều do các giới thương gia tạo dựng. Do đó mà đạo KHổng cho bọn thương gia là hạng cuối cùng. Sĩ nông công thương.

Cách mạng tại pháp cũng do một số thương gia gây nên để dẹp bỏ chế độ quân chủ, giúp họ làm giàu thêm. Tương tự ở Việt Nam ông Hồ cũng muốn làm quan cho người Pháp nên có viết thư xin học trường Bảo Hộ như ông Trần Trọng Kim nhưng không được. Nên nhớ bố ông Hồ làm quan cho triều đình nhà Nguyễn, say rượu đánh chết ai nên mới bị cách chức, buồn đời đi xuống miền nam trồng cây vú sữa. Hay ông Võ Nguyên Giáp, ông Phạm Văn Đồng,… đều học trường Tây. Ông Vũ Quốc Thúc kể là ông Võ NGuyên Giáp khi xưa học giỏi nhưng bị giáo sư tây đánh rớt, không được đi du học bên tây như ông ta dù giỏi hơn nên buồn đời đi làm kháng chiến. Chớ dạo ấy người Pháp cho ông HỒ đi học trường Bảo hỘ, hay cho ông Giáp đi du học bên tây thì họ sẽ trở thành những tay sai đắc lực cho người Pháp sau này thay vì bị họ đánh chạy có cờ.

Người giàu có kiểm soát tiền bạc, trong khi người nghèo để sống còn phải mượn tiền và tiền lời khiến người nghèo bị biến thành nô lệ. Anh không trả được nợ thì phải bán con trả nợ như kiểu mấy tá điền ngày xưa hay Chị Dậu. Và ngoài ra còn vụ vô sản, người nghèo bị dính nợ, phải bán đất đai của cha ông để trả nợ. Do đó khi mấy người trí thức như Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu BÌnh, Chu ân Lai lên tiếng làm cách mạng, họ phải sử dụng các người nghèo vì những người không có gì để mất.

Đảng công sản tàu thắng nhóm Tưởng giới THẠCH, được xem là tàu gian, tàn dư của đám quan lại của chế độ phong kiến. Khác ở Hoa Kỳ là khi hết đảng này chán thì người Mỹ bầu đảng kia lên để họ ăn chớ vì làm chính trị đâu phải làm từ thiện. Thậm chí làm từ thiện ở Hoa Kỳ là làm tiền cho mình trước. Ở Trung Cộng chỉ có một đảng nên thằng ngồi lâu ăn nhiều quá rồi đưa con cháu  và gia đình lên nên đám không ăn được tìm cách hạ bệ thế thôi. Nghe nói bên tàu đang có diễn biến hoà bình. Ở Việt Nam có ông nào về làm người tử tế, nay đưa hai thằng con lên chóp bu.

Khi ông LÊNIN được Đức quốc, đúng hơn nước Phổ đưa về Nga, người ta hỏi ông ta chủ nghĩa cộng sản là gì. Ông ta trả lời chủ nghĩa cộng sản là mỗi nhà có điện nước và bánh mì ăn hàng ngày. Vì lẻ đó khi nghèo con người mới tìm đến tôn giáo cầu xin thương đế, trời phật, hay Allah nên họ tạo dựng một thiên đàng nơi đó không ai bị nợ nần gì cả.

Tương tự khi xưa, đế chế La mÃ, Julius Caesar cũng lên tiếng như vậy, kêu gọi người dân, binh sĩ giúp ông ta lật đỗ đám thượng nghị sĩ bốc lột người dân, đưa ông ta lên ngôi hoàng đế.

Ngày nay, ông Trump được ưa chuông vì người Mỹ bị nợ nần quá tải, nợ thẻ tín dụng, nợ đại học, nợ nhà, nợ xe,… muốn làm vua thì điều tiên quyết phải làm là xoá nợ. Ai là người chống ông Trump, là những người giàu có, nguy hiểm có thể đánh đổ ngai vàng, địa vị của họ. Trước khi ông Trump đắc cử, đa số các tỷ phú Hoa Kỳ đều chống ông ta, cho tiền ông Biden để ông Trump không đắc cử nhưng xui cái là khi tranh luận ông Biden tự nhiên trả nhớ về không. Nếu ông Biden không bị lộn xộn thì ông Trump chắc không được đắc cử. 24 tiếng đồng hồ sau khi ông Trump đắc cử thì các tỷ phú bay đến Florida để chi tiền, và danh sách khách hàng của ông tỷ phú Epstein sẽ không bao giờ được xuất hiện. Và giới giàu có vẫn vui chơi như cô Thắm về làng.

Nay xuất hiện mấy người bên Dân CHủ trẻ tuổi muốn lật đỗ trật tự thì sẽ ra tranh cử kỳ tới vì thống đốc Cali được xem là thuộc giai cấp thống trị. Con vua lại làm vua , con sơn đen thì lại trồng bơ. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Pig Butchering, chiêu mổ heo Già của mấy cô

 Pig Butchering mổ heo

Mình có kể vụ anh bạn U90, có cô bé thua 50 tuổi kêu là chồng, rồi kêu anh ta đầu tư vào Bitcoin. Đến khi buồn đời, đúng hơn là vui mừng, anh ta kể cho mình nghe về cái số đào hoa thì mình kêu anh nói vợ anh cho rút ra vốn để lại tiền lời thôi thì cô ta biến mất. Hôm nay thấy đài truyền hình, người ta tường trình một ông mỹ bị “Pig Butchring”, tiếng lóng nói về đàn ông lớn tuổi bị mấy em nhắn tin lộn, để vớt tiền của họ. Em xin tóm tắc sau đây để mấy bác về già đừng có nghĩ mấy em yêu thương các bác mà tránh xa.

Carl Jung cho biết, phụ nữ trên 20 tuổi họ chỉ nghĩ đến tiền khi lập gia đình chớ không điên khùng như vị thành niên mơ màn tình yêu vô đối. Trên 50 tuổi thì đừng bao giờ nghĩ đến tình hữu nghị răng giả liền răng giả, môi em liền môi anh.

Hàng ngày em nhận được tin nhắn đủ trò, phải mất thời gian chặn nhưng như con quỷ Hydra của thần thoại Hy Lạp, chặt đầu này thì cái đầu khác lòi ra. Thời gian chặn xoá cũng là cách thiền cho mình, không nóng giận rồi chặn, xoá đi những con ruồi bay vo ve bên tai. Mỗi ngày, chạy vào spam không biết bao nhiêu mà kể. Ai buồn đời thì xem đường dẫn sau đây.

https://www.staysafeonline.org/articles/what-is-pig-butchering-and-how-to-spot-the-scam

Câu chuyện kể phỏng vấn ông Brian. Ông ta cho biết muốn nói lên trường hợp của mình để những ai khác biết để khỏi rơi vào trường hợp của ông ta. Ông ta kể là lấy vợ trên 25 năm, hai vợ chồng để dành tiền để xây tổ uyên ương, đẹp như nhà Mỹ, có hồ bơi, Jacuzzi,… xây xong chưa kịp hưởng thì bà vợ lăn đùng ra chết vì ung thư. Mỗi ngày ông ta hát karaoke Người Yêu Cô Đơn.

Một hôm ông ta nhận một tin nhắn, của Tina, đại khái như: “tôi mới đi công tác về, tôi có thể đem con chó lại không”. Ông Brian như bao nhiêu người đàn ông, thẳng thắn nhắn tin lại: “lộn số”. Thế là Tina nhắn lại: “ồ xin lỗi ông, ông không phải là công ty Cao Miên ở đặc khu nuôi chó?”. Ông ta chới với nên trả lời lại: “dạ không”. Tina lại nhắn tin kêu: “ông có thích chó không”, ông ta kêu rất thích chó nhưng không nuôi chó. Thế là Tina kêu “ông rất nghiêm túc, đàng hoàng”. Không thằng đàn ông nào trên thế gian mà được Tina khen là đàng hoàng, nghiêm túc mà không vui mừng, nụ cười toả nắng trên môi. Ngay Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen mà nghe ai khen cũng cười banh càng luôn phun sặc bơ luôn. Được cái là em không thích chó mèo gì cả.

Tina xin giới thiệu là giám đốc công ty nào đó, để tạo niềm tin cho ông Brian. Tương tự cô vợ trẻ hơn 50 tuổi của anh bạn kêu là giám đốc chi đó tại Seattle. Rồi từ từ Tina nói về thân thế như sinh tại Hương Cảng, bị cha mẹ bỏ rơi từ bé nên rất vất vả trong cuộc đời nhưng nhờ ơn chúa nên cũng vượt qua số phận, trở thành giám đốc bú xua la mua. Nghe Tina kể chuyện đời tư khiến ông ta rất cảm thông, thương cho số phận gái 12 bến nước của Tina. Ông ta muốn làm gì đó để giúp Tina và con tim ông đã vui trở lại,…. Quên mụ vợ chết năm ngoái.

Tương tự anh bạn kể là cô gái thua anh ta 50 tuổi kêu là thằng chồng bắt bán căn căn hộ ở Hà Nội, để hắn sang Macau làm ăn. Bạn bè đi Macau về cho biết tên chồng mất dạy chỉ đánh bài, gái gú. Khi về Hà Nội thì cô ta hỏi thì bị tên chồng bợp tai, thượng cẳng tay hạ cẳng chân. Thế là ôm hai con về nhà mẹ, rồi có ông chú ở Hoa Kỳ, là tiến sĩ tốt nghiệp ở Yale sau 10 năm học tập. Ông chú bảo lãnh sang Hoa Kỳ và nay làm việc cho chú ở Seattle. Ly hôn với thằng chồng mất dạy, ôm con sang mỹ. 

Nghe tới đây thì mình thấy có gì không đúng lắm, lý do là chú khó bảo lãnh cho chaú. Thêm chú học tiến sĩ 10 năm ở Yale mà kêu chú giỏi. 10 năm để làm tiến sĩ. Kinh. Mình mất 10 năm vẫn chưa ra tiến sĩ trồng bơ. Chán Mớ Đời 

Tina hỏi chuyện ông Brian rồi từ từ ngày nào ông ta cũng mong đến giờ trao đổi tin nhắn với Tina. Một hôm, Tina kêu ông Brian gửi cho tấm ảnh. Ông ta gửi cho Tina. Và Tina gửi lại tấm ảnh đẹp như gái tàu khiến ông ta mê mệt vì được AI trùng tu, hay hình của ai đó. Ông Brian hỏi ngày nào mình gặp ở nhau ngoài đời. Tina kêu một ngày gần đây, em sẽ bận bộ đồ này để gặp anh. Toàn là đồ hàng xịn, thời trang. Hôm trước, mình đọc trên mạng, có cô nào gửi tấm ảnh, trên nhóm nào người Việt, quên tên. Cô ta kêu cần tìm bạn tri kỷ thì có mấy ông trả lời lại tên gì khác, chào em. Chắc cô ta cũng lừa nhiều tên dưới tên giả khác.

Ông Brian, kêu muốn gặp Tina, ông ta phải đi tập ở câu lạc bộ thể thao, xuống được 20 cân anh. Cứ hỏi Tina, chừng nào gặp nhau thì Tina kêu nên chuyển các tin nhắn qua WhatsApp để riêng tư hơn, ít ai dò hỏi. Mình đoán là khi chuyển qua Whapsapp là thời cơ chín muồi. Anh bạn mình nói cô vợ là có thể giúp Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen đầu tư Bitcoin không thì cô nàng kêu liên lạc qua WhatsApp là mình thất kinh. Lý do là Google cho số điện thoại miễn phí. Mình có nhà ở San Bernardino nên lấy số điện thoại miễn phí của Google ở vùng này để người mướn gọi.

Thế là từ đó Tina và ông Brian liên lạc qua WhatsApp. Tina nói có bà dì làm cho Morgan Stanley biết cổ phiếu nào hay tốt để đầu tư. Cô ta cho ông ta xem tài khoản của cô ta lên như diều bay thẳng cánh, thế là ông Brian sa lưới mà người mỹ gọi “Pig Butchering”, mổ lợn. Lúc đầu ông ta bỏ ít tiền vào thì thấy lên như diều khiến lòng tham dâng tràn nổi sóng. Bỏ thêm tiền gần hết vốn tiền hưu trí lên trên 1 triệu thì thấy tiền trên tài khoản ma lên trên 2 triệu. Mỗi ngày ông ta cứ vào mạng xem tiền lên như tây cà chua.

Tina kêu kiếm tiền bỏ thêm. Đến một hôm ông ta buồn đời nói rút tiền ra một ít để mua xe chi đó thì Tina kêu không được. Phải nuôi trứng đẻ trứng vàng rồi một ngày đẹp trời, anh vẫn biết yêu em là mất tiền nhưng vì sao anh vẫn bỏ tiền vô rồi đó. Không thấy Tina liên lạc. Đi báo FBI, cảnh sát thì cũng bù trớt vì website giả ở xứ nào đó. Như trường hợp anh bạn của mình. Họ làm các website giả nên anh ta cứ thấy tiền mình lên như tây ăn trầu. Rồi một ngày đẹp trời kêu không vào được nữa. Như có lần mình thấy trên mạng có ông ở Cali bị cô nào bên Georgia xứ cạnh ông Puchin mà mình so viếng thăm cách đây 3 năm, lừa lấy hết tiền.

Họ tóm tắc lại là Tina khởi đầu kêu than về cuộc đời mình để ông Brian nổi máu anh hùng muốn giúp đỡ. Rồi Tina kêu có bà dì làm cho Ngân HÀng cổ phiếu rồi đưa cho xem tài khoản giả của Tina khiến ông Brian tham. Rồi họ làm website giả khiến ông bỏ thêm tiền rồi một ngày đó hai đứa mình xa nhau. Và nhớ nhau hoài. Như anh bạn mình, cô vợ thua 50 tuổi kêu là ông chú tốt nghiệp đại học Yale cấp tiến sĩ rất rành về Bitcoin nên dính vào. Khi cô ta gửi hình vú ngực của cô ta cho anh bạn xem là quên bố đường về canh thâu.

Vấn đề là hoạ vô đơn chí, ông ta rút tiền từ 401(k) nên phải trả thuế nữa. Bay hết tiền mà nay còn thiếu sở thuế gần nữa triệu, chắc phải bán căn nhà để trả thuế. Chán Mớ Đời

Kể lại cho mấy bác trai nghe nhé, đừng có tin phụ nữ, ngoại trừ vợ mình. Bác nào độc thân thì đừng có dại chrypto, bitcoin bú xua la mua. có tiền mua vàng hay bạc trữ. Xong om

Không phải chỉ có mấy ông đâu. Mấy bà già như tôi cũng nhận tin nhắn "em ơi em à" từ mấy thằng phải zó. Nhiều nhất là qua app Zalo.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn