Cách đào tạo tuyển thủ của Hoa Kỳ và Na-Uy.

 Cách đào tạo tuyển thủ của Hoa Kỳ và Na-Uy.

Hoa Kỳ có gần 400 triệu dân nhưng không có một cầu thủ đá banh nào ở tầm quốc tế trên thế giới. Có vài cầu thủ đá cho vài đội banh ở âu châu, trong khi cầu thủ gốc Nhật Bản, Nam Hàn đầu quân cho các câu lạc bộ âu châu rất nhiều.

Có một nghiên cứu năm 2016 cho biết các trẻ em chơi đá banh trên cả triệu nhưng khi xét về kinh tế thì đa số thuộc vào gia đình có lợi tức từ $100,000 đến $150,000 hàng năm. Chỉ có độ 2% trẻ em chơi đá banh xuất thân từ các gia đình có lợi tức $50,000, nghĩa là tiêu chuẩn gia đình nghèo tại Hoa Kỳ. Cho thấy chúng ta mất không biết bao nhiêu trẻ em có thể trở thành cầu thủ quốc gia. Trong khi đó các cầu thủ ở trên thế giới đa số xuất thân từ các gia đình nghèo. Đá banh là con đường duy nhất để đổi đời.

Mình nhớ dạo con mới lớn thì cũng muốn cho chúng đá banh nhưng rồi thời khoá biểu phải lái xe xa, tiền trả cho hội đủ trò. Thêm đọc cuốn sách về não bộ bị lộn xộn khi đá banh, đội đầu sẽ bị chấn thương sọ não sau này nên ngưng. Cho bơi lợi là môn rẻ nhất.

Người ta phải trả lương cho huấn luyện viên nên họ móc tiền từ gia đình rồi dụ các lớp huấn luyện mùa hè đủ trò, ăn ở tốn khá nhiều tiền bạc. Cầu thủ mỹ Landon Donavan kể là mẹ ông ta đơn thân, lương chỉ có $34,000/ năm, khó có thể đóng tiền cho ông ta đá banh nhưng nhờ có nhà hảo tâm đứng ra bảo lãnh nên mới trở thành nhà nghề. Được xem là một cầu thủ giỏi của Hoa Kỳ nhưng so với quốc tế thì chả ăn nhập gì.

Ngày nay, mỗi đứa bé đá banh hàng năm là $4,000 mà nếu có hai đứa con là mất $8,000, phải đi làm $15,000 đóng thuế cho chính phủ mới còn lại $8,000. Các nhóm thành lập một League cho trẻ em trong thành phố hay quận hạt mà làm tiền. Đó là những cổ máy làm tiền tại Hoa Kỳ như các league của các môn thể thao khác như bóng rổ,… đi xem trận túc cầu ở SoFi vừa qua với thằng con mình mới hiểu kỹ nghệ thể thao và giải trí ăn thông với nhau.

Còn những môn đắt tiền như Hockey, thể thao mùa đông, đua thuyền hay đánh cù thì chỉ có con nhà giàu mới dám rờ đến. Nhớ khi con còn nhỏ mình cũng cho nó chơi golf vì thấy đám đại hàn cho con chơi môn này nhiều nhưng khi chơi được và tháng thì mình dẹp tiệm. Lý do con mình không có khiếu, thứ hai tốn quá nhiều tiền. Được cái là ngày nay, lâu lâu thấy thằng con đem đồ đi đánh golf với tụi bạn. Có ông tàu có con gái đoạt chức vô địch thế vận hội vừa qua môn trượt băng, cho biết là tốn trên 2 triệu mỹ kim để giúp con gái đoạt huy chương vàng. Mấy ai có 2 triệu đô la. Chưa kể thời gian chở con đi tập và đợi. Mình nhớ khi xưa, con đi bơi 2 tiếng mỗi ngày là mình phải túc trực tại hồ bơi, chưa kể mỗi lần có thi đua là phải đến phụ bấm giờ hay làm hamburger, bán nước,… Kỹ nghệ làm tiền thể thao khởi đầu từ nhỏ nên ngành thể thao Hoa Kỳ được xem là môn ăn chơi.

Nói chung thể thao Hoa Kỳ ngày nay là Tiền, lòng tham và trả tiền để được chơi. Có tài năng mà không có tiền đống nguyệt liễm thì bù trớt. Còn ở các xứ cộng sản thì họ đào tạo từ bé nhưng nếu bị chấn thương không thể tiếp tục đau tài nữa thì ngọng.

Ở Hoa Kỳ đã tốn tiền từ bé nhưng nếu giỏi thì được thi đấu cho các đại học danh tiếng. Vấn đề là chưa chắc được thi đấu đại diện Hoa Kỳ ở thế vận hội. Mà vào đại học, được học bổng thì ngày bơi tập 2 lần, mỗi lần 2 tiếng thì đâu có sức để học các môn kiếm tiền nên đa số học các môn về thể dục nên sau này ra trường chỉ xin đi làm huấn luyện viên thể dục ở các trường học.

Mình nói chuyện với ông bạn, trước đây vô địch thế vận hội ở môn bơi tự do, cự ly 200 m. Ông ta cho biết là cần có một chương trình giúp các sinh viên chơi thể thao cho đại học. Vì lo tập luyện nên không học hành gì ra hồn. Mà lỡ không đi được thế vận hội thì tương lai khá mịt mù. Ông ta vô địch nên nhờ chức tước đi bán nhà.

Nếu xét về sự đào tạo các cấu thủ thể thao của Na-Uy thì khác với Hoa Kỳ. Nói chung Na-uy là một nước có dầu hoả nên giàu có. Có khả năng để đào tạo các cầu thủ thể thao mà chúng ta thấy họ tuy một nước nhỏ, ít dân nhưng thắng thế vận hội muà đông nhiều huy chương nhất và gần đây đá banh đã đưa họ vào vòng trong, đá bại đội tuyển Ba-tây. Kinh

Na-Uy có đạo luật về quyền trẻ em chơi thể thao (Barneidrettsbestemmelsene) dựa theo các nguyên tắc của ủy ban thế vận hội và thể thao quốc gia. Họ dựa theo tin thần niềm vui của thể thao (idrettsglede) chủ yếu về sự vui thích, tham dự đông đảo, thân hữu, an ninh nhất là đào tạo lâu dài thay vì thi đấu và tìm tài năng sớm như đa số các quốc gia theo cộng sản hay Hoa Kỳ.

Không có thi tài hay phân loại từ 9-11 tuổi, trẻ em chỉ chơi các trận địa phương, không có kết quả chính thức, xếp hạng của từng giải hay trao tặng huy chương như Hoa Kỳ đến 13 tuổi. Ở Hoa Kỳ thì ngược lại, con nít cứ tham gia là có cúp, huy chương đem về để chật nhà. Mà toàn là tiền của cha mẹ đóng góp để mua, làm giàu cho mấy công ty bán huy chương trong vùng. Nhớ khi xưa, vào nhà thiên hạ thấy họ treo huy chương, cúp của con họ đầy nhà, thấy phục họ. Ai ngờ khi cho con mình đi chơi thể thao, dù con mình có chơi dỡ đi nữa, cũng được huy chương, cúp. Sau này phải đem cúp đi quăng đày thùng rác. Theo tinh thần DEI, họ muốn con nít cảm thấy mình giỏi vì được khen tặng nên phấn khích chơi giỏi hơn hay cố học giỏi thêm. Rốt cuộc khi ra đời chạm tráng phải thực tế thì Chán Mớ Đời. Trong khi ở Na-Uy nếu bỏ thứ hạng trên trang nhà có thể bị phạt tiền.

Chỉ chơi tại địa phương, không di chuyển xa xôi như Hoa Kỳ. Ở Hoa Kỳ hồi con mình đi bơi thì chỉ bơi đua với vài đội trong vùng, chớ đá banh thì phải chạy nhiều khi 2 tiếng đến 3 tiếng đá với các đội ngang ngữa ở miền nam Cali, xem như mất cả ngày. Sáng dậy sớm, lái xe 2 tiếng đến nơi là con nó mệt đừ, đá đấm gì nữa. Xa nữa thì phải mướn motel ngủ lại, tốn đủ thứ.

Trẻ em được khuyến khích chơi nhiều môn thể thao, thay vì chuyên biệt một môn từ bé như các nước theo cộng sản. Tham gia đông đảo giảm thiểu tiền chi phí. Họ cho biết 93% trẻ em xứ na-Uy tham gia các môn thể thao. Ngân sách được gây quỹ qua các cuộc xổ số, thường dưới $1,000/ năm. Bảo hiểm được bảo kê hết, không phải mua như ở Hoa Kỳ. Hoa Kỳ thì ở trường mỗi khoá có một môn thể thao riêng nên có thể chơi đủ môn.

Trong khi tại Hoa Kỳ thì thường có phần try-out, trẻ em đến chơi đá banh để huấn luyện viên xem giò xem cẳng trước để thâu nhận hay không và có những đội gọi là “elite”. Di chuyển xa, đóng tiền khá cao, đội nào có tiếng thắng nhiều cúp thì họ lấy tiền cao hơn, gây áp lực cho trẻ em. Ngoài ra họ chú trọng vào thắng nhiều nhất, xếp thứ hạng, để được học bổng vào đại học. Đa số trẻ em ngưng chơi thể thao ở lứa tuổi 13 vì áp lực, tiền bạc, hay burnout. 

Nhớ có lần thằng con bơi hoài nên ớn, bác sĩ nói với mình không nên cho nó bơi nữa nên ngưng. Vì dạo đó thằng con được xếp hạng thứ 10 toàn nước mỹ nên mình hy vọng nó sẽ có thể đi dự thế vận hội bú xua la mua. Thôi con nó burnout thì ngưng, cho đi tập võ. Đến khi lên trung học đệ nhị cấp thì bạn bè xúi nó đi bơi lại cho trường. Nó cũng đến try-out, không đem quần áo tắm, bận xì-líp nhảy xuống bơi, được huấn luyện viên cho thẳng vào đội Varsity dù nhỏ tuổi. Nó đoạt vô địch một lần khu vực miền nam Cali, có tên trên bằng vàng của trường, phá kỹ lục 100 thước môn bơi nhái. Nói chung thì huấn luyện viên thúc đẩy con mình. Nhưng vào đại học thì không bơi nổi cho đội tuyển đại học vì kỹ lục thấp hơn mong đợi.

Người ta chỉ trích các xưởng chế tạo các cầu thủ tại Hoa Kỳ cũng như khuôn mẫu “pay-to-play” có thể loại trừ các tài năng thuộc các gia đình nghèo, và chỉ chú trọng vào chương trình ngăn hạn mì ăn liền. Ta thấy cầu thủ của các đội âu châu, đa số người da đen. Lý do là thuộc gia đình nghèo nên chỉ biết đá banh. Con da trắng thì giàu có hơn, có thể chơi game điện tử, nhà cửa rộng rãi. Trong khi nhà nghèo ở nhà nhỏ, chật chội, chỉ biết ra ngoài đá banh.

Nhớ khi xưa, ở pháp, cầu thủ Guillou, sau khi giải nghệ, làm huấn luyện viên rồi buồn đời ông ta qua phi châu mới khám phá ra có nhiều người phi châu đá banh có khiếu nên mở trườn đào tạo và tuyển một số cầu thủ phi châu giỏi đưa về pháp đá cho các câu lạc bộ kiếm tiền vì khán giả đi xem đông nhất là người gốc phi châu.

Xứ Na-uy tuy chỉ có 5.6 triệu người, nhưng đã đứng đầu huy chương vàng ở thế vận hội mùa đông, đào tạo nhiều cầu thủ danh tiếng trên thế giới qua các bộ môn thể thao. Họ giúp trẻ em chơi thể thao lâu hơn, tài năng được khám phá ra chậm hơn vì cơ địa của mỗi đứa trẻ khác nhau. Như mình đã kể đa số hệ thống Hoa Kỳ chọn lựa từ bé, đa số là trẻ em sinh tháng 1, 2, 3 được chọn nhiều nhất. Lý do chúng sinh sớm trong năm nên thường thân thể phát triển sớm hơn. Còn mấy đứa sinh vào tháng 9-12 thì ngọng. Hơn nhau có 6-9 tháng ở tuổi còn bé rất khác nhiều nhưng khi lên tuổi 15-16 thì đồng đều.

Tốn tiền cho con mình đi bơi, tập bơi từ bé vì sợ chúng bị chết đuối, mất 8 năm trời. Tốn biết bao nhiêu tiền và thời gian nhưng sau này chúng chỉ đi làm hè, dạy con nít bơi, kiếm được chút tiền. Bù lại con gái mình nói nhờ bơi đã giúp tạo nhân cách của nó. Còn thằng con thì nói đã giúp nó cách thi đua ở đời.

Nhìn lại thì mình mới sang Hoa Kỳ, chưa hiểu gì nhiều về xã hội này, nên có con thì cứ đi theo guồng máy. Nếu làm lại mình sẽ không cho con chơi thể thao, độc nhất vào môn bơi lội. Khi xưa có cho con chơi bóng rổ, con gái thấp lè tè đấu với con mỹ con cao còn hơn mình, 12 tuổi đầu mà nó cao đến 6 feet, con mình đứng tới nách thì sao chơi lại. Thằng con cũng vậy, bị áp lực vì mấy đứa kia cao như mỹ đen, lêu nghêu. Chơi golf thì đắt tiền, may mình xin của mấy tên bạn mỹ bộ gậy đánh cù chớ mua một đống như vậy cũng oải. Nội trả tiền đánh là oải rồi, còn áo quần, giày dép. Chán Mớ Đời 

Rẻ nhất là tập võ như mình khi xưa. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Trọng nam khinh nữ vẫn ở thế kỷ 21

Văn hoá á đông, theo ảnh hưởng của Khổng Giáo, rất trọng nam khinh nữ với những câu tục ngữ như “nhất nam viết hữu thập nữ viết vô”. Mình nhớ khi sang tây, mấy tuần lễ sau nhận được thư của ông cụ, than là mẹ mày lại sinh con gái. Nghe kể ở quê, khi xưa, nhà nào có con trai thì mỗi lần làng có việc thì ai có con trai thì đem thúng để lấy đồ ăn, còn con gái thì chả được gì nhưng phải ra đình làm việc, nấu nướng.

Khi xưa, con gái khi cha mẹ chết về nhà để tang thì phải lấy khăn che mặt vì mang tội bất hiếu, với quan niệm “con gái là con người ta, con dâu mới là mẹ cha mua về”. Ngày nay thì kinh nghiệm cho thấy, ai có con gái thì về già được nhờ, con gái về thăm, đem quà cáp. Con trai thì nó lấy vợ thì theo gia đình vợ, ngược với tư duy khi xưa. Chán Mớ Đời 

Đọc một câu chuyện trên mạng xã hội Thái Lan kể về một người cha ở Trung Quốc đã quyết định để lại toàn bộ tài sản thừa kế cho con trai, hoàn toàn không cho hai cô con gái một xu nào. Ông ta cho rằng con gái sau khi lấy chồng cũng giống như “bát nước hắt đi”. Lần đầu tiên mình nghe câu tục ngữ người Tàu này.

Rồi một ngày, người mẹ trong gia đình lâm vào cảnh bệnh ung thư hiểm nghèo. Người cha tìm đến con trai để xin tiền chữa bệnh, nhưng mới hay con trai đã tiêu sạch số tiền thừa kế. Tuyệt vọng, ông quay sang nhờ hai cô con gái giúp đỡ, nhưng cả hai đều từ chối.  Sự phẫn uất dâng trào, ông ta đã chửi mắng các con gái “đồ vô ơn, bất hiếu”.

Câu chuyện này xảy ra tại Thành Đô vào năm 2021.  Nhân vật chính là ông Phó, một người đàn ông 72 tuổi. Khi ngôi nhà của ông bị giải tỏa để tái phát triển đô thị, ông nhận được hơn một triệu nhân dân tệ tiền bồi thường (tương đương khoảng 5 triệu baht Thái).

Ông Phó quyết định trao toàn bộ tài sản cho con trai, theo quan niệm truyền thống rằng tài sản phải được truyền lại trong dòng họ. Ông cho rằng nếu chia cho con gái, tài sản sẽ theo con gái về nhà chồng, giống như “nước đổ đi không lấy lại được”.  Vì vậy, ông coi con trai quý giá hơn và giao hết tài sản cho con trai. Ông này có 3 đứa con, nên mình đoán là hai cô con gái đầu rồi cuối cùng mới sinh ra một người con trai.

Hai cô con gái đứng chết lặng, không nhận được một xu nào. Người con trai tuyên bố rằng từ nay không cần các chị em quan tâm đến cha mẹ nữa; anh ta sẽ lo liệu tất cả và cấm các chị can thiệp. Hai người con gái đành chấp nhận, còn người con trai ung dung nhận trọn số tài sản.

Thời gian trôi qua, người mẹ, lúc đó 71 tuổi, được chẩn đoán mắc ung thư giai đoạn cuối, cần điều trị và nằm viện dài ngày. Ông Phó, không có ai chăm sóc vợ, lại đang cạn kiệt chi phí điều trị, nên đành tìm đến con trai xin tiền. Tuy nhiên, toàn bộ số tiền ông từng trao cho con trai, với hy vọng con trai sẽ phụng dưỡng cha mẹ vì xem con trai là chỗ dựa vững chắc nhất, đã bị tiêu xài hết sạch từ lâu. Vụ này thì mình không hiểu lý do giao gia tài cho thằng con khi nó còn bé.

Ngay sau khi nhận tiền, người con trai mua xe sang, thuê người mai mối tìm vợ, mang tiền đầu tư nhưng thua lỗ, cuối cùng vợ bỏ đi. Từ chỗ giàu có, anh ta trở nên nghèo khó hơn cả trước. Ông Phó và con trai sau đó đến nhà cô con gái lớn xin tiền, nhưng cô kiên quyết từ chối.

Người con trai vu khống hai chị gái lấy cắp tiền tiết kiệm của cha, dù không có bằng chứng nào. Thực tế, hai chị gái đã xin phép cha dùng thẻ ngân hàng để gửi tiền họ kiếm được, giấu chồng vì chồng họ không đáng tin. Dù vậy, người em trai vẫn lớn tiếng buộc tội họ ăn cắp. Phụ nữ hay có quỹ đen.

Ông Phó từng coi hai con gái như “bát nước hắt đi”, nhưng giờ đây lại phải van xin họ giúp tiền, thậm chí đến tận nơi làm việc. Cô con gái lớn không cho ông một đồng nào, khiến ông Phó chửi mắng rồi quỳ xuống cầu xin. Cô con gái cũng quỳ xuống trước cha. Người con trai tiếp tục chửi bới, gây ra xung đột gia đình dữ dội, báo chí phải đưa tin. Cô con gái lớn nói sẵn sàng chăm sóc mẹ, nhưng về tiền bạc thì nhất quyết không đưa. Mình đoán thằng chồng nắm tiền hết theo văn hoá tàu.

Ông Phó tiếp tục tìm đến cô con gái thứ hai. Cô tỏ ra bình tĩnh hơn chị gái và cũng bày tỏ sẵn sàng chăm sóc mẹ. Tuy nhiên, khi ông Phó đề cập đến viện phí và mong muốn cô hỗ trợ chi trả, sắc mặt cô lập tức thay đổi. Cô trả lời giống hệt chị gái: sẽ chăm sóc mẹ nhưng tuyệt đối không bỏ tiền.

Trước tình hình căng thẳng, chính quyền địa phương phải vào cuộc hòa giải. Cả hai người con gái đều kiên quyết từ chối chi trả viện phí. Người em trai, vốn khăng khăng cho rằng các chị có nghĩa vụ tài chính, vẫn không thể thuyết phục được hai chị em thay đổi quyết định.

Trong khi đó, người con trai, người từng hùng hồn tuyên bố sẽ một mình phụng dưỡng cha mẹ, lại không thể thực hiện lời hứa ấy vì đã tiêu xài hết tài sản thừa kế. Cuối cùng, ba anh chị em mỗi người một con đường. Ông Phó chỉ biết đứng đó khóc, phải đối mặt với hậu quả từ chính sự thiên vị và tình yêu không công bằng mà ông đã dành cho các con.

Ngày nay, người ta vẫn còn mơ mộng về nền văn hóa phong kiến xưa. Thời đó, con trai trưởng ở cùng cha mẹ, làm việc trên ruộng gia đình với mục đích là sau khi cha mẹ qua đời, sẽ tiếp tục sống trong căn nhà thờ tự. Tuy nhiên, ngày nay đã khác, cả trai lẫn gái đều được đi học, có nghề nghiệp ổn định, nên không nhất thiết phải ở cùng cha mẹ để làm việc đồng áng hàng ngày.

Một luật sư chuyên về luật gia đình khuyên rằng khi lập di chúc, nên chia đều tài sản cho tất cả các con. Điều này có thể giúp chúng duy trì mối quan hệ thân thiết sau khi bố mẹ qua đời. Ngược lại, nếu không làm như vậy, chúng có thể tranh giành từng món đồ nhỏ nhặt nhất. Rồi anh em từ mặt nhau mà mình đã chứng kiến từ thân hữu. Chán Mớ Đời 

Họ quay video bỏ trên mạng nhưng nói tiếng tàu nên không tải về đây. Nếu ông tàu này chia gia tài làm 3 cho 3 đứa con thì kết cục có lẻ bớt bi đát hơn. Nuôi 3 cái hụi thì hy vọng trúng một cái cũng đỡ an ủi thay vì bạn có một hụi chết. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen

Nguyễn Hoàng Sơn

Rút ống hay không rút ống

 Rút hay không rút ống (Đó là câu hỏi cho người ở lại)

Sáng nay nói chuyện với bà hàng xóm. Bà ta cho biết ông chồng bị lọc thận nên chả làm gì được thêm bị ngã, gãy xương chậu nên áp huyết thấp, ngồi dậy là bị chóng mặt nên cuối cùng bà ta quyết định rút ống thở cho ông chồng ngày đầu tháng sau 2 tuần vật vã ở nhà thương khi xe cứu thương đưa ông chồng bị ngã vào cấp cứu. Bà ta không muốn ông chồng sống như thực vật. 

Mình biết một ông người Việt, giàu có, bị tai biến khi về Việt Nam nên gia đình đưa qua Thái Lan chữa trị không được nên mướn máy bay chở về Hoa Kỳ. Và từ hơn 10 năm nay, ông ta sống như thực vật, mỗi ngày có y tá đến thay thế thức ăn và nước biển cho ông ta vì gia đình theo đạo công giáo nên không muốn rút ống khi chúa chưa cho hộ khẩu về thiên quốc.

Ngày nay, khoa học có thể giúp con người sống lâu hơn với những công nghệ y khoa hiện đại giúp kéo dài đời sống nhưng câu hỏi là có nên sống như vậy hay không. Để gia đình vãn giữ những hình ảnh tươi đẹp trước đây thay vì cơ thể teo dần, nằm lêu bêu không biết ai là ai. 

Tuỳ theo mỗi gia đình, mỗi tôn giáo. Nhớ có dạo ông nào có bà vợ sống thực vật lâu năm, ông ta muốn lập gia đình lại nên muốn rút ống bà vợ thực vật nhưng gia đình vợ không chịu nên đưa nhau ra toà mút mùa lệ thuỷ. Cuối cùng toà án phán, cho ông ta rút ống nên được giải thoát và đi lấy vợ khác. Hởi cô vợ của tôi ơi, sống thiêng thì cho anh đi lấy vợ khác. Có lẻ bà này không muốn chồng đi lấy vợ khác nên ghen, không muốn chết. Chán Mớ Đời 

Dạo mình mới sang Hoa Kỳ, có ông bác sĩ bị rút bằng đủ trò, tên Jack Kevorkian giúp bệnh nhân tiêu diêu miền cực lạc theo lời yêu cầu của họ mà họ gọi ông ta là bác sĩ tử thần. Từ đó có những đạo luật tùy tiểu bang giúp bệnh nhân chết theo mong muốn của họ. Hình như nữ sĩ Quỳnh Dao, tác giả Mùa Thu Lá Bay cũng kết thúc cuộc đời mình như mong đợi sau khi đau ốm liên miên. Ai buồn đời thì xem đường dẫn về ông bác sĩ chuyên giúp bệnh nhân chết sớm.

 https://en.wikipedia.org/wiki/Jack_Kevorkian

Doctors who help patients end their lives do so under strict, state-regulated guidelines known as Medical Aid in Dying (MAID) or physician-assisted death. It is a legal practice in 10 U.S. states (including California) and Washington, D.C., as well as in countries like Canada. [1, 2, 3]

Nhưng muốn thực hiện di nguyện này thì phải làm giấy tờ thị thực trước khi vào nhà thương vì khi đụng trận, bác sĩ hỏi giấy tờ đâu là ngọng. Khi làm giấy tờ thừa kế (estate planning) với Family trust thì nên làm thêm mấy tờ uỷ quyền (Power of attorney) về tài chánh cũng như y tế. Khi cần thì lấy ra đưa cho bác sĩ xem hay ngân hàng.

Tuy nhiên cũng có những hội đoàn tôn giáo lên án vấn đề rút ống, biểu tình đủ trò. Ở Cali thì tương đối dễ hơn vì dân tình rất thoáng chớ đến các tiểu bang khác thì mệt. Do đó chỉ có 10 tiểu bang cho phép việc người ra đi có đôi dòng lệ. Chán Mớ Đời 

Tuỳ mỗi gia đình, như bà hàng xóm thì tin rằng nếu để ông chồng sống như thực vật thì không phải là sống, lại làm khổ gia đình trong khi ông kia nằm Coma cả trên 10 năm trời vì họ theo Thiên Chúa Giáo thì đành chấp nhận. Quan trọng nhất là chính mình, làm giấy tờ trước để khỏi phiền luỵ con cháu khi đụng trận. Vì con cháu có đứa muốn giữ có đứa muốn rút ống, lại sinh ra anh em bất hoà. Do đó người ta khuyên chúng ta nên thực hiện việc này để sau này không làm phiền con cái. Chán Mớ Đời 

Thường anh em trong nhà khi cha mẹ còn sống thì ít ai để ý, chăm sóc , viếng thăm nhưng khi đụng chuyện thì cứ cãi nhau vì tự xưng mình thương cha mẹ hơn các người kia bú xua la mua. Thật ra cha mẹ đều nhìn rõ sự việc nhưng không nói ra. Cho nên có cãi nhau thì trên bàn thờ ông bà vẫn hiểu hết mọi chuyện. Thương cha mẹ thì khi còn sống nên viếng thăm chớ rồi khi chết thì có bạc triệu trong tay cũng chả làm gì. Làm cỗ cho to để nói với xóm làng mình là đệ nhất Nhị Thập Tứ Hiếu nhưng chính bản thân mình đều biết. Cãi nhau như để thoả lấp sự hối tiếc của mình. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Cà phê và tiểu đường

 Cà phê và tiểu đường

Đi chơi khắp nơi, mình thấy có nhiều quán cà phê như Starbucks hay các thương hiệu khác ở âu châu. Xem như ngày nay dân chúng khắp thế giới uống cà phê là chính. Hình như giới trẻ ở Hoa Kỳ ngày nay đang có phong trào uống trà Matcha của Nhật Bản. Mình đoán là do các quảng cáo tạo thành một phong trào. Mình có kể người Nhật bị ông tây bán quảng cáo nên ngày nay họ uống cà phê như điên.

Đi ăn đám cưới của người á đông, mình thấy nhiều cô trẻ nhưng to béo như người Mỹ trắng nên không hiểu nguyên do. Có lẻ vì uống trà sữa hay pizza. Mình thấy nhiều bác sĩ nói nên uống cà phê hay trà khi vô thất để giảm lượng glucose trong huyết quản nhưng lại có nhiều bác sĩ bảo không nên chả biết đường nào mò. Bác sĩ kêu uống cà phê sẽ giúp trí nhớ khi về già này nọ. Mình có đọc một tài liệu giải thích là sai. Hôm nào rảnh mình sẽ kể. Hôm nay mình muốn kể vụ caffeine hiện diện trong các thức uống như cà phê, trà, nước ngọt như coca cola, MOuntain Dew,… Do đó mình tìm tài liệu để đọc về chất caffeine thì thất kinh.

Có nhiều nghiên cứu khác nhau về chất caffeine khi các người bị bệnh tiểu đường tiêu thụ cà phê. Kết quả cho thấy phản ứng có thể gia tăng lượng đường và insulin trong máu đối với người bị bệnh tháo đường. Một nghiên cứu với các bệnh nhân tháo đường loại 2, tiêu thụ một viên 250 milligram caffeine vào điểm tâm và một viên khác khi ăn trưa. Tương đương với hai ly cà phê cho mỗi bữa ăn. Kết quả cho thấy: lượng đường trong máu cao hơn 8% vào những ngày họ không tiêu thụ chất caffeine. Chỉ số cũng nhảy vọt hơn mỗi bữa ăn. Chán Mớ Đời 

Các nghiên cứu giải thích caffeine có thể tác động cơ thể phản ứng với insulin, một loại hormone cho phép đường vào trong các tế bào và biến đổi thành năng lượng. Nghĩa là caffeine có thể làm giảm độ nhậy với insulin, nghĩa là các tế bào trong cơ thể không phản ứng nhiều với hormone như trước đây. Không tiếp thu nhiều đường trong máu sau khi chúng ta ăn uống khiến cơ thể phải tạo thêm insulin, khiến chỉ số cao đường cao hơn sau khi ăn uống.

Họ cho biết nếu có bệnh tiểu đường thì cơ thể đã không sử dụng insulin tốt nên sau khi ăn uống thì chỉ số đường gia tăng. Cho nên tiêu thụ caffeine càng khiến giảm thiểu chỉ số đường khó khăn hơn và sẽ khiến làm gia tăng chỉ số đường và về lâu về dài sẽ tạo những hệ ứng như làm hư hỏng các dây thần kinh hay bệnh tim.

Vấn đề là các khoa học gia vẫn còn đang nghiên cứu hệ quả của caffeine đối với insulin và chỉ số đường. Nhưng họ nghĩ có thể như sau: Caffeine có thể gia tăng một số hormone stress như epinephrine (còn được gọi là adrenaline). Epinephrine có thể ngăn cản xử lý đường và có thể cản trở cơ thể tạo nhiều insulin. Có thể ngăn cản một hoá chất được gọi là Adenosine. Một phân tử có vai trò về cấu tạo insulin và kiểm soát các tế bào đáp ứng. Thêm sẽ tác động vào giấc ngủ vì nhiều chất caffeine quá thì sẽ khiến chúng ta mất ngủ và nếu thiếu ngủ cũng đưa đến tình trạng giảm insulin.

Chỉ cần hấp thụ khoảng 200 miligam caffeine là đủ để ảnh hưởng đến lượng đường trong máu của chúng ta. Lượng caffeine này tương đương với khoảng một hoặc hai tách cà phê pha hoặc ba đến bốn tách trà đen. Khả năng dung nạp caffeine của mỗi người là khác nhau; cơ thể chúng ta có thể chịu được lượng caffeine nhiều hơn hoặc ít hơn mức trung bình. Phản ứng của cơ thể đối với chất này còn phụ thuộc vào các yếu tố như độ tuổi và cân nặng.

Thói quen tiêu thụ caffeine hàng ngày cũng đóng vai trò nhất định. Những người mắc bệnh tiểu đường có thói quen uống cà phê thường xuyên không có mức đường huyết cao hơn so với những người không uống. Một số chuyên gia cho rằng cơ thể sẽ dần thích nghi với lượng caffeine đó theo thời gian. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng caffeine vẫn có thể gây tăng đột biến lượng đường trong máu, ngay cả khi chúng ta quen bắt đầu ngày mới bằng một tách cà phê. Mình nghe nhiều bác sĩ nói là buổi sáng thức giác, cortisol của cơ thể lên cao nên không nên uống cà phê ngay.

Thường người Mỹ buổi sáng uống cà phê lại chơi thêm các bánh ngọt, tinh bột nhiều nên khiến lượng đường gia tăng trong máu. Thêm họ uống với đường thì chỉ có lên chớ không có xuống.

Có nhiều nghiên cứu cho thấy cà phê có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 ngay từ đầu. Xin nhắc lại trước khi bị bệnh này. Các chuyên gia cho rằng điều này là nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao có trong loại đồ uống này. Các hợp chất này giúp giảm tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể, một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. 

Mình có đọc đâu đó nói về vấn đề này các chất chống oxy-hoá (antioxidants) nhưng nếu đã mắc bệnh tiểu đường loại 2, điều này có thể không còn đúng nữa. Chất caffeine trong cà phê khiến việc kiểm soát lượng đường trong máu trở nên khó khăn hơn. Nếu chỉ số đường huyết của cơ thể tăng vọt sau khi uống cà phê vào buổi sáng, nên cân nhắc chuyển sang dùng loại đã loại bỏ caffeine (decaf). Mặc dù loại cà phê này vẫn chứa một lượng nhỏ caffeine, nhưng nó không gây ảnh hưởng đến lượng đường trong máu hay nồng độ insulin.

Có dạo mình đọc đâu đó nói uống cà phê giúp trí nhớ nên lâu lâu có uống với bạn bè khi gặp mặt ở quán cà phê. Mình có mấy người em ở Đà Lạt có quán cà phê. Mấy người em nói là chỉ pha cà phê nguyên chất, chớ thường các quán cà phê pha chế nhiều. Mình có anh thợ gốc Guatemala, gia đình có vườn trồng cà phê nên lâu lâu anh ta cho một gói khi nhà gửi sang. Anh ta có cho một bọc cà phê decaf, nói là chỉ toàn hạt bắp rang.

Còn cà phê bán ngoài chợ Việt Nam thì không nên sử dụng vì mình đọc báo mỹ nói là có nhiều công ty pha chế đủ trò, có công ty có đến 19 chất cấm tại Hoa Kỳ. Các thương hiệu cà phê nổi tiếng, mình nghĩ chắc họ pha chế nhiều.

Nói chung mình bắt đầu hiểu các cô gái á đông trẻ bị bệnh béo phì, có lẻ vì uống trà sữa, Matcha hay cà phê. Báo chí lại quảng cáo các antioxidants khiến chúng ta ngộ nhận để mua uống vì nghĩ tốt cho sức khoẻ, não bộ. Một ly cà phê muối mà đến $12 thôi thì đi bán muối cho khoẻ đời cô lựu. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Anh 

Song Tịch, Bản Sắc

 

Song Tịch và bản thể

Ít ai hiểu được tâm trạng một người song tịch, có hai quốc tịch nếu không sống trong hoàn cảnh của họ. Hôm qua nói chuyện với anh bạn gốc mễ, hỏi tối nay có xem trận Mexico- Anh quốc. Anh ta kêu có. Đến nhà họ hàng để xem cho vui.

AI làm thì phải

Hai cha con đi xem trận đấu giữa Nam Phi-Gia-nã-đại, gặp hai vợ chồng gốc Mễ lên xe buýt, một bận áo của đội tuyển Mễ tây Cơ và một bận áo đội tuyển Hoa Kỳ. Hỏi anh ta là nếu mễ Tây Cơ đá với Hoa Kỳ thì anh chọn bên nào. Anh ta cho biết không biết vì anh ta vui khi một đội tuyển thắng nhưng đồng thời cũng buồn vì đội kia thua. Anh ta hỏi mình nếu Việt Nam đá với Hoa Kỳ thì mình theo ai. Mình nói dễ vì nước tôi sinh ra đã bị mất trong lịch sử nên chỉ còn Hoa Kỳ và Pháp để ủng hộ. Anh ta nói nước Việt Nam vẫn còn. Mình nói đúng nhưng một nước khác xâm chiến, diệt bỏ nước tôi nên chịu. Tên thì như nhau, địa lý vẫn như nhau nhưng ký ức của tôi thì khác. Chán Mớ Đời 

Anh ta cho biết là sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ nhưng bố mẹ lại gốc Mễ. Ở nhà bố mẹ nói tiếng mễ, đúng hơn là phương ngữ của vùng họ sinh ra và lớn lên. Và anh ta trả lời bằng anh ngữ. Trang trí trong nhà là mễ, đặt thù, cơm ăn, xem truyền hình đài nói tiếng mễ. Nói chung ở nhà là anh ta là người Mễ. Nhưng khi ra đường anh ta ở Hoa Kỳ. Sống trong nền văn hoá mỹ, trường mỹ, tinh thần mỹ, chuyện tếu lâm mỹ, cãi nhau đều là mỹ, giá trị tinh thần đều là mỹ. Anh ta sống và lớn lên song song trong hai nền văn hoá Mễ và mỹ.

Khi anh ta nói về mễ tây Cơ, anh ta chỉ nói đến một nền văn hoá xa lạ mà gia đình tổ chức bữa tiệc hàng năm 2 lần. Anh ta về mễ nghỉ hè khi còn bé. Bố mẹ bận công ăn việc làm nên gửi về cho ông bà nội chăm sóc và học tiếng mễ. 90% họ hàng của anh ta đều ở mễ, họ khó có thể đến Hoa Kỳ nghỉ hè vì giấy tờ.

Cho nên sống tại Hoa Kỳ, mễ tây cơ không những là nguồn cội của anh ta. Những khuôn mặt, mái nhà, con đường làng, bạn bè, anh em họ hàng, những bữa ăn, những kỷ niệm, cãi vã, đám cưới, đám ma. Những kỳ nghỉ hè nhưng không phải là nghỉ hè thật sự mà anh ta sống một phần khác của cuộc đời anh ta. Tương tự như khi anh ta ở Hoa Kỳ, nơi chôn nhau cắt rún.

Hoa Kỳ là tuổi ấu thơ của anh ta, nơi anh ta có những người bạn thân nhất, tiếng nói mẹ đẻ, lối suy nghĩ, xứ sở đã xây dựng anh ta thành người. Nếu nói là Mexican-American thì không đúng 50/50. Nhưng có lẻ là 100% cả hai văn hoá.

Vấn đề là người ta muốn anh ta phải chọn lựa. Ở Hoa Kỳ, đa số kêu anh ta là người mễ, dù sinh ra tại đây. Anh ta có thể biết nhiều về Hoa Kỳ hơn những người phát chứng chỉ về tố chất mỹ. Ở Mễ tây cơ, anh ta được gọi là “Chicano”, một người từ Hoa Kỳ, gần như người ngoại quốc. Việt Nam mình gọi là Việt kiều. Anh ta sử dụng ngôn ngữ địa phương khó khăn hơn. 

Và anh ta lâm vào một trường hợp quái đản là anh ta không được xem là người Mỹ hoàn toàn đối với một số người Mỹ. Ở Mễ tây CƠ anh ta không hoàn toàn là người Mễ đối với một số người Mễ. Ở nhà anh ta là con trai của bố mẹ, với một nền giáo dục mễ tây cơ, ngoài đường anh ta là một người Mỹ với những luật lệ của nhà trường mỹ. Từ đó tạo ra một loại người đặc biệt song tịch. Với thời gian anh ta bắt đầu yêu mến cả hai quốc gia, chỉ trích cả hai theo tri thức của anh ta. Và anh ta ngưng nói với người Mễ là anh ta người mễ và tương tự không muốn cãi vã với người Mỹ về sự việc anh ta cũng là người Mỹ. Đúng hơn anh ta là Mexican-American. Đứng ở giữa gạch nối của hai nền văn hoá, không biết chọn lựa bên nào vì cả hai nền văn hoá không chấp nhận anh ta 100%. Đó là bản sắc của anh ta.

Có hai nền văn hoá, không phải là vấn đề cần phải giải quyết mà là tài sản văn hoá sở hữu cần được chập nhận. Nhưng sự việc không đơn giản như vậy vì đối với nhiều người Mễ, anh ta quá mỹ hơn và đối với người Mỹ thì anh ta quá mễ tây cơ. Anh ta là một sản phẩm của hai nền văn hoá, hai lịch sử, hai lối nhìn về giới quan. 

Nói chuyện với anh ta xong thì mình nghĩ về mấy đứa con của mình. Không biết chúng có sự trăn trở về bản thể, bản sắc của chúng hay không. Mình nghĩ thằng con có cố gắng tìm hiểu về cội nguồn nhưng con gái thì không để ý lắm. Thằng con thì thích gái gốc á châu còn con gái thì thích mỹ trắng hơn. Chả hiểu lý do. Có lần nó hỏi mình có ngại nếu nó lấy chồng da trắng. Mình nói nếu nó hạnh phúc là điều tiên quyết chớ lấy da vàng, không hạnh phúc mà ly dị bỏ nhau thì cũng bù trớt.

Có lần thằng con nói mình không giống như bố mấy đứa bạn gốc việt. Mình hỏi khác biệt ra sao. Nó nói không tương tác như người mỹ gốc Việt, uống rượu, thuốc lá nhất là có cái gì khó hiểu là suy nghĩ của mình không giống như người Việt nên mình ngọng. Có thể khi bé mình như anh bạn gốc Mễ, tuy sống tại Việt Nam nhưng lại học chương trình pháp ngữ nên tiếng Việt của mình lọng ngọng. Hôm đến Melbourne, gặp lại anh bạn học khi xưa ở trường Yersin Đà Lạt, anh ta nói khi xưa tụi mình đến tường học tiếng tây, tiếng Việt chỉ học có 2-4 giời mỗi tuần xem như sinh ngữ 1 rồi sau này học thêm anh ngữ là sinh ngữ 2, còn tiếng tây xem như ngôn ngữ chính.

 Sau này đi tây năm 18 tuổi nên càng không biết nhiều về văn hoá Việt Nam. Đời đưa đẩy sao mình đi làm kiếm cơm tại nhiều quốc gia nên từ từ bản thể của mình bị nhiễm với nhiều nền văn hoá khác nhau nên từ từ mình không còn đứng ở gạch nối Franco-Vietnamien như khi ở Việt Nam và Pháp mà lai lai thêm Ý Đại Lợi, Thuỵ Sĩ, Anh quốc rồi nay đến mỹ.

Chỉ biết mình là 100% là mình , lai đủ các nền văn hoá khác ở âu châu thì chịu. Người ta song tịch là đủ mệt rồi còn mình thì Tam-Tịch (Việt Nam, Pháp quốc và Hoa Kỳ). Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn