Nghe lời mẹ là ngu?

 Nghe lời mẹ là ngu?

Thường mấy cầu thủ thể thao về hưu là xem như gia tài sự nghiệp banh ta lông như cầu thủ Thierry Henri,.. rất nhiều kể ra không hết. Gần đây cầu thủ danh tiếng Ronaldinho nghe nói phải đi đá banh lại vì không tiền để sống. Có nhiều lý do để lý giải sự việc nhưng đa số là vì đàn bà và bạn bè. Mình có xem vài phim tài liệu kể về các cầu thủ danh tiếng về bóng rỗ như Dennis Rodman, võ sĩ Mike Tyson,… Chán Mớ Đời 

Thường mấy cầu thủ da đen khi nổi tiếng hay cặp bồ với mấy cô da trắng tóc vàng cũng như trong các phim quảng cáo, người ta thường quay cảnh một ông da màu thành đạt ở khu Mỹ trắng và có vợ hay bồ là Mỹ trắng hay đầm trắng như đã bước vào một đẳng cấp mới. Vấn đề là khi sự nghiệp thể thao của họ kết thúc thì ngồi buồn hát người bỏ ta đi vội vàng với bao nhiêu tài sản. Điển hình cầu thủ Thierry Henri phải khai phá sản và bị trầm cảm mấy năm liền. Hát bài đừng xa anh nghe em khi thấy anh hết tiền cung phụng cho em.

Có cầu thủ Achraf Hakimi của đội tuyển Ma-rốc, ly dị với bà vợ Hiba Abouk. Bà vợ hí hửng là được một số tiền nhưng khi ra tòa thì bà ta chới với vì tài sản đều đứng tên mẹ chồng, mẹ của cầu thủ Hakimi, thậm chí tiền lương hàng tháng cũng trả cho công ty của bà mẹ chồng. Ông cầu thủ này kể là khi mới bắt đầu đá bánh chuyên nghiệt thiệt còn trẻ tuổi nên bà mẹ lo hết giấy tờ, và ông ta chỉ lo đá banh. Sau này bà ta lo luôn việc đầu tư cho ông ta vì chỉ người mẹ là thương con dù giàu hay nghèo. Còn gái hay vợ thì anh hết tiền em không thèm đến, vẫy tay chào nhau một lần cuối cùng nghe anh.

Bác nào muốn chài mấy cầu thủ giàu có thì nên hỏi trước, hỏi mẹ anh hay tôi quản lý tài sản của anh khi đặt bút ký giấy hôn thú. 

Như bà Jerry Hall, vợ cũ của nghệ sĩ Mick Jagger, khi ly dị thì chỉ được 1 triệu đô la thay vì gia tài của ông ta vì trước khi lấy nhau đã ký giấy tờ tiền hôn nhân, dù mai sau khi mình xa nhau cách nhau hoài thì em chỉ nhận 1 triệu đồng làm vợ anh. Ngược lại nghệ nhân Paul MacCarney khi ra tòa xin ly hôn để lấy bà vợ thứ ba thì bà vợ Linda kêu nữa gia tài. Chán Mớ Đời 

Do đó đàn ông phải nghe lời mẹ già vì đàn bà họ nhận ra ngay các cô mối chài từ khi gặp mặt lần đầu. Thấy trên mạng phỏng vấn vợ cũ của ông Hakimi, bà ta kêu ông chồng lọc lừa vì đã biến tiền bạc của ông ta trước khi làm đám cưới. Bà ta sẽ không bao giờ tin một người đàn ông nào khác. Qua vụ này thì mình nghĩ chắc chả có tên nào buồn đời lấy bà này nữa dù yêu thương thắm thiết như mối tình răng hở môi lạnh. Chán Mớ Đời 

Có câu chuyện về cầu thủ bóng rỗ Michael Jordan nghe lời mẹ như sau: Hợp đồng công ty sản xuất giày Nike của Michael Jordan trả ông ta 2,5 triệu đô la trong năm năm. Một số tiền rất lớn thời đó tháng 10 năm 1984. Mẹ anh đòi thêm một điều khoản đặc biệt, và điều khoản đó từ đó đã mang về cho ông ta hơn 1,3 tỷ đô la. Nghe mẹ là giàu còn nghe vợ thì sạt nghiệp. 

Tưởng tượng khi ông Jordan nghe lời vợ hay bồ thì chắc bà vợ kêu ký ngay để có tiền đi mua sắm. Lấy vợ phải xem tông nên phải cẩn thận vì gặp phải tín đồ thời trang hay tiêu phí là chắc chắn cả đời sẽ đói sau này. Cho nên người ta hay nói vợ đẹp là vợ người ta. Lý do là đàn bà đẹp thì chi phí tiêu xài của họ rất đắt vì đẳng cấp nên khi chồng hết tiền, làm ăn thất bại là họ ca bài tình em lính chiến. Điển hình bà Jackie Onassis, lấy ông tỷ phú Onassis vì chỉ có ông này mới có khả năng cung phụng cho bà hay công nương Diana, lấy hay cặp với ông bồ người ả rập, con tỷ phú.

Năm 1984, ông Jordan không muốn ký hợp đồng với Nike. Dạo đó Nike chưa nổi tiếng, mình có kể vụ này rồi. Ông ta muốn ký với Adidas, thậm chí từ chối gặp mặt đại diện Nike nhưng mẹ ông, Deloris, bắt ông ta phải đi và đã thay đổi cuộc đời ông ta về tài chánh.

Nike đề nghị 500.000 đô la một năm, gấp hơn hai lần Adidas muốn trả.  Mọi người trong phòng hồ hởi phấn khởi, đều sẵn sàng ký nhưng bà mẹ, Deloris thì không. Bà gọi riêng cho Sonny Vaccaro, đại diện của Nike và nói rằng con trai bà cần thêm một thứ khác: phần trăm trên mỗi đôi giày được bán có tên anh ta, Jordan.

Chưa từng ai đòi hỏi điều đó với công ty lớn này. Các cầu thủ chỉ nhận phí rồi về nhà, mua sắm xe xịn, kiếm gái chân dài. Nhà sản xuất ăn lời lổ chịu. Nike miễn cưỡng đồng ý với điều khoản này vì nghĩ không bao nhiêu.

Họ dự đoán doanh số Air Jordan năm đầu là 3 triệu đô la. Thực tế đạt 126 triệu. Chỉ trong sáu tuần đầu họ đã bán được 1,5 triệu đôi.

Jordan Brand hiện nay tạo ra khoảng 7 tỷ đô la mỗi năm. Bản thân ông Jordan thu khoảng 5% trên mỗi sản phẩm bán ra, hơn 350 triệu đô la chỉ riêng năm ngoái, hàng thập niên sau khi ông Michael Jordan đã ngừng chơi bóng.

Nike lúc đó quá không chắc về Michael Jordan nên đã viết bốn điều khoản nhằm có thể thoát khỏi điều kiện 5% vào hợp đồng. Ông Jordan đã vượt qua hết trong mùa giải năm mới. “Một đôi giày chỉ là một đôi giày cho đến khi con trai tôi bước vào nó.” – Deloris Jordan, mẹ của Michael Jordan tuyên bố. Tiền lương đã làm ông ta giàu trong năm năm. Điều khoản mà mẹ ông ta kiên quyết đòi mới khiến anh trở thành tỷ phú mãi mãi.

Do đó chúng ta nên luôn luôn nghe lời mẹ khi lập gia đình và khi làm tiền cũng nên nghe lời mẹ về đầu tư vì chỉ có mẹ mới lo cho con hết trọn cuộc đời. Còn vợ thì hên xui vì người ta nói sau lưng một người đàn ông thất bại là một người đàn bà xúi dại còn sau lưng một người đàn ông thành đạt là một người đàn bà có thể lấy hết gia tài của mấy bác. Hãy nhìn xem gương các cầu thủ như Thierry Henri, Ronaldinho, Hakimi.,,, Chán Mớ Đời 

Lamine Yamal mother  on recent interview telling the world that

I personally advise my son Yamal to end his relationship with Inès Garcia. I discovered a private DM on his phone where she urged him to deposit his salaries and match bonuses into her personal account. I know what she is attempting, and I will not allow her to drive my son Yamal into bankruptcy.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Về già cần làm gì để sống khoẻ

 Về già cần làm gì để sống khoẻ

Mình nhận thấy thân hữu, ai chịu khó tập thể dục, chơi thể thao thì trên 65 tuổi, họ vẫn khoẻ. Có anh quen dân Đà Lạt, hơn mình 2 tuổi, leo núi Kilimanjaro với mình, thấy anh ta khoẻ như tây, leo núi này rồi núi nọ, chạy marathon, lướt sóng biển đủ trò, trong khi nhiều người bạn cùng tuổi anh ta lăn đùng ra chết. Một anh khác cùng tuổi với mình, buồn đời ra sao đó, hẹn gặp mình trước mộ thi sĩ Hàn Mạc Tử. Mình đi xe tới nơi, oải lưng luôn trong khi anh ta đạp xe đạp từ Nha Trang ra gặp mình để chụp tấm ảnh rồi sugar you you go, sugar mi mi go.

Ngược lại ai ăn nhậu nhiều và không tập thể thao thì đa số có vấn đề về sức khoẻ. Có nhiều người quen hỏi tập Đông Phương Hội ra sao, mình nói từ 5:30 sáng đến 7:00 sáng thì đa số bỏ chạy mất luôn dép. Đọc tài liệu thì được biết thời điểm tập thể thao hay thể dục tốt nhất là vào buổi sáng sau khi thức giấc. Thêm họ nghiên cứu người Nhật sống thọ trên 100 tuổi cũng nhờ vào những thói quen hằng ngày.

Đọc tài liệu thì được biết cơ thể được trang bị để sống thọ đến 100 tuổi nhưng đa số đến 55- 65 tuổi thì ngọng. Trái tim của chúng ta vẫn có thể đập thêm cả tỷ lần, các tế bào não bộ vẫn có thể tục tăng trưởng, cơ bắp vẫn có thể hoạt động như thời trẻ. Lý do là cơ thể của họ không thể thực hiện những điều trên khi đã qua 65 tuổi. Vì các thói quen của chúng ta ngăn cản những cố gắng thực hiện. Thân hữu nói mình còn sớm quá vào 5:00 giờ sáng.

Đa số những người trên 65 tuổi đều thuở 1/3 lá phổi

Đại học Harvard có làm một nghiên cứu trên 4,400 người trên 60 tuổi suốt 2 thập niên. Họ khám phá ra ai thực hiện 6 thói quen sau đây vào buổi sáng thì sống thêm 30 năm với não bộ rất nhậy bén, chân tay mạnh và ít dấu hiệu bị lão hoá. Tưởng tượng sống thêm 30 năm không cần thuốc men, chất bổ sung nhưng nhờ vào các thói quen tích cực của họ vào buổi sáng.

Họ cho biết khi thức giấc vào buổi sáng thì cơ thể chờ đợi tín hiệu từ chúng ta. 60 phút đầu tiên trong ngày từ khi chúng ta mở mắt ra thì các tế bào của chúng ta bắt đầu tự sửa chữa. Nếu chúng ta khởi đầu ngày mới với tiêu thụ đường, stress hay bất động, cơ thể chúng ta nghĩ là chúng ta đang bị tấn công và tự động khoá phần chữa lành. Nhưng nếu chúng ta khởi đầu buổi sáng với những hoạt động tích cực, cơ thể chúng ta kích hoạt giúp các mạch máu tiếp tục mở nhằm giúp cơ bắp mạnh và năng lượng cao suốt ngày để làm việc hay hoạt động nếu không thì sẽ cảm thấy mệt mỏi, cần uống cà phê hay đường để kích hoạch cơ thể làm việc.

Họ khuyên sáng thức dậy nên tập thở lâu, giúp giảm áp huyết, giảm cortisol

Họ cho rằng khi thức giấc, chúng ta cần uống nước, độ 16 oz (473 mL) nước với độ ấm trong phòng trước khi ăn hay uống những gì khác, sẽ giúp chúng ta sống thêm 7 năm. Viện quốc gia về lão hoá (national Institute on Aging) theo dõi 11,000 người lớn tuổi suốt 25 năm, đưa đến kết quả là khi ngủ qua đêm, cơ thể mất độ 2 cân anh nước qua hơi thở và mồ hôi, nghĩa là khi chúng ta thức giấc thì máu của chúng ta đặc lại và dính nhau hơn cả si-rô, khiến trái tim chúng ta phải làm việc thêm 23% để bơm máu trong huyết quản. Lý do đó mà bác sĩ hay cho bệnh nhân uống thuốc loãng máu để tránh bị đột quỵ. Do đó việc đầu tiên khi thức giấc là làm một cốc nước trước giúp máu loãng để tim không phải làm việc nhiều. Mình đọc đâu đó đa số các người bị đột quỵ là vào buổi sáng.

Các nhà nghiên cứu khám phá những ai uống 2 cốc nước đầy sau khi thức giấc có chỉ số bệnh đau tim giảm xuống 41% và tỷ lệ đột quỵ giảm xuống 37%. Chỉ cần uống 2 cốc nước vào buổi sáng khi thức giấc sẽ giúp máu của chúng ta loãng ra sẽ giúp chúng ta hoạt động lâu trong ngày. Thường đa số thức giấc là uống ngay cà phê, mà cà phê làm chúng ta càng khát nhiều hơn uống trà. Cứ uống hai thứ này vào là buồn tiểu nhanh. Chiều tối mình đi bộ với vợ 3 dặm nên trước khi đi ngủ uống nước mệt thở vì đi bộ toát mồ hôi rất nhiều.

2 lá phổi mất độ 40% khả năng từ 30 tuổi đến 70 tuổi, nếu tập thở sẽ giúp lá phổi thở nhiều hơn

Họ nói uống nước với nhiệt độ của nhà bếp là tốt nhất, giúp cơ thể hấp thụ nhanh hơn là nước lạnh. Lý do là cơ thể không cần thời gian để hâm nóng. Không thấy họ nói đến nước ấm. Mình nghĩ nước ấm chắc tốt hơn. Đi á châu như Đài Loan, Tân Gia BA,…đều thấy trong khách sạn thậm chí ở phi trường có máy nước nóng. Ngoài ra họ còn khám phá ra là khát nước vào buổi sáng khiến não bộ bị teo lại, và lâu ngày sẽ đưa đến mất trí nhớ. Mình có kể cuốn sách của một ông bác sĩ viết, nói là chúng ta không bị bệnh mà chúng ta khát nước. Khi lượng nước trong người không được quân bình sẽ khiến chúng ta bị đau.

Ngoài ra hai lá thân lọc mỗi ngày 200 quart hay 6,400 Oz máu, hoạt động hữu hiệu hơn nếu nước uống vào đủ dùng, giúp tẩy chất độc. Nếu không cứ tích trữ trong cơ thể và lâu ngày sẽ phá hư các nội tạng. Được biết thói quen uống nước khi thức giấc sẽ giúp giảm bớt 45% nguy cơ bị ung thư đường ruột, và 50% bọng đái vì nước sẽ tải ra ngoài các chất carcinogens trước khi chúng tấn công vào các nội tạng. Có thể nước không lạt lẽo thì thêm miếng chanh giúp kích hoạch các enzymes của hệ tiêu hoá. Nên nhớ là uống 30 phút trước bữa cơm sáng. Vụ này thì người ta khuyên không nên uống nước khi ăn cơm, đợi 30 phút sau bữa cơm mới uống nước. Lý do là nước sẽ làm loãng chất acid trong bao tử cần thiết để giúp tiêu hoá nhanh.

Các người thở 10 lần theo phương pháp 4-7-8 mỗ sáng giảm thiểu 50% nguy cơ bị đột quỵ, giảm 45% bị mất trí nhớ và hay nhất là trẻ hơn từ 10-15 tuổi.

Thói quen thứ 2 chúng ta cần làm là mở cửa sổ để ánh sáng lọt vào phòng hay đi ra ngoài sân. Ánh mặt trời 10 phút sau khi thức giấc sẽ giúp hệ sinh học của chúng ta trẻ độ 5 tuổi. Đại học John’s Hopkins đo các tế bào lão hoá của trên 3,000 người tham gia nghiên cứu, họ cho biết mắt của chúng ta có những tế bào đặc biệt, sẽ đánh tín hiệu lên não bộ, kiểm soát các hormone sẽ được thải ra trong cơ thể 24 tiếng đồng hồ tới. Khi ánh sáng mặt trời buổi sáng chạm vào các tế bào này sẽ giảm 50% melatonin và gia tăng 35% cortisol mà cơ thể cần để sữa chữa các tế bào hư hại ngày hôm trước. Họ còn cho biết là có ánh sáng mặt trời sẽ giúp ngủ ngon hơn 43% và 38% ít bị trầm cảm. Ánh sáng mặt trời giúp tạo các sinh tố D qua làn da vì khó có thể thay thế bởi chất bổ sung. Thiếu sinh tố D thì xương sẽ bị loãng. Ánh sáng mặt trời sau 10 giờ sáng thì sẽ không còn nhiều ảnh hưởng nữa vì Cortisol đã quá cao điểm, và cơ thể mất cơ hội để ăn nhịp với hoạt động trong ngày.

Họ giải thích là cơ thể buổi sáng, cortisol lên rất cao, cơ thể sau một đêm suốt 8-12 tiếng không ăn uống nên hơi lộn xộn. Do đó cần ăn một chút chất đạm để cơ thể không hoang mang. Ăn chất đạm vào buổi sáng sẽ kích hoạch quá trình mà họ gọi “muscle protein Synthesis”. Đa số sáng ăn cereal hay tinh bột nên cơ thể sẽ bắt đầu dùng amino acid của cơ bắp. Do đó nên ăn chút chất đạm vào buổi sáng để cơ thể không tìm chất đạm của cơ bắp khiến lâu ngày sẽ bị teo cơ. Mình nghe lời ông bác sĩ sáng dậy, uống nước xong thì làm vài muỗng mè đen, và đậu xanh rang, nghiền nhỏ, khuấy với nước ấm uống để cơ thể không hoang mang để khỏi mất cơ bắp. Có bác sĩ nói nên ăn hai quả trứng. Nói đúng hơn là buổi sáng cơ thể hấp thụ chất đạm 40% nhiều hơn là vào buổi chiều. Mình chỉ tóm tắt thôi chớ giải thích thì sẽ khiến các bác Chán Mớ Đời.

Đại học Texas nghiên cứu 2,500 người Mỹ trên 60 tuổi suốt 8 năm dài. Họ khám phá ra sau tuổi 60, chúng ta mất độ 3% cơ bắp mỗi năm, và khi chúng ta mất quá mức thì tỷ lệ bị ngã lên đến 400%. Nên nhớ 75% người Mỹ chết trên 65 tuổi, là bị ngã. Như trường hợp ông hàng xóm mỹ mình mới qua đời vì ngã, bể xương chậu, giải phẫu nhưng chỉ nằm vì ngồi dậy là chóng mặt. Máu không bơm đủ về tim. Họ cho biết nếu ngã thì 30% xác suất sẽ được  Chúa gọi về trong vòng 1 năm.

Bệnh viện Mayo có làm một nghiên cứu 4,000 người Mỹ lớn tuổi suốt 10 năm. Mỗi ngày họ chỉ đứng một chân độ 30 giây sẽ giúp kích hoạch các neuron mà thường sau 50 tuổi sẽ bị hư hại. Ở Đông Phương Hội, lúc phần nhiệt thân pháp, có phần đứng một chân, lắc đầu gối,… sẽ giúp họ không bị ngã. Mỗi năm có trên 3 triệu người Mỹ được chở vào cấp cứu vì bị ngã. Thông thường 30% người bị ngã sẽ không sống thọ quá 1 năm. Xin nhắc lại 75% người Mỹ trên 65 tuổi chết không phải vì ung thư mà bị ngã. Nghiên cứu của bệnh viện MAyo, cho thấy các người tham gia nghiên cứu, không đứng trên 1 chân quá 10 giây thì có tỷ lệ 84% cao hơn bị đột quỵ hay chết trong vòng 7 năm tới. Vụ này thì dễ biết hơn là đo cholesterol hay huyết áp. Mình có kể vụ đại học Harvard nghiên cứu lý do tại sao phải tập Thái Cực Quyền khi về già. Ai buồn đời thì mò trên bờ lốc.

Họ thấy rõ sự tiến bộ của mấy người tập đứng một chân. Lúc đầu chỉ cần vịnh một cái ghế rồi đứng một chân, sau 7 ngày, họ scan não bộ thì thấy có sự thay đổi, có khả năng hơn 40% để phòng bị khi bị ngã.

Sáng thức dậy, họ cũng khuyên sau uống nước, ra ánh mặt trời, ăn chất đạm, tập đứng 1 chân và thể dục như ở Đông Phương Hội. Nên tập thở giúp cơ thể có oxygen đều để khởi đầu một ngày mới. Lý do là các người trên 65 tuổi thường chỉ sử dụng 1/3 lá phổi để thở, nên chỉ hấp thụ được 30% oxygen cần thiết, từ từ sẽ khiến các nội tạng bị lão hoá nhanh hơn. Có anh kia quen, trước đây có ai bên pháp đọc bài của mình nên kêu anh ta đến Đông Phương Hội tập. Dạo ấy anh ta yếu lắm nhưng sau 2 năm tập thấy anh ta khoẻ lên nhưng rồi covid đến nên ngưng tập. Hôm trước mình gặp lại, anh ta kể là mới nằm nhà thương cả tháng vì lá phổi thở chỉ có 1/3 nên nay tối cần cái bình oxygen để thở. Khi tập thở sẽ giúp hạ áp huyết. Hạ cortisol, hormone lão hoá đến 50%. Họ xem các người Nhật sống trên 100 tuổi đều có tập thở hết. (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Như 

Từ cậu bé mồ côi đến nhà lãnh đạo tại Hoa Kỳ

 

ĐƯỢC NÂNG ĐỠ ĐỂ DẪN DẮT

Có một bà mỹ ở hội toastmasters, mời mình đi dự buổi ra mắt cuốn sách “Lifted to Lead” của một người Mỹ gốc Việt. Mình bận trên vườn nên không tham dự nên tuần sau bà ta tặng mình cuốn sách của ông Stefan Bean, tên Việt Nam là Lê Thành Nam, sinh ngày 20 tháng 11 năm 1969. Ông này bị bệnh Polio nên bà mẹ bỏ rơi và ông ta được đưa vào viện cô nhi, rồi trước ngày 30/4/1975, tổng thống Hoa Kỳ, Gérard Ford, lấy ngân quỹ $2 triệu để đưa 2,000 cô nhi Việt Nam Cộng Hoà sang Hoa Kỳ. Người ta gọi chiến dịch này là “Operation Babylift”. Nếu mình không lầm có một chiếc máy bay chở mấy bé cô nhi, bị rơi sau khi cất cánh khiến chính trị Hoa Kỳ nổi sóng. Ai buồn đời thì theo đường dẫn sau đây. Mình chỉ nhớ dạo ấy ở Pháp, thấy báo chí kêu gào đủ trò.

https://en.wikipedia.org/wiki/Operation_Babylift

Ông Lê Thành Nam có trong danh sách của 2,500 cô nhi được đưa đến Hoa Kỳ. Và ông ta được một gia đình mỹ nhận làm con nuôi và mang tên Stefan và họ Bean của gia đình. Ông ta được nuôi nấng tử tế nên người và tốt nghiệp tiến sĩ tại Hoa Kỳ dù bị tật nguyền vì bệnh Polio. Sau này ông ta lập gia đình với một người Mỹ da trắng, có mấy đứa con. Gần đây bà vợ qua đời nên ông ta viết cuốn sách vè đời mình và ra mắt cách đây mấy tuần.

Mình đọc cuốn sách của bà mỹ tặng. Thấy cảm động vì ông này thành đạt nhưng không quên nguồn cội và nhớ ơn đến những người đã giúp đỡ mình từ khi được đưa sang Hoa Kỳ. Thông thường những người thành đạt, đa số hay quên những sự việc này, hay gạt ra ký ức những người đã giúp đỡ mình lập nghiệp. Ít ai tự hỏi: thành công của chúng ta thật sự là do chính chúng ta tạo nên bao nhiêu phần? Họ viết hồi ký như thể là thánh thần amen.

Chúng ta thường nghĩ rằng mình là những con người “tự thân lập nghiệp”. Nói như người Mỹ là “Self-made millionaire” này nọ. Họ định nghĩa sự thành đạt của họ qua những câu như: “Tôi đã làm việc rất chăm chỉ.” Hay “Tôi đã đưa ra những quyết định đúng đắn.” Hoặc “Tôi chưa bao giờ bỏ cuộc.” Và tất cả những điều đó có thể hoàn toàn đúng. Nhưng nếu thành thật nhìn lại cuộc đời mình, hầu hết chúng ta sẽ nhận ra một điều khác.

Đã có lúc nào đó, một người nào đó đã nâng đỡ chúng ta như trường hợp mình khi sang Pháp, lơ mơ lúc đầu, được nhiều người pháp giúp đỡ trên những bước đầu làm thân tỵ nạn. Như gia đình ông bà Marco, ông bà Cayla, ông bà PELLERIN,.. Một người tin tưởng chúng ta trước cả khi chúng ta tin vào chính mình như thầy Lưu Văn Nguyên đã tin vào mình khi nói em cố đi du học, và đã cấy trong đầu mình ý định du học đổi đời. Một người đã mở cho chúng ta một cánh cửa. Một người đã cho chúng ta một cơ hội thứ hai.

Một người đã nói:“Bạn làm được!” Trong khi chính chúng ta tin rằng mình không thể. Và đôi khi, niềm tin của một người có thể hoàn toàn thay đổi hướng đi của cuộc đời một người khác. Đó chính là thông điệp trung tâm của cuốn sách Lifted to Lead ( Được nâng đỡ để dẫn dắt), câu chuyện của Tiến sĩ Stefan Bean.

Cuộc đời ông bắt đầu trong những hoàn cảnh mà nếu nhìn theo cách thông thường, hoàn toàn có thể quyết định số phận của ông. Ông sinh ra tại Việt Nam trong một giai đoạn đầy khó khăn của lịch sử. Khi còn nhỏ, ông bị bỏ rơi và phải chịu những ảnh hưởng của bệnh bại liệt. Sau đó, qua Chiến dịch Không vận Trẻ em (Operation Babylift) ông được đưa sang Hoa Kỳ và được nhận làm con nuôi.

Một đứa trẻ đến từ Việt Nam trong thời chiến. Một đất nước mới, một ngôn ngữ mới, một nền văn hóa mới, một gia đình mới và một khuyết tật về thể chất có thể trở thành cái nhãn gắn chặt với ông suốt đời.

Xã hội hoàn toàn có thể nhìn ông và nói: “Đứa trẻ này có quá nhiều bất lợi.” Nhưng có người đã nhìn ông theo một cách khác như gia đinh nuôi ông ta. Họ không chỉ nhìn thấy một đứa trẻ khuyết tật. Họ nhìn thấy tiềm năng.

Họ không chỉ hỏi: “Có điều gì không ổn với em?” Họ hỏi:“Em có thể trở thành người như thế nào?” Sự khác biệt trong cách nhìn đó đã thay đổi tất cả và đó là bài học đầu tiên về nghệ thuật lãnh đạo: Lãnh đạo bắt đầu từ khả năng nhìn thấy tiềm năng của một con người trước cả khi chính người đó nhìn thấy tiềm năng của mình.

Nhiều người trong chúng ta đã từng trải qua điều này. Có thể đó là một người thầy đã nhận ra điều gì đó đặc biệt nơi chúng ta. Khi xưa, mình được thầy Lưu Văn Nguyên, kêu mình ra ứng cử làm trưởng lớp rồi năm sau thầy Chử Bá Anh kêu mình làm trưởng lớp để tổ chức cắm trại, văn nghệ trong trường. Một người cha hoặc người mẹ đã khuyến khích chúng ta như mẹ mình dắt mình vào nhà bà Cháu để gặp anh Phú trước khi anh ta ra phi trường đi du học ở Nhật Bản. Cấy trong đầu mình ý tưởng noi theo anh Phú.

Một người bạn đã tin tưởng chúng ta trong những thời điểm khó khăn hoặc đơn giản chỉ là một người đã nói:“Hãy thử đi!” Khi con mình hay cháu mình nói ý tưởng chúng muốn làm gì thì mình kêu: “good idea! Try it” thay vì nói ra như bao người khác, kêu học y khoa đi. Nhớ có lần thằng cháu học trung học, rủ anh họ nó mua bán trên mạng cái máy chơi trước máy truyền hình tên Wii thì phải. Chúng làm tiền nhiều vì thiên hạ đặt hàng nhiều, chúng làm ăn khá nên cuối năm mời cả gia đình đi ăn tiệm sang. Ai ngờ qua giáng sinh, thiên hạ gửi trả lại chúng phải hoàn tiền lại, lỗ học máu gạch. Nhiều người kêu này nọ, mình kêu cứ tiếp tục. Sau đó, không học đại học, nó mở công ty bán trên mạng đồ hốt cứt chó. Thiên hạ nuôi chó, dẫn chó đi bộ mỗi ngày để ỉa đái nên lười cuối xuống. Nó kiếm đâu một cái đồ gắp cứt chó bỏ lên mạng bán mệt thở. Cuối cùng có ai mua lại công ty của nó với giá 8 triệu đô la. Chả cần bằng cấp đại học gì cả ở tuổi 30 có 8 triệu trong tay.

Chỉ một câu nói ấy đôi khi cũng có thể thay đổi cả một cuộc đời. Câu chuyện của Tiến sĩ Bean nhắc nhở chúng ta rằng con người không phải lúc nào cũng cần một ai đó giải quyết mọi vấn đề cho mình. Đôi khi, điều họ cần chỉ là một người không chịu định nghĩa họ bằng những vấn đề của họ.

Một người có thể bị khuyết tật, một người có thể sinh ra trong nghèo khó, một người có thể đã từng phạm sai lầm. Một người có thể thiếu tự tin, một người có thể chưa nói được ngôn ngữ một cách hoàn hảo. Nhưng không điều nào trong số đó có thể kể hết câu chuyện về con người mà họ có thể trở thành.

Đáng tiếc là chúng ta thường đánh giá người khác dựa trên hoàn cảnh hiện tại của họ. Chúng ta nhìn một học sinh đang gặp khó khăn và nghĩ: “Em này không thông minh.” Chúng ta nhìn một nhân viên ít nói và nghĩ:“Người này không có khả năng lãnh đạo.” Chúng ta nhìn một người di dân nói tiếng Anh có giọng và nghĩ: “Người này sẽ không bao giờ hòa nhập được.” Chúng ta nhìn một người thất bại và nghĩ:“Anh ta là một kẻ thất bại.” Thay vì nhìn đó là một người thành đạt trong tương lai.

Nhưng những nhà lãnh đạo vĩ đại nhìn thấy một điều khác. Họ nhìn thấy một con người chưa hoàn tất hành trình của mình. Họ nhìn thấy tiềm năng, và đôi khi, sự lãnh đạo bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản:“Nếu như… thì sao?”

Nếu người học sinh đang gặp khó khăn này sau này trở thành một nhà khoa học vĩ đại thì sao? Như ông Albert Einstein, nghe kể ông ta học cực ngu khi còn bé. Nếu người nhân viên ít nói này trở thành một nhà lãnh đạo truyền cảm hứng thì sa. Nếu người di dân này trở thành một doanh nhân thành công thì sao? Chúng ta thấy hằng hằng sa số người Việt tỵ nạn thành công tại Hoa Kỳ.

Nếu người đã từng thất bại này chỉ đơn giản là cần thêm một cơ hội nữa thì sao? Bài học thứ hai của Lifted to Lead là: Chúng ta được hình thành bởi những người đã nâng đỡ chúng ta. Hành trình của Tiến sĩ Bean không phải là một hành trình đơn độc. Có những người đã hỗ trợ ông, khuyến khích ông, dạy dỗ ông và trao cho ông những cơ hội. Đây là một sự thật quan trọng về thành công.

Chúng ta thường chỉ nhìn thấy người đang đứng trên sân khấu. Chúng ta nhìn thấy giải thưởng, nhìn thấy chức vụ, nhìn thấy thành tựu nhưng chúng ta không phải lúc nào cũng nhìn thấy những người đang đứng phía sau người đó. Người thầy, người cố vấn. Cha mẹ, người vợ hoặc người chồng hay người bạn. Người đã gọi một cú điện thoại hay người đã động viên khi tinh thần chúng ta xuống thấp. Người đã nói:“Tôi tin bạn.” Phía sau hầu hết những người thành công đều có câu chuyện về một ai đó đã giúp nâng họ lên.

Và điều đó đưa chúng ta đến bài học thứ ba: nếu chúng ta từng được nâng đỡ, thì chúng ta cũng có trách nhiệm nâng đỡ người khác. Đây mới chính là nơi sự lãnh đạo thật sự bắt đầu. Mình nhớ khi tốt nghiệp kiến trúc thì có nói với ông bà Marco, Cayla, Pellerin, ông bà Gignac,..là không có sự giúp đỡ của ông bà thì tôi không bao giờ tốt nghiệp. Họ chỉ cười và nói nếu mày nhớ ơn chúng tôi thì sau này gặp ai đồng cảnh thì giúp họ thôi. Từ đó nhớ ơn họ, mình hàng năm cho học bổng sinh viên nghèo qua Lửa Việt Organization.

Lãnh đạo không đơn giản chỉ là có một chức danh, không phải là ngồi ở phía trước căn phòng, không phải là ra lệnh cho người khác phải làm gì. Lãnh đạo là sử dụng bất kỳ ảnh hưởng nào mà chúng ta có để giúp một người khác trở nên mạnh mẽ hơn.

Trong cuốn sách của ông Stefan Bean có nhắc nhở cho chúng ta là chúng ta không cần phải là một tổng giám đốc học khu, chủ tịch một công ty, phải có hàng ngàn người theo dõi trên mạng xã hội. Chúng ta có thể lãnh đạo trong gia đình, có thể lãnh đạo tại nơi làm việc, lãnh đạo trong cộng đồng. Nhiều khi chỉ cần một lời khen thay vì chỉ trích, khuyến khích đứa con học không giỏi, hay chơi thể thao kém, chỉ cần nói cố gắng, con rất giỏi thay vì chửi ngu như bò, qua nhà hàng xóm xem con người ta học giỏi còn mày thì ngu như bò.

Đôi khi, hình thức lãnh đạo mạnh mẽ nhất lại không hề kịch tính, nó rất âm thầm như một cuộc trò chuyện. Một lời khen hay một cơ hội và một chút kiên nhẫn. Đó là việc tin tưởng một người khi chính họ đang gặp khó khăn trong việc tin vào bản thân mình.

Triết lý lãnh đạo trong Lifted to Lead có thể được ghi nhớ qua từ LIFTED.

L — Listen and Learn: Lắng nghe và học hỏi.

Trước khi lãnh đạo con người, chúng ta phải hiểu họ.

I — Inspire Potential: Khơi dậy tiềm năng.

Giúp con người nhìn thấy họ có thể trở thành ai.

F — Foster Authenticity: Nuôi dưỡng sự chân thật.

Con người không cần phải trở thành một người khác để thành công. Họ cần khám phá những điểm mạnh riêng của chính mình.

T — Transform Through Hope: Thay đổi thông qua hy vọng.

Hy vọng cho con người lòng can đảm để tiếp tục.

E — Empower Through Strength: Trao quyền bằng cách phát huy sức mạnh.

Hãy xây dựng trên những gì con người có thể làm, thay vì chỉ tập trung vào những gì họ không thể làm.

Và cuối cùng:

D — Develop Others: Phát triển người khác.

Bởi vì thước đo cuối cùng của sự lãnh đạo không phải là có bao nhiêu người đi theo chúng ta mà là có bao nhiêu người trở nên mạnh mẽ hơn vì chúng ta đã từng hiện diện trong cuộc đời họ. Ý tưởng này có một ý nghĩa đặc biệt đối với mình vì khi nhìn lại cuộc đời mình, có thể nhận ra những người đã từng nâng đỡ. Có thể họ thậm chí không biết họ đã quan trọng với mình đến mức nào. Có thể họ đã cho tôi một lời khuyên, một bữa ăn trưa khi người Pháp đón giáng sinh trong khi mình bơ vơ một mình ở xứ tây trong mùa đông giá băng trong căn phòng ô-sin lạnh lẽo.

Có thể họ đã khuyến khích khi mình bắt đầu đi mua nhà cho thuê, họ đơn giản chỉ trao cho một cơ hội, bán cho căn nhà của họ. Vào thời điểm đó, họ có thể nghĩ rằng đó chỉ là một việc rất nhỏ như ông bà Betty, ông bà Sulzbach đồng ý bán cho mình mấy căn nhà của họ và cho vay lại. Nhưng đôi khi, điều nhỏ bé đối với chúng ta lại có thể vô cùng to lớn đối với một người khác.

Mình rất thích tham dự các buổi họp mặt của Toastmasters, vì mỗi lần mình lên tiếng, có rất nhiều người viết giấy khuyến khích, đưa ra những khuyết điểm của mình, cần lưu ý, giúp mình tiến bộ, sửa đổi. Một vài lời nói có thể thay đổi sự tự tin của một con người.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn