Hiển thị các bài đăng có nhãn Ở Tây. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Ở Tây. Hiển thị tất cả bài đăng

Tiên sư cái con Miên mở hàng

 Tiên sư cái con Miên mở hàng

Có người đọc bài “Tiên Sư cái thằng mở hàng” rồi viết thư than với mình có cách gì giải quyết vấn đề là anh ta cứ lấy vợ rồi bị ly dị, đến nay đã 4 đời vợ khiến mình thất kinh. Tốn biết bao nhiêu tiền. Mình nói đừng lấy vợ thì sẽ không bị cái nghiệp bị vợ bỏ nhưng anh ta kêu là sợ cô đơn. Mình nói bắt chước ông Larry, khi nào cần giải quyết sinh lý thì trả tiền, rẻ hơn là ly dị.  

Ông thần này cứ ngày nào cũng nhắn tin kêu mình giúp anh ta, mình nghe con nhà Phật thường nói cứu một người không bị ly dị còn hơn xây 9 cái chùa nên tìm cách nhất là tìm hiểu lý do anh ta bị vợ bỏ. 


Anh ta kể vào những năm của thập niên 90 của thế kỷ trước, cộng đồng người Việt tỵ nạn có vấn nạn là trai thừa gái thiếu nên công nhân như anh khó kiếm vợ nên mới tìm về Việt Nam lấy vợ. Dạo ấy dân vượt biển đa số là đàn ông còn phụ nữ thì ít hơn vì các gia đình sợ con trai phải đi nghĩa vụ quốc tế bên Cao Miên. Thêm vấn nạn hải tặc nên ít gia đình dám cho con gái đi. Do đó dân số người Việt tỵ nạn mất quân bình đưa đến nạn trai thừa gái thiếu. 


Họ hàng giới thiệu nên về Sàigòn tổ chức đám cưới ở khách sạn Chiến Thắng Victory rất đình đám, nhờ văn phòng di trú ở Bolsa viết thư cho vợ mới cưới ở Việt Nam vì anh ta không rành thể cách giao lưu, viết thư cho vợ mới gặp một lần đã làm đám cưới, để được toà đại sứ Mỹ phỏng vấn. Khi xưa sinh ra ở quê rồi Việt Cộng vào bắt cả nhà đi kinh tế mới , khổ quá nên canh me vượt biên được. Qua đây làm công nhân nên tình trạng trai thiếu gái thừa nên ế. Dù thù Việt Cộng nhưng cũng phải bấm bụng về Việt Nam kiếm vợ. 


Anh ta nói có lẻ tại cái bà mở hàng cướp đời trai trong trắng của em có vía nặng nên em bị cái huông của bà nên không ở được với vợ lâu ngày. Nghe đến đây mình tò mò hỏi cô nào bà nào cướp đời trai của anh. Mình tưởng như trường hợp Dustin Hoffman trong phim The Graduate, bị mẹ cô bồ cướp đời trai hay tổng thống Macron bị cướp đời trai bởi mẹ thằng bạn học nên hỏi. Anh ta kêu dạo đó họ bắt con trai con gái thanh niên xung phong, đội nón tai bèo qua Cao Miên làm nghĩa vụ quốc tế nên em tham gia vì ở vùng kinh tế mới buồn và khổ quá. Ngày nào cũng tổ quốc ơi ăn khoai mì ngán quá, Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn tây. 


Qua Cao Miên đánh khờ me đỏ thì người dân họ thương nên cho ăn cơm với mắm bò hóc rồi liên hoan, sau đó mấy bà bị khờ me đỏ giết chồng nên người miên khao tụi em một đêm với mấy bà này để thắt chặt mối tình hữu nghị KHờ Me-Việt. Tối ăn mắm bò hóc uống rượu đế xong thì chung vô giường thì sáng ra thấy mất đời trai. Em quay qua thấy bà già người miên răng rụng hết, đang chải tóc cười duyên với em khiến em thất kinh bỏ chạy mất dép râu dẫm nát đời trai trẻ, bỏ lại cái nón tai bèo che khuất nẻo tương lai. Rồi về Bà Rịa canh me đi vượt biên luôn.


Bảo lãnh được vợ sang Hoa Kỳ thì nó khám phá ra em đi làm công nhân chớ không phải kỹ sư nên nó Chán Mớ Đời có giấy tờ xong, có bằng lái là nó ly dị em theo một thằng kỹ sư khác. Biết lỗi mình muốn có vợ nên về Việt Nam gáy cho oai để người ta muốn cho con đi Hoa Kỳ nên gã con gái cho. 


Đi cày được hai năm để tiền về Việt Nam cưới vợ lại thêm công hàm độc thân. Lần này khi nó đến phi trường thì có bồ nó đón tại phi trường, họ chỉ cần mình bảo lãnh để đi còn qua đây thì có bồ và họ hàng lo. Phải chi dạo đó có ông Trump thì em đi báo cho ICE biết. Lần thứ 4 anh ta về kêu lấy gái thành phố sang đây nó bỏ nên anh ta lên rừng lấy cô vợ người thiểu số rồi làm giấy tờ tốn cho văn phòng di trú. Tiền thì năm sau cô vợ sang. Không ngờ cô ta có người quen kêu lấy em mạt cả đời nên có giấy tờ xong thì mối tình Việt kiều công nhân cũng rủ cánh bay theo chim lên rừng. 


Mình nói cái vía của bà già người Miên cướp đời trai của anh quá nặng, dạo đó chắc sức trai của anh mạnh nên khiến con tim bà ta đã vui trở lại sau nhiều năm bị khờ me đỏ, cấm cản phải kiếm thầy Miên để giải chớ tôi thì chịu. Tôi tập ở Đông Phương Hội 20 năm nay, khá lắm chỉ đánh cái mộc nhân nặng độ 50 kí lô bay thôi chớ vía bà khờ me già này thì quá nặng. Vụ bà chị quen đồng chí gái là phước chủ may thầy chớ tôi đâu có biết gì về giải ế, cúng tế. Anh ta năn nỉ thì anh ráng giúp em đi, chớ ở xứ lạ quê người, em đang ở chỗ không có nhiều người Việt như ở Tiểu Sàigòn như anh nên khổ buồn lắm. Mình nghe hoài nên cũng Chán Mớ Đời nên cố nhớ lại khi xưa ông thầy tu ở núi Bà Đen, Tây Ninh, làm phép ra sao để chỉ lại cho anh này.


Bổng nhiên mình tư duy đột phá hỏi anh ta là sau khi bị cướp đời trai, bà già miên có tặng anh cái gì không. Anh ta nói anh hỏi em mới nhớ, bà ta có đưa cho em cái bọc có lá bùa ở trong và dây sợi đeo nơi cổ em, nói để giúp không bị khờ me đỏ giết. Ông chồng bà ta không chịu đeo nên bị bắn banh xác. Từ dạo đó em đeo đi vượt biển, nói chung là tai qua nạn khỏi chỉ có lấy vợ là hơi bị lộn xộn. 


Mình nói có lẻ đó là lá bùa ngải chỉ rước thêm những hương linh mới lạ trở thành nhân duyên với mình tức là thêm nghiệp, chứ không bớt nghiệp được. Ví dụ, rất nhiều trường hợp bị hương linh đi theo, đeo bùa thì đỡ được một thời gian, nhưng sau đó đến dần dần thành tâm không ổn, có lẻ vì vậy mấy cô vợ của anh sợ sợ nên bỏ chạy chớ người Việt đâu phải ai cũng như đồn đại chỉ lấy chồng để được qua mỹ rồi xù anh chồng. Tôi thấy nhiều người quen lấy vợ ở Việt Nam sang đây rất gắn bó với nhau.


Đó là do họ rước thêm hương linh, thêm quỷ về với mình. Ngoài ra, có những người bị ốm thì đi yểm bùa mong cầu được khỏi bệnh. Nhưng về sau, gia đình không những vẫn ốm đau mà còn có nhiều chuyện xảy ra không thể giải quyết được. Thường thường với nam giới, biểu hiện nhận biết người bị bùa ngải có thể là thường xuyên cáu gắt với người thân bên cạnh. Nghiêm trọng hơn họ có thể là đánh đập. Lúc này tâm tính của họ không thể lý giải được, rất vô lý và ngày càng đi theo chiều hướng tiêu cực. Tâm tính anh có bị như vậy không. Anh chàng nói anh hỏi em mới nhớ, từ hôm bị cái bà già Miên cướp đời trai và đeo lá bùa thì tính tình em hay bị bạn bè kêu thay đổi. Biết là sai nhưng em cứ làm không sợ thằng khờ me đỏ nào hết.


Mình nói anh đi làm về thì ghé ra phố tàu, mua chút cam thảo. Về nhà ngậm vào trong miệng. Cam thảo vốn có vị ngọt và dễ dùng. Trường hợp nếu anh nôn ói ra nước cam thảo nghĩa là anh đã bị yểm bùa yêu. Hôm sau, anh ta nhắn tin kêu là ngậm cam thảo thì độ 1 phút sau thì nôn ói ra khiến mình thất kinh. Mình nói nhà anh có trứng gà không, anh ta nói có. Mình nói anh lấy vài quả trứng gà rồi luộc chín lên. Sau đó lấy quả trứng lăn trên người khi trứng đang còn nóng. Sau khi lăn xong được một khoảng thời gian, anh hãy bốc quả trứng gà ra nếu thấy quả trứng có lòng đỏ chuyển dần sang màu đen thẫm thì báo cho tôi hay. Sáng hôm sau, mình thấy nhắn tin kêu hột gà từ đỏ qua đen khiến mình thất kinh. Vụ này hơi quá sự hiểu biết của mình. Mình nói ở vùng anh có ai người Miên hay không hay người Mường, hỏi họ xem họ làm sao.


Anh ta kêu không biết ai anh ơi, anh giúp dùm đi. Thôi thì cứu một mạng người còn hơn xây 9 cái chùa, mà mình thì không có tiền cúng chùa. Bây giờ, anh lấy tỏi ở nhà, anh bỏ mấy quả tỏi vào nấu rồi đem tắm, sau đó nấu ngũ vị hương để xông người xem. Rồi luộc trứng gà rồi lăn lăn trên bụng xem nó bớt đen không. Rồi cho tôi biết. 


Sáng sau mình nhận tin nhắn, anh ta kêu luộc mấy quả trứng thì thấy bớt màu đen, khiến mình thất kinh, không ngờ lại đúng. Không ngờ cuốn sách thờ cúng của bác sĩ Lê Văn Lân, do ông thầy địa lý tặng 20 năm rồi, đọc vớ vẩn lại giúp được ông thần bị vợ bỏ mấy lần.


Mình nói mốt là rằm, người KHờ Me họ cúng Ok Om Bok thì anh nên mua đồ về cúng đốt phong long cho bà già người Miên, cướp đời con trai của anh để bà ta được đi đầu thai. Anh khấn như sau : “ Tâu thần Mặt Trăng, con dâng cúng các lễ vật là sản vật của địa phương (hamburger, French frites, coca cola, bánh Pía, chuối, khoai...). Xin thần nhận lấy và ban cho sức khỏe, trí tuệ cho con, và giúp bà già Miên đi đầu thai để con có thể làm ăn yên ổn lấy vợ không bị bỏ nữa". Nhưng nhớ là tắm rữa kỳ cọ, không được ô uế này nọ thì mới linh. Cứ tắm nước tỏi và xông ngũ vị hương. Nhớ đừng có cúng măm bò hóc, dân miên họ ghiền không chịu đi đầu thai là mệt. Cúng tương ớt Huy Phong nhé.


Mấy bà Miên mê cải lương nên anh phải cúng rượu rồi hát cải lương để tiễn bà già miên như:”Em ơi tôi không phải kẻ tình si cũng không phải là lãng tử mượn đóa đào kia để tương tư hình bóng mà chỉ bâng khuâng với trái tim rung động …. “ anh hát làm sao cho như Minh cảnh để bà ta bỏ chạy không dám trở lại. Còn hát không giống thì dùng AI xào lại giọng ca cải lương của tui mở ra cho bà già mIên nghe là chạy mất hủ mắm bò hóc.


Sau đó thì cúng thổ thần đất đai để họ không cho vía bà già người miên nhập hộ khẩu nhà anh nữa. Lý do là bà ta vô nhà anh thì sẽ làm nhiều cách để tống cô vợ mới cưới của anh đi. Anh ở vùng Minnesota thì toàn là dân da đỏ nên phải cúng và nói tiếng da đỏ. Anh không có thì mua hay mở YouTube để mở rồi theo tiếng nhạc mà múa theo điệu múa tiễn người chết (Nanissáanah), chống lại bọn thực dân, chiếm đất đuổi tổ tiên họ về miền bắc và giết bò rừng.


Anh ta có vẻ mừng lắm, tính sang năm để dành tiền rồi về Việt Nam kiếm vợ để xem. Hy vọng cái vía bà già người miên sẽ bay theo Pol Pot, khờ me đỏ để anh ta có thể kiếm được vợ mới và sống lâu đời đến răng long đầu bạc. Để xem tình hình ra sao sẽ báo cáo cho các bác biết năm con ngựa. (Còn tiếp)


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

A small act (một cử chỉ nhỏ)

 $15 thay đổi một cuộc đời và vận mệnh một gia đình


 Vào những năm 1970, một cậu bé tên Chris Mburu sắp mất tất cả. Cậu là học sinh giỏi nhất trong trường học của mình ở vùng nông thôn Kenya, lớn lên trong một ngôi làng nhỏ tên Mitahato, trong một ngôi nhà đất không có điện cũng không có nước máy. Nhưng gia đình cậu nghèo đến mức không thể chi trả nổi khoản học phí khiêm tốn để cậu tiếp tục học tiểu học. Nếu không được giúp đỡ, Chris sẽ lớn lên chỉ để hái cà phê.

Cô giáo ở Thụy Điển bảo trợ một học sinh ở Kenya 


Cách đó hàng ngàn dặm, ở Thụy Điển, một cô giáo mẫu giáo tên Hilde Back đã ghi danh tham gia chương trình tài trợ cho trẻ em khó khăn. Bà bắt đầu gửi khoảng 15 đô la mỗi kỳ học để hỗ trợ một đứa trẻ mà bà chưa từng gặp một cậu bé ở Kenya tên Chris Mburu.


Số tiền nhỏ bé ấy đã giúp Chris tiếp tục đến trường. Bà Back tài trợ cho cậu qua tiểu học và vào trung học, năm này qua năm khác, không hề mong đợi bất kỳ điều gì đáp lại. Bà và Chris trao đổi thư từ. Bà hỏi về thầy cô của cậu, về môn học yêu thích. Cậu dần nhận ra bà không chỉ là một tổ chức bà là một con người thực sự quan tâm đến cậu. 


Chris không bao giờ quên bà. Cậu bé chăm học xuất sắc. Cậu lấy bằng luật tại Đại học Nairobi, tốt nghiệp thủ khoa. Cậu giành được học bổng Fulbright đến Trường Luật Harvard. Cậu trở thành luật sư nhân quyền quốc tế, dành sự nghiệp để chống lại nạn diệt chủng và tội ác chống lại loài người cho Liên Hợp Quốc.


Nhưng có điều gì đó day dứt trong lòng cậu. Cậu chưa từng cảm ơn đúng cách người phụ nữ đã làm nên tất cả. Thậm chí cậu còn không biết bà thực sự là ai. Năm 2001, Chris thành lập một quỹ học bổng để giúp những đứa trẻ giống như cậu, những đứa trẻ tài năng từ gia đình nghèo khó, nếu không sẽ không thể học quá tiểu học. Cậu nhờ Đại sứ Thụy Điển tại Kenya giúp tìm kiếm ân nhân bí ẩn của mình để đặt tên quỹ theo tên bà. Họ đã tìm thấy bà. Tên bà là Hilde Back.


Chris bay đến Thụy Điển để gặp bà lần đầu tiên. Cậu tưởng tượng một nhà từ thiện giàu có. Thay vào đó, cậu gặp một người phụ nữ khiêm tốn, ấm áp, 80 tuổi, sống cuộc đời giản dị, ngỡ ngàng khi biết có người nghĩ rằng bà đã làm điều gì đó đặc biệt. Sau đó, một nhà làm phim tài liệu tên Jennifer Arnold bước vào câu chuyện, và phát hiện ra một chi tiết mà Hilde chưa từng chia sẻ với Chris hay hầu như với bất kỳ ai.


Hilde Back không phải là người Thụy Điển. Bà là người Do Thái gốc Đức, sinh năm 1922. Năm 16 tuổi, khi trẻ em Do Thái bị cấm học trường công theo Luật Nuremberg của Đức Quốc xã, bà buộc phải chạy trốn sang Thụy Điển. Cha mẹ bà không thể đi cùng chính sách của Thụy Điển lúc đó không chấp nhận người tị nạn lớn tuổi. Cả hai bị gửi vào trại tập trung. Cha bà qua đời. Mẹ bà bị chuyển sang trại khác và không bao giờ được nghe tin tức nữa.


Hilde đã sống sót qua Holocaust nhờ một người lạ giúp bà trốn thoát. Bà bị tước đoạt giáo dục vì thân phận của mình. Và hàng thập kỷ sau, bà lặng lẽ trả lại bằng cách tài trợ giáo dục cho một đứa trẻ ở nửa kia thế giới một đứa trẻ lớn lên để chống lại chính loại hận thù đã hủy hoại gia đình bà.

Chris lặng người. Còn Hilde thì không hề biết rằng cậu bé bà tài trợ đã dành cả đời để chống lại nạn diệt chủng.


Năm 2003, Hilde đến Kenya dự lễ khai trương Quỹ Giáo dục Hilde Back. Bà được toàn bộ cộng đồng chào đón như một trưởng làng danh dự. Năm 2012, bà trở lại để mừng sinh nhật 90 tuổi, vây quanh bởi những đứa trẻ có cuộc đời thay đổi nhờ quỹ mang tên bà. Ngày nay, Quỹ Giáo dục Hilde Back đã giúp gần 1.000 trẻ em ở Kenya tiếp tục việc học. Những người thụ hưởng đã vào đại học trên khắp thế giới. Và họ đang bắt đầu đáp trả, hướng dẫn học sinh mới và quyên góp hàng tháng để tài trợ thế hệ tiếp theo, qua một nền tảng họ gọi là “A Small Act Jamii”.


Hilde Back qua đời ngày 13 tháng 1 năm 2021 tại Västerås, Thụy Điển. Bà hưởng thọ 98 tuổi. Câu chuyện của họ được ghi lại trong bộ phim tài liệu được đề cử Emmy “A Small Act”, ra mắt tại Liên hoan phim Sundance với tràng pháo tay đứng dậy và những khoản quyên góp ngay lập tức trong đó có cả từ Bill Gates. Chris từng nói: “Bạn không thể để thay đổi cả thế giới. Vì vậy đôi khi giúp đỡ một đứa trẻ cũng đã tốt lắm rồi.” Hilde đã giúp một đứa trẻ. Đứa trẻ ấy xây dựng một quỹ. Quỹ ấy đã giúp gần một nghìn đứa trẻ khác. Và những đứa trẻ ấy giờ đang giúp đỡ người khác.


https://en.wikipedia.org/wiki/A_Small_Act


Câu chuyện kể trên khiến mình nhớ đến những người lạ đã từng giúp mình và đã thay đổi cuộc đời của mình. Như ông cán bộ xây dựng nông thôn cạnh nhà tên Nhân, kêu mình vào nhà cho mình mượn sách Học làm người của Hoàng Xuân Việt đã thay đổi tư duy của mình, chăm học để đi du học. Qua pháp cũng gặp người pháp giúp đỡ sau những ngày Sàigòn đầu hàng, mới ngoi đầu lên được.


Sau này, mình hay đóng góp hàng năm quỹ học bổng của Bút Nhóm Lửa Việt. Lâu lâu đọc thư của các sinh viên ra trường thấy cũng vui vì mình chưa bao giờ gặp họ. Nhưng đã giúp thay đổi một đứa trẻ học xong đại học, có thể thay đổi cuộc đời và gia đình đứa bé. Năm ngoái có chị nào ở Seattle về Việt Nam có đi tìm người đại diện của Bút Nhóm Lửa Việt ở Việt Nam để trao tặng quà học bổng cho sinh viên nghèo. 



Ngày 6 tháng 3 năm 2026 đến, các thân hữu Bút Nhóm Lửa Việt, miền Nam Cali sẽ có buổi dạ tiệc nhằm gây quỹ cho Lưa Viet Organization, một tổ chức vô vụ lợi. Xin mời các anh chị thăm dự đông đủ. Ai cần thêm chi tiết thì xin liên lạc (xem tờ rơi). Xin cảm ơn các anh chị, một cử chỉ nhỏ có thể thay đổi một tương lai một đứa bé hiểu học. 



Ngày 6 tháng 3 năm 2026

Địa điểm: Lavender Hall,  14190 Beach Blvd, Westminster, CA 92863

Thời gian: 6:30 Chiều


Có những trẻ em tương lai còn đen hơn nữa. Đó là các trẻ em tây tạng sống ở Ấn Độ và Népal. Cha mẹ các em phần đông là nông dân hay làm nghề chăn nuôi. Chạy qua được tới Ấn Độ hay Népal em nào may mắn thì được tu viện lớn hoặc một trung tâm có parrainage cùa người nước ngoài nuôi dạy. Nhưng sức tiếp đón của trung tâm này có hạn. Một số cha mẹ vật lộn với đủ thứ nghề để cho con đến trường hầu hội nhập vào xã hội của nước đón nhận. Ở Pháp có hội Enfants du Tibet do một phụ nử Pháp ở Nantes điều hành. Mỗi khi có trẻ mới tới Népal bà kêu gọi tứ tung xin bảo trợ cho các em. Một bảo trợ viên gởi cho hội 30 euros/tháng. Được trừ thuế 65 %, coi như cho khoảng 10 euros/tháng mà một đứa trẻ tỵ nạn thóat mù chữ và hy vọng có được tương lai. 
Hoàn cảnh của người tỵ nạn tây tạng bi đát hơn các dân tộc khác. Họ mãi mãi mất quê hương và UNHCR hình như chẳng có chương trình nào trợ giúp cho họ. Hoàn cảnh của họ rất đáng được giúp đở.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Nổi đau nhà giàu đứt tay

 Nổi đau nhà giàu đứt tay


Hôm trước có ông thần bà thánh nào chửi bọn nhà giàu Cali là ăn cơm dân Chủ thờ ma Cộng Hoà khiến mình buồn cười. Mình đoán chắc họ không quen hay bạn của một tên hay ả đứng trong số 1% giàu có nhất Hoa Kỳ. Người Việt có câu thuyền to thì sóng lớn, càng làm ra vẻ nhà giàu có thì bên trong chưa chắc là như vậy.

Mình quan sát ông Rich Dad của mình, lợi tức hàng tháng trên $300,000 nghĩa là mỗi năm trên 3.6 triệu mỹ kim mà ông ta ăn bận như người mỹ bình thường, lái xe mua lại của bà nào chồng chết. Đồng chí gái thấy ông ta lượm lon ngoài đường, đạp dẹp rồi đem về nhà để tái sinh. Bà vợ thì lái xe Subaru rẻ tiền. Được cái là mỗi năm bà ta đi chơi với bạn hay em út, bà đều trả tiền cho họ dù ăn bận xuềnh xoàng.


Tại sao năm 2026 này là mốc thời gian lo lắng nhất. Không những cho người Mỹ nghèo mà cả số đông 1% triệu phú tại Hoa Kỳ. Để giải thích thành phần 1% người Mỹ giàu có nhờ đâu họ trở nên giàu có. Từ 15 năm qua, 1 số người mỹ trở nên giàu có, họ không tiêu xài tiền của họ. Chỉ có nông dân như sơn đen mới làm. Ăn chắc mặc bền.


Lý do là nếu họ bán cổ phiếu trong trương mục của họ để mua nhà thì sẽ phải đóng thuế capital gains nhất là ai ở Cali là lãnh đủ. Thay vì bán cổ phiếu của mình, họ vào ngân hàng Chase hay loại nào to to và nói là muốn sống như vua nhưng không muốn bán cổ phiếu đang lên, sợ đóng thuế. Nhân viên ngân hàng sẽ nói nhất trí, đó là điều mà người giàu đều làm vì rất nhân văn và thông minh. Ngân hàng sẽ dựa vào trị giá cổ phiếu của họ, thí dụ tổng cộng 4-5 triệu. Họ sẽ cho vay 1 triệu để mua căn nhà và chút đỉnh khác để xài. Tiền lời mấy năm trước, xuống quá rẻ nên ai cũng mua nhà khiến nhà lên như rồng gặp nước.


Lấy thí dụ một người quen nhưng không thân lắm. Tên được đổi Frank. Ông ta có trên giấy tờ là 50 triệu vào năm 2021 khi bác Biden lên và in tiền xả lán. Dựa trên các cổ phiếu thị trường chứng khoán. Bà vợ xin nhắc lại bà vợ vì đàn bà là đầu mối sự bay đi tiền bạc. Bà vợ kêu là con bạn nói mua nhà ở Aspen để mùa đông cho con qua đó trượt tuyết cho sang vì ở Lake Tahoe, Big Bear thấy thường quá, không đẳng cấp của triệu phú như mình.


Rồi cuộc đời cái gì lên thì sẽ xuống. Giá thị trường của công ty từ 500 triệu chưa IPO, bổng nhiên được thẩm định lại còn $100 triệu xem như 20% trước đây. Ông Frank nhìn cổ phiếu của mình xuống te tua muốn đứng tim. Hoạ vô đơn chí, bổng nhiên điện thoại reo, ngân hàng gọi là các cổ phiếu của ông ta giờ chả có giá gì cả nên muốn ông ta trả mấy triệu tiền mượn để mua căn nhà ở Aspen. Ông Frank lâm vào tình cảnh là nhà ở Aspen bán không được vì chả có thằng tây nào mua. Nên nhớ là nhà xuống đầu tiên là khu nhà giàu rồi từ từ mới đến khu nghèo. Thường người mình nghĩ giàu có, họ mua đồ chơi vì nghe lời mụ vợ cho đẳng cấp, để ra đường có thể gọi thiên hạ biết Mẹ mày là ai không. Phần cổ phiếu thì bán không được vì tư nhân chưa ra IPO nên chả có thằng tây nào muốn rờ.


Khi có cổ phiếu như ông Frank 50 triệu mượn nợ với 7% thì mỗi năm, lợi tức phải làm ra 3.5 triệu để có thể sống sót.


Nhưng vấn đề khổ nhất là Commercial Real Estate (CRE) khắp nước mỹ đang banh ta lông. Muốn biết người giàu có để tiền ở đâu thì đừng có nhìn dưới giường của họ mà nhìn lên trời, các building chọc trời, văn phòng. Nếu họ mua các building chung với các người khác, bỏ người mướn văn phòng rồi lượm tiền cho thuê năm này qua tháng khác, tuy chả có gì thú nhưng tiền cứ vào như trứng gà. Khi xưa, mình cũng bị dụ mua mấy cái này, một cái cho ngân hàng thuê và một cái to đùng nhưng cứ thấy chúng kêu bán sau 17 tháng nên mình rút tiền luôn, mua nhà cho khoẻ. Không dính dáng với mấy tên nhà giàu nữa.


Ông Ron, chuyên đầu tư địa ốc mua một building, bỏ xuống 50 triệu và mượn ngân hàng 150 triệu để mua. Nay 2026, 40% building bị bỏ trống vì thiên hạ làm việc ở nhà. Người thuê muốn giảm giá nhưng điểm đau đầu mất ăn là maturity của nợ ngân hàng. Thường ngân hàng chỉ cho vay các nợ được xem là thương mại (commercial loan) từ 5-7 năm. Ông Ron phải tài tài trợ ngân hàng số nợ 150 triệu vì đáo hạn. Ngân hàng cho người xem building thì kêu 50 % bỏ trống , nay giá không phải là 200 triệu nữa mà 90 triệu. Ngân hàng cho vay dựa trên tiền mướn thu nhập mỗi tháng. Muốn tái tài trợ thì phải bỏ thêm 60 triệu, ngoài ra năm 2019 thì tiền lời nhất là dưới thời bác Biden quá rẻ mà nay muốn tái tài trợ thì từ 4% lên 8%.


Không có tiền 60 triệu để trả ngân hàng nên ông Ron giao chìa khoá cho ngân hàng và hát chuyện đôi ta buồn ít hơn vui. Báo WSJ cho biết năm 2026 có hàng triệu ức đô la phải tái tài trợ cho ngân hàng. Nên ai có tiền đầu tư để được gọi là Angel, silent partner khi đi dự party, xem như ngọng. Có người kể cách đây 5 năm bỏ nữa triệu để hùng mua cái gì đó, nay giá building xuống nên họ kêu phải bỏ thêm 50,000 nên ngọng.


Kỳ này, không có bác Biden, bác Kamala để in tiền. Bác Trump thì kêu cho chúng bây biết mùi tao bị khai phá sản 3 lần ra sao. Các triệu phú ăn cơm dân chủ thờ ma dân chủ, nay đang bị dính vào trường hợp này rất nhiều.


Đi ăn phở người nghèo nông dân như mình thấy giá phở lên như điên, CPI cho biết là 3% nhưng đối với 1% người giàu thì không phải 3% mà là 15-20%. Lý do? Những gì người giàu có nhu cầu gia tăng kinh khủng từ các zip code tại Hoa Kỳ như Montecito đến Star Island,… họ giàu có nên mua những biệt thự sang trọng giá cả 25 triệu, nhìn xuống đại dương thêm có vườn nho làm rượu. American Dream. Mình có quen anh chàng kia, mơ về một căn nhà hưu trí với vườn nho nên chạy xuống Temecula mua một căn nhà trên ngọn đồi với diện tích 2 acres. Căn nhà và xung quanh đã mất 1 acre nên còn lại một acre để trồng nho. Anh ta mua máy cày đủ trò để trồng nho. Mỗi năm trả thợ mất 25,000 tiền công, tưới nước này nọ nhưng năm bán nho được nhiều nhất là $1,500. Xem như 5%. Lỗ học gạch. Dân tình xuống mua nhà dưới khu vực này giờ ôm đầu máu hết, Temecula, nay các đồn điền trồng nho bỏ chạy như điên.


Buồn đời, một hôm nhận được thư của các công ty bảo hiểm kêu không bảo hiểm nhà của mấy bác nữa là ngọng. Từ 2 năm nay các công ty bảo hiểm bỏ chạy xứ Cali vì sợ nạn cháy rừng vì bác Newsom kêu cháy nhà bọn nhà giàu, đáng kiếp dù bác ở trong biệt thự 35 triệu. Nếu bác có nhà 20 triệu mà không có bảo hiểm thì xem như không mượn nợ được. Ngoài ra tiền bảo trì nhà. Lương của vị quản gia từ 180k lên 250k thêm xe cộ, mấy bà dọn phòng nấu ăn rồi mấy ông làm vườn,… xem như mỗi năm bay nữa triệu. Rồi trường học tư 70k cho mỗi đứa con, 3 đứa là bay 210k.


Đi party, thiên hạ nói mới bỏ 50k hay 100k đầu tư cho start-up AI nghe thấy hồ hởi, kêu tương lai Uber này nọ. Tuần này Microsoft đầu tư 100 tỷ cho AI và mất 367 tỷ mỹ kim, Amazon đầu tư cũng nhiều cho AI nhưng sa thải cả 10,000 nhân viên. Khi tiền lời gần như 0, các bác sĩ, nha sĩ, luật sư hồ hởi mượn tiền rẻ và đầu tư AI để được gọi venture capitalist. Sang trọng hơn. Cao cấp hơn. Năm 2021, họ cảm thấy giàu nên đầu tư vào 5-10 cái start up, chỉ cần trúng một cái là giàu no bụng. Nhưng rồi AI start-up banh ta lông rất nhiều. Nhiều công ty cần thêm tiền người ta gọi down round, nghĩa là họ phải bán cổ phiếu giá thấp hơn trước đây. Nghĩa là phần mình 100k, bổng nhiên còn lại 20K mà nếu start up nào cũng vậy là ngọng. Dân có sạn 0.01% giàu có đã bỏ chạy từ lâu nên họ không mất tiền.


Bây giờ đến vụ chia tài sản. Khi tình hình kinh tế tử tua thì tài sản xuống giá là dã te tua rồi. Nay đến phần mấy bà đòi chia của, kêu anh hết thời thì em xin vẩy tay chào nhau một lần cuối. Thống kê cho biết giới tuổi 50 tuổi lên ly dị gia tăng rất nhiều từ năm 1990. Mà ai nắm giữ tài sản nhiều nhất, tuổi 50 trở lên. (Còn tiếp)


Sau 1975 Má tôi phải "hiến" của cải cho nhà nước để được chứng nhận là "tư sản dân tộc" hầu tránh cho gia đình bị cưởng bức đi kinh tế mới. Mà dầu cho không hiến thì cũng bị tịch thu. Nhờ kính đáo "hiến" thêm cho ông chủ tịch phường nên gia đình còn được ở lại ngôi nhà của mình trong thành phố. Má tôi là một người coi trọng đại đức nên đồng tiền của bà làm ra là đồng tiền sạch, nhưng khi mất hết bà chỉ nói một câu : khi nào tiền muốn vào nhà mình thì nó đập cửa nó vào. Còn nếu nó muốn đi thì nó đội nón nó đi. Mình không cản được. Có lẻ nhờ cái tư duy cổ lổ xĩ này mà bà không đau khổ lắm.
Tóm lại được giàu hay bị nghèo không hoàn toàn do ta quyết định.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tỷ phú Mỹ, chủ các đội bóng Anh quốc

 Lý do người Mỹ làm chủ các đội banh túc cầu Anh quốc 


Cuối tuần rồi, có trận đấu giữa hai đội banh Anh quốc; Arsenal vs Manchester United. Mình tò mò vì thấy khắp nơi trên thế giới xem trận đấu này, từ Việt Nam sang Thái Lan, Cao miên, Phi Châu,…đều xem. Xem xong thì mấy ngày sau các cờ líp về trận đấu hay người xem vui buồn khi đội của mình đá vào, bị thân hữu chọc quê. Trong giải Premier League này có đến 20 đội banh đấu cả năm nhưng có đến 14 đội banh đều có chủ là công ty Mỹ. Ngạc nhiên vì không lẻ người mỹ đâm ra thích trời mưa và túc cầu vì ở Hoa Kỳ túc cầu chưa phải là môn được truyền hình chiếu cho khán giả mỹ xem thường trực. Có một đội banh của thành phố Leicester, được một tỷ phú Thái Lan mua và buồn đời được một huấn luyện viên người ý đoạt chức vô địch. Sau này ông tỷ phú đi máy bay sao bị rớt, chết luôn. Cậu con trai kế nghiệp nhưng có lẻ chưa quen nên đội banh tụt hạng.

Năm nay các đội tuyển của Anh quốc có đến 6 đội lọt vào vòng trong của giải túc cầu liên hiệp Âu châu Champion League được xem là giải túc cầu hàng năm danh tiếng được thế giới xem mỗi tối thứ 3,4. Pháp quốc chỉ có đâu 3 đội và năm sau có thể chỉ còn hai đội được đại diện vì họ tính theo thành tích của những năm qua. 


Hỏi ra thì lý do là rẻ tiền dù giải này được khắp thế giới xem hàng tuần. Cách tranh giải hợp với cách làm ăn business của người Mỹ. Premier League của Anh quốc là một cái máy làm tiền toàn vũ. Là môn thể thao được xem đông nhất trên thế giới, được truyền hình trên 200 quốc gia mỗi tuần, kiếm tiền truyền hình hàng tỷ mỹ kim. Giải Premier league được thành lập đâu vào thập niên 1990 vì khi mình ở Luôn Đôn, vẫn chưa có giải này. Lúc đầu họ cho chiếu truyền hình khắp thế giới miễn phí đến khi người dân trên thế giới nghiện rồi thì họ mới bắt trả tiền. Kiểu mấy tên bán sì ke đứng trước trường học, cho học sinh hút miễn phí cho vui đến khi chúng nghiện thì đè đầu bắt trả tiền học gạch. Và tiếp thị bán đồ của các công ty quảng cáo. Khi xưa thấy cho xem nên mình coi mỗi tuần để nhớ thời ở âu châu, ai ngờ nghiện xem Manchester United. Nay chỉ xem trên YOutube tóm tắt cho chắc ăn vì không có thời gian xem 2 tiếng đồng hồ. Nhất là phải trả mấy chục đô mỗi tháng.


Trên nguyên tắc thì các đội banh của Anh quốc thường không được quản lý, làm tiền như chủ nghãi tư bản. Đa số là do một người làm chủ vì yêu đá banh, nên tài chánh lúc nào cũng thiếu hụt. Trong khi đối với các chủ nhân  người Mỹ thì xem đây là cách quản trị quá yếu kém nên họ nhảy vào mua rẻ. Giá một đội banh bầu dục ở Hoa Kỳ giá thị trường là 4-5 tỷ mỹ kim, trong khi một đội banh bóng rổ thì giá trị độ 2-3 tỷ đô la còn ở Anh quốc, một đội banh danh tiếng độ 300 triệu. Xem như tiền bạc cắc cho mấy hedge funds. Mấy người Mỹ giàu có tư duy đột phá là tại sao phải mua một đội banh không danh tiếng của Mỹ lại đắt tiền trong khi mua một đội banh danh tiếng toàn cầu của Anh Quốc lại rẻ như bèo hay fish and Chips. 


Từ khi các chủ Nhân Mỹ nhảy vào thì giá tiền mua cầu thủ lên giá khủng. Được cái là họ khôn nên ký hợp đồng thành 7,8 năm. Ai mua một cầu thủ thí dụ 80 triệu nhừ trải ra 8 năm thì xem như chỉ trả 10 triệu mỗi năm. Vài năm sau là bán trước khi hết hạn giao kèo. Người Mỹ hiểu rõ logic kinh doanh nhượng quyền. Mặc dù người hâm mộ Anh không thích nghe điều này, nhưng người Mỹ coi các câu lạc bộ như: các thương hiệu, các cỗ máy tạo ra nội dung, các cộng đồng toàn cầu.


Họ áp dụng: Phân tích dữ liệu, Tối ưu hóa doanh thu, Quan hệ đối tác thương mại, Khai thác lợi nhuận từ sân vận động (sự kiện, hòa nhạc, du lịch). Mình có xem một phim quên tên nói về một công ty quảng cáo giúp công ty đá banh mua cầu thủ.


Ví dụ: Fenway Sports Group (Liverpool): chiến lược "moneyball" + xây dựng thương hiệu toàn cầu, Glazers (Man United): mở rộng thương mại mạnh mẽ, Boehly/Clearlake (Chelsea): tư duy đầu tư mạo hiểm. Tư duy này xuất phát trực tiếp từ các chủ sở hữu của MLB, NBA và NFL.


Sự kết hợp văn hóa: Niềm đam mê của người Anh, nhớ hồi ở Luân Đôn, chủ nhật là đá banh, sáng thứ 2 vào sở là mất nữa ngày để nghe thiên hạ nói về đội nào của họ ưa chuộng. Túc cầu Anh quốc có: Lòng trung thành sâu sắc của người hâm mộ địa phương. Cái này thì for ràng, từ mấy đời chớ không phải nơi họ. Tương tự bên Ý Đại Lợi cũng vậy, có nhiều người ưa chuộng đội banh Inter Milan, hay Juventus từ thời ông cố. Họ rất trung thành. Mình thấy mấy năm nay Manchester United đá Chán Mớ Đời nên xoay qua xem Manchester City hay Arsenal.


Vốn đầu tư của Mỹ bổ sung thêm: Tiền bạc, Tiếp thị, Phạm vi toàn cầu. Đây là một trường hợp điển hình của việc khai thác văn hóa + mở rộng quy mô tài chính: Lấy một nền văn hóa có gốc rễ sâu sắc → kết nối nó với chủ nghĩa tư bản toàn cầu. Nếu xem trên mạng sẽ thấy khắp nơi trên thế giới, đen, rệp, vàng đỏ đều chung một nhà.


Tại sao lại là Anh (chứ không phải Ý hay Pháp)? Vì hai nước này đoạt nhiều giải vô địch túc cầu thế giới gần đây. Vì Anh quốc có: Sự bảo vệ pháp lý mạnh mẽ cho các chủ sở hữu, quản trị doanh nghiệp minh bạch, ngôn ngữ tiếng Anh (rất quan trọng đối với truyền thông và xây dựng thương hiệu), không có các hạn chế về quyền sở hữu như quy tắc 50+1 của Đức


Anh quốc là một nền kinh tế tư bản thân thiện với nhà đầu tư, kết hợp với thẩm mỹ bóng đá. Vậy tại sao lại là “14 câu lạc bộ”? Thành công thu hút sự bắt chước, các ông chủ người Mỹ đầu tiên đã thu được lợi nhuận khổng lồ như dòng họ Glazer, mượn tiền mua đội Manchester United rồi thua tiền nên những người khác đổ xô vào (các quỹ đầu tư mạo hiểm, các nhà đầu tư mạo hiểm, các tỷ phú). Một quốc gia như Tây Ban Nha chỉ có hai đội thay phiên là vô địch, Real Madrid và Barcelona. Pháp quốc chỉ có PSG, chớ Lyon hay Marseille thì năm khi 10 hoạ.


Hiện nay, người Mỹ kiểm soát hoặc kiểm soát một phần các câu lạc bộ như:

• Manchester United

• Liverpool

• Chelsea

• Arsenal

• Aston Villa

• Fulham

• Crystal Palace

• Bournemouth

… các đội mướn càu thủ giỏi trên thế giới cũng như huấn luyện viên nên sự cách biệt hiện thừoi về số điểm giữa 10 đội đứng đầu rất ngang ngửa. Có thể đội vô địch năm nay chỉ hơn đội về nhì 1, 2 điểm sau 38 trận đấu.


Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà là một làn sóng vốn đầu tư. Đây không chỉ là về bóng đá. Mà là về: Toàn cầu hóa văn hóa, Tài chính hóa bản sắc, Sự chuyển đổi người hâm mộ thành người tiêu dùng. Từ đó ta thấy các cầu thủ á châu được mướn như Nhật Bản, nam hàn, phi châu thì đông như quân nguyên. Đi chơi á châu mình thấy người dân địa phương bận áo của đội tuyển Arsenal, Chelsea,…mỗi cái cả 100 đô.


Lâu lâu mình thấy các ủng hộ viên tổ chức biểu tình phản đối mỗi khi chủ nhân lên giá vé. Nhưng rồi đâu cũng hoàn lại đó vì họ vẫn mê đá banh, không dám bước ra hay tàu chay trận đấu. Sự kháng cự đối với quá trình tài chính hóa bóng đá Anh, dù dai dẳng và mang sức nặng biểu tượng, vẫn vận hành trong những điều kiện mang tính cấu trúc đầy ràng buộc. Những hành động này bày tỏ sự bất mãn nhưng hiếm khi sở hữu quyền lực vật chất đủ mạnh để tái cấu trúc các quan hệ sở hữu. Vì làm sao có đủ tiền để mua lại đội banh yêu mến của họ. Nên nhớ dân tình ham mê bóng đá đa số là thợ thuyền, giới quý tộc thì không kể vì quá ít.


Vấn đề xem đá banh khắp thế giới sẽ giúp cho các thương hiệu Hoa Kỳ quảng cáo khắp nơi. Và làm giàu vì mình thấy quảng cáo các thương hiệu tàu, Việt Nam, Thái Lan đầy. Có thể khi phát hình tại các nước trên thế giới họ có cách quảng cáo khác để làm thêm tiền. Cứ cho dân tình yêu thích đá banh thì sẽ không có nổi loạn vì sau trận đá là các ủng hộ viên đi bão. Nước nào bây giờ lãnh đạo cũng làm như vậy, vừa được tiền vừa được bình yên. Dân chỉ lo kiếm tiền để mua vé đi xem đá banh. Cả $100 một vé.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn