Showing posts with label Những mảnhnhớ. Show all posts
Showing posts with label Những mảnhnhớ. Show all posts

Hậu quả sơ khởi lương tối thiểu $20/ giờ

 Tuần trước mình có kể vụ tiểu bang Cali ra luật phải trả cho công nhân viên của nhà hàng thức ăn nhanh lương tối thiểu là $20/ giờ thì hôm nay đọc nghiên cứu sau 9 tháng thi hành luật này. 

Nguyên lý của kinh tế là nếu vật giá gia tăng thì khách hàng thắt lưng buột bụng, mua ít lại như khi xưa thời kiệm ước ở Việt Nam. Dân tình của tiểu bang Cali đang học một bài học kinh tế khi áp dụng luật $20/ giờ cho lương tối thiểu cho nhân viên các nhà hàng thức ăn nhanh. Từ ngày thấy vật giá leo thang mình cũng ít đi ăn ngoài, ngoại trừ sinh Nhật của đồng chí gái cuối tuần rồi.


Tháng 9 năm vừa rồi, ông thống đốc tiểu bang Cali, một ứng cử viên tương lai sáng giá của Đảng dân chủ cho cuộc chạy đua vào tòa bạch ốc kỳ sau, ký luật tăng lương tối thiểu từ $16/ giờ lên $20/ giờ xem như 25%. Thường thì đi làm, cuối năm chủ hay xem lại quá trình làm việc của nhân viên, rồi vỗ vai kêu nhân viên làm việc ráng chịu khó một tí rồi kêu tăng tiền lương năm tới thường 2, 3% khiến nhân viên mừng, không ngờ xếp mình thương mình quá, nguyện năm sau sẽ làm việc cật lực hơn nhưng họ không biết chủ tăng lương vì chạy theo lạm phát mỗi năm chớ chả có yêu thương gì mình cả nhưng luận điệu của kẻ tư bản là nói sao cho hay, như mình thương yêu nhân viên như con ruột. Rất tình nghĩa.


Ngược lại quốc hội Cali đang chuẩn bị ra luật chỉ cho tăng giá tiền thuê nhà lên 3% thay vì 5% như hiện nay.


Thực tế cho thấy là hàng ngàn nhân viên các nhà hàng thức ăn nhanh bị nghỉ việc sau khi luật này được áp dụng. Điển hình chuỗi nhà hàng Rubio’s Coastal Grill khai phá sản sau khi đóng cửa 48 tiệm ăn của họ. Nói cho đúng thì tiệm ăn này đã bị lộn xộn về tài Chánh trước đó nhưng khi luật này được thi hành thì họ lợi dụng trường hợp này để khai phá sản, cho rằng lương lên thì khó mà xoay sở. 


Có hai franchisees (những người mua quyền được bán thức ăn của những công ty như MacDonald ) của nhà hàng pizza hut cho biết sẽ hủy bỏ dịch vụ giao pizza tại nhà vì không đủ sở hụi để trả và sa thải hàng ngàn tài xế giao pizza. Ai muốn ăn thì gọi Uber Eats thì tốn tiền nhiều hơn. Khách hàng phải trả tiền nhiều hơn sẽ mua ít lại. Một franchisee có trên 140 nhà hàng của Burger King cũng tuyên bố sẽ trang bị máy gọi thức ăn tự động và nhà hàng El Pollo Loco cũng trang bị máy làm salsa thay vì dùng nhân viên. 


Các tiệm ăn cho biết là đã sa thải 9,500 nhân viên trước khi luật được thi hành chưa kể đến sau khi luật được thực thi. Con số này chưa được chính phủ công bố. Muốn lương nhiều mà không được thuê thì bù trớt. Nguy hiểm hơn là khi những người thất nghiệp làm việc cho Uber eats thì sẽ không có bảo hiểm y tế, tự làm cho mình, khi đau ốm là khổ cho gia đình. Các công ty như Uber hay Grab lấy phần trăm rất nhiều. Ở Sàigòn mình nói chuyện với một anh tài xế Grab, được biết Grab lấy 33% giá cuốc xe, chỉ có nhiệm vụ đưa mối cho anh ta còn xe cộ xăng dầu anh ta trả hết. Bên Phi luật Tân cũng tương tự. Tài xế sẽ Grab bị vớt 32%.


Trong khi đó thì giá biểu của nhà hàng thức ăn nhanh gia tăng như Wendy’s lên 8%, Chipotle 7.5% hay Taco Bell lên 3%. Mình nay hết dám ra Bolsa ăn phở vì quá đắt. Đi ăn mà ly trà nóng họ chặt $2.5 chả có mùi vị gì cả, nước cũng tính vì họ bỏ vào cái ly giấy. Một tô phở nay phải trả $20.


Thường giới truyền thông hay Đảng dân chủ xem các nhà hàng thức ăn nhanh là các công ty đa quốc gia, biểu tượng của giới tư bản bốc lộc giới lao động. Cần phải triệt hạ trong cuộc đấu tranh giai cấp. Trên thực tế các nhà hàng này đều do những cá nhân mua franchise và buôn bán lẻ như tiệm ăn gia đình, dưới dạng tiểu thương. Ai để dành chút tiền mua franchise rồi mượn ngân hàng để mở tiệm. Làm cực lắm vì có thể lỗ. 


Các người theo Đảng dân chủ hiểu lầm về tư bản. Ông Ray Kroc, người mua lại thương hiệu MacDonalds từ hai em nhà này và biến thành một công ty đa quốc gia. Một hôm, ông ta được mời nói chuyện tại đại học Harvard cho các sinh viên MBA. Ông ta hỏi sinh viên cách làm ăn, Business của MacDonalds là gì. Sinh viên chưng hửng kêu bán hạm Butler, CoCa cola,… anh ta giải thích MacDonalds làm giàu là nhờ đầu tư vào địa ốc khiến mọi người cảm thấy ngu lâu vững bền.


Ông ta giải thích mở tiệm ăn bán hamburger, khoai Tây chiên, họ chỉ lời có chút xíu thì sao giàu. Business của họ là xây các quán ăn ở mọi góc phố rồi cho các franchisee mướn với giá cắt cổ. Họ được trừ thuế vì depreciation trong khi franchisee làm chết cha để đóng tiền nhà cho họ. Có người kêu bán cho mình một tiệm ăn pizza hút ở Texas. Người mướn làm pizza trả cho mình tiền nhà nhưng xa quá. Chỉ cần có tiệm cho thuê ở bốn rồi cho thuê sống phè phởn thay vì làm việc.


Nay cho phép thành lập công đoàn lao công cho các nhân viên chuỗi cà phê Starbucks, thì họ sẽ thay nhân viên bằng máy làm cà phê. Mình thấy trong các trung tâm bán xe, có máy to đùng, muốn uống loại cà phê nào là bấm, ly lớn ly nhỏ hay đậm Lạt. Lại thất nghiệp, tạo dựng một giai cấp vô dụng vì không có việc, bị máy thay thế.


Tiểu bang Cali hiện nay dẫn đầu Hoa Kỳ về thất nghiệp đâu 5.3% theo chính phủ cho biết nhưng trên thực tế còn số này cao hơn. Tháng 9 năm ngoái khi luật được ban hành thì chỉ 4.7%. Trong khi Florida chỉ có 3.3% thất nghiệp. 


Thực tế cho thấy hậu quả của luật lao động không dựa trên nguyên lý kinh tế thị trường. Các chính trị gia muốn đắc cử phải câu phiếu bằng những đạo luật mị dân. Người dân nghe cũng ham nên bỏ phiếu rồi mình tự hại mình. Tháng 11 này có dự luật để dân cư Cali bỏ phiếu là lương tối thiểu là $18/ giờ sẽ có ảnh hưởng trong các ngành kỹ nghệ khác. Thất nghiệp sẽ lan rộng. 


Theo kinh nghiệm của mình là mướn thợ giỏi thì phải giữ họ. Muốn giữ họ thì phải trả tiền lương cao hơn. Nay thợ dỡ được luật lệ bảo vệ thì phải lấy tiền người xây nhà nhiều hơn trước đây. Vậy ai là người thiệt thòi? Những người đi bầu cho những tên chính trị gia không hiểu luật kinh tế thị trường, cung và cầu. Mình là nông dân nên rất sợ các trí thức chưa bao giờ làm kinh tế.

Thật ra thì luật lệ rất cần thiết để giúp môi trường làm việc cũng như lương bổng của nhân viên cần được để ý nhưng phải để kinh tế thị trường định đoạt. Nếu mình không trả thêm cho thợ giỏi thì họ sẽ kiếm việc khác nhiều tiền hơn. Mình đối xử với họ tốt, tăng lương hay bonus thì họ chịu khó làm việc tốt cho mình. Khách hàng vui, được giới thiệu thêm thì có nhiều việc hơn, lợi tức gia tăng cho mình cũng như cho thợ và khách hàng vui vẻ khiến kinh tế lên. Ai cũng có phần trong khi đem tinh thần đấu tranh giai cấp vào thì không ai hưởng lợi ngoại trừ các tên chính trị gia.


Tại Âu châu các cuộc bầu cử vừa qua cho thấy phe cực hữu đạt nhiều phiếu khiến mình lo ngại sẽ trở lại thời sau đệ nhất thế chiến. Chính trị như cái quả lắc cảm đồng hồ, khi nó ở bên phải thì bên trái là ó, kêu gào, kéo về phía họ rồi khi quả lắc chạy qua bên trái thì bên phải là ó. Gây thêm phiền phức, xứ để kinh tế thị trường định đoạt. Anh bán đắt thì người ta kiếm chỗ rẻ mua, do đó anh phải hạ giá nếu không thì banh ta lông.


Người dân bất mãn với những luật lệ ép buộc do hậu quả các cuộc đấu tranh giai cấp. Xã hội dần dần sẽ bị các nhóm phát xít cầm đầu và sẽ gây thiệt hại cho người di dân như người Việt tỵ nạn. Quyền lợi bị mất. Mình nghe kể thằng cháu mình sinh tại pháp mà ra đường trong vụ covid bị Tây trắng chửi kêu cút về nước mày. Hôm trước thấy nó kêu gọi nghệ sĩ gia nhập công đoàn lao động CGT. Bố mẹ nạn nhân của Việt Cộng vượt biển để rồi con theo cgt. Chán Mớ Đời 


Mình đoán bầu cử năm nay sẽ có nhiều thay đổi, kết quả sẽ như ở Âu châu.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 




Ly dị khi về già

 Ly dị khi về già

Đọc một nghiên cứu về người già tại Hoa Kỳ khiến mình thất kinh. Lý do là càng già càng ly dị nhiều so với thế hệ trước đây. Khi về hưu, người ta thường nghĩ là sẽ an vui hưởng nhàn những ngày còn lại của tuổi hạc với người bạn đời nhưng người Mỹ về già lại lọt vào vấn nạn của thời đại. Ly dị. Làm thế nào sau khi ăn ở với nhau đến bạc đầu rồi Sugar you you Sugar me me go.
Đây là khẩu trang thông dịch trực tiếp các ngoại ngữ bên Nhật Bản. Cứ đeo khẩu trang rồi nói tiếng Nhật rồi cái loa sẽ phát âm ngoại ngữ thẳng cho người đối thoại.

Kết quả của Census Bureau năm 2021 cho rằng các cặp vợ chồng già đưa nhau tòa ly dị càng ngày càng gia tăng dù đã lấy nhau mấy chục năm. Người ta gọi là "gray divorce". Có thể nay người Mỹ sống lâu hơn thế hệ bố mẹ của họ nên buồn đời nhìn lại người bạn đời chán ngán nên ra toà ly dị cho khỏe đời. Hay đi hát karaoke bản đắp mộ cuộc tình đang được ưa chuộng nên về nhà kêu tên chồng hay bà vợ, Sugar you you go, Sugar me me go.


Người ta định nghĩa Gray divorce là những người trên 50 tuổi, tóc bắt đầu bạc, sau khi chung sống với người bạn đời lâu năm và quyết định thoát ly khỏi vòng tay kẻ nội thù khi về già. Sau bao nhiêu năm chịu đựng sự áp bức của kẻ nội thù, họ phải tạo phản vì theo Engel, nơi nào có áp bức, nơi đó có đấu tranh.


Khi còn trẻ vợ chồng bỏ nhau vì không tương đồng trong lối cách dạy con hay bố mẹ chồng hay vợ khó khăn. Việt Nam mình có nạn làm dâu, mẹ chồng lộn xộn dễ đưa đến đổ vỡ. Còn các cặp vợ chồng bỏ nhau khi về già là sao? Vợ chồng bỏ nhau là cảm thấy hụt hẫng khi các con rời khỏi nhà, không chung thủy, hay gặp khó khăn về tài chánh. Thay vì kiện cáo ai có quyền giữ con như vợ chồng trẻ, đây họ kiện nhau về quỹ hưu trí và tiền tiết kiệm. Mình biết hai cặp vợ chồng Việt Nam bỏ nhau nhưng vẫn sống chung nhà. Lý do là để mỗi người lãnh trọn số tiền an sinh xã hội của họ.


Để giải thích; hai vợ chồng đi làm 30, 40 năm ở Hoa Kỳ, về hưu mỗi người trên nguyên tắc lãnh được tiền an sinh xã hội. Cứ thí dụ là ông chồng lãnh được $2,700/ tháng, con bà vợ lãnh được $2,500/ tháng. Trên nguyên tắc hai vợ chồng lãnh $5,200. Theo luật của an sinh xã hội thì người vợ hay người chồng chỉ nhận được 1/2 tiền của người phối ngẫu lãnh tiền nhiều hơn hay $1,350. Cho nên họ ly dị để lãnh thêm mỗi tháng $1,350. Cái điều kiện mất dạy này vì khi xưa lúc luật này ra đời thì phụ nữ tại Hoa Kỳ, ít ai đi làm nên không có đóng tiền an sinh xã hội nên họ tính là khi về hưu, người vợ có thể lãnh thêm phân nữa tiền an sinh xã hội của chồng. Nhưng ngày nay phụ nữ đều đi làm nên các luật này trớt quớt. Không ai khiếu nại cả. Thay vì chú ý đến quyền lợi của mình, thiên hạ cứ bú xua la mua về hai ông già Biden và Trump. Chán Mớ Đời 

Hệ thống medicare và an sinh xã hội được thành lập gần cả 100 năm về trước, không còn phù hợp với đời sống hiện nay, cần thay đổi và cập nhật hoá theo tình trạng xã hội ngày nay. Không một đại biểu nào dám đụng đến vấn đề này vì sợ thất cử. Mà nếu có cập nhật hoá lại thì chính phủ không đủ tiền để trả cho thiên hạ đã về hưu.


Theo thống kê năm 2022 thì người Mỹ già ly dị từ năm 1970 đến 1990, chỉ có 8.7% và đến năm 2019 thì gia tăng lên 36%. Xem như gấp 400 lần. Kinh


Các nghiên cứu cho thấy người lớn tuổi ly dị gia tăng trong khi các lứa tuổi khác thì quân bình, thậm chí lứa tuổi 20-30 đang giảm. Có thể thế hệ này chỉ sống chung, không làm hôn thú nên khi cảm thấy không hợp nhau nữa thì đường ai nấy đi. Không được ghi vào thống kê.


Thế hệ Baby Boomers sinh từ 1946-1964 có rất nhiều ở lứa tuổi 50 và thế hệ này có khả năng ly dị nhiều hơn thế hệ bố mẹ họ hay con cháu của họ. Họ càng sống lâu thì tỷ lệ ly dị càng gia tăng.


Có thêm yếu tố khác khiến người lớn tuổi ly dị là họ đã từng ly dị trước đây. Theo thống kê thì 50% cuộc hôn nhân đều chấm dứt bởi toà án. Lập gia đình lại thường ít bền lâu như chim bị nạn một lần thì khi hai chồng lấy nhau lại, sẽ tu theo hạnh đấu đá, cãi ngày chưa đủ tranh thủ cãi đêm và họ không muốn trở lại tình trạng trước kia với người phối ngẫu cũ nên nhấn nút reset. Ông mỹ nuôi ong trong vườn mình ly dị 3 lần, nay ở với bà thứ 4.


Tỷ lệ ly dị của người cao tuổi là 34% sau khi lấy nhau trên 30 năm, và 12% cho những cặp lấy nhau trên 40 năm. Qua 30 năm, hết sức để cãi nhau hay bắt đầu bị lẫn nên chả nhớ gì nhiều khi cãi nhau. Kinh


Tại sao họ lại chia tay nhau sau khi sống chung mấy chục năm? Người ta lý giải các vấn đề như sau:

Khi con cái rời khỏi nhà, gây ảnh hưởng đến sự liên hệ của các cặp vợ chồng mà người Mỹ hay gọi cụm từ "empty nest syndrome." 


Các cặp vợ chồng khám phá ra họ không hợp nhau về đường hướng sống ngoài bổn phận nuôi con từ mấy chục năm qua. Cảm thấy xa lạ. Trong một liên hoan về phim Việt Nam, có một phim kể về một cặp vợ chồng người Việt gốc Hoa. Ông chồng vượt biển sau 75 rồi bảo lãnh cô bồ khi xưa, kêu là vợ. Cô bồ sang được Hoa Kỳ thì họ lấy nhau, sinh con đẻ cái đến khi con lớn khôn hết thì bà ta kêu cảm thấy hụt hẫng vì khi xưa, mất liên lạc ông bồ 10 năm đến khi đoàn tụ, lấy nhau lo bổn phận. Nay con cái lớn nên không hiểu ông chồng chồng nhiều lắm nên cùng ông chồng tìm lại nhau bằng cách đi nhảy đầm, để tìm lại hơi ấm của nhau, kỷ niệm khi múa kép lần đầu tại Chợ Lớn.

Đa số các cặp vợ chồng con cái là sự gắn bó liên hệ với nhau mà khi con cái rời khỏi nhà thì họ nhìn nhau kêu ai rứa? Có chị bạn kêu ông chồng của chị ta khi xưa đẹp trai, nay rụng tóc hết, nằm ngủ há cái mồm, nước miếng chảy hai bên mép trông thấy gớm. Chán Mớ Đời. Khi con cái lớn và ra đời, họ cảm thấy hai vợ chồng không đồng chung chí hướng cho tương lai nên bắt chước ông NGuyễn Ánh 9, hát Không tôi không còn yêu em nữa. 


Khi mấy đứa con học đại học, đồng chí gái và mình nhìn nhau, không biết làm gì nên đi nghe nhạc hoà tấu, đi viếng viện bảo tàng, làm những trò mà khi có con bên cạnh không làm được. Hay đi leo núi vớ vẩn vì cả hai theo phật giáo nhưng không tu theo phái Tiểu Thừa hay Đại Thừa mà tu theo phái Đổ Thừa. Leo núi, mệt quá, chả ai muốn cãi hay đổ thừa.


Vấn đề tài chính rất quan trọng

Khi về già, người Mỹ hay cãi nhau về tài chính, khi họ chuẩn bị nghỉ hưu. Những vấn nạn mà người Mỹ gọi  Financial infidelity—như mua vật gì quý giá, hay có trương mục ngân hàng riêng, tiêu xài mà không cho vợ hay chồng mình biết. Tạo ra sự nghi ngờ cho nhau. Mình nghĩ vấn đề này rất quan trọng vì khi người chồng hay vợ khám phá ra người tình 100 năm có trương mục tài chính riêng. Về hưu mà hai người không đồng thuận với nhau về chi tiêu thì sẽ đưa đến đỗ vỡ.


Không thuỷ chung

Nghiên cứu cho biết ngoại tình là một trong những nguyên nhân chính của các vụ ly dị, trẻ hay già. Sau khi sống với người vợ hay chồng qua bao nhiêu năm, nay bổng thấy thằng chồng hay con vợ đi ngủ với người khác. Khó mà hàn gắn hay xây dựng niềm tin cho nhau lại. Đi làm gặp thằng đồng nghiệp nhẹ nhàng, không càm ràm hay nói này nói nọ, đâm ra cảm mến và sẽ theo con sông, bỏ mặc con đường, không bao giờ trở lại.


Tình trạng sức khoẻ

Sức khoẻ là một vấn đề rất khó khi người vợ hay người chồng bị bệnh nan y hay gì đó. Có ông cựu đại biểu quốc hội Hoa Kỳ tên Newt GIngrich, bỏ vợ mấy lần. Mỗi lần bà vợ bị đau bệnh gì nặng là ông ta Chán Mớ Đời nên tìm bà khác. Có lẻ không muốn săn sóc mấy bà vợ cũ vì sẽ không tham gia con đường chính trị nữa.

Phụ nữ về già bị tiền và hậu mãn kinh nên tâm tính thay đổi khác thường nên nhiều ông chồng đành ca bài Adieu Sois Heureuse! Hay ông chồng hút thuốc, đau họng hay nghiện rượu nên người vợ chán cảnh đi quét dọn khi ông chồng say nên đắp mộ cuộc tình hữu nghị để sống vui vẻ, khỏi làm ô sin không công. Về Nha Trang, gặp người quen, làm ăn khấm khá thì hỏi. Chị ta cho biết đuổi cổ thằng chồng cứ nhậu hoài nên không mất tiền nữa, làm ăn có đồng vô đồng ra. Mẹ đơn côi nhưng vui vẻ.


Những mong đợi về hạnh phúc cuộc sống lứa đôi cũng thay đổi theo thời gian. Về già người phối ngẫu bổng nhiên dỡ chứng muốn làm này làm nọ. Có thể vì thấy sắp già mà chưa làm được nhiều việc như ăn chơi vì khi xưa, lúc còn trẻ không có tiền để ăn chơi hưởng thụ. Nay có chút tiền nên muốn chơi bời trước khi hết sức. Phí một đời giai.


Xã hội thay đổi không ngừng mà chúng ta không chịu theo thì sẽ bị đào thải. Khi xưa, chúng ta được dạy dỗ là lập gia đình, có con và sống vui vẻ đến chết như các câu chuyện cổ tích. Nhưng ngày nay, vị trí trong xã hội của người ta khác xưa. Phụ nữ ngày nay có nhiều tự do hơn xưa, và độc lập về tài chính, không bị lệ thuộc vào người chồng như xưa. Đa số các cuộc ly dị đều do người đàn bà đưa đơn ra toà.


Ngày nay, người ta sống lâu hơn. Phụ nữ mỹ trung bình sống đến 82 tuổi và đàn ông thì thọ ít hơn 7 tuổi, xem như 75 tuổi. Khi bắt đầu già, xem như 50-60 tuổi, người ta nhìn lại và tự hỏi có nên tiếp tục sống thêm 20 năm nữa với tên chồng nghiện rượu hay bà vợ là thánh nữ thời trang hay cứ trách móc, càm ràm hoài khiến điên luôn. Họ lấy quyết định là bỏ nhau. Khi xưa, nhà thờ cấm không cho ly dị, nay thì bú xua la mua.


Vấn đề là ly dị khi ở tuổi hạc sẽ gây ra nhiều hậu quả về tài chính. Nếu còn đi làm thì còn có thể sống sót nhưng khi về hưu thì tiền bạc ít lại ngoài tiền nghỉ hưu sẽ gây nhiều ảnh hưởng về tài chính. Ly dị thì phải chia tài sản. Con cái lớn rồi nên không lo, mọi thứ cưa đôi. Đi mướn cái Mobile home thì trả tiền đất cũng $1,500 trong khi tiền an sinh xã hội là $2,000/ tháng. Chi tiêu khi xưa, chung nhau nay phải tách ra, trả như nhau là ngọng. Khác với các goá phụ hay goá vợ, tài chính của họ ổn định hơn máy người ly dị khi về già. Họ hưởng hết nhà cửa, tiền của người quá cố để lại. Trong khi những người ly dị thì chỉ cưa đôi 

45% phụ nữ ly dị chồng thường phải hạ thấp chi tiêu cho cuộc sống còn đàn ông thì chỉ có 21% là sống trong nghèo hàn. Khi ly dị thì phải kiếm nhà ở khác nên khó tìm lắm vì phải tìm chỗ nào rẻ, phải đi xa đô thị mà ở xa thì sẽ ít gặp bạn bè. Lái xe đi thăm bạn bè cũng đắt.


Ngoài ra còn vấn đề tâm lý nữa, ly dị xong thì như mất một người chồng hay vợ, kẻ nội thù từ bao nhiêu năm qua. Tâm lý bất ổn, sẽ đưa đến bệnh trầm cảm đủ trò. Nhất là đàn ông, chú tâm làm việc nên phần xã giao ăn theo diện vợ nên khi ly dị xong thì họ chơ vơ vì không dám gặp lại bạn bè nhất là thân với vợ. Họ cảm thấy như bị thừa thải vì không có biết làm quen với bạn mới. Dần dần sẽ khiến tinh thần suy sụp rồi uống rượu hay thuốc an thần. Khiến cho sức khoẻ xuống cấp.


Nói cho ngay, hát karaoke Đắp mộ cuộc tình cho vui nhưng đừng làm thiệt vì sẽ Chán Mớ Đời.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 














Tà kiến hay tà tư duy

 Nhà ở gần chùa

Dạo này thiên hạ đang chọc ông tiến sĩ kiêm tu sĩ nào ở Bà Rịa, kêu gọi mọi người nhà ở gần chùa, nên cúng nhà cho chùa rồi đi đâu cất cái chòi ở, để được Phước cho con cháu sau này. Thiên hạ cười chớ thật ra có nhà ở gần chùa, không phải là chuyện may mắn, sẽ gặp rất nhiều khó khăn, sớm muộn gì cũng phải dọn đi. Bán không được thì phải cúng cho chùa luôn.


ở Cali mình thấy chùa am thất mọc lên như nấm sau cơn mưa. Cứ chạy lòng vòng khu Little Sàigòn là thấy chùa lớn có, chùa nhỏ có rồi có mấy căn nhà ở trong khu thổ cư, cũng treo cờ Phật giáo lên kêu gì đó tự. Hàng xóm khổ lắm vì cứ tới ngày rằm, hay lễ Phật đản, hay chi đó là bá tánh thập phương đến chùa lạy lục, cúng dường như mua bán với Phật. Con cúng Phật 100, xin Phật phù hộ con mua may bán đắt, làm ăn phát đạt này nọ. Phật đâu mà rảnh để nghe bá tánh xin xỏ, thương lượng. Thế giới có 7 tỷ người thì làm sao Phật hay thượng đế có thể nhớ ai để giúp. Tây hay nói hãy tự giúp mình trước rồi thượng Đế sẽ giúp sau. 


Mà lạ lắm. Bá tánh vào chùa hay con chiên vào nhà thờ đều cầu nguyện xin xỏ Phật hay CHúa phù hộ cho con buôn may bán đắt, không một ai đến chùa hay nhà thờ, hỏi thăm phật hay CHúa có khoẻ không. Không ai chúc Phật hay Chúa được nhiều sức khoẻ để nghe con chiên và Phật tử xưng tội hay xin xỏ hay chúc Phật và Chúa buôn may bán đắt. Chán Mớ Đời 


Có lẻ văn hoá Việt Nam khi xưa, cúng thờ ông bà, thần hoàn ở làng, người ta quan niệm mấy người này, phù hộ cho làng, cho gia đình nên cúng tế. Ngay vua khi xưa cũng phải hàng năm, ra đàn NAm Giao ở Huế để cúng cho mưa gió thuận hoà để nông dân được mùa. Và có lẻ từ đó khi Phật giáo du nhập vào Việt Nam rồi hằm bà lằn theo, chớ Phật giáo đâu có nói cúng thờ gì đâu. Chán Mớ Đời 


Cứ tưởng tượng ở ngay gần chùa, cuối tuần thiên hạ đi chùa đậu xe ngay trước nhà mình, nhiều khi ngay driveway khiến không de xe ra được. Hỏi có điên hay không. Rồi mỗi ngày các thầy thức dậy vào lúc sớm, đánh chuông gõ mõ từ 4 giờ sáng là ngọng. Còn ai muốn tu thì mua nhà gần chùa để tập bớt sân si. Ai đậu trước nhà mình vẫn hoan hỉ cười vui. Họ hái trái của vườn mình vẫn có nụ cười trên môi. 


Khi xưa, ở Đà Lạt, cứ 4 giờ sáng là mình nghe chuông chùa Linh Sơn, vang sang đường Hai Bà Trưng, thức giấc để học bài rồi chạy đi tập võ ở ngã ba chùa trước khi đi học. Mỗi lần đi đám giỗ người thân ở một chùa nào xa lạ, phải để vợ xuống trước chùa rồi mình đi đậu xe nhiều khi 200 thước cách chùa mới có chỗ đậu xe.


Muốn dọn đi thì phải bán nhà mà bán nhà thì phải khai với người mua nhà là có vấn đề xe cộ chùa chiềng, nếu không sẽ bị thưa kiện, không ai dám mua dù hạ giá thấp. Có ông thầy kêu mình vẽ và xây chùa, kêu mấy thằng hàng xóm kỳ thị, lên thành phố thưa kiện đủ trò. Mình thấy mấy nhà ở gần chùa sau này bán cho chùa chớ đâu có ai dám mua mà không có ai mua thì chùa mua giá rẻ, giá bèo. Mình nhớ lâu rồi xem mấy căn nhà bên cạnh chùa thấy để giá bán rẻ hơn giá thị trường độ 15% mà cứ trơ trơ không ai mua. Sau này thầy chùa mua rồi nới rộng ra, xem giá bán thì Hải hùng. Xem như đủ trả nợ tiền mượn ngân hàng.


Cho nên mấy người ở gần chùa khó tu lắm vì cuối tuần là bực mình chửi rủa bá tánh đủ trò. Hai tuần nay, mấy ông kiếm tiền trên du-tu-be và TikTok bu theo ông đi khất thực để quay nói đủ trò. Thậm chí khi ông ta vào nhà vệ sinh để trục vong những gì người cúng dường cũng bị họ bị bu quanh để quay qua cửa sổ. Cuối cùng ông ta đành nói không nhận cúng dường để ông ta đến nhà. Mấy năm nay, ông này đi chả ai để ý đến khi có tên nào quay bỏ lên mạng, được thiên hạ xem nhiều, hái ra tiền nên họ tìm đến chận ông này để quay hỏi khiến ông ta phải trốn vào rừng. Cho thấy tu cũng chưa chắc được yên. Gặp cái đám muốn làm tiền, quay ông ta đi vệ sinh trục vong cũng không yên. Khi xưa ông Phật Thích Ca đi khất thực chắc ít gặp khó khăn như ông đi chân không này. 


Gần căn nhà đầu tiên mình ở, có một trung tâm hồi giáo, họ xây mosque và trường học. Có hai căn nhà bên cạnh, mình tính mua cho thuê rồi đợi trung tâm hồi giáo mua thì bán giá cắt cổ. Ai ngờ chủ nhà kêu bán không được rồi cuối cùng phải bán cho trung tâm này với giá bèo. Một ngày phải nghe người hồi giáo đi lễ 5 lần. Xe đậu rần rần trước nhà. Mình nhớ lần đầu tiên đến Casablanca, có anh chàng người Maroc rủ về nhà ở. Mình theo về, sáng đang ngủ nghe la ỏm tỏi, té ra có cái tháp đài mà tây gọi là Minaret có người leo lên đó đâu 4, 5 giờ sáng gì đó kêu gọi dân đi lễ sáng. Mình nghe phòng bên cạnh ai đó đọc kinh cầu nguyện bằng tiếng ả rập. Mở cửa, lén xem hoá ra cả nhà đang quỳ gối, cầu nguyện nơi phòng khách. Nhà chỗ đó, nay xung quanh đa số người đạo hồi dọn về ở. Người mướn nhà ở cũng trên 20 năm. Kinh


Cho nên không nên mua nhà gần chùa người Việt vì sẽ gặp lộn xộn. Nhà thờ thì đa số do người Mỹ xây nên họ kiếm đất rộng rồi xây nhà thờ cộng bãi đậu xe. Chùa Việt Nam thì lúc đầu mướn cái nhà để ở, lấy phòng khách làm Chánh điện rồi từ từ đông Phật tử lên thì mua mấy nhà bên cạnh để nới rộng hơn. Chớ không có ý tưởng là thu góp như nhà thờ Mỹ để mướn hay xây một ngôi chùa khác. Mình có bà bạn, người Mỹ chuyên gia địa ốc và chuyên bán và cho thuê nhà thờ. Có mục sư xây dựng nhà thờ rồi khi qua đời hay bệnh hoạn thì phải bán nhà thờ hay cho mướn. Khu thương mại mình mua năm ngoái, có một nhà thờ mướn để làm lễ hay văn phòng gì đó. Thay vì tốn tiền bá tánh, cứ ra mướn một chỗ nào rộng và có chỗ đậu xe rồi làm chùa. Sau này phật tử đông thì có thể góp tiền mua luôn thay vì cứ quyên tiền phật tử để xây rồi sau này thầy trù trì qua đời, lại gây cãi cọ đủ trò. Tốn tiền bá tánh cúng dường. Chúng ta ở Hoa Kỳ nhưng tư duy vẫn ao làng như xưa nên lãng phí tiền của bá tánh. 


Ở thành phố Bellflowers, có dạo họ xây cái chùa nhỏ nhưng chưa đủ tiền nên cứ trơ trơ ra. Thành phố nhờ mình vô nói chuyện vì có một tu sĩ ở trong đó nhưng chưa được giấy phép của thành phố. Ông tu sĩ phải dọn đi rồi thành phố cho người đến dỡ hết những gì đã xây dựng còn lại miếng đất trống. Tốn tiền bá tánh vô ích nay cái miếng đất rao bán. Thay vì mua miếng đất, cứ chạy ra mướn một cái nhà thờ hay chỗ nào đó để làm chùa, khỏi tốn tiền bá tánh cúng dường. 


Không có gì nhất định, như một ngôi chùa tại Nam Cali, được xem là ngôi chùa to nhất miền Nam Cali khi mình mới dọn về. Quyên tiền bá tánh đủ trò, gia đình bên vợ mình đóng rất nhiều rồi ông thầy đi Việt Nam, xây chùa gì đó, đưa sư quốc doanh từ Việt Nam sang. Bá tánh không đến chùa, lâu lâu mình ghé lại vì có thờ bố mẹ vợ trong chùa thì thấy chùa vắng lắm. Nay bán cũng không được vì ai mua. Ông thầy nào cũng muốn mình tự xây chùa thay vì sử dụng của người khác. Tốn tiền bá tánh. người Mỹ hay chỗ đó là có thể bán hay cho thuê nhà thờ của họ nếu không thấy con chiên tham dự nhiều.


Hồi mình dọn về Cali, chỉ có hai ba cái chùa, nay thì không biết bao nhiêu là chùa. Đồng chí gái hay đi với mấy bà bạn lạy phật 10 cái chùa trong một ngày khiến hàng xóm của chùa phải khóc vì xe cộ ra vào đường nhà của họ đầy. Cả tuần đi cày, mệt mỗi, cuối tuần muốn yên tịnh thì xe phật tử đến chùa mệt thở. Đó là chỉ nói đến chùa người Việt còn chùa tàu, đại hàn, Kampuchia, Lào ôi thôi đủ loại thêm đi chùa Ấn Độ.


Về hưu đồng chí gái thích đi hát trong các viện dưỡng lão cho mấy người cao tuổi nghe tiếng Việt và hàn huyên với họ cho vui. Con cháu bận nên vào thăm. Nay lại nghe ông tiến sĩ kiêm tu sĩ kêu là hát, sau này chết sẽ làm ma câm khiến mình sợ. Nhiều khi làm mà xâm không chửi chồng ma. Ngày nay với AI, có thể người ta ghét ông ta nên sử dụng kỹ thuật điện toán, gắp lửa bỏ mồm ông ta hay không vì thấy hơi lạ. Một vị tu sĩ kiêm tiến sĩ luật mà phát ngôn rất lạ. Thêm ánh sáng chỗ ông tiến tu sĩ khác với chỗ bá tánh ngồi nghe. Có thể là ghép phim. 


Có lần ăn cơm với một ông thầy ở chùa vùng bolsa. Mình hỏi thầy đi Việt Nam xây chùa ở Vũng Tàu. Thầy lên núi xây hay sao. Ông thầy nói điên sao mà lên núi. Xây chùa trên núi thì ai mà lên. Phật tử bận công việc ai mà leo núi. Phải làm chùa gần chợ, trong thành phố thì mới có nhiều Phật tử đến thăm. Lúc đó mình mới giác ngộ đi tu xây chùa cũng phải có chính sách định hướng kinh tế thị trường thay vì đến nơi yên tịnh để tu hành. Ông thầy này về Việt Nam nên gửi mấy ông thấy quốc doanh qua thế khiến phật tử chạy tám hướng mười phương nên nay tuy to nhưng ít Phật tử vãng lai. Không biết có đủ tiền để trang trải tự phí hay không. Mình cũng ít đi lắm sợ gặp sư quốc doanh. 

Thật ra chúng ta cần chùa, nhà thờ vì trong cuộc sống hôm nay, với nhiều áp lực, nhiều khi chúng ta cần đến một nơi nào đó giúp tâm linh mình yên ổn. Cầu nguyện Phật hay thượng đế để tâm được bình an. Giúp vượt qua các nổi khổ hay lòng vòng trong đầu. Chùa hay nhà thờ cần phật tử bá tánh cúng dường để có thể trang trải các chi phí phật sự, chúng ta nên cúng dường. Vấn đề mình cúng dường để cầu mong được giàu có hết khổ thì hơi mệt, không đúng đạo pháp. Thường người nghèo mới hay đi chùa hay mua vé số.


Có lần mình nghe kể ở Việt Nam, có cán bộ nào lớn bị ung thư sau đó ai mách kêu xây cái chùa thì hết bệnh rồi còn lên chức nên từ đó thiên hạ có tiền cúng chùa nhiều hay sang Côn đảo, cúng cô Sáu (Võ thị 6) để được lên chức, kiếm tiền giàu có. Vấn đề ai cũng đi xin thì cô 6 sẽ cho ai. Có người cho mình biết có nhiều người tự nhiên giàu có mà không hiểu lý do, thiên hạ cứ đem tiền đến nhà cúng nên họ nghĩ phải xây chùa, cúng dường để an vui. Khi nói về tâm linh thì khó chỉ trích vì mỗi cá nhân tự mạc khải hay giác ngộ theo kinh nghiệm cá nhân của họ để có niềm tin.


Đồng chí gái có chị bạn học cũ, trước đây chị ta theo Phật giáo. Một hôm chở chồng lên bệnh viện khám sức khoẻ. Đang ngồi ở phòng đợi thì anh chồng bổng nhiên lăn đùng ra khiến chị ta chới với tụng Phật Bà hoài không thấy anh chồng tĩnh lại. Quýnh quá, chị ta cầu CHúa Giê Su thì bổng nhiên anh chồng mở mắt chào đời lại. Khiến chị ta mừng quá và trở về đạo. Gặp ai chị ta cũng khuyên mọi người trở về đạo. Bạn bè xa lánh. Mình mừng chị ta đã gặp được phép lạ, mạc Khải tình thương của Chúa. 


Có lần đồng chí gái bị đau nên nhờ một ni sư làm lễ cầu an. Hôm đó có đến 5 ông thầy ở đâu dưới Riverside, San Diego lên. Mình vốn dòng keo kiệt nên thấy 5 ông và ni sư là thất kinh, tự hỏi phải trả bao nhiêu, phải cúng dường nhiều vì họ từ xa đến. Bù lại mụ vợ kêu không ai được như mụ có đến 6 người tụng kinh cầu an. Đồng chí vợ vui là mình mừng. Sau khi làm lễ thì mấy thầy thọ trai và nói chuyện phật sự cúng dường, như nhà trả $2,000/ tháng rồi phật tử cúng dường hàng tháng ra sao khiến mình muốn đi tu. Chỉ tụng ma chay đại khái mà còn được tiền. Có mấy người đến chùa nấu ăn cho 3 bữa. Ai đưa tiền thì không phải đóng thuế mà thường là tiền tươi. Mấy người bạn kêu mình nên xây một cái thất ở vườn bơ rồi để bá tánh thập phương đến cúng đường. Nhưng có lẻ mình chưa đi tu được, nợ trần còn nhiều. Chán Mớ Đời 


Dạo này thiên hạ nói đến tu khổ hạnh đầu đà. Vợ mình tên Hạnh mà dám lấy mình từ trên 30 năm qua cho thấy mụ vợ cũng tu KHổ Hạnh, còn vợ chồng mình thì tu theo Hạnh Đấu Đá cả ngày. Đấu đá ngày chưa đủ tranh thủ đấu đá đêm. Cuối tuần đồng chí gái đi San Jose thăm bạn từ Việt Nam sang nên mình khoẻ, không phải đấu đá với kẻ nội thù. Chúc các bác một cuối tuần vui vẻ.


Mình hỏi ChatGPT về nhà thờ tại Hoa Kỳ được cúng dường bao nhiêu. Sau đó là trả lời theo tìm kiếm trên Bing. 

Nhà thờ không, cúng dường lên đến $74.5 tỷ Mỹ kim và các sinh hoạt khác liên quan đến tôn giáo lên đến $378 tỷ Mỹ kim. 


In the United States, religious congregations generate substantial revenue each year. The latest data indicates that religious congregations in the U.S. receive approximately $74.5 billion annually [oai_citation:1,Church Revenue Statistics 2024 By Trends and Facts](https://www.enterpriseappstoday.com/stats/church-revenue-statistics.html). This figure represents the total contributions from church members, including donations and other forms of financial support.


Additionally, broader faith-based organizations, which include hospitals, schools, and other entities run by religious groups, contribute even more significantly to the economy. These organizations collectively earn over $378 billion each year [oai_citation:2,Church Revenue Statistics 2024 By Trends and Facts](https://www.enterpriseappstoday.com/stats/church-revenue-statistics.html) [oai_citation:3,The 2024 Church Giving Statistics You Should Care About](https://pushpay.com/blog/church-giving-statistics-and-trends/). This large sum underscores the significant economic footprint of religious institutions beyond just congregational giving.


Most church income is primarily allocated towards operational costs. For instance, churches typically spend a substantial portion of their revenue on staff salaries and maintaining their facilities, with these expenses consuming more than 70% of their income [oai_citation:4,Church Giving Statistics for 2024: Who's Tithing, and How Much? - CareyNieuwhof.com](https://careynieuwhof.com/church-giving-statistics/).


Overall, despite some fluctuations in attendance and giving trends, especially among younger generations, the financial contributions to churches and related faith-based organizations remain a critical component of their sustainability and their broader economic impact.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn