Dạy con từ thủa về già
“Anh Sơn! Anh ráng giúp thằng con cho mướn cái phòng đi, tội quá, lâu quá nó chưa cho mướn được.” Đó là lời mụ vợ kêu ca. Mình nói để nó tự học. Có kinh qua khó khăn nó mới hiểu và có kinh nghiệm cho mai sau. Thế là hai vợ chồng khẩu chiến, đối choại cho vui cửa vui nhà. Mụ vợ thì thương con muốn giúp nó mà mình thì muốn giúp bằng cách dạy nó cái nghề để sau này kiếm ăn. Từ ngày thằng con nhất trí theo mình học nghề. Có căn nhà ở Bolsa, cho người quen mướn còn dư một phòng, mình nói thằng con kêu thợ sửa chửa lại rồi cho thuê vì trước đây chỉ để đồ chật nhà. Một cái giúp nó xem thợ làm việc ra sao, phần nào trước phần nào sau.
Nó đăng quảng cáo trên báo người Việt thì người Việt gọi hỏi lia chia. Vấn đề là tiếng Việt của nó như mỹ con nói tiếng Việt nên Chán Mớ Đời. Thiên hạ đến xem nhà đòi có cửa đi riêng khiến mình ngạc nhiên và bắt đầu hiểu tại sao có ông bạn mua căn nhà rồi chia ra làm 3 có lối đi riêng để cho thuê 2 phần và ở một phần. Thằng con xem Zillow hay Rentometer thì một căn phòng trong vùng này giá $1,200 nhưng người Việt cứ đòi rẻ hơn nên nó ngọng. Chả hiểu tại sao. Được ái là nó bắt đầu học tiếng Việt lại.
Mình nói nó đừng mất công cho xem căn phòng, cứ nói một người mướn phòng cho thiên hạ xem phòng. Nói là muốn kiếm người hợp với họ nên họ rất thích nhận nhiệm vụ này. Nay mình bắt chước người xưa, dạy cho con cái nghề mua nhà cho mướn như ông bà mình nói, để lại bạc vàng không bằng để lại cho con cái nghề để chúng kiếm ăn.
Đó cũng là một niềm hạnh phúc nho nhỏ vì đa số đám trẻ hay mời mình đi ăn cơm để hỏi kinh nghiệm như mình khi xưa hay mời ông Rich Dad đi ăn mỗi thứ 4. Mỗi tuần tốn $10 ăn cơm trưa, học nghề ông ta nhất là kinh nghiệm.
Vấn đề phải kiên nhẫn để upload kinh nghiệm mình vào bộ não của hai đứa con và thằng hôn phu. Phải giới thiệu chúng cho mấy người bạn của mình để chúng nói chuyện để học hỏi thêm. Nhiều khi họ nói chúng nghe chớ mình nói chúng bịt tai lại. Mấy đứa con chịu khó cuối tuần đi học mấy khoá về tài chánh. Được cái là đám bạn kêu chúng mày nên học từ bố chúng mày. Chúng nó có tư duy như mụ vợ mình là nông dân như mình thì dốt đặc cán mai nên không nghe. Đi học tham gia các nhóm đầu tư này nọ thay vì cuối tuần đi chơi uống rượu,…nhảy đầm như bố chúng. Chán Mớ Đời
Sáng nay, hai cha con chạy lên gần Apple Valley để phỏng vấn một cặp để cho mướn một căn nhà. Nhà trống nên mình kêu thằng con đem theo 1 cái bàn và 4 cái ghế để ngồi. Mình hỏi cặp này cho biết lý do mình phải cho họ mướn thay vì cho mấy người khác. Họ nói này nói nọ. Mình hỏi họ tính gì tương lai. Rồi nói với họ kiểu người Mỹ gọi là “sell the dream”. Mình nói nếu ông bà trả tiền đàng hoàng, không bao giờ trễ thì sau 3 năm, nếu muốn mua căn nhà tụi này sẽ bán và cho vay lại khỏi phải mượn tiền ngân hàng. Mình có 4 gia đình mướn nhà trước đây rồi mua luôn căn nhà. Rồi ngồi giải thích hợp đồng trước khi họ ký, mất cả tiếng để thằng con học nghề.
Sau đó vào Costco, mua mấy Gift Card rồi kêu thằng con gửi tặng cho mấy người hàng xóm đã chỉ cho mấy người muốn mướn nhà xem. Thằng con mới đầu hăng hái muốn tỏ ra ta là quản lý đòi kiểm soát và gặp mặt người muốn thuê nhà. Nhưng cứ lái xe đến tốn tiền xăng nhất là xăng dạo này lên như điên rồi chả ai đến cả vì họ lái xe ngang không thích căn nhà không có lối riêng nên lặn luôn. Cứ như đợi người con gái nhưng em cứ hẹn nhưng đừng đến nhé. Có trải qua tình huống này rồi nó mới thấy bố nó không ngu như nó tưởng. Nói nó cứ lâu lâu ghé thăm ông hàng xóm vì ông ta già, có thể thương lượng mua căn nhà của ông ta trước khi ông ta qua đời. Hôm nay sựt nhớ đến một tên quen khi xưa, hắn có kể là sau khi mẹ hắn qua đời sẽ bán nhà dọn đi đâu đó. Mình gọi cho hắn hôm qua thì hắn nói đang vào escrow. Chán Mớ Đời
Nên gọi điện thoại cho hàng xóm, cho biết mật mã để mở ổ khoá, nhờ họ mở cửa cho thiên hạ xem nhà. Nói với họ là muốn họ có hàng xóm tốt nên nếu người nào mà họ thích thì đưa cho họ đơn xin mướn nhà còn không thì khỏi cần. Họ sẽ thanh lọc trước dùm mình. Họ cho người ta xem nhà rồi ai họ có cảm tình, hỏi chuyện thì mới đưa đơn. Có 2 người gửi lại đơn. Mình kêu nó lấy mỗi người $30 để xét tín dụng của họ (credit report). Rồi hẹn sáng nay gặp nhau lần đầu để mình phỏng vấn cho thằng con xem. Đây lần đầu bằng anh ngữ vì đa số là bằng tiếng Tây Ban Nha vì đa số người thuê nhà của mình là người gốc la -tinh.
Thằng con có cái tính như mẹ nó. Mình cho thuê nhà thì nói làm quản lý thôi, chủ nhà ở xa tiểu bang khác. Do đó khi họ đòi sửa cái này phá cái kia nên mình có thể nói là để nói lại với chủ nhà xem, còn bây giờ thì trả tiền nếu không chủ nhà đuổi mình thi vợ nó cũng đuổi mình luôn. Họ đòi thay thảm thì tháng sau mình nói chủ nhà chưa có tiền, nếu anh chị muốn thì cứ bỏ tiền ra thay thảm màu anh chị thích rồi mỗi tháng được trừ $50 và tiền thuê nhà. Họ kêu mình dẫn đi mấy chỗ quen mua cho rẻ rồi họ vui vẻ lắm, ở thêm 10 năm nữa cho hết nợ tiền đã trả trước tiền thảm. Mỗi năm mình tăng giá thuê nhà. Mình có người thuê nhà trên 20 năm, trả hết tiền nợ ngân hàng cho mình. Mình đang tính tái tài trợ lại để dành tiền rồi sang năm nhà banh ta lông thật sự sau bầu cử. Chạy ra đi mua như năm 2009. Nhưng kỳ này thì chạy đi mua cho con.
Hôm qua hai cha con đi ăn trưa, nó hỏi vụ một ông chuyên gia địa ốc nói cái gì mà mình chạy đi mua nhà. Nó nghe mình kể mà không nhớ rõ sự việc. Mình nói là ông địa ốc gửi cho mình cái email nói về ông Paulson, cựu bộ trưởng tài chánh của Hoa Kỳ dưới thời ông Bush mới nghỉ chức và bạn bè ông ta đứng ra mua lại ngân hàng Indy MAc với giá là 70% tài sản của ngân hàng này với điều kiện là chính phủ cho mượn tiền, bảo kê. Nghĩa là nếu họ bán nhà nào không có lợi mà dưới giá 70% thì đại khái một căn nhà giá tiền nợ là $100,000 thì họ mua có $70,000 rồi sau khi thanh lọc hết họ muốn bán rẻ mấy cái nợ có nhà ma chê quỷ hờn thí dụ $30,000 thì chính phủ bù cho họ $40,000.
Bố nghe vụ này thì kêu địa ốc của mình tìm các căn nhà có nợ của Indy Mac bị ngân hàng tịch thu mà mua nên nhà xây cất mới thì mất độ $200,000 nhưng bố mua có $50,000 kể luôn đất như 2 căn nhà và 1 duplex ở San Bernardino giá nợ là $420,000 bố trả giá có $99,000. Lý do $99,000 vì dạo ấy Cali thiếu tiền nên ai bán nhà thì chính phủ Cali giữ lại 3.3% số tiền của giá bán, họ không giữ nếu giá bán là dưới $100,000. Đô đó khi bố trả $99,000 thì tên địa ốc nghĩ là bố ngu nhưng bố kêu cứ cứ nộp đơn vào. Không ai mua bằng tiền tươi, nộp tiền trong vòng 1 tuần thì bán ngay.
Con phải hiểu là có được thông tin nhưng đa số không làm gì cả. Con đi dự tiệc gặp thiên hạ nói cái này cái nọ nhưng họ không làm gì hết. Con nghe thì tìm kiếm thêm chi tiết để mình đầu tư này nọ. Quan trọng là làm cái gì với tin tức mình thu thập được còn biết thì ai cũng có thể biết.
Xui cái là có hôm mình đi làm về trễ người mướn nhà đến nhà trả tiền nhà, mụ vợ buồn đời kêu là nhà của tui nên lần sau mình thối thác thì người thuê nhà kêu vợ anh kêu nhà của anh. Chán Mớ Đời
Khi xưa, mình nói nó học tiếng Tây Ban Nha ở trường nhưng nó chỉ học có 2 năm rồi bỏ, chạy đi học tiếng Nhật Bản lên đại học cũng chạy theo học tiếng Nhật. Nay cho mướn nhà gặp người gốc la-tinh nên chỉ nói tiếng Tây Ban Nha khiến nó ngọng. Nay mới thấy bố nó nhìn xa, nay phải học tiếng mễ lại. Người mướn nhà và người thợ toàn nói tiếng mễ nên Chán Mớ Đời. Nó cứ kể cho em gái nó cách bố thương lượng tiền bạc với thợ khiến nó cười lăn bò. Hy vọng nó sẽ học được cách thương lượng và chế thêm. Và quan trọng nhất là kiếm được thợ giỏi và tin tưởng.
Hôm qua, hai cha con chạy lên San Bernardino, gần Palm Spring xem 5 mẫu đất mà thiên hạ khi không gọi mình rồi cho không. Mình cứ để đó nay con gái, thằng hôn phu và thằng con muốn đầu tư nên mình chạy lên xem lại để coi có thể xây nhà cửa rẻ rẻ để cho thuê. Gần đó họ đang xây cái motel 50 phòng.
Về nhà đồng chí gái hỏi đi đâu mình nói chạy lên xem coi xây cất ra sao vì gần đó, họ đang xây một cái motel trước nhà thờ to đùng. Vợ hỏi đất đâu ra, mình nói thiên hạ cho. Vợ hỏi tại sao họ cho. Mình nói tại vì Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen nên họ thích thì họ cho. Mụ vợ mình có quan niệm khá lạ. Mình đoán là bị ảnh hưởng của bạn bè của mụ. Vì mụ vợ có mấy người bạn ghét mình dễ sợ. Có người kêu sao mụ vợ lại có thể lấy mình, tên nông dân ngu lâu dốt bền. Hôm tước đi ăn cưới, gặp lại cái bà mà khi xưa đồng chí gái rủ bà ta đi ăn, mình phải trả tiền ăn mà bà ta kêu đồng chí gái đừng lấy mình. Nay gặp lại sau 35 năm vẫn chưa chồng.
Mình mua nhà của người Mỹ rồi họ cho vay lại khiến mụ vợ chới với. Mụ kêu mình ăn nói vô duyên lại xấu xí mà sao thiên hạ lại bán nhà cho mình hay khu thương mại. Ông bán khu thương mại cho mình chưa bao giờ gặp mặt, cho vay lại 3.5 triệu cho 25 năm tỉnh bơ. Năm ngoái hai vợ chồng bay lên Alaska gặp mặt lần đầu để cảm ơn đã bán cho khu thương mại. Ông ta còn mấy miếng đất, đã có đào giếng rồi tính bán lại cho mình luôn nên nói là tháng 9 này ông ta xuống Cali sẽ bàn đến vụ này, bán và cho vay lại. 10 mẫu đất này mình có đến xem, có giếng ông ta đã đào rồi chỉ gắn ống bơm vào là xong. Chắc sẽ mua cho hai đứa con rồi sau này chúng xây nhà cho thuê, xung quanh đều xây nhà hết.
Mình nói xem 5 mẫu đất đang tính xây cất nhà cho thuê, mấy đứa con bỏ tiền ra, chúng dùng Roth-Ira LLC để xây cất. Mình cho chúng mấy mẫu đất để mấy anh em chung tiền xây cất. Mình hy sinh đời bố củng cố đời con. Mụ vợ kêu xa quá khiến mình nổi điên. Mình nói nếu mình mà nghĩ như mụ, không chịu khó chạy ra vùng Riverside và san Bernardino để mua nhà thì ngày nay cả hai vẫn còn đi làm chớ không ngồi đánh đàn bú xua la mua. Phải dạy con chịu khó, đi xa thì sau này chúng nó mới khá chớ mở miệng ra kêu xa quá. Mình lái xe đi chớ mụ có bao giờ đâu. Nay phải dạy con đi xa. Chớ mua nhà ở Quận Cam thì đâu có lời. Khi xưa bạn bè muốn giới thiệu cô cho tôi, tôi mà nói xa quá không đi thì có bao giờ gặp nhau để xin làm người tình ô-sin. Mình ở New York còn cô nàng ở Boston. Phải tốn tiền máy bay bay lên cuối tuần mới gặp nhau được.
Đang tính làm mobile home park, mua mấy cái mobile cũ kéo về rồi sửa chửa tân trang lại rồi bán cho ai đó, cho vay nên mỗi tháng vừa lấy tiền thuê chỗ và tiền cho vay. Kiểu này thì mấy đứa con cứ mỗi tháng bỏ túi mỗi căn độ $2,000, 5 mẫu thì có thể có thể làm được 20-30 mobile home thì cũng khoẻ đời tình anh bán bơ. Cũng có người xúi mình xây mấy căn nhà tròn vòm cầu, cho thuê kiểu AirBnB vì dân Los Angeles, cuối tuần thích chạy xuống vùng này để ngắm sao hay co gia đình các người lính thuỷ quân lục chiến vì cạnh căn cứ quân đội mỹ. Mình leo núi Machu Picchu họ có cho ở trong một căn nhà kiểu này, tối nhìn sao trên trời.
Thế là lại cãi nhau như xưa. Mỗi lần mình nói mua nhà là mụ không chịu, kêu tiền đâu nên cuối cùng mình tự mua một mình qua title Holding trust cho khỏe đời. Sau khi mua, hỏi mụ có muốn đi xem không. Nhiều khi mụ chả muốn xem kêu xa quá, còn đi xem nhạc ở mấy casino thì chạy xa cũng chạy. Chán Mớ Đời May ngày nay thì thằng con biết nhà cửa mua ở đâu, người mướn nhà là ai nên lỡ mình có bị chuyện gì thì không lo nữa chớ gặp mụ vợ là mệt. Mỗi lần hai cha con đi đâu là mụ hỏi nhà nào. Chán Mớ Đời (Còn tiếp)
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
