Kiến trúc của Sức sống

 

Kiến trúc của Sức sống

Hôm qua có anh bạn gốc Đà Lạt gọi mình hỏi làm sao em ăn được 4, 5 quả bơ một lần? Anh ăn chưa tới một quả đã ứ bụng khiến mình chới với, không biết trả lời. Lý do là nông dân có bơ thì ăn bơ còn anh ta là đại gia thứ thiệt. Anh cho biết sẽ ghé Cali tháng 6 này, mình nói sẽ không đi đâu để anh em gặp nhau lại sau chuyến leo núi bên Phi Châu lên đỉnh Kilimanjaro. Anh ta có ghi tên cho mình đi Sơn Đoòng nhưng giờ chót kẹt chuyện gì nên chỉ có mình đi. Tiếc là anh ta đã trả vé chuyến đi nếu không thì có thể đi với đồng chí gái. Đi Sơn Đoòng phải đặt vé 1, 2 năm trước. Anh này hơn mình 2 tuổi nhưng núi nào cũng trèo, mấy đỉnh núi cao nhất Hoa Kỳ đều leo lên hết nay chạy Marathon. Kinh

Anh ta được xem là trai Đà Lạt ra hải ngoại rất thành công. Cựu sinh viên Thụ Nhân. Nếu kể cuộc đời anh ta thì chắc phải một ngàn trang. Mình được chị Ngọc Tịnh, hàng xóm khi xưa giới thiệu. Anh ta hỏi năm nay có tính đi đâu không, mình nói là tính đi bộ hành hương mấy trăm cây số với vợ con ở Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha hay Shikoku ở Nhật Bản nhưng chưa biết rõ vì tháng 10 tới lận còn nay thì lo vườn bơ. Anh ta kêu mình chạy Marathon nhưng mình ớn lắm vì năm nay là trên 7 bó không nên quá đà. Mình chỉ thích đi bộ và tập võ và ngủ là xong đời cô lựu. Gần đây mình đọc tài liệu về đi bộ và lý do phải đi bộ khi về già như ông Descartes khi xưa, ngày nào cũng đi bộ đúng giờ đến khi qua đời.

Trong hầu hết thế kỷ 20, khoa học y tế đã nhìn nhận sự suy giảm thể chất do lão hóa như một sự trượt dốc tất yếu, xương mỏng dần, não teo lại và khả năng thăng bằng mất đi một cách ổn định. Họ cho biết 75% người Mỹ trên 65 tuổi chết vì ngã, gãy xương hay bể đầu rồi đi không được nên từ từ đi về thiên quốc. Do đó người ta khuyên đi bộ và quả quyết "Đi bộ là bài tập duy nhất mà cơ thể thực sự được thiết kế để thực hiện", khoa học thần kinh và sinh học tiến hóa hiện đại đang định nghĩa lại sự suy giảm này. Những gì chúng ta thường chẩn đoán là "lão hóa" thực chất thường là "sự mất điều kiện thể chất" (deconditioning), một sự phản kháng sinh lý của cơ thể khi bị tước đi một đầu vào cơ học duy nhất mà nó được thiết kế để tiếp nhận: dáng đi bằng hai chân.

Dạo này mình hướng dẫn các hội viên tập thêm về chân để khi vấp phải cục đá hay trợt thang cấp có thể giữ thăng bằng nếu không té cái là gãy xương chậu là mệt đời, hết ca vọng cổ. Mùa đông thì Khoa kêu cho tập Nội Kình Nhất Chỉ Thiền để khỏi bị đau ốm, ho hen. Nay mùa xuân ấm áp lại nên có thời gian tập chân. 20 năm trước, mình đau chân leo cầu thang không được, sau tập Hồng Gia thì chân tay khoẻ mạnh bình thường, leo núi được.

Con người không chỉ đơn thuần là có khả năng đi bộ bằng hai chân; được tối ưu hóa cho việc đó ở mức độ mà không một loài linh trưởng nào khác có được. Bàn chân con người là một kiệt tác cấu trúc, bao gồm 26 xương và hơn 100 gân được sắp xếp thành một vòm căng. Vòm này hoạt động như một lò xo, lưu trữ năng lượng đàn hồi sau mỗi lần nén và giải phóng năng lượng đó trong quá trình đàn hồi trở lại, giúp giảm chuyển hóa năng lượng khi di chuyển khoảng 17%. Mình đang đọc tài liệu vì sao phải ngồi dưới đất thay vì ngồi ghế. Khá đặc biệt, hôm nào rảnh sẽ kể. Mới hiểu lý do ngày nay chúng ta có bệnh tật nhiều vì ngồi ghế văn phòng quá nhiều từ bé khi đi học đến khi về hưu. Và ưu điểm khi tập Trạm Trang Công.

Hơn nữa, cơ thể tận dụng vật lý của một "con lắc ngược". Khi chúng ta bước qua một chân trụ, chúng ta chuyển đổi thế năng thành động năng với hiệu suất lên tới 65%. Kỹ thuật phi thường này cho phép con người duy trì sức bền trong nhiều giờ, một khả năng giúp tổ tiên chúng ta vượt qua những con mồi nhanh hơn thông qua phương thức "săn đuổi kiên trì". Cơ mông lớn (gluteus maximus), dây chằng gáy (nuchal ligament) độc nhất và hàng triệu tuyến mồ hôi của chúng ta không phải là những sự thích nghi để ngồi; chúng là công cụ của một cỗ máy vận động đường dài.

Mình đi bộ 375 km tháng 9 vừa rồi ở Ý Đại Lợi, có thể nói là đã trải nghiệm sự việc. Vì đi bộ mỗi ngày 30-35 km, không nghỉ ngơi, chỉ ngừng uống nước rồi đi tiếp, không ăn. Chỉ ăn sáng rồi khởi hành và chiều thì ăn cơm tối.

Đi bộ giúp tái tạo lại các neuron sau một năm được 2%

Ngoài việc di chuyển đơn thuần, đi bộ đóng vai trò là "công tắc" chính cho các hệ thống chất lỏng và khung xương của cơ thể. Không giống như hệ thống tim mạch, hệ thống bạch huyết, chịu trách nhiệm giám sát miễn dịch và loại bỏ chất thải, không có tim trung tâm. Nó phụ thuộc hoàn toàn vào "trái tim thứ hai" là các cơ bắp chân và mạng lưới tĩnh mạch gan bàn chân để bơm chất lỏng đi ngược lên phía trên chống lại trọng lực. Vì vậy người ta khuyên nên kê cái gối dưới đầu gối để ngủ, giúp máu bơm về tim dễ hơn khi ngủ.

Nhớ hồi nhỏ học vạn vật, kêu máu đỏ ở tim được phóng đi toàn hệ thống huyết quản rồi máu xấu, thường ông thầy vẽ màu tím được bơm từ các bắp chân về tim để được Oxygen đi vào. Hồi mẹ vợ còn sống, ngày nào mình cũng ghé nhà buổi sáng, bóp chân cho nhạc mẫu vì chân xưng vù vì máu không lưu thông.

Về mặt khung xương, đi bộ là một quá trình bảo trì điện năng. Thông qua nguyên lý áp điện (piezoelectricity), lực tác động cơ học của gót chân khi chạm đất tạo ra một điện tích nhỏ trong cấu trúc xương. Điện tích này hoạt động như một tín hiệu điều tiết để các nguyên bào xương (osteoblasts) xây dựng xương mới. Nếu thiếu sự tác động nhịp nhàng này, "tín hiệu" để duy trì mật độ xương sẽ biến mất, dẫn đến sự tiêu xương nhanh chóng như thấy ở những bệnh nhân nằm liệt giường hoặc các phi hành gia trong môi trường không trọng lực. Hôm qua thấy phi thuyền của chương trình Artemis II bay lên không trung. Khi các phi hành gia trở về mặt đất họ phải tập nhảy để giúp xương chóng bình thường lại.

Ai muốn con cháu cao thì cho tập bóng rổ hay bóng chuyền vì cứ nhảy lên nhảy xuống sẽ giúp cho xương phát triển nhanh. Mình khám phá ra vụ này khi mấy đứa con lớn. Còn người già thì đi bộ cho chắc ăn. Hay tập Trạm Trang Công để giúp xương không bị loãng.

Trước đây, tuần nào mụ vợ với mình đều leo núi nhưng từ ngày mụ vợ đi học đàn, cứ ngồi không đi bộ nữa nên đầu óc bắt đầu có dấu hiệu hơi bị đơ nên mình đọc thêm tài liệu để hiểu thêm thì được biết nếu không đi bộ sẽ khiến người ta mất trí nhớ rất nhanh. Vì khi đi bộ, con mắt mình sẽ đảo nhanh xung quanh môi trường và sẽ ghi nhận vào não bộ. Tương tự họ khuyên chúng ta đổi không gian, môi tường để não bộ tập định vị lại giúp cho não bộ hoạt động. 

Có lẽ tiết lộ quan trọng nhất trong nghiên cứu về đi bộ là tác động đối với não bộ. Trong nhiều thập kỷ, sự đồng thuận khoa học cho rằng não người trưởng thành không thể tạo ra các neuron mới. Tuy nhiên, nghiên cứu mới tại Đại học Pittsburgh đã chứng minh rằng những người lớn tuổi ít vận động nếu đi bộ chỉ 40 phút, ba lần một tuần, đã thấy thể tích hồi hải mã (hippocampus) tăng thêm 2%. Chỉ cần 120 phút, hay 2 tiếng đồng hồ mỗi tuần sẽ giúp não bộ tìm lại dấu chân xưa.

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi BDNF (Yếu tố thần kinh có nguồn gốc từ não), một loại protein được kích hoạt bởi chuyển động cường độ trung bình duy trì. Quá trình này về cơ bản làm đảo ngược một đến hai năm teo não do tuổi tác. Đi bộ không chỉ ngăn chặn sự suy giảm nhận thức; nó tích cực xây dựng cơ sở hạ tầng cho trí nhớ và khả năng điều hướng không gian.

Brain-Derived Neurotrophic Factor

 (BDNF) is a crucial protein acting as a "fertilizer" for the brain, promoting the survival, growth, and maintenance of neurons. It is essential for synaptic plasticity, learning, and memory, with high concentrations in the hippocampus. Exercise, particularly aerobic activity, is the most effective way to boost BDNF

Sự hội tụ của các hệ thống này được phản ánh trong một chỉ số duy nhất: tốc độ đi bộ. Bởi vì đi bộ đòi hỏi sự vận hành tích hợp của tim, phổi, hệ thần kinh và khung xương, tốc độ đi bộ của một người là chỉ số dự báo tuổi thọ chính xác hơn cả huyết áp hay cholesterol. Đó là "bản tự báo cáo" của cơ thể về tổng thể sức khỏe vận hành. Tốc độ trên 1,2 mét/giây là dấu hiệu của sự sống bền bỉ, trong khi sự sụt giảm tốc độ thường là dấu hiệu cảnh báo đầu tiên của sự suy yếu hệ thống.

Đi bộ không đơn thuần là một giải pháp thay thế "ít tác động" cho việc tập gym; nó là nền tảng của quá trình tiến hóa. Trong khi chạy bộ mang lại cường độ và bơi lội mang lại lực nổi, cả hai đều không cung cấp đầy đủ các đầu vào cơ học, điện và hóa học cụ thể. Từ việc xây dựng xương bằng áp điện đến sự sản sinh neuron thần kinh ở hồi hải mã mà cơ thể người mong đợi. Như Hippocrates đã lưu ý hơn hai thiên niên kỷ trước: "Đi bộ là phương thuốc tốt nhất của con người." Vật lý học của thời đại hiện đại chỉ càng chứng minh ông đã đúng: chúng ta không tan rã vì thời gian, mà vì sự tĩnh lặng. Đi bộ chính là khôi phục cơ thể về đúng thiết kế ban đầu của nó.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Lili Marleen, âm nhạc không biên giới

 Lili Marleen, bài hát lịch sử

Hôm nay bổng nhiên nhớ vụ đi du lịch Đan Mạch khi nghỉ mùa xuân khi còn đi học ở Paris. Tình cờ mình quen 2 cô người Đức tên Klaudia và Ute, dạy hát bài “Lili Marleen”, một bài hát khởi đầu ở Đức quốc trong thời chiến tranh rồi lan đến Phi châu khiến quân sĩ của hai bên chiến tuyến đều yêu mến bài hát này và ngưng chiến không chính thức khi đài phát thanh cho phát thanh bài hát này. Mình chưa bao giờ đi lính nhưng xa gia đình nên dạo ấy nghe đến bài này nhớ nhà kinh khủng.

Marlene Dietrich người đức nhưng lại hát cho lính đồng mình trong thời chiến tranh

Theo kể là vào năm 1915, một bính sĩ Đức quốc tên Hans Leip, viết vài câu thơ khi đang đứng gác ở Bá Linh trước khi được chuyển ra mặt trận phía Nga trong thế chiến 1. Tương tự nhà văn Erick Maria Remarque viết trong Im Westen nichts Neues, Ông ta đặt tên tựa bằng cách ghép tên hai người con gái mà ông ta quen biết Lili và Marleen. Nói về nổi buồn của người lính trẻ gác đêm, nhớ về quê nhà, nhớ hai người con gái ở làng quê.

Nhà thơ Hans Leip, tác giả bài thơ được phổ nhạc 

Năm 1937, ông ta in nguyên bài thơ trong tập thơ của ông ta Die kleine Hafenorgel (“The Little Harbour Organ”) với tựa tên “Das Lied eines jungen Soldaten auf der Wacht” (“The Song of a Young Soldier on Watch”). 

Nhạc sĩ đã đưa bài thơ bất tử

Năm 1938, một nhạc sĩ tên Norbert Schultze phổ nhạc và bài hát nổi tiếng đượm chất buồn của người lính chiến. Thật ra có một bài khác được phổ nhạc trước ông ta nhưng bài này nổi nhất. Năm 1939 một ca sĩ tên Lale Andersen thâu đĩa nhạc dưới tựa “Das Mädchen unter der Laterne”  cô gái dưới bóng đèn nhưng không được thành công lắm. Xin nghe bài do Lili Marlene hát.

https://youtu.be/7heXZPl2hik?si=6Lpu2X_7GZkYRcNS

Trong thời kỳ chiến tranh bài hát này được phát thanh trên đài radio Belgrade vùng quân đức chiếm từ 1941. Bài này bổng nhiên được binh sĩ yêu cầu mỗi ngày ở phi châu rồi từ từ chạy qua bên kia chiến tuyến khiến các bính sĩ của Hoa Kỳ và Anh quốc yêu thích và chuyển ngữ qua anh ngữ mà ca sĩ Marlene Dietrich trình bày được yêu thích nhất.

Mình gặp cô Klaudia ở Copenhague, đi chơi với cô bạn rồi mình kêu Lili Marleen, hỏi cô tao có biết bài hát này vì cô ta giống Marlene Dietrich khiến cô ta cười, kêu không ngờ có tên a-na-mít biết đến bà hát này. Khi chào hai cô đức mình kêu Wie Einstein, Klaudia Ute. Có liên lạc thư từ nhưng rồi đi Hoa Kỳ nên mình mất tin tức luôn. Xin chép lại bài hát mà cô Klaudia đã ghi trong cuốn tập vẽ của mình:

Vor der Kaserne, vor dem großen Tor

Stand eine Laterne und steht sie noch davor.

So woll’n wir uns da wiederseh’n,

Bei der Laterne woll’n wir steh’n,

Wie einst, Lili Marleen,

Wie einst, Lili Marleen.

Unsre beiden Schatten sah’n wie einer aus;

Daß wir so lieb uns hatten, das sah man gleich daraus.

Und alle Leute soll’n es seh’n,

Wenn wir bei der Laterne steh’n,

Wie einst, Lili Marleen,

Wie einst, Lili Marleen.

Schon rief der Posten: Sie blasen Zapfenstreich;

Es kann drei Tage kosten! – Kamerad, ich komm ja gleich.

Da sagten wir auf Wiederseh’n.

Wie gerne wollt’ ich mit dir geh’n,

Mit dir, Lili Marleen,

Mit dir, Lili Marleen.

Deine Schritte kennt sie, deinen schönen Gang.

Alle Abend brennt sie, doch mich vergaß sie lang.

Und sollte mir ein Leid gescheh’n,

Wer wird bei der Laterne steh’n,

Mit dir, Lili Marleen,

Mit dir, Lili Marleen?

Aus dem stillen Raume, aus der Erde Grund

Hebt mich wie im Traume dein verliebter Mund.

Wenn sich die späten Nebel dreh’n,

Werd’ ich bei der Laterne steh’n,

Wie einst, Lili Marleen,

Wie einst, Lili Marleen.

Những lời ca này đã lột tả nỗi nhớ thương của người lính, khoảnh khắc chia ly dưới ánh đèn của toà canh gác, nỗi sợ hãi trước cái chết, cùng niềm hy vọng đoàn tụ với gia đình, người yêu tựa như một giấc mơ. Khổ thơ cuối cùng mang một vẻ ám ảnh, gần như ma mị, đã gây được tiếng vang sâu sắc trong suốt những năm tháng chiến tranh.

Mò mò thì thấy có bản nhạc này bằng anh ngữ như sau:

Outside the barracks, by the big gate,

There stood a lantern, and there it stands still to this day.

So we’ll meet again there,

We’ll stand beneath the lantern,

As we did before, Lili Marleen,

As we did before, Lili Marleen.

Our two shadows looked like one;

That we loved each other so much, anyone could see at a glance.

And everyone shall see it,

When we stand beneath the lantern,

As we did before, Lili Marleen,

As we did before, Lili Marleen.

The sentry already called: They’re sounding retreat;

It could cost me three days! – Comrade, I’m coming right away.

Then we said goodbye.

How I wished I could go with you,

With you, Lili Marleen,

With you, Lili Marleen.

She knows your footsteps, your lovely walk.

Every evening she burns, but she has long forgotten me.

And if something should happen to me,

Who will stand beneath the lantern,

With you, Lili Marleen,

With you, Lili Marleen?

From the quiet place, from the depths of the earth,

Your loving lips lift me as if in a dream.

When the late mists swirl,

I will stand beneath the lantern,

As I did before, Lili Marleen,

As I did before, Lili Marleen.

Phe quân đội Đức: Ca khúc này đã lột tả một cách hoàn hảo nỗi nhớ quê hương, sự chia ly với những người thân yêu, cùng nỗi u sầu của chiến tranh. Những người lính chiến đấu trên sa mạc, tại Mặt trận phía Đông và khắp các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tại châu Âu đều vô cùng yêu mến bài hát này.

Phe quân đội Đồng minh: Lính Anh, lính Mỹ cùng các lực lượng Đồng minh khác tại Bắc Phi (và sau đó là tại châu Âu) thường xuyên dò đài Radio Belgrade chỉ để được nghe ca khúc này. Họ yêu thích bài hát bất chấp (hay chính vì) phần lời bằng tiếng Đức nên không hiểu nhưng thích. Nhiều người đã mô tả nó là một tác phẩm vô cùng lay động lòng người và gợi lên nỗi hoài niệm sâu sắc.

Nghe kể những cuộc "ngừng bắn" không chính thức thường diễn ra trên chiến trường sa mạc bắc Phi châu, mỗi khi bài hát vang lên, những người lính thuộc cả hai phe đều tạm ngưng giao chiến để cùng lắng nghe.

Sức thu hút mang tính phổ quát của ca khúc này nằm ở phần ca từ giản dị, giàu cảm xúc cùng giai điệu da diết, chạm đến những trải nghiệm chung của nhân loại về nỗi nhớ thương và sự chia ly, bất kể quốc tịch. Có lẻ qua đài phát thanh nên sau này các cuộc chiến tranh họ đều sử dụng đào phát thanh để tuyên truyền như khi xưa ở Việt Nam. Mình đọc đâu đó, nhạc sĩ Tô Hải nghe đài Sàigòn và ngạc nhiên khi nghe nhạc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, và Phạm Duy,… ông ta không ngờ nhạc sĩ Miền Nam có thể làm nữa già hát hay như vậy.

Dạo mình xem cuốn phim cũ của Dietrich Marlene, nghe cô ta hát với vẽ điệu nghiện thuốc lào nên mê dù dạo ấy chưa rành hiểu đức ngữ. Khi mình qua Thuỵ Sĩ làm việc thì cô Klaudia có ghé thăm vì gần biên giới Tây đức.

Joseph Goebbels cùng giới lãnh đạo Quốc xã tỏ ra không ưa ca khúc này vì cho rằng nó mang âm hưởng "u ám," "bi lụy" và thiếu đi chất quân sự cần thiết. Họ đã tạm thời cấm phát sóng bài hát này và tìm cách trấn áp nó. Tuy nhiên, chính sự phổ biến rộng khắp của ca khúc trong hàng ngũ binh sĩ đã buộc họ phải nhượng bộ, và bài hát tiếp tục được phát sóng trở lại.

Tương tự phía đồng minh cho rằng những ca từ bằng anh ngữ có thể làm giảm tinh thần chiến đấu của binh sĩ nên bắt viết lại như đã được đăng như trên. Mình tìm không ra lời cảu Andersen làm lúc đầu.

Nghe nói thi sĩ Hans Leip sống sót suốt 2 thế chiến và chết năm 89 tuổi ở Thuỵ Sĩ. Ông ta được đem đi trốn qua Thuỵ Sĩ bởi thân hữu vì sợ chính quyền Nazi làm khó dễ vì sáng tác của ông ta như kiểu Trăm Hoa Đua Nở tại miền bắc khi xưa. Ông ta có trở về Hamburg sau chiến tranh nhưng rời Đức quốc vĩnh viễn và sống ở quê hương thứ 2 đến khi qua đời.

Người ta có hỏi ông ta là hai người phụ nữ có thật hay không thì được trả lời. Đó là hai người con gái ông ta biết ở Berlin, Lili phụ bán hàng rau còn Marlene là con gái một bác sĩ nhưng nhiều cô gái đức kêu họ chính là nhân vật khiến thi sĩ Leip làm nên những bài thơ để đời. Ông Leip cho biết không bao giờ gặp lại hai cô gái ngày xưa từ khi ông ta ra mặt trận năm 1915.

Còn nhạc sĩ Norbert Schultze bị cấm sáng tác sau thế chiến thứ 2 vì ông ta là đảng viên của NAzi. Ông ta làm nghề làm vườn và thợ hồ. Đến năm 1948 thì được phép hành nghề lại nên có làm nhiều nhạc phẩm để đời. Nói cho ngay mình không thích nhạc đức lắm.

Viết tới đây thì mình nhớ thời trước 75, nhạc của Việt Nam Cộng Hoà “Nhạc Vàng” so với nhạc của Hà Nội cùng thời gian mà người ta gọi là “Nhạc Đỏ” với những ca từ như mùa ra trận đẹp lắm thấy thất kinh. Có lẻ nhờ vậy mà Hà Nội đã thắng.

Việt Nam có câu chuyện về nhạc sĩ Nhật Ngân bị bắt khi vượt biên  vào tù sợ nên khịa tên giả nhưng rồi từ từ thiên hạ cũng tìm ra chân tích. Chủ trại tù là ông Năm Nghĩa cho vời nhạc sĩ lên văn phòng và thả về vì nghe nói trong thời chiến phe cũng cũng nghe bài “Xuân này con không về” mà khi xưa mình có nghe ông Duy Khánh hát và ông cụ mình hay mở khi xưa mỗi lần xuân về. Sau này ra hải ngoại mỗi lần Tết đến là mình nhớ đến bài hát này.

Mình có tập Hồng Gia với nhạc sĩ Nhật Ngân rồi có lần đi ăn kỵ bên vợ lại gặp nhạc sĩ, hình như vợ có bà con chi bên đồng chí gái. Sau nghe nói bị ung tư qua đời  

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

nhận thức tháng 3

 nhận thức tháng 3

Hôm trước, sau khi tập Khoa kêu ở lại quay video làm kỷ niệm vì 70 tuổi như anh, đa số đều rệu. Kéo cái mộc nhân ra, thật ra là cái hình nộm bằng cao su được đặt trên cái đế để chứa nước để giữ thăng bằng cho hình nộm lại khi võ sinh đá đấm không bị ngã, nặng đâu 120lbs. 

Khoa kêu dùng thế Dã mã phân tông của Thái Cực Quyền để đánh cái hình nộm. Thêm một thế nữa rồi về. Về nhà thì nhận video của Khoa quay cảnh giao tác với hình nộm. Thấy rõ mình xô hình nộm cho Ngã Bảy xuống đất nghe cái bình thay vì sử dụng lực bao bọc của cơ thể để giao động lên hình nộm. 

Mấy ngày sau mình đến sớm để tập lại cho đúng động tác khi tác động tay mình lên hình nộm. Nay thì tạm tạm hơi đúng quy trình. Khi tay và cơ thể mình tác động lên hình nộm thì có thể đánh bay ngã cái hình nộm. Thấy cũng vui. Bằng chừng này tuổi mà vẫn tạo lực banh ta lông được. Có anh bạn học xưa xem video kêu kinh khủng. Hình như anh ta đai đen Thái Cực đạo khi xưa. Có lần thấy anh ta đá bao cát thấy kinh ở Đà Lạt. 

Hôm trước có người gửi cho mình video của anh quen, khi xưa có tập chung. Anh ta có chỉ mình tập bài bạch hạc triều dương. Thấy anh ta có vẻ mệt vì năm ngoái có gắn 2 cái stent, thấy anh ta nói chuyện như trăn trối khiến mình lo ngại. Lâu lắm không gặp lại chắc độ 10 năm. 

Buồn đời mình tự đặt giả thuyết là tại sao các van cơ tim đều bị nghẹt dù có chơi thể thao. Mình có mấy người quen chơi quần vợt, đạp xe đạp đủ trò nhưng vẫn bị gắn stent. Không biết có phải tại Hoa Kỳ người ta uống nước đá hàng ngày. Mình đi Trung Cộng, Đài Loan và Tân Gia Ba gần đây thì khám phá ra họ uống nước nóng rất nhiều. Trong khách sạn có máy nước nóng để nơi hành lang thay vì máy làm đá như ở Mỹ, ra phi trường cũng có máy tinh chế nước nóng đem lên máy bay sau khi qua trạm kiểm soát an ninh. Ở Hoa Kỳ thì có vòi nước lạnh nhưng ở mấy xứ này là nước nóng. 

Khi xưa vì vệ sinh họ phải nấu nước sôi để thanh lọc vi khuẩn nhưng ngày nay thì có lẻ vì sức khỏe nên họ khuyến khích uống nước ấm. Cơ thể bên trong có nhiệt độ bình thường mà nếu độ nóng dâng cao thì sẽ được điều hòa bằng cách thải qua các lông chân tạo ra mồ hôi. Mình không biết có phải các công ty bán nước ngọt tại Hoa Kỳ cố ý làm Nước ngọt, ngọt hơn bên âu châu. Vì bên âu châu họ không uống đá chỉ bỏ tủ lạnh cho lạnh rồi uống như bia, coca cola hay nước suối. Tại Hoa Kỳ thì nước coca quá ngọt nên phải pha đá để uống và khi uống với đá lạnh thì rất phê khiến người ta ghiền cái cảm giác ấy. Ngọt sẽ giúp họ phấn chấn thêm cái lạnh. Phê không cần duyệt. Đồng chí gái thích uống đá lạnh nên hay bị hoa này có lẻ thấm nhuần sự việc nên uống nước ấm. 

Khi uống nước đá thì từ cuống họng phải chảy xuống bao tử thì phải đi ngang phổi thì sẽ làm lạnh vùng này mà trái tim lại nằm ngay khu vực này nên có thể hàn khí sẽ làm các động mạch cận van tim lộn xộn như sơ cứng lại thay vì giãn ra khi uống nước ấm. Ai mà yếu thì hay bị cảm ho.

Trong các mạch máu đều có ít nhiều cholesterol nên khi đá lạnh làm mạch máu cứng cứng hơn thay vì nở ra để giúp máu lưu thông Trong huyết quản. Lâu ngày sẽ làm nghẹt mạch máu gần chỗ vùng tim và khiến người ta khó thở vì máu không bơm về tim đều hay bơm đi có thể tạo ra đột quỵ. Người tân gia ba uống nƯớc nóng hàng ngày rất là bình thường dù khí hậu rất nóng. Người tàu uống trà sau khi ăn cơm để nước ấm của trà chạy ngang vùng trái tim đang hoạt động giúp hổ trợ vùng này ấm thay vì nước đá như người Mỹ. Mình có hỏi mấy anh chị ở Đông Phương Hội thì có người kêu là đúng rồi. Bác nào có tin tức gì thêm thì cho em xin để bổ túc. Em chỉ phổng suy như vậy, đang tìm tài liệu về vụ này. Bác nào có thì cho em xin. 

Mình có xem một phim quay cảnh đá lạnh chạy vào bao tử, bao tử nhận nước lạnh thì co thắc lại khiến mình rùng mình hết dám uống đá. Lấy thí dụ cho dễ hiểu là cái ly nóng rồi lấy đá lạnh đổ vào, sự thay đổi nhiệt độ nhanh chóng có thể sẽ làm bể cái ly. Thức ăn như phô mát khi ăn pizza rồi uống nước ngọt đá lạnh vào thì sẽ làm phô mát quặng lại khó tiêu. Nhớ ở Thuỵ sĩ khi mùa đông họ hay ăn fondue với phô mát và tuyệt nhiên không uống nước lạnh. Nước lạnh của họ là không đá mà uống rượu ấm để giúp tiêu hóa các phô mát thịt thà. 

Mình nhớ khi xưa ở Đà Lạt mình đã bị viêm phổi. Đi khám bác sĩ sohier kêu chụp hình quang tuyến rồi kêu viêm phổi. Hồi nhỏ cứ đau ho hoài, đeo bùa vàng xin ở am mệ Cai Thỏ nhưng ho vẫn cứ ho. Nhớ bà cụ có xin bùa cúng xong rồi đốt bỏ vào ly quậy lên đều uống cái ực. Rồi qua tây qua Mỹ cứ đến mùa đông là mình đau cả tháng họ sù xụ như xe đề bị dính nước trong bình xăng. Đi bác sĩ xin trụ sinh mà trụ sinh thì nó đập chết luôn các vi khuẩn tốt ở ruột. Sau này mình phải ăn uống đủ loại thức ăn nhiều nước để tái tạo lại hệ sinh thái trong đường ruột. 

Một ngày đẹp trời mình gặp Khoa chỉ cách tập Trạm Trang Công thì độ 1 năm sau hết ho đến nay. Lâu lâu cũng có cảm cúm nhưng không phải uống thuốc ho, chỉ cần mật ong và quế và chanh. 

Khi tập Trạm Trang Công thì có luồng khí lạnh tuông ra từ từ ở mấy đầu ngón tay và dần dần các ngón tay mập mập ra không teo lại như xưa. Xem bàn tay thiên hạ thì có thể đoán khí lực của họ. Người lớn hay nói lạnh buốt xương nên đoán khi trời lạnh mà không bận áo ấm hay uống nước đá lạnh nhiều thì từ từ hàn khí ngấm vào trong xương. 

Mình nghĩ khi tập Trạm Trang Công giúp khí huyết lưu thông từ từ sẽ giúp khai mở các mạch máu nhỏ trong người. Mình phổng suy là khi mới sinh ra thì hệ thống huyết mạch của mình đều bình thường nên em bé thấy mũm mĩm vì các mạch máu được máu lưu thông hoàn toàn nhưng khi lớn lên thì các thao tác nhanh chóng khiến máu huyết lưu thông tại các mạch máu chính lớn như mình chạy xe nhanh trên xa lộ hay mấy đường nhỏ như khi mưa nhiều thì bao nhiêu sông hay suối nhỏ đều có nước nhưng khi ít mưa thì chỉ có những con suối chính và sông là có nước trong khi các con lạch nhỏ bé bị khô. Tương tự các mạch máu nhỏ trong người ít được sử dụng nên teo lại. Do đó khi tập Trạm Trang Công thì chậm lại và từ từ hơi thở sẽ giúp khí huyết đẩy máu lưu thông vào các mạch máu nhỏ. Có lẻ vì vậy khi tập Trạm Trang Công thì lâu lâu mình cảm nhận nhiều điểm trên cơ thể có chút gì đó ấm ấm chạy một đoạn rồi tắt. Có lẻ là điểm đó máu được lưu thông dễ dàng giúp khí lực chảy đều và khi khí huyết di động sẽ tạo ra nhiệt khiến mình cảm nhận rõ ràng. 

Thậm chí ngày nay khi đi Thái Cực Quyền chậm, lâu lâu mình cũng có cảm nhận này hay khi tập Nội kình nhất chỉ Thiền. Khi đi Thái Cực Quyền chỉ cần sử dụng ngón tay theo nội kình là cảm nhận ngay hơi nóng tỏa ra ở bàn tay và đổ mồ hôi mệt thở. 

Trở lại vụ dùng thế Thái Cực Quyền nhẹ nhàng để tác động vào người nộm để đánh văng ra xa ngã xuống đất. Lúc mới gặp Khoa thì giải thích cơ thể như quả banh, lực tỏa đều nên khi tác động vào là đụng phải toàn thân trái banh. Cơ thể mình ráng tập sao để khiến cơ thể tay chân cả ngón tay ngón chân thành một cấu trúc mà lực không bị gãy.

Cũng phải tập 18 năm sau mới lò mò nhận thức được cái lực toàn thân như trái banh nên khi cơ thể mình qua bàn tay hay vài đều có lực tỏa toàn thân. Muốn đạt được tình trạng này thì phải điều khiển được hơi thở. Vì nếu hơi thở ngưng trong tích tắc thì cái lực của mình đã mất. 

Điều khiển giữ hơi thở rất khó mình tập hoài nhưng không đạt được trạng thái bình bình như Khoa. Cứ bị lâu lâu tắt mà khi tắt thì cái tâm mình cũng bay theo cánh chim biền biệt. Trong giây phút đó đối thủ có thể đánh phá mình là ngọng. Khám phá ra giữ hơi thở đều sẽ giúp tâm mình ổn lắng hơn.

Dạo này tập nội công Hồng Gia thì mình cảm nhận tốt hơn xưa. Các móng chân bám vào mặt đất, xoắn hai chân kéo lên tới xương sống, ba sườn nối với cổ và đến mấy ngón tay luôn. Vấn đề là khá đừ vì mồ hôi ra khá nhiều nhưng được cái giúp mình để tâm theo dõi cơ thể nhiều hơn. Cái hay là phải bẻ ngực uốn lưng căng ngón tay bấu ngón chân cũng một lúc và giữ hơi thở ở bụng bình thường. 

Mình rất vui là chịu khó theo Khóa từ 18 năm qua. Chỉ tiếc cho mấy người tập chung khi xưa bỏ cuộc. Đi tìm cái mới lạ. Phương pháp tập của Đông Phương Hội nói rõ thì rất Chán Mớ Đời. Vì mỗi ngày tập nhiệt thân pháp, mùa đông thì Nội Kình Nhất Chỉ Thiền rồi nội công số 1, có thời gian Thì thêm nội công số 2. Sau đi nghỉ uống nước rồi tập Thái Cực Quyền 8 thức rồi ít phút Trạm Trang Công. Trước COVID thì tập buổi tối nên có hai tiếng để tập thêm Trạm Trang Công. Tối về ngủ liền. 

Đa số chúng ta nghĩ càng biết nhiều thì càng giỏi nhưng những ai tiến bộ là những người chăm chỉ tập luyện. Như Lý Tiểu Long khi xưa kêu ông ta không sợ một người biết 1,000 thế đá mà chỉ sợ một người tập đá 1,000 lần một thế đá. 

Phần Thái Cực Quyền thì Khoa nói mình chỉ dùng độ 70% độ xoắn của nội công Hồng Gia giúp mình bớt gồng ở cổ tay hay vai. Khi gồng ở vai hay cổ tay ngó tay thì không tạo lực được, không giúp lực được cấu trúc hoá toàn thân từ bụng tỏa ra khắp nơi. Cố thả vai và các cổ tay giúp nhẹ và hạ thấp cái mông để điều khiển hơi thở bụng. Cố không để mất hơi cứ đều đều như vậy. Nhưng phải tập nhiều hơn mươi có kết quả mong muốn.

Khoa giải thích là khi thiền người ta cũng thở cách giữ hơi thở như vậy. Mình thấy đồng chí gái tập thiền mỗi sáng với ông thầy nào trên YouTube. Ông ta kêu hít vô thở ra tưởng tượng đang ở trong rừng trên rú chi đó. 

Tập Thái Cực Quyền mà giữ được hơi thở ở bụng thì chắc cũng là một loại thiền hành còn tập Trạm Trang công giữ hơi thở đều chắc là thiền đứng. 

Tuần vừa rồi mình cho mọi người đứng Trạm Trang Công đến 20 phút thì thấy mọi người rên thì mới khám phá ra họ không Tập ở nhà. Để mình tìm cách giúp họ đứng đến 30 phút từ nay đến cuối năm xem sao. Cứ mỗi tuần thêm một phút. 

Càng tập càng thấy cơ thể mình mênh mông, chắc sẽ không bao giờ ngộ hết. 18 năm qua tập dưới sự hướng dẫn của Khoa, có nghe đến nhưng phải tập đều đều rồi từ từ mới ngộ ra. Tương tự đứa bé tập bò rồi tạo đi rồi tập kéo rồi từ từ mới lên tới cái cây rồi lên núi. 

Nay mình mới ngộ khi đi bộ hành hương bên Ý Đại Lợi năm ngoái mấy trăm Cây số mà không mệt. Mình rất ngạc nhiên là ăn sáng xong đi một mạch 30-38 cây số trong ngày. Lâu lâu ngừng lại mở bình nước uống 2 ngụm nước như ông thần nào ở Hạ Uy Di từng đi lính Mỹ biệt kích Seal Team chỉ rồi đi tiếp không ăn gì cả. Ông thần này kể đã đi bộ trên 7000 cây số bên âu châu hành hương chi đó. Kinh

Khoa chỉ mình đi với gót chân và nhúng không như người mẫu đi trên sàn thì đi như vậy. Nay mới hiểu nếu cơ thể mình được lực tỏa ra đều như trái banh được bơm cứng thì khi đi bộ tương tự trái banh sẽ dội lên dội xuống không làm áp lực lên đầu gối hay bàn tọa và xương sống thêm hơi thở giữ đều và mài khi leo núi cao. Khi hơi thở đều sẽ không bắt tim mình đập mạnh bơm máu nhanh nên lâu mệt. Trạng thái thở bụng ngậm mồm lại. Như khi tập Trạm Trang Công hay Thái Cực Quyền. (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn