Cuộc chiến du kích Drone
Cuộc chiến ở Ukraine, nhất là tại Ba Tư ngày nay đã đưa đến một sự thật phủ phàng là vũ khí tối tân của quân đội Hoa Kỳ, đụng phải vũ khí du kích của Ba-Tư, rẻ gấp mấy ngàn lần của Hoa Kỳ. Hoa Kỳ bắn một quả đạn chống Drone của Ba-Tư giá 4 triệu mỹ kim so với $4,000 Drone của Ba-Tư. Cuộc chiến này không thể tiếp tục vì tốn tiền cho Hoa Kỳ. Đồng chí gái hỏi mình sao ngưng rồi, mình nói hết đạn.
Trong lịch sử nhân loại, kỹ thuật tiến bộ giúp thay đổi cuộc chiến từ thời xưa đến nay. Khi loài người vô tình cầm cái xương để làm vũ khí đánh đồng loại thì suốt mấy ngàn năm qua, con người không ngưng thay đổi kỹ thuật, giúp vũ khí khá hơn để chiến thắng quân thù. Những điều ngày nay thấy bình thường như cái đồ gác chân khi cưỡi ngựa đã giúp người Anh quốc thắng người Pháp. Vì họ giữ thăng bằng khi cưỡi ngựa nên có thể phóng lao trước khi kẻ thù phi ngựa đến,… rồi đến thuốc súng, máy bay, chiến xa, bom nguyên tử va ngày nay Drone, máy bay không người lái.
Drone có thể bay hàng đàn đến mấy trăm dặm, các drone ở biển có thể tấn công dưới nước hay trên mặt nước, và drone trên mặt đất có thể di chuyển dễ dàng. Xem mấy cái drone mà nhóm Houthi, Hamas, sử dụng để bắn, rẻ tiền so với Patriot để bắn chận. Cho nên về lâu về dài sẽ có một vài Drone lọt qua lưới phòng không vì đạn Patriot quá đắt.
Drone được sử dụng trong cuộc chiến Ukraine và Ba-Tư, nhưng đã giúp cải thiện kỹ thuật và đã thay đổi cách người ta đánh nhau, Drone được xem gắn liền vào cuộc chiến. Cuộc chiến với Ba-Tư đã làm tiêu mòn kho vũ khí và hệ thống vũ khí High-tech của Hoa Kỳ. Nếu chúng ta nghe và tin theo lời tuyên truyền thì nghĩ Hoa Kỳ sẽ thắng dễ dàng. Nhưng sau mấy tháng trời, vẫn bị drone của Ba-Tư bắn tà tà vào các nước vùng vịnh, nơi có căn cứ quân sự Hoa Kỳ khiến nhiều người lính mỹ chết, báo chí đưa hình ảnh phó tổng thống Hoa Kỳ đưa tiễn họ về lòng đất mẹ.
Chúng ta nghĩ Hoa Kỳ sẽ phát triển drone để áp dụng vào chiến thuật mới của chiến tranh ngày nay. Vấn đề là chưa chắc. Có nhiều lý do được người giải thích như sau: nếu nói về bán buôn vũ khí thì Hoa Kỳ là số một trên thế giới, chiến 42% thị trường xuất cảng vũ khí trên thế giới, kiêm cả Drone. Hoa Kỳ đang dẫn đầu về bán Drone loại đắt tiền. Đó là những loại Drone mà quân đội Hoa Kỳ mua để cho cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, và Á Phủ Hãn. Họ phát hiện ra chỉ huy, đầu não của khủng bố về thăm bồ nhí là cho drone đến cắm xuống cái giường. Xong om. Vấn đề là loại drone này rất đắt tiền so với những gì Nga, Ukraine và Ba-tư sản xuất hiện nay. Chúng ta nhớ tổng thống Zelensky của Ukraine, bay sang các nước Ả Rập để ký giao kèo phát triển Drone.
Bộ chiến tranh Hoa Kỳ có gu rất đắt tiền, nay phải tự kiểm điểm. Các công ty cho mấy ông tướng ăn nên cứ kêu gọi quốc hội cho tiền mua vũ khí đắt tiền, nay thì bắn cái đùng đi đoong 4 triệu đo-la trong khi đối thủ chới cái nhẹ nhàn đâu $4,000. Với đà này, Hoa Kỳ tiếp tục thì sẽ phá sản.
Quân đội Hoa Kỳ quen sử dụng vũ khí tối tân, có thể tái sử dụng, vài lần hay một lần và rất là đắt tiền. Đó là vấn đề khó khăn đầu tiên của Hoa Kỳ khi muốn thay đổi tư duy về vũ khí chiến tranh. Nhiều khi người Mỹ thấy đồ rẻ tiền thì chê. Nhưng bắn một quả đạn 4 triệu mỹ kim để hạ một cái drone giá $4,000 của Ba-tư thì ngu lâu dốt bền như mình cũng cảm thấy không ổn. Lợi thế quân sự của Hoa Kỳ được xây dựng, dựa trên ưu thế về chất lượng về quân trang, khí tài tức là sở hữu công nghệ vượt trội hơn, chứ không phải là thứ rẻ tiền hơn.
Quân đội Hoa Kỳ không hề ngây thơ. Họ hiểu rõ tính chất bất đối xứng mà các loại máy bay không người lái (UAV), dù hoạt động trên bộ, trên biển hay trên không đem đến khi xung đột; giới lãnh đạo quân sự đang nỗ lực tìm kiếm các loại vũ khí hiệu quả hơn và chi phí thấp hơn để đối phó với những hệ thống này. Thách thức nằm ở việc tích hợp các khí tài giá rẻ đó với những trang thiết bị đắt tiền mà chúng ta hiện có.
Vấn đề là làm thế nào để tích hợp chúng vào một lực lượng quân sự vốn có trình độ kỹ thuật rất cao, bao gồm các thiết giáp hạm khổng lồ, các nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm, tàu ngầm, máy bay chiến thuật và máy bay ném bom tàng hình. Một chiếc máy bay không người lái nhỏ bé có nguồn gốc thương mại sẽ đóng vai trò gì, và làm sao để phối hợp các thành phần khác biệt này lại với nhau.
Lý do lớn thứ hai khiến ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ gặp khó khăn trong việc bắt kịp cuộc cách mạng máy bay không người lái giá rẻ nhưng đầy uy lực chính là quy trình mua sắm. Đó là cách thức chính phủ đặt hàng vũ khí. Các quy trình mua sắm và lập ngân sách của chúng ta vốn được xây dựng và thiết kế riêng cho những hệ thống tinh vi, đắt đỏ và có khả năng tái sử dụng.
Ngân sách quốc phòng dự trù hàng nhiều năm. Có thể mất cả chục năm cho các chương trình vũ khí trước khi được sử dụng trên chiến trường. Các công ty được chính phủ mướn để sản xuất vũ khi gọi đó là thung lũng tử thần, vì họ cứ lừng khừng biết bao nhiêu năm để bộ chiến tranh duyệt xét. Nghe nói bộ trưởng bộ chiến tranh Hoa Kỳ đang tìm cách bỏ cái vụ này để giúp tiến tình nhanh hơn trước đây với bệnh quan liêu.
Họ bỏ tiền ra nhiều để các công ty tư nhân nhỏ có thể thầu và có thể giúp Hoa Kỳ sản xuất các loại vũ khi này trong tương lai gần đây. Mình nghe nói là bộ chiến tranh có thương lượng với các công ty chế tạo xe hơi như General Motors, Ford,… là sản xuất vũ khí chiến tranh khiến các công ty này mừng như mở hội. Sản xuất xe mỹ thua chất lượng xe Nhật Bản và Đại Hàn thì sao sống. Nay cứ sản xuất loại khí tài này để bán cho thế giới và quân đội Hoa Kỳ.
Kỹ nghệ chiến tranh Hoa Kỳ rất thích chính sách của chính quyền hiện nay. Có thể giúp các công ty mỹ phát triển và sản xuất vũ khí mới, rẻ để quân đội có thẻ sử dụng để giao tranh với các loại chiến tranh du kích không người lái. Vấn đề là có một trở ngại rất lớn. Đó là chính quyền mỹ hiện nay không muốn hệ thống vũ khí của quân đội Hoa Kỳ sử dụng có các thiết bị made in CHina. Vấn nạn là các công ty Trung Cộng đứng hàng đầu thị trường Drone. Những gì được sử dụng để chế tạo máy bay không người lái.
Có những loại vật liệu chẳng hạn như đất hiếm mà Trung Cộng đang thống lĩnh thị trường và các linh kiện quan trọng đối với máy bay không người lái (drone) như động cơ không chổi than, pin hay một số loại cảm biến. Hoa Kỳ có thể mua những linh kiện này từ các quốc gia khác, nhưng chúng thường đắt hơn và chất lượng lại không bằng.
Kết quả là phải mua các linh kiện đầu vào đắt đỏ hơn, qua đó làm mất đi một trong những ưu điểm cốt lõi của máy bay không người lái vốn là giá rẻ vì giờ đây chúng không còn rẻ nữa. Bỏ ra 30.000 đô la để mua một chiếc drone bốn cánh quạt, nhưng hiệu năng lại không bằng chiếc DJI Mavic 3 vốn chỉ có giá vài nghìn đô la.
Lẽ ra phải có sự phối hợp thông tin giữa các bộ phận khác nhau này của Ngũ Giác Đài nhưng kiểu làm việc thường thấy của chính phủ. Xét cho cùng, Hoa Kỳ vừa chi tới 113 tỷ đô la để tấn công Iran và đánh chặn máy bay không người lái (UAV) của họ. Kho dự trữ tên lửa đánh chặn và tên lửa tấn công của Hoa Kỳ đã bị hao hụt nghiêm trọng. Ai cũng thấy rõ rằng UAV đã thay đổi bản chất của chiến tranh. Thế nhưng, trong khi người Ukraine đang nỗ lực đổi mới, thích ứng và sản xuất tới 1.000 chiếc UAV mỗi ngày, thì Mỹ vẫn đang tụt lại phía sau.
Và đây là lý do lớn thứ ba giải thích tại sao chúng ta chưa thấy ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ chuyển hướng ngay lập tức sang sản xuất các loại vũ khí nhỏ hơn, rẻ hơn như UAV. Mỹ không tham gia vào một cuộc chiến tranh trực diện, và Washington không có nhu cầu cấp bách như Kyiv. Tình thế cấp bách tại Ukraine đang thúc đẩy họ phải đổi mới mạnh mẽ, chấp nhận nhiều rủi ro và thực hiện những điều thực sự đáng kinh ngạc nhưng Hoa Kỳ thì không có được động lực hay hoàn cảnh như vậy ở đây.
Ngũ Giác Đài hiện đang ở vào thế khó. Họ muốn bắt kịp các diễn biến mới, nhưng công nghệ lại thay đổi quá nhanh khiến họ khó lòng theo kịp. Dù thế nào đi nữa, nhu cầu thời bình của riêng quân đội Mỹ sẽ thấp hơn nhiều so với nhu cầu của Nga hay Ukraine trong chiến tranh, nơi cần tới bốn triệu chiếc máy bay không người lái mỗi năm. Chẳng ai muốn mua bốn triệu chiếc máy bay loại này để rồi chúng trở nên lỗi thời chỉ trong vòng một năm. Thực tế là chu kỳ thích ứng công nghệ tại tiền tuyến diễn ra nhanh hơn thế nhiều. Chúng ta cứ xem máy điện toán hay điện thoại ra đời mỗi năm và sự khác biệt.
Sự chênh lệch về tốc độ và nhu cầu này khiến việc đặt hàng từ các nhà thầu quốc phòng quy mô nhỏ, những đơn vị đang phát triển các hệ thống vũ khí này, trở nên gần như bất khả thi. Và bản thân các nhà thầu đó cũng gặp khó khăn tương tự khi tham gia đấu thầu. Thêm không ai biết được cục diện quốc phòng sẽ ra sao trong một năm tới. Và trong khi đó, các tập đoàn quốc phòng lớn như Lockheed Martin và Northrop Grumman vẫn đang tập trung vào những mảng mang lại lợi nhuận lớn nhất.
Khi chúng ta nói đến máy bay không người lái, chúng ta nói đến thị trường độ $150 triệu trong khi một chiến đấu cơ thì giá cao hơn 150 triệu. Năm vừa rồi Lockheed MArtin bán được trên 200 chiếc chiến đấu cơ F16 và F35. Chán Mớ Đời
Đồng chí gái cứ hỏi mình chừng nào Ba-Tư đầu hàng. Mình nói khó lắm vì anh ba tàu đứng phía sau, thêm anh Nga. Đánh nhau với dân họ sẵn sàng chết, tử vì đạo thì không nên, họ thí mạng cùi thì khó mà thắng. Có thể phá tan hạ tầng cơ sở của họ nhưng Hoa Kỳ và các nước tây phương chết trước vì giá dầu lên thì kinh tế banh ta lông, dân tình sẽ bàu cho đảng khác lên. Trong khi mấy ông hồi giáo thì đâu có lo vụ dân biểu tình, vì có có thể giết như tôm tươi. Chán Mớ Đời
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
