Showing posts with label Văn hoá. Show all posts
Showing posts with label Văn hoá. Show all posts

Ám sát hụt và nội chiến

 Hôm trước, đi vườn về thì xem tin ông TRump bị ám sát hụt khiến mình mừng. Theo lời ông ta, nếu không nghiêng đầu để đọc tấm bảng to đùng được treo phía bên phải, nói về tỷ lệ di dân lậu tại Hoa Kỳ thì viên đạn đã trúng đầu ông ta. Mình có xem một video do máy điện toán ghi lại cái đầu nghiêng ra sao để tránh được viên đạn. Lý do mừng là nếu ông ta tử nạn thì những người ái mộ ông ta có thể trong một phút căm phẩn, vác súng ra đường gặp đối thủ chính trị của họ rồi bắn nhau. Nội chiến sẽ xẩy ra khiến các nước trên thế giới ăn mừng. Kinh tế sẽ banh ta lông.


Từ mấy năm nay đổ lại, khi nói về chính trị, người Mỹ không còn bao dung như xưa, không chấp nhận những ý tưởng trái ngược với mình. Trước đây, mở đài truyền hình, người ta mời các nhà bình luận về một đề tài nào đó. Họ mời một người thiên hữu và một người thiên tả, có khi một người độc lập. Khi nghe người thiên tả giải thích, lý luận thì thấy hay hay đến khi người thiên hữu lý luận, đưa ra ý kiến của mình thì cũng thấy hay, sau đó mình tự lấy quyết định suy nghĩ về vấn đề đó.


Thí dụ về đề tài phá thai. Họ mời người cấp tiến và người bảo thủ để trình bày lý do họ chống hay ủng hộ. Cuối cùng mình thấy có những trường hợp cụ thể nào đó thì cho phép được phá thai. Ai nấy cũng đồng ý thoả thuận. Ngày nay thì khác, mình không thấy các đài truyền hình mời cả hai bên mà chỉ mời một bên. Từ từ người ta tẩy chay các đài không có cùng quan điểm chính trị, không xem nữa. Rất nguy hiểm khi người ta không muốn nghe trái ý.  Có những chương trình có đến 5 người, có cùng suy nghĩ lên chửi hay trêu chọc đối phương. Nhất là các tin tức trên mạng đầy, không biết thật giả. Ngay vụ ông Trump bị bắn, hôm sau là thấy tràn ngập các video được chỉnh sửa theo ý thích của ai đó.


Mở Facebook, hay google, Apple là thấy họ bắn tới tấp các tin tức 1 chiều, nếu mình theo cánh tả hay cánh hữu. Thêm các tin tức câu khách như hôm qua, nhóm bên nga, đưa tin Tập Cập Bình bị đột quỵ này nọ. Càng đọc các tin tức này mình thường tin tưởng là mình đúng nên không cho ai khác với ý mình. Từ đó trở thành bạo chúa cho chính bản thân rất gần. Mình thường đọc các tin tức từ Âu châu và Á châu, từ các tờ báo có lập trường trung dung để hiểu thêm về Hoa Kỳ và Âu châu. Như Pháp quốc suýt bị khối cực hữu lên nắm chính quyền còn mấy nước khác mà mình từng sinh sống như Ý Đại Lợi, Hoà lan, nay đều do cực hữu nắm chính quyền. Chỉ có Anh quốc là khác người, mới bầu phái tả lên nắm chính quyền.


Mình mừng ông Trump không chết vì nếu không, sẽ loạn cả lên khắp nước Mỹ. Sau khi cơ quan chính thức bầu cử tuyên bố ông Biden đắc cử tổng thống thì trước khi ông BIden tuyên thệ, nhậm chức thì những người ủng hộ ông Trump kêu là bầu cử gian lận. Ngày 6 tháng 1, rủ nhau vác súng vác cờ chạy vào quốc hội như người Pháp phá ngục Bastille. Họ bỏ tù một số. Thật ra trước đó mấy tuần, mình nói chuyện với một ông Mỹ quen, ủng hộ viên của ông Trump. Ông ta gọi điện thoại, kể ông tướng gì mà ông Trump bổ nhiệm cố vấn an ninh nhưng bị chống nên phải từ chức sau 22 ngày. À Michael Flynn. Sẽ dẫn đầu cuộc chiếm lại quốc hội gì đó. Nếu một ông già 80 tuổi ở Cali biết vụ này thì chắc chắn Fbi cũng biết. Đám ủng hộ viên của ông Trump, liên lạc để gặp nhau tại Hoa Thịnh Đốn thì FBI, cảnh sát đều biết hết.

Cứ tưởng tượng ông Trump bị bắn chết thì các ủng hộ viên của ông ta sẽ hành xử ra sao. Vác súng bắn các di dân lậu, các người có khuynh hướng chính trị thân Biden này nọ. Mấy người này cũng muốn bảo vệ họ, thế là chạy đi mua súng, tìm bắn các thành phần không theo ông ta.


Khi ông Rodney King, một người da đen bị cảnh sát da trắng đánh hội đồng tại Los Angeles về tội kêu không dừng và có người quay video. Các người da màu xuống đường nhưng không đến khu Mỹ da trắng lại mò đến khu đại hàn cướp phá. Chắc có lẻ vì xa hay sợ người da trắng có súng ống. Anh vợ mình bị cháy tiệm, cả năm ngồi đợi chủ sửa chửa. Truyền hình chiếu cảnh các người gốc đại hàn leo lên nóc nhà cầm súng bắn vào người nổi loạn, đang cướp phá quán của họ. Đây người da trắng, đa số có súng trường liên thanh thì mệt. Không biết sẽ ra sao.


Anh bạn tặng mình cái mũ và cái áo của United States secret Service nhưng chưa bao giờ bận cả. Để hôm nào đi tự tiệc bận xem. Anh ta từng là lính lực lượng đặc biệt Hoa Kỳ, sau đó được gia nhập vào USSS.



Anh bạn có giải thích là người chỉ huy về an ninh tổng thống là phụ nữ nên bà ta tuyển bảo vệ an ninh thuộc giới phụ nữ để cho bình đẳng nghe nói đâu 30%. Bà này rút súng mà xem điệu bộ là bị bắn trước khi bà ta biết bóp cò. Thấy video quay bà ta hỏi phải làm gì, rút súng ra rồi đút vô lại. Xem như chưa bao giờ được huấn luyện những tình huống như vậy. Mình thì nghĩ cần phụ nữ trong ngành này nhưng cần tuyển chọn kỹ lưỡng. Bà ta cao đâu 5’-4” mà làm sao lấy thân che đầu ông Trump được khi ông này cao 6’-4”, hơn cái đầu.

Cũng bà này, thay vì nhiệm vụ của bà ta là che hứng đạn cho ông Trump, đây bà ta lại núp sau lưng. Chán Mớ Đời hình ảnh này khác với hình ảnh tỏng các phim hồ ly vọng, thấy mấy bà bảo vệ an ninh, đấm đá, mặt đẹp như thiên thần, thân hình gọn gàng, đây bà này chắc chạy bộ không nổi. Khadafi tuyển chọn cận vệ của mình có rất nhiều người nữ và rất giỏi. Có xem phim tài liệu về mấy người thì họ rất giỏi võ bắn súng gan dạ. Sẵn sàng hứng đạn cho Khadafi.


Cả cuối tuần xem đá banh chung kết Euro và copa America. Đọc tin tức bình luận trên mạng về vụ này thì người ủng hộ ông Trump la lối kêu nhóm Biden tìm cách giết ông Trump này nọ. Người thân Biden thì kêu sát thủ phải học bắn, này nọ. Có người lại kêu nhóm của ông Trump lại bựa chuyện, đóng kịch này nọ. Suýt chết, một mảnh tai bị bay về mùa thiên thông.


Sáng nay có tên nào luật sư, nói đang chuẩn bị giấy tờ để thưa kiện “class action” 1 tỷ đô la cho những ai gọi vụ mưu sát này là một vỡ kịch. Ông ta đưa lý do về ông Alex Jones, một người cực hữu, có đài nói chuyện infowars. Ông này kêu vụ tên Adam Lanza, buồn đời đem súng đến trường học tại tiểu bang Connecticut, bắn chết 20 học sinh sau khi bắn bà mẹ tại nhà, sau đó tự sát. Ông thần Alex Jones lại kêu đây là thuyết âm mưu do giới tả làm ra để đẩy mạnh đường lối chính trị của phe Dân Chủ, nhằm kiểm soát súng ống. Chán Mớ Đời mấy gia đình này kiện ông ta và thắng kiện. Trong vụ ám sát ông Trump hụt có 1 ông đã qua đời vì đứng gần đó bị ăn đạn và nghe nói có hai người khác đang trong tình trạng nguy kịch. Họ lại dám kêu đóng kịch.


Nay nhóm ủng hộ ông Trump kêu gọi mọi người ủng hộ ông Trump, ghi xuống lấy tài liệu trên mạng. Ai mà kêu đây là thuyết âm mưu của nhóm cực hữu, sẽ bị kiện chung 1 tỷ đô la. Mấy bác nào thích chỉ trích hay tuyên bố khẳng định lập trường kiên định của mấy bác thì cẩn thận. Bị thưa 1 tỷ đô la là ngọng. Nhà cửa bay hết. Người ta không đóng kịch khi có 1 người chết và hai người nguy kịch.


Bổng nhiên ai nấy đều trở thành chuyên gia về an ninh cho tổng thống. Nói tại sao ông xạ thủ không bắn này nọ, phải đợi tên bắn mấy phát rồi mới bắn chết này nọ. Họ đưa ra nhiều thuyết âm mưu.


Mình có anh bạn gốc việt, nay nghỉ hưu. Người chỉ huy an ninh cho tổng thống Clinton công du tại Việt Nam nên mình hỏi anh ta. Anh ta kể là Hà Nội muốn cho xe cảnh sát họ chạy gần xe tổng thống nhưng anh ta không chịu, đòi đưa ông Clinton về Mỹ thay vì xuống Sàigòn. Lý do xe của họ gần xe tổng thống thì họ có thể dùng máy móc nghe lén. Anh ta cho biết là hôm bà Nancy Reagan bị té gãy xương chậu, may cho anh ta không đi làm hôm ấy, đồng nghiệp của anh ta bị dũa mệt thở, làm khó dễ dù bà ta bị ngã trong phòng tắm và bảo vệ an ninh không được phép đi vào.


Thiên hạ hỏi tại sao ông xạ thủ không bắn người ám sát ông Trump khi thấy khả nghi trên mái nhà. Câu hỏi mà chúng ta cần phải đặt là ông ta có được phép bắn hay không. Đây đâu phải ở Á phủ Hãn hay Syria mà muốn bắn là bắn. Ở Mỹ Lai, vụ lính Mỹ bắn chết thường dân vô tội, được báo cáo lên cấp trên khiến phải đưa cấp chỉ huy ra tòa. Phải được lệnh mới bắn.


Mình nhớ có xem một phim tài liệu kể bởi Marcus Luttrell, đặc nhiệm của Hoa Kỳ mà sau này họ có làm cuốn phim mang tên  “Lone Survivor” kể về một toán lực lượng đặc biệt Mỹ nhảy vào thám thính A Phủ hãn . Họ núp nhưng tình cờ một người chăn cừu khám phá ra họ. Thường là phải cắt cổ khi đi thám sát như vậy để khỏi lộ tông tích nhưng toán lực lượng đặc biệt lại sợ vì không có lệnh. Nếu giết thì có thể gặp rắc rối ra toà án quân sự, này nọ. Cuối cùng họ thả người ấy ra, và ông ta đi báo cho taliban khiến cả toán bị giết từ từ. Ông ta may mắn sống sót khi máy bay đến bốc ông ta ra khỏi cuộc săn lùng của taliban. Có một phim tài liệu khác về lực lượng SAS của Anh quốc nhảy vào Iraq cũng gặp trường hợp tương tự, tha một đứa bé chăn cừu, đồng đội bị truy nã và hy sinh, anh ta cũng bị lính Iraq bắt, sau này mới được thả về.


Bảo vệ an ninh là một ván cờ chính trị của nhiều cơ quan, vấn đề là người bóp cò không phải là người lấy quyết định. Vị chỉ huy của họ ra lệnh và chỉ huy thì sợ bị trù dập, mất lên chức mất lương. Cho nên vụ ông Trump bị ám sát có nhiều khúc mắt mình không biết nên khó phán xét. Chỉ biết là chúng ta đã tránh được một cuộc nội chiến.


Ông Biden hay ông trump lên thì chỉ có những người cúng tiền cho họ vận động tranh cử là hưởng lợi, nông dân như mình thì miễn đến. Dân nghèo vẫn nghèo và dân giàu sẽ tiếp tục giàu hơn. Chán Mớ Đời 


Anh bạn mình nói tổng thống thì có 3-4 toán sniper (xạ thủ bắn sẻ) còn ông Trump là cựu nên có thể chỉ có 1 toán nên họ phải dựa vào các lực lượng cảnh sát địa phương. Trong trường hợp này khi sáng, họ có gặp họp briefing với người chỉ huy hôm đó. Họ không biết nhau nên khó có sự tin tưởng nhất là liên lạc qua máy bộ đàm. Mình leo núi nên hay đem theo máy bộ đàm để liên lạc với mấy người trong toán. Thường rất khó nghe , phải lập đi lập lại mấy lần. Nên khi mấy xạ thủ an ninh nghe lệnh bắn qua máy bộ đàm thì phải hỏi lại chắc chắn thì mất mấy giây.


Chúng ta nghe thiên hạ chửi bới cảnh sát khi họ bắn chết người dân vì trong 1 phút sợ hãi. Cảnh sát đi tuần nhất là vào khu vực không an ninh rồi cảnh sát kêu ai đó tình nghi đứng lại, họ không đứng lại, lục gì trong áo thì thà anh giết lầm còn hơn để họ giết anh. Cho thấy hiện nay chúng ta sống trong một xã hội rất phức tạp. Vì an ninh cá nhân anh phải bắn một người tình nghi vì họ không đứng lại, mà nếu không bắn thì có thể bị kẻ đó bắn. Chạy xe trên xa lộ thấy mấy bảng tưởng niệm các cảnh sát công lộ bị giết khi chận xe tình nghi.


Các toán an ninh cần được huấn luyện những trường hợp cụ thể như vụ ám sát ông Trump vừa qua. Vấn đề là huấn luyện rất tốn tiền. Nhất là từ khi ông Reagan bị bắn đến nay, đã qua mấy chục năm nên người ta quên là tổng thống có thể bị bắn nên thờ ơ, quên huấn luyện về những trường hợp này xảy ra. Cứ xem như thời bình không có ai bị bắn nên từ đây trở đi, sẽ phải lo hơn. Mới nghe nói ứng cử viên độc lập Robert Kennedy Jr, đã được tổng thống Biden ra lệnh cho an ninh bảo vệ. Ông này được sự ủng hộ của người Mỹ đâu 9% so với 2 ông kia mà không được an ninh bảo vệ. Mình sẽ bầu cho ông ta dù biết không thắng nhưng để cho biết là có lực lượng thứ 3 tại Hoa Kỳ, không đồng ý đường lối cực đoan của hai Đảng kia.


Nói chung thì nội chiến không xảy ra, từ đây đến tháng 11 sẽ có nhiều vụ khác nữa. Mình chỉ mong bầu cử ôn hoà. Bầu cử lúc nào cũng có gian lận. Ông Nixon thua ông Kennedy có mấy trăm ngàn lá phiếu ở Chicago. Thuộc cấp ông ta kêu nên đưa nhau ra toà như vụ Al Gore và BUsh con. Ông NIxon kêu không cần sẽ làm hại thanh danh của Hoa Kỳ. Nếu em trai ông Bush con không làm thống đốc tiểu bang Florida thì có thể ông Al Gore đã thắng. Không ai biết được. Chúng ta ủng hộ ai hay Đảng phái nào cũng tốt, điều quan trọng là tôn trọng ý kiến của người khác. Như ông Voltaire từng nói: “ tôi không đồng ý với anh nhưng sẵn sàng chết để bảo vệ quyền anh được nói”. 

Mình khi xem video thấy ông Trump bị bắn ngang tai nên nhớ đến hoạ sĩ Văn Gogh thì hôm sau thấy nhà thơ Đổ Trung Quân tải bức hình này. 


Năm 1906, có một cuốn sách tựa đề “The Friends of Voltaire” dưới bút danh là Stephen G. Tallentyre. Tác giả, Evelyn Beatrice Hall, viết về bạn hữu của ông Voltaire như  Beaumarchais, Condorcet, D’Alembert, Diderot, và Turgot. Bà ta viết ‘I disapprove of what you say, but I will defend to the death your right to say it’, was his attitude now.” Khiến thiên hạ tin chính ông Voltaire nói nhưng sau này bà ta có viết thư cho giáo sư Burdette Kinne, đại học Columbia năm 1939. Cho biết chính bà ta viết câu này, vì nghĩ Voltaire có ý tưởng như vậy khi thảo luận về cuốn sách của Claude-Adrien Helvétius “de l’esprit” (On the Mind.) hình như cuốn này chưa được dịch sang pháp ngữ. Chán Mớ Đời 

Hy vọng sau cuộc ám sát này, người Mỹ hai bên đều nhìn lại mình để tạo ra sự tương thân với nhau và tôn trọng ý tưởng của đối thủ thay vì chửi bới, đánh nhau. Ông Trump suýt chết nên chắc cũng từ tốn lại. Hôm qua xem đại hội Đảng Cộng Hoà, thấy tiêu đề năm nay là Di Dân. Thấy đám đông như các đại hội các công ty đa hệ mà mình có tham gia khi xưa. Đám đông vỗ tay khi thấy Upline mình lên sân khấu tuyên bố này nọ. Hứa sẽ nổ lực, cố gắng kiếm downline thêm để bán, giúp các upline được hưởng thêm hoa Hồng. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn  



Nên bỏ vợ to béo?

 

Có tấm ảnh của vợ chồng ông tài tử Anh quốc Pierce Brosnan lưu hành trên mạng khiến nhiều người chê bà vợ thứ 2, tên Keely Shade Smith to béo. Có người kêu ông ta bỏ vợ chạy theo mấy cô trẻ nhưng ông ta lại bảo vệ, khen bà vợ. Mình xem phim đầu tiên do ông này đóng khi làm việc tại Anh quốc đâu năm 1985. Ông ta thủ vai một điệp viên của Liên Xô, xâm nhập vào khu vực cấm của NATO để đánh cắp và phá hoại.


Sau này lại thấy ông ta đóng phim James Bond.

Đăng hình này vì không nêu rõ thân hình của bà vợ
Khi xưa, còn trẻ chưa béo phì ra

Vợ đầu ông Brosnan qua đời năm 1991, ông ta chung sống với bà vợ thứ 2 trên 2 thập kỷ có mấy người con. Pierce Brosnan từng chia sẻ rằng ông yêu bà Keely vì tính cách, sự thông minh, và sự hỗ trợ không ngừng nghỉ của bà dành cho ông và gia đình. Ngoại hình không phải là yếu tố quan trọng nhất trong tình yêu của họ. Họ đã trải qua nhiều thử thách cùng nhau và vẫn duy trì được một tình yêu mạnh mẽ và chân thành.

Thường thường người ta thấy các tài tử điện ảnh thay chồng đổi vợ như thay áo nhưng cũng có nhiều người sống chung thuỷ với người bạn đời đến khi qua đời như ông Paul Newman,… cho thấy không nên vơ đũa cả nắm. 

Khổng Minh được đề cao như một người đẹp, thông minh, tài giỏi lại đi lấy một người vợ cực xấu, A Nữu. Ông ta giải thích là vợ ông ta đẹp hơn các cô gái đẹp khác và giải thích như sau: «Ngồi trong sân vắng vẻ, tách trà như tâm tình của cô gái. Xuân qua thu lại, thế sự như mây. Người đời hay nói: rượu, thuốc lá, trà là ba báu vật của đàn ông. Tài nữ như thuốc lá, mỹ nữ như rượu nồng, còn phụ nữ xấu chỉ lặng lẽ như trà tỏa hương. So với hương trà man mác, vô luận khói thuốc đắng cay hay men rượu nồng nàn, đều thành dung tục. Song người đời lại say mê sự kích thích của rượu và thuốc lá, ít ai thư thái để tận hưởng vị thanh khiết của trà”.

Những người nổi tiếng, giàu có thường có rất nhiều người ái mộ, đầy cám dỗ nên phải có một tình cảm rất sâu đậm với vợ nhà hay người chồng của mình để có thể gắn bó lâu năm. Mình nhớ có đọc cuốn sách về ông Swarzernegger cựu tài tử, khi ra tranh cử thống đốc tiều bang Cali. Họ kể có lần ông ta đang ngồi ăn với vợ trong một tiệm ăn, bổng nhiên có một cô đến bàn đưa số điện thoại rồi cởi áo ra, đưa bộ ngực vĩ đại trước mặt ông ta rồi bỏ đi trong khi bà vợ trố mắt. Sau này người ta khám phá ra ông ta có con riêng với bà ô sin.

Hôm trước, xem một đoạn video của một lập trình viên quay khi tình cờ gặp Phật sĩ Minh Tuệ, mấy tháng trước khi các youtuber bám theo ông ta và nhiều người đi theo làm tùm lùm. Cứ thấy thiên hạ đến cúng dưỡng thức ăn và tiền bạc thì ông ta không nhận, kêu đã thọ trai và không nhận tiền bạc. Những hình ảnh của người lạ đưa tiền hay thức ăn hàng ngày như cám dỗ đưa trước mặt nhưng phải có một bản lĩnh rất cao cũng như nhân sinh quan để từ chối.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 


Nhà thuê trợ cấp HLM

 Khi mới sang Pháp, hè đầu tiên, kiếm được việc làm hè tại thành phố Mantes La Jolie, cách Paris độ 50 cây số về phía Bắc, giao hàng cho siêu thị Parunis. Công việc hàng ngày là phụ ông tài xế, khiêng hàng giao đồ cho khách hàng. Mình có dịp khám phá ra đời sống người Pháp ngoài thủ đô Paris. Mình nhớ có lần, chỉ có một khách hàng cho buổi chiều nhưng khi vào chung cư thì thang máy bị hư nên mình và ông tài xế, đành phải đem cái nệm, đi cầu thang lên tầng 20 để giao cái nệm. Lên tới lầu 20, ông tài xế và mình chỉ biết xin ly nước uống mệt thở. Chân tay run run còn hơn khi mình leo lên đỉnh Kilimanjaro. Kinh 

Lúc đó mình mới nghe Tây đầm nói đến HLM (Habitations à loyer modérées). (HLM) là một hệ thống nhà ở công cộng tại Pháp, được thiết lập để cung cấp nhà ở, giá rẻ cho người có lợi tức thấp. Vấn đề là các chung cư này đều bị vẽ grafitti. Ông tài xế kêu “Sales Bougnoules”, để ám chỉ các người di dân gốc ả rập, đúng hơn là Bắc phi, 3 nước từng là thuộc địa của Pháp (Tunisia, Algérie và Ma-rốc). Ngày nay hình như họ gọi les beurs. Cầu thang máy bị hư hoài vì bị con nít trẻ phá chơi cho vui, qua ngày tháng.

Sau đệ nhị thế chiến, Pháp được Hoa Kỳ giúp vốn qua chương trình Marshall, để xây dựng lại đổ nát trong cuộc chiến. Họ cần nhân công nhiều và đem các người tại thuộc địa cũ qua Pháp để làm việc. Rồi các người này được phép về nước vào mùa hè, lấy vợ hay rước gia đình sang sống chung. Lương bổng không nhiều nên được ưu tiên ở các chung cư HLM. Các chung cư nhiều tầng khiến con nít chới với, bị nhốt ở trong phòng trên lầu cao nên nổi loạn ở tuổi dậy thì, phá phách đủ trò.

Sau lên năm thứ 3, đi làm ở văn phòng kiến trúc của ông thầy, thì có dịp đi xem các công trường chung cư HLM khiến mình thất kinh vì xây cất rất tối giản và rất rẻ tiền nên trẻ con phá phách là banh ngay. Nhất là các hệ thống nước cống, nước, đủ trò,… sau này, họ phải phá vở các chung cư cao tầng ở các thành phố Bobigny hay Nanterre, để xoá bỏ các ổ tội phạm, đúng hơn là Ghetto của giới nghèo. Nghe nói sau đó họ phải xây lại các dãy nhà nhỏ bé hơn. Bên Mỹ, họ cũng xây các chung cư cao tầng cho người nghèo nhưng rồi sau đó phải phá vỡ vì trộm cắp, tội phạm lên cao. Cho nên khi đi Hương Cảng mình rất lạ khi thấy những chung cư cao ngất trời mà không xẩy ra chuyện gì. Có lẻ người Tàu họ chỉ đi làm rồi về ngủ, ít con nít. Mình có ngủ lại nhà căn hộ một anh bạn gốc đài Loan, làm ăn ở Trung Cộng, có văn phòng ở Hương Cảng. Anh ta kêu chung cư của anh ta ở là thuộc dạng khá, nhưng thấy cũng ớn lắm.


HLM được hình thành bởi các tư tưởng của xã hội chủ nghĩa, ảnh hưởng của chủ nghĩa tương lai từ Ý Đại Lợi (futurismo). Hình ảnh các nhà máy với ống khói được đề cao, xem khoa học như một tôn giáo mới của loại người, kèm theo những chung cư cao ngất trời, thu gọn các hạ tầng cơ sở để dễ quy hoạch, rẻ tiền. Thậm chí như mình khi xưa cũng bị mê hoặc làm luận án tại Ý Đại Lợi với một thành phố mới như một bức tường thành, có xe lửa chạy trên thành,… kết nối với Milano.


Khi kỹ nghệ được phát triển, máy móc bắt đầu thay thế con người thì nông dân rời bỏ quê đồng ra thành thị để kiếm việc làm trong các xưởng máy. Hiện tượng này xảy ra khắp thế giới khi bắt đầu kỹ nghệ hoá. Ngày nay chúng ta thấy người di dân lậu từ các nước như Mễ Tây Cơ, và Trung Mỹ ồ ạt trốn qua Hoa Kỳ để kiếm việc làm. Đa số là nông dân cả. Người Mỹ trắng thì không chịu làm các việc khó nhọc đồng án nên di dân lậu lãnh hết. Thay vì đem các nhà máy sản xuất qua tàu, họ nên đem qua Mễ, giúp người nông dân Mễ có công ăn việc làm, khỏi chạy qua Hoa Kỳ. Nay họ đóng cửa nhà máy tại Trung Cộng, thì người Tàu lại chạy qua Mễ rồi qua Hoa Kỳ. Ngày nay, người Mỹ ước tính có trên 5 triệu dân di cư lậu tại california. Chính quyền của ông Biden vừa mới thông báo cho các người nhập cư lậu mà lấy vợ có quốc tịch Mỹ được thành công dân Hoa Kỳ. Còn ông Trump thì hô hào đuổi cổ về nước. Hai cách để câu phiếu cho bầu cử năm nay. Sau đó thì chưa biết ra sao. Ecuador vừa tuyên bố là không cho người Tàu du lịch xứ họ miễn chiếu khán để tránh trường hợp, họ bỏ trốn qua biên giới rồi lên đến Hoa Kỳ.

Chung cư cho người Mỹ có lợi tức thấp tại Saint Louis, sau này bị phá bỏ vì tạo ra một khu vực vô an ninh

Khi nông dân bỏ làng vào thành thị để kiếm việc làm thì chính quyền phải xây cất và yểm trợ tiền bạc cũng như thuế để các nhà đầu tư hăng hái bỏ tiền xây cất. Năm 1912, tại pháp có ra đạo luật Bonnevay, giúp chính quyền địa phương xây cất chung cư công cộng. Khởi đầu cho hệ thống HLM. Chúng ta thấy Trung Cộng xây cất các chung cư cao tầng để chuẩn bị các người dân từ nông thôn vào thành phố. Nay họ phải đóng cửa các hãng sản xuất hàng cho các công ty Mỹ và Âu châu nên bù trớt.

Có anh bạn gốc tàu, kể là về quê anh ta, nơi trồng trà của Trung Cộng. Mướn người làm việc trong các cơ sở trà rất khó, dù trả lương cao, cho nhà ở. Buồn quá, thanh niên muốn vào thành phố sống dù lương thấp, nhà cửa chật chội. 

Sau thế chiến thứ 2, với chương trình Marshall, tái thiết Tây Âu, người Pháp cần nhân công rẻ nên nhập cảnh các thanh niên khoẻ mạnh từ các thuộc địa cũ để làm việc trong các nhà máy của Renault, Citroen,… các xưởng này đều ở ngoại ô các thành phố nên các kiến trúc sư mới thành lập các thành phố mới (villes nouvelles) với hàng trăm HLM ở ngoại ô, gần nhà máy. Các kiến trúc sư tả khuynh, tha hồ áp dụng các chương trình thể phương cách xã hội chủ nghĩa. Dạo ấy các kiến trúc sư thiên tả rất hãnh diện về các chung cư Nanterre, Bobigny,… sau này họ đều đập bỏ.

Vấn nạn là các chỗ này là ổ của các công đoàn lao động, Đảng cộng sản nên chính phủ hữu khuynh kệ xác họ, lơi là,…dần dần các vùng này rất khó vào như khu vực Saint Denis, ngoại ô phía Bắc Paris.

Năm 1950, luật HLM ra đời nhằm cung cấp nhà ở cho những người có thu nhập thấp và từ những năm 1960 đến 1970, nước pháp xây dựng rất nhiều chung cư cao tầng ở ngoại ô các thành phố lớn, có kỹ nghệ như Mantes La Jolie.

Vào thập niên 1970, khi mình sang Pháp học thì tình hình, hậu quả của xây cất HLM bắt đầu hiện ra. Các tệ đoan xã hội, sự cô lập của các khu vực này với thành phố như chả có gì được xây xung quanh như xi nê, chợ búa. Điển hình trước khi đi Tây, mình có ghé thăm một gia đình hàng xóm khi xưa, dọn về Sàigòn, ở cư xá Thành Đa. Mình nhớ dạo đó chỉ có mấy chung cư được xây cất, không có chợ gì cả như ngày nay. Được cái là đứng nhìn ra sông Sàigòn. Khi mình đi làm ở Mantes La Jolie thì tối hay cuối tuần chả biết đi đâu vì thành phố nhỏ. Còn những người sống trong các HLM thì càng xa thành phố, không có gì cả khiến giới trẻ tụ nhau lại rồi phá phách thêm các ông thần thuộc Đảng xã hội hay cộng sản đến rao giảng đạo mát xít, làm cách mạng.

Khi mình gần rời Paris thì chính phủ có các chương trình tu bổ lại các chung cư HLM. Cứ tưởng tượng nhà ở lầu 10 bị nghẹt ống nước, hay ống nước bị bể, rác đem xuống ra sao. Thiên hạ cứ ở lầu cao quăng xuống là xong chuyện. Họ có hệ thống đổ rác từ lầu cao nhưng lại bị nghẹt này nọ.

Khi mình rời Pháp quốc, thì chính quyền Mitterand lên nên họ có các chương trình "Politique de la Ville" nhằm cải thiện, tái phát triển các chung cư HLM, cải thiện hạ tầng cơ sở và điều kiện sống. Họ cho phá các chung cư ở BObigny, Nanterre mà trước đây 20 năm, được xem là thành tựu của các chính quyền tả khuynh địa phương. Ngày nay thì chính phủ pháp phải đối mặt với những vấn đề, thiếu hụt nhà cửa, dân cư đông đúc và đa dạng, và vấn đề tài chính mà cách đây mấy năm chúng ta thấy các vùng này, giới trẻ nổi dậy, đốt phá xe cảnh sát vì họ không có công ăn việc làm, bị cảnh sát kỳ thị này nọ như tại Hoa Kỳ.


Cách đây mấy năm, mình có mua 5 acres vùng MORENO VALLEY, nằm trong khu vực được xem là vùng Opportunty Zone, nghĩa là khu vực nghèo, không được xây cất hay tái thiết từ lâu. Chính quyền Trump ra luật này nhằm thu hút các nhà đầu tư để tái thiết và sau 10 năm, bán lại cho ai thì sẽ được miễn thuế. Họ cho khấu trừ thuế đầy đủ nhưng xui cho mình là miếng đất nằm trên đường bay quân sự, vì gần đó có một phi trường quân sự nên họ chỉ cho mình xây có 15 căn trên một acres thay vì 75 căn nên mình Chán Mớ Đời bán lại cũng lời. Được cái là khám phá ra cách người Mỹ tại Hoa Kỳ xây cất để được miễn thuế này nọ.


Vấn đề là chi phí xây cất tại Cali rất đắt vì luật lệ phòng chống lửa và động đất nên có xây cất xong thì người nghèo cũng không ở được vì giá thành quá đắt. Thêm nữa cho người nghèo thuê nhà cũng rất châm vì họ hay trả trễ này nọ hay phá phách làm nghẹt ống cống, hư hao. 

Cách đây khá lâu, mình có mua một căn nhà tại Sàigòn để mấy đứa cháu về Sàigòn học đại học. Mới có 6 tháng là đã bị giải toả. Cô em nói dùng tiền đó mua một căn hộ khác trong một chung cư sắp xây nhưng mình thôi vì sợ mua nhà ở Việt Nam. Nhất là nghe nói chung cư thì sẽ dính phải hạ tầng cơ sở này nọ.

HLM đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nhà ở cho hàng triệu người Pháp có thu nhập thấp, giúp giảm bớt sự bất bình đẳng xã hội và cải thiện điều kiện sống cho các tầng lớp lao động. Phát triển hệ thống "habitations à loyer modéré" (HLM) một cách hiệu quả đòi hỏi sự kết hợp của nhiều chiến lược và chính sách để có tính bền vững, công bằng và hiệu quả. 

Vấn đề là phải làm sao người có thu nhập thấp vẫn có nhà cửa ở đàng hoàng nhưng nhiều khi khác văn hóa cũng Chán Mớ Đời. Nghe kể trong chung cư, người hồi giáo, làm thịt con cừu hay dê theo kiểu Halal, máu me bay khắp nơi này nọ.

Tại Hoa Kỳ thì cũng có những chương trình giúp đỡ người có thu nhập thấp. Chính phủ trả 70% tiền mướn nhà và họ trả hết 30% còn lại. Cũng hên xui vì gặp dân không sợ gì cả thì họ bắt mình làm đủ thứ vì nếu họ báo lên Housing Authority thì mình không được trả tiền nhà, phải làm, sửa sang theo ý người mướn nhà này nọ. Khi xưa, mình có cho người có Housing mướn nhưng sau này thì không vì Housing trả rất rẻ, mỗi năm phải xét lại hợp đồng này nọ.

Mình nghĩ vấn nạn này sẽ tồn tại mãi mãi vì nhà đầu tư không muốn cho mướn các gia đình không đóng tiền đặt cọc nhiều. Chỉ có sợ không bị trả lại tiền đặt cọc thì người mướn nhà mới không dám phá. Còn cứ được chính phủ trả tiền thì họ tha hồ phá, nhất là gặp các thành phố thân người mướn nhà, luật lệ chỉ để bảo vệ người thuê nhà, xem họ là nạn nhân của những tên địa chủ, có nhà cho thuê. Nói chung có nhà cho thuê ở Cali thì khi kinh tế xuống thì cho Housing mướn để bảo đảm có tiền thuê nhà mỗi tháng còn khi kinh tế khá thì cho người thường thuê. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Lý do Hoa Kỳ không sử dụng hệ thống đo đạc thập phân


Mình đi làm ở Ý Đại Lợi, Thụy Sĩ, Đức quốc và anh quốc thì không gặp vấn đề khi vẽ vì các xứ này sử dụng hệ thống như tại Việt Nam. Chỉ khi bò sang Mỹ đi làm thì gặp phải hệ thống đo đạc “imperial measurements “ do hậu quả nền cai trị của Anh quốc. Ở Anh quốc, lúc mình sang làm việc thì họ cũng mới bắt đầu sử dụng hệ thống này. Lý do là các kỹ nghệ gia cho rằng hệ thống đo đạc cũ của Anh quốc sẽ làm cản trở sự xuất cảng của Anh quốc khắp thế giới vì đa số dùng hệ thống đo đạc metric. 

Khi mới sang Hoa Kỳ nghe nói Hoa Kỳ sắp thay đổi hệ thống đo đạc để có thể xuất cảng khắp thế giới nhưng sống gần 40 năm vẫn thấy đo đạc như xưa. Có các xứ khác sản xuất để bán cho người Mỹ nên họ chả cần thay đổi gì thay đổi rất tốn tiền. Nội tiền thay các bản chỉ đường là phải đóng thuế mệt thở để thay đổi. Cửa nhà hư mà mua tấm mới để thay là mệt. Cứ như thay hệ thống điện nước trong nhà là khùng. Lúc đầu cũng phải học feet, pounds và miles từ từ quên đo đạc bằng mét, kí lô và kí lô mét. 

Buồn đời mình tìm tài liệu đọc thì thất kinh. Lý do là Hoa Kỳ có thể sử dụng hệ thống thập phân từ năm 1866. Chính phủ liên bang gọi hệ thống thập phân , thường được gọi là SI (International System of Units) và muốn sử dụng hệ thống để buôn bán dễ dàng. Vấn đề là chính phủ không ép buộc các công ty kỹ nghệ nên cứ lừ đừ như người say rượu từ bấy lâu nay.

Ai ra quảng trường Trafalgar, luân đôn, nơi có tượng ông tướng Wellington đã đánh bại Napoleon, sẽ thấy bản chỉ dẫn một chân bộ Anh quốc ra sao.

Hệ thống Imperial, còn gọi là hệ thống đo lường Anh, có nguồn gốc từ hệ thống đo lường được sử dụng ở Anh trước khi Đế quốc Anh thành lập. Các hệ thống đo lường cổ ở Anh đã tồn tại từ thời La Mã, và sau đó được điều chỉnh qua nhiều thế kỷ bởi các triều đại và các quy định khác nhau.

 Khi xưa học Hội Việt Mỹ, trong cuốn Lê Bá Kông II, có bài nói về Hiến pháp Magna Carta (1215): Văn bản lịch sử này đã yêu cầu có các tiêu chuẩn chung cho cân nặng và đo lường trên khắp vương quốc.

Đạo luật về cân đo đo lường (Weights and Measures Act) 1824: Đạo luật này đánh dấu sự khởi đầu của hệ thống Imperial chính thức. Đạo luật đã thiết lập các đơn vị đo lường chuẩn cho khối lượng, chiều dài, và dung tích, nhằm bảo đảm sự đồng nhất trên toàn Đế quốc Anh.

Đạo luật về cân đo đo lường (Weights and Measures Act) 1878: Đạo luật này tiếp tục điều chỉnh và chuẩn hóa thêm các đơn vị đo lường Imperial, làm cho hệ thống này trở nên cụ thể và thống nhất hơn.

Hệ thống thập phân được thành lập từ cuộc cách mạng Pháp quốc. Trong thời quân chủ chuyên chế, xứ pháp nghe nói có đến đủ loại cách tính ngày giờ, khoảng cách, cân nặng, họ tính đến cả 250,000 đơn vị. Sau cuộc cách mạng, các nhà cách mạng xem đây là cơ hội để thay đổi, thành lập một hệ thống quốc tế để khắp nơi có thể sử dụng và họ đề nghị các nhà hàng lâm khoa học, thiết lập một hệ thống cho mọi người để tiện việc giáo dục, buôn bán và khảo sát trong khoa học.

Các nhà hàng lâm của viện hàng lâm Pháp đề nghị sử dụng khoảng cách đo từ Bắc Cực đến Equator dựa trên đơn vị thập phân, lít cũng như cubic để tính lượng khối… cũng như điện lực và từ trường. Kiểu thời gian, múi giờ được đo và lấy làm chuẩn tại Greenwich, Anh quốc.

Hệ thống mới được chính phủ Pháp phê chuẩn nhưng người dân rất chậm để theo và thay đổi. Năm 1866, ý tưởng sử dụng hệ thống SI này được ban hành luật tại Hoa Kỳ, cho phép hệ thống thập phân được sử dụng trong ngành thương mại. Đến năm 1875 thì có hiệp ước quốc tế về hệ thống mét được ký bởi các nước lớn trên thế giới như Nga, Đức quốc, và Pháp quốc. Nhưng Hoa Kỳ vẫn chưa áp dụng hệ thống này dù đã ký kết .

Khi mình làm việc tại Anh quốc thì họ đã sử dụng hệ thống mét nhưng không hiểu sao Hoa Kỳ vẫn cà khịa. Các nhà kỹ nghệ cho rằng áp dụng hệ thống thập Phân  rất khó, nhất là tốn tiền. Quan trọng nhất là chính phủ ban hành luật có thể vi hiến tại các tiểu bang.

Hệ thống Imperial (hay còn gọi là hệ thống đo lường Anh) vẫn được sử dụng ở một số quốc gia, đặc biệt là Hoa Kỳ, vì một số lý do lịch sử và văn hóa. Hệ thống Imperial đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ và trở thành một phần của truyền thống văn hóa ở các quốc gia như Hoa Kỳ. Sự thay đổi sang hệ thống thập phân (metric) sẽ đòi hỏi sự điều chỉnh lớn và nhiều người có thể không muốn từ bỏ những gì họ đã quen thuộc. Ở trường đa số học sinh đều sợ toán học.

Học truyện Kiều thì nghe tả Từ Hải to lớn mà mình không hình dung được qua hệ thống thập phân. Vai năm thước rộng, lưng mười thước cao. Ông Nguyễn Du mua được cuốn sách Đoạn Trường Tân Thành của thời nhà Minh nên có thể ăn phải đặc sản Quảng trị nên nổ cho vui. Lớn lên một tí đọc truyện Kim Dung hay Tam Quốc Chí lại ngọng vì họ nói đến hệ thống tính toán người Tàu mà mình không đổi sang hệ thống thập phân, học ở trường nên Chán Mớ Đời.

Việc chuyển đổi toàn bộ hệ thống đo lường của một quốc gia từ Imperial sang metric đòi hỏi một chi phí lớn. Từ việc thay đổi biển báo giao thông, tài liệu kỹ thuật, sách giáo khoa đến các thiết bị đo lường công nghiệp, tất cả đều cần phải thay đổi, và điều này có thể rất tốn kém. Vấn đề là các công ty lớn có thể có tiền bạc và nhân lực để chuyển đổi trong khi các công ty nhỏ sẽ gặp khó khăn khi thay đổi hệ thống đo đạc. Ngoài ra nền giáo dục càn phải sửa đổi lại để dạy các thế hệ mai sau hệ thống mét và hệ thống Anh quốc. Mình nhớ khi sang Anh quốc thì mấy ông đồng nghiệp tuy vẽ theo hệ thống mét nhưng họ vẫn cứ nói chuyện theo hệ thống Anh quốc như half pint khi đi uống bia hay cân nặng Pounds,… dài bao nhiêu inch, mấy yard khiến mình hay bị ngọng vì không hiểu. Chỉ có khi sang Hoa Kỳ thì mới học thuộc và biết cách chia và nhân (tính nhẩm).

Người dân đã được giáo dục và đào tạo theo hệ thống Imperial trong nhiều thế hệ. Sự thay đổi hệ thống đo lường sẽ đòi hỏi việc điều chỉnh lại hệ thống giáo dục và đào tạo. Học sinh Mỹ rất dốt toán mà nay bắt chúng học hệ thống thập phân thì chúng lại ngọng hơn. Nay đi thi toán toàn thế giới, đội tuyển Hoa Kỳ toàn là gốc người Tàu.

Nhiều ngành công nghiệp và thương mại đã thiết lập và vận hành dựa trên hệ thống Imperial. Việc chuyển đổi có thể gây ra sự gián đoạn trong sản xuất và kinh doanh. Cứ tưởng tượng máy móc bằng hệ thống Anh quốc nay đổi qua thập phân là ngọng. Tốn tiền mua cái mới nhất là cửa.

Thói quen và sự quen thuộc với hệ thống hiện tại cũng đóng một vai trò quan trọng. Nhiều người có thể cảm thấy không thoải mái hoặc gặp khó khăn khi phải học và sử dụng một hệ thống mới. Mình đây, mất 30 năm học và sử Dụng hệ thống thập phân rồi khi sang Hoa Kỳ học hệ thống Anh quốc, nay bắt đổi lại là ngọng. Thật ra thì cũng dễ vì đã học và sử dụng rồi nên khi đi chơi ở các xứ sử dụng hệ thống mét mình vẫn tính toán được.

Dù vậy, hầu hết các quốc gia trên thế giới đã chuyển sang hệ thống metric vì dễ dàng sử dụng của nó. Hệ thống metric dựa trên hệ thập phân, dễ hiểu và dễ sử dụng hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học và kỹ thuật. Tuy nhiên, ở những nơi mà hệ thống Imperial vẫn được sử dụng, các lý do nêu trên khiến chuyển đổi trở nên chậm chạp và khó khăn.

Hệ thống Imperial được sử dụng rộng rãi trong Đế quốc Anh và các thuộc địa, bao gồm cả Hoa Kỳ, Canada, Úc, và Ấn Độ vào thế kỷ 19 và 20. Ngày nay mấy xứ này sử dụng hệ thập phân ngoại trừ Hoa Kỳ  

Dù Hoa Kỳ chính thức tách khỏi Anh sau Chiến tranh Độc lập, hệ thống đo lường mà họ sử dụng vẫn dựa trên các đơn vị Imperial, dù có một số khác biệt nhỏ. Có lẻ vì vẫn tiếp tục sử dụng bộ hình luật của Anh quốc  

Thế kỷ 20: Hầu hết các quốc gia từng là thuộc địa của Anh đã chuyển sang sử dụng hệ thống metric để phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn giữ hệ thống Imperial  

Bắt đầu từ năm 1965, Anh Quốc bắt đầu chuyển đổi sang hệ thống metric, và đến nay hầu hết các lĩnh vực kỹ thuật và khoa học đã hoàn toàn chuyển đổi, dù trong đời sống hàng ngày nhiều người vẫn sử dụng các đơn vị Imperial như dặm, inch, và pound. Nhất là tiền tệ của họ vì họ dùng Sterling Pound nên lúc đầu không hiểu rõ. Họ nói nặng một Pound (lbs) trong khi đưa cho mình tờ giấy tiền sterling. Chán Mớ Đời 

Hoa Kỳ ngày nay: Vẫn sử dụng hệ thống Imperial trong cuộc sống hàng ngày, như đo lường chiều dài (inch, foot), khối lượng (pound), và dung tích (gallon).

Đo lường qua hệ thống Anh quốc thì mình quen sử dụng và có thể hình dung ra sao so với hệ thống mét. Chỉ có vấn đề là dung lượng thì mình hơi bị ngọng vì ounce, gallon… Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Có người còm nên mình tải về đây 

Nếu Mỹ đổi qua dùng hệ thống thập phân thì sẽ có một vấn đề về cơ khí. Nếu ai có mua những máy móc từ các nước khác thì biết họ xài mấy con ốc và nút đo bằng mm hay cm. Thí dụ như 8 ly,7 phân, 2 tấc  vv. Nhờ vậy tìm kiếm các con ốc, long đền hay nút vặn rất dế dàng. Ngược lại mấy cha nội Mỹ vì một inch là đơn vị nhỏ nhất mà cũng còn rất lớn (khoảng 3 phân (cm)) nên mấy chả chia ra làm phân số. Ở Mỹ đến giờ này mấy chục năm rồi mà tôi vẫn chưa mua được con ốc hay lông đền chính xác vì ai mà nhớ 1/32, 5/4, 1/8 vv. của mấy con ốc đó. Lại còn có một bộ khóa tùm lum tùm la bằng phân số,  thay vì 8 mm hay 6 mm hay 6.5mm vv. Lại còn vấn đề nhiệt độ và đo lường, vv. Bởi vậy nên tôi tẩy chay hệ thống của Anh và xài thập phân trên điện thoại vv. Đo cửa sổ để mua màn che thì phải tính từ bộ ra inch hoặc ngược lại vì 1 bộ có 12 inch. Còn ăn uống thì mỗi lần nghe nói ounce tôi phải hình dung ra cái ly lớn nhỏ mới đoán được. Còn chiều cao thì mỗi lần Mỹ hỏi anh cao bao nhiêu, tôi nó 1 thước 65 thì nó không hiểu nên phải nhớ là 5 bộ 4 inch. Còn cân nặng thì 70 kí lô, phải đổi ra 160 pounds, vv. Về sau này nghe mấy anh Mỹ nói ám chỉ cái gì làm hết trọi thì họ nói "all nine yards" mới đầu không hiểu nhưng sau này mới khám phá ra túc cầu Mỹ (không được chơi bằng chán) cầm banh bầu dục chạy đến đích khoảng gần 9 thước. Mà đến giờ này tôi cũng không hiểu trò chơi này khéo léo ở chỗ nào. Còn coi đá banh thì mê hơn, dạo này có giải vô địch Âu Châu nên càng thích.

Chỉ có mỗi một thứ của Mỹ mà tôi thích là đồng đô la xanh của họ thôi. Triệu triệu phú đô la là mục đích của sự nghiệp tôi. Hóa ra Mỹ cũng có thứ đo lường mà tôi chấp nhận và ham muốn haha