Tình cờ đọc bài viết của bác sĩ tim mạch người Đức Stefan Vogt, đang làm việc tại Hoa Kỳ, tôi thấy ông khá ngạc nhiên khi khám cho các bệnh nhân trong độ tuổi 60 và 70 đến tái khám định kỳ. Ông nhận thấy phác đồ điều trị Cholesterol LDL của họ được kiểm soát hoàn hảo, với các xét nghiệm mỡ máu sạch sẽ. Tất cả đều đang dùng statin, chẳng hạn như Atorvastatin, Rosuvastatin và Simvastatin, có người đã dùng trên 10 năm, có người 15 năm, và một người thậm chí đã dùng 19 năm.
Tuy nhiên, vấn đề là mặc dù chỉ số của họ tốt, nhưng điều này không phản ánh đúng tình trạng sức khỏe của họ. Ví dụ, một người đàn ông 64 tuổi phải nhờ vợ lái xe đưa đi khám vì tay ông run quá không thể cầm vô lăng. Mặc dù chỉ số LDL của ông là 98, được coi là “hoàn hảo”, nhưng tình trạng sức khỏe của ông lại không như vậy.
Một bệnh nhân khác, 71 tuổi, từng là thợ cơ khí sửa chữa động cơ diesel, giờ đây không thể mở nổi lọ thuốc lẽ ra đang cứu mạng mình. Mức LDL của ông là 104, một con số mà bác sĩ gọi là “xuất sắc”. Một bệnh nhân khác, 66 tuổi, nhìn tôi bốn giây khi tôi hỏi tên vợ ông. Không phải vì ông không biết, mà vì ông gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ. Mức LDL của ông là 91, một con số mà bác sĩ gọi là “đúng như chúng ta, đúng hơn là bác sĩ mong muốn”.
Ở Đức, bác sĩ Vogt đã nhận ra điều đang xảy ra với những bệnh nhân này ngay từ lần khám đầu tiên. Lý do là vì ở Đức, họ đã ngừng chỉ đo LDL từ mười lăm năm trước. Thay vào đó, họ đo LDL bị oxy hóa, một xét nghiệm mà tim mạch Mỹ không thực hiện. Sự khác biệt giữa một con số trên biểu đồ và những gì thực sự xảy ra trong động mạch của bệnh nhân là rất quan trọng, và việc đọc tiếp bài viết này có thể khiến bạn sốc.
Cholesterol LDL, thường bị hiểu lầm là có hại, thực chất lại đóng vai trò thiết yếu trong cơ thể. Nó được sản xuất có chủ đích để vận chuyển lipid quan trọng đến tế bào, đặc biệt là não, nơi nó chiếm khoảng 25% trọng lượng khô. Hormone cũng phụ thuộc vào LDL, và màng tế bào được cấu tạo từ nó. Do đó, LDL không phải là kẻ thù cần bị tiêu diệt.
Tuy nhiên, LDL bị oxy hóa mới là mối nguy hiểm thực sự. Gần đây, chúng ta mới hiểu rõ hơn về sự tồn tại của hai loại LDL: loại cần thiết cho cơ thể và loại được coi là có hại. Cơ thể chúng ta liên tục sản sinh ra các gốc tự do do căng thẳng, thực phẩm chế biến, ô nhiễm và cả quá trình lão hóa. Trong số đó, gốc hydroxyl là nguy hiểm nhất. Khi gốc hydroxyl tấn công LDL, cấu trúc phân tử của nó bị thay đổi, dẫn đến quá trình oxy hóa. LDL bị oxy hóa này hoàn toàn khác biệt và gây ra những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn.
Nó không trôi nổi vô hại trong máu. Thay vào đó, nó bám vào thành động mạch, kích hoạt phản ứng viêm. Hệ miễn dịch coi nó là kẻ xâm nhập và gửi bạch cầu đến tiêu diệt. Những bạch cầu này ăn các hạt LDL oxy hóa cho đến khi biến thành các tế bào bọt, mắc kẹt trong thành động mạch. Đây là khởi đầu của mảng bám, là cách cơn đau tim xảy ra. Không phải từ cholesterol, mà từ cholesterol bị oxy hóa.
Ở Munich, đây đã là kiến thức tiêu chuẩn từ năm 2010. Mọi bác sĩ tim mạch ông ta từng làm việc đều hiểu điều này. Chúng tôi xét nghiệm LDL oxy hóa như người Mỹ xét nghiệm LDL thường. Nó là một phần của quy trình và cuộc trò chuyện với bệnh nhân.
Tuy nhiên, tại Mỹ, trong hai năm hành nghề, tôi chưa thấy một xét nghiệm mỡ máu nào gồm LDL oxy hóa. Điều này có nghĩa là bệnh nhân có thể có chỉ số “hoàn hảo”, khiến bác sĩ mỉm cười nói “tốt lắm, tiếp tục uống Lipitor”, trong khi động mạch âm thầm tắc nghẽn vì cholesterol oxy hóa mà không ai đo lường.
Ông ta đã thấy mẫu hình này ở hơn ba trăm bệnh nhân Mỹ trong phòng khám của mình. Chỉ số kiểm soát tốt, nhưng tổn thương vẫn tiến triển. Không ai kết nối hai điều này vì xét nghiệm duy nhất sẽ kết nối chúng là xét nghiệm mà không ai đặt.
Có bác nào ở Đức quốc có thể nói về vụ này hay không. Mình đoán ở Pháp chẳng cũng vậy. Nếu bác nào ở âu châu thì cho em xin ý kiến. Tại vì nếu đúng như vậy thì chúng ta cần làm gì để giảm thiểu các LDL bị oxy hoá. Và nguyên nhân đưa đến LDL bị oxy hoá. Để kiểm soát vấn đề này.
Mình mò thêm tài liệu thì được biết như sau: LDL oxy hóa (ox-LDL) là cholesterol LDL "xấu" bị biến đổi bởi các gốc tự do trong máu. Khi bị oxy hóa, các phân tử này trở nên độc hại, kích hoạt phản ứng viêm và đẩy nhanh quá trình tích tụ mảng bám trong thành động mạch, dẫn đến xơ vữa động mạch và nguy cơ đột quỵ. Hiểu rõ bản chất, cách phát hiện và biện pháp hạn chế loại cholesterol có hại này sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch của bạn một cách chủ động.
Khi LDL bình thường đi vào thành mạch, chúng vô hại. Tuy nhiên, nếu bị oxy hóa, hệ miễn dịch sẽ nhận diện nhầm đây là "vật thể lạ" và huy động các tế bào bạch cầu đến tiêu thụ chúng. Các bạch cầu ăn quá nhiều LDL oxy hóa sẽ biến thành "tế bào bọt" (foam cells), tích tụ lại tạo thành các mảng xơ vữa khiến lòng mạch máu bị thu hẹp và xơ cứng.
Tình trạng này chủ yếu bắt nguồn từ căng thẳng oxy hóa (oxidative stress). Sự mất cân bằng giữa các gốc tự do dư thừa và chất chống oxy hóa trong cơ thể. Các yếu tố thúc đẩy bao gồm: chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, thực phẩm chế biến sẵn và đường. Hút thuốc lá và tiếp xúc với khói thuốc. Căng thẳng kéo dài (stress). Lối sống ít vận động hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa (tiểu đường, kháng insulin).
Xét nghiệm ox-LDL đo lường trực tiếp mức độ tổn thương do chất béo bị oxy hóa trong máu. Xét nghiệm này thường được thực hiện thông qua các dịch vụ xét nghiệm máu chuyên sâu (như xét nghiệm Cardio/Foundation Zoomer) để đánh giá rủi ro tim mạch tổng thể. Mức ox-LDL cao cho thấy nguy cơ viêm mạch máu và xơ vữa tăng cao, ngay cả khi mức cholesterol LDL tổng thể của bạn nằm trong giới hạn bình thường.
Hạn chế tác hại và giảm lượng LDL oxy hóa bằng các phương pháp thay đổi lối sống cốt lõi:
Tăng cường chất chống oxy hóa: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, các loại hạt và quả mọng (chứa nhiều vitamin C, E và polyphenol).
Sử dụng chất béo lành mạnh: Thay thế các loại mỡ động vật và dầu kém chất lượng bằng dầu ô liu, dầu quả bơ.
Duy trì hoạt động thể chất: Tập thể dục thường xuyên giúp cải thiện chuyển hóa chất béo và tăng cường hệ thống phòng thủ chống oxy hóa tự nhiên của cơ thể.
Bỏ thuốc lá và kiểm soát căng thẳng: Hạn chế rượu bia và duy trì cân nặng hợp lý.
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen Nguyễn Hoàng Sơn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét