Eurovision 2026

 Eurovision 2026

Cuối tuần này, mở eurovision cho đồng chí gái xem lần đầu. Có thể nói là cuộc đấu nhạc âu châu được xem là show nhạc nổi tiếng và được nhiều khán giả xem trực tiếp đông nhất thế giới. Khi xưa ở âu châu, năm nào cũng xem show này nhưng từ khi sang Hoa Kỳ thì hết. Năm nay tình cờ thấy nên mở xem. Bảo Gia Lợi thắng giải với bài hát “Bangaranga” do DARA.

Năm nay được tổ chức tại Áo Quốc, lý do là năm 2025, JJ đại diện Áo quốc đã thắng giải với bài “Wasted Love”. Chung kết được tổ chức tại hí viện Wiener Stadthalle vào ngày 16 tháng 5 năm 2026. Cũng đánh dấu 40 năm trước mình sang Hoa Kỳ lần đầu.

Eurovision bắt đầu vào năm 1956 như một dự án văn hóa thời hậu chiến nhằm gắn kết các quốc gia châu Âu thông qua truyền hình trực tiếp và âm nhạc. Đúng 70 năm. Kinh. Cuộc thi được tổ chức bởi European Broadcasting Union (EBU), phần nào lấy cảm hứng từ lễ hội âm nhạc San Remo của Ý. Đó là một ý tưởng rất táo bạo vào thời điểm ấy: nhiều quốc gia cùng phát sóng trực tiếp một cuộc thi âm nhạc quốc tế trên toàn châu Âu. Ở Ý Đại Lợi có hội nhật câm nhạc hàng năm được tổ chức tại thành phố San Remo, khá nổi tiếng. Giới trẻ hàng năm hè là chạy đến đây nghe nhạc như ở Nam Cali có hội âm nhạc Coechella mà ai có nhà ở vùng này, cho thuê mỗi ngày trên $2,000. Khi xưa mình thấy xa nên không chạy ra đây mua nếu không giờ này giàu rồi, đâu phải trồng bơ làm nông dân phơi nắng. Chán Mớ Đời 

France Gall thắng giải năm 1965

Cuộc thi đầu tiên năm 1956 được tổ chức tại Lugano, Thuỵ Sĩ vùng nói tiếng Ý Đại Lợi vào năm 1956.

Chỉ có 7 quốc gia tham dự:

• Thụy Sĩ
• Pháp
• Tây Đức
• Ý
• Luxembourg
• Bỉ
• Hà Lan

Ban đầu, mỗi quốc gia trình diễn hai bài hát. Thụy Sĩ chiến thắng cuộc Eurovision đầu tiên với ca khúc “Refrain” của Lys Assia.

Eurovision thời kỳ đầu mang phong cách: trang trọng, sử dụng dàn nhạc giao hưởng, chịu ảnh hưởng mạnh của nhạc chanson và ballad truyền thống, gần như hoàn toàn hát bằng ngôn ngữ quốc gia.

Chiến tranh Lạnh cũng gián tiếp ảnh hưởng đến cuộc thi: các nước Tây Âu thống trị giai đoạn đầu. Tây Ban Nha tham gia dưới chế độ Franco. Nam Tư sau đó trở thành quốc gia cộng sản duy nhất thường xuyên tham dự. Mình nghe đến Eurovision khi nghe France Gall, năm lên 17 tuổi hát bài hát mà cô ta thắng giải Eurovision năm 1965, đại diện cho Lục Xâm Bảo. Bản nhạc này sau thời nhạc trẻ tại Việt Nam được dịch và hát rất nhiều qua ca sĩ Thanh Lan “Poupée de cire, poupée de son” do nhạc sĩ Serge Gainsbourg phổ nhạc

Thập niên 1970 đã biến Eurovision thành một hiện tượng văn hóa đại chúng. Thời này mình sang pháp nên bắt đầu thích xem chương trình này hàng năm. Khoảnh khắc nổi tiếng nhất diễn ra vào năm 1974 khi nhóm nhạc Thụy Điển ABBA chiến thắng với ca khúc Waterloo. Màn trình diễn đó đã thay đổi Eurovision mãi mãi: sân khấu rực rỡ hơn, âm nhạc thiên về pop, trang phục flamboyant/cầu kỳ, sức hút thương mại quốc tế mạnh hơn. Ai buồn đời thì xem YouTube 

https://youtu.be/4XJBNJ2wq0Y?si=iSoOL4i5t_6xI9Hd

Eurovision trở thành bệ phóng cho nhiều sự nghiệp âm nhạc toàn cầu. Một siêu sao tương lai khác xuất hiện vào năm 1988: Celine Dion chiến thắng đại diện cho Thụy Sĩ với bài “Ne Partez Pas Sans Moi”. https://youtu.be/VXLWfXmlXPc?si=DdYwHmRsLLFT5p3V 

Nước Ireland trở thành thế lực thống trị cuối thập niên 1980 và đầu 1990, đặc biệt nhờ: Johnny Logan,
người duy nhất từng hai lần vô địch Eurovision với tư cách ca sĩ.

Sau sự sụp đổ của Liên Xô và Nam Tư, Eurovision mở rộng mạnh mẽ. Các quốc gia mới tham gia gồm:

• Nga
• Ukraine
• các nước Baltic
• các nước Balkan
• khu vực Kavkaz

Cuộc thi trở nên lớn hơn nhiều và mang màu sắc địa chính trị rõ rệt hơn. Chiến thắng của Israel với bài “Diva” trở thành cột mốc lịch sử vì Dana International là người chuyển giới, khiến Eurovision ngày càng gắn liền với văn hóa LGBTQ và tư tưởng tự do xã hội.

Phần Lan gây sốc khi chiến thắng với một ban nhạc hard-rock hóa trang quái vật, chứng minh Eurovision không còn chỉ là những bản pop ballad truyền thống.

Hình thức khán giả gọi điện bình chọn dần thay thế một phần hệ thống ban giám khảo, làm gia tăng:

• bỏ phiếu theo khu vực,
• ảnh hưởng của cộng đồng kiều dân,
• tranh cãi chính trị,
• mức độ tham gia của người hâm mộ.

Các quốc gia thường trao điểm cho láng giềng hay phe ta: kiểu Hà Nội vẫn luôn ủng hộ Liên Xô.

• Hy Lạp/ Chypre
• các nước Bắc Âu,
• Balkan,
• các nước thuộc Liên Xô cũ.

Eurovision phát triển thành một trong những chương trình giải trí trực tiếp lớn nhất thế giới:

• hơn 150 triệu người xem mỗi năm,
• cộng đồng fan trực tuyến khổng lồ,
• các màn trình diễn viral,
• công nghệ sân khấu cực kỳ hiện đại.

Chiến thắng của Áo trở thành một sự kiện văn hóa quốc tế và biểu tượng của sự đa dạng. Ukraine chiến thắng giữa lúc Nga xâm lược Ukraine, cho thấy chính trị và sự đồng cảm công chúng có thể ảnh hưởng mạnh đến kết quả bình chọn. Có điều mình không hiểu lý do Úc Đại Lợi lại được tham dự, chắc vì hát tiếng anh.

Năm nay, có mấy nước từ chối tham dự vì chống đối Do Thái qua vụ đánh phá vùng Gaza. Điểm đặc biệt là ngày nay các mạng xã hội đã thay đổi ảnh hưởng cho vụ bầu cử bản nhạc hây nhất âu châu. Trước cuộc thi đã thấy mấy bản nhạc được TikTok, YouTube và meme tải lên mãng xã hội và đã thay đổi Eurovision:

• bài hát có thể viral trước cả cuộc thi,
• cộng đồng fan phân tích từng buổi tập dượt,
• các màn trình diễn được thiết kế để lan truyền trên mạng xã hội chứ không chỉ cho truyền hình.

Eurovision không chỉ là một cuộc thi thuần tuý âm nhạc như xưa mà ngày nay là: tấm gương phản chiếu chính trị châu Âu, như họ không tham dự để chống đối Do Thái năm nay. Nơi thể hiện bản sắc quốc gia, để nghe nhạc và lời ca như tiếng Armenia, Hy Lạp,… đấu trường “soft power”, phòng thí nghiệm công nghệ truyền hình, thấy họ sử dụng AI rất nhiều, và một nghi lễ văn hóa chung của hàng chục quốc gia.

Cuộc thi phản ánh: căng thẳng Chiến tranh Lạnh, tiến trình hội nhập châu Âu, sự hiện diện của cộng đồng LGBTQ, chủ nghĩa dân tộc, toàn cầu hóa, di cư, và xu hướng âm nhạc đại chúng thay đổi theo thời gian.

Nhiều nghệ sĩ đã trở thành siêu sao quốc tế sau Eurovision:

• ABBA
• Celine Dion
• Julio Iglesias
• Olivia Newton-John
• Måneskin, Chiến thắng năm 2021 của Måneskin đã giúp họ trở thành hiện tượng rock toàn cầu.

Xem Eurovision sau mấy chục năm thì thất vọng vì nhạc các quốc gia âu châu nay đều hao hao như nhau, có rất nhiều bản nhạc được viết bằng anh ngữ. Thấy vũ công cũng múa ào ào như ca sĩ mỹ nên thấy không có gì đặc biệt. Cho thấy dù muốn dù không chúng ta đang sống trong một nền văn hoá đang được toàn cầu hoá, coca cola hoá. Vài chục năm nữa, đi du lịch trên thế giới thấy thiên hạ ăn toàn hamburger và uống coca cola. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn