$15 thay đổi một cuộc đời và vận mệnh một gia đình
Vào những năm 1970, một cậu bé tên Chris Mburu sắp mất tất cả. Cậu là học sinh giỏi nhất trong trường học của mình ở vùng nông thôn Kenya, lớn lên trong một ngôi làng nhỏ tên Mitahato, trong một ngôi nhà đất không có điện cũng không có nước máy. Nhưng gia đình cậu nghèo đến mức không thể chi trả nổi khoản học phí khiêm tốn để cậu tiếp tục học tiểu học. Nếu không được giúp đỡ, Chris sẽ lớn lên chỉ để hái cà phê.
Cách đó hàng ngàn dặm, ở Thụy Điển, một cô giáo mẫu giáo tên Hilde Back đã ghi danh tham gia chương trình tài trợ cho trẻ em khó khăn. Bà bắt đầu gửi khoảng 15 đô la mỗi kỳ học để hỗ trợ một đứa trẻ mà bà chưa từng gặp một cậu bé ở Kenya tên Chris Mburu.
Số tiền nhỏ bé ấy đã giúp Chris tiếp tục đến trường. Bà Back tài trợ cho cậu qua tiểu học và vào trung học, năm này qua năm khác, không hề mong đợi bất kỳ điều gì đáp lại. Bà và Chris trao đổi thư từ. Bà hỏi về thầy cô của cậu, về môn học yêu thích. Cậu dần nhận ra bà không chỉ là một tổ chức bà là một con người thực sự quan tâm đến cậu.
Chris không bao giờ quên bà. Cậu bé chăm học xuất sắc. Cậu lấy bằng luật tại Đại học Nairobi, tốt nghiệp thủ khoa. Cậu giành được học bổng Fulbright đến Trường Luật Harvard. Cậu trở thành luật sư nhân quyền quốc tế, dành sự nghiệp để chống lại nạn diệt chủng và tội ác chống lại loài người cho Liên Hợp Quốc.
Nhưng có điều gì đó day dứt trong lòng cậu. Cậu chưa từng cảm ơn đúng cách người phụ nữ đã làm nên tất cả. Thậm chí cậu còn không biết bà thực sự là ai. Năm 2001, Chris thành lập một quỹ học bổng để giúp những đứa trẻ giống như cậu, những đứa trẻ tài năng từ gia đình nghèo khó, nếu không sẽ không thể học quá tiểu học. Cậu nhờ Đại sứ Thụy Điển tại Kenya giúp tìm kiếm ân nhân bí ẩn của mình để đặt tên quỹ theo tên bà. Họ đã tìm thấy bà. Tên bà là Hilde Back.
Chris bay đến Thụy Điển để gặp bà lần đầu tiên. Cậu tưởng tượng một nhà từ thiện giàu có. Thay vào đó, cậu gặp một người phụ nữ khiêm tốn, ấm áp, 80 tuổi, sống cuộc đời giản dị, ngỡ ngàng khi biết có người nghĩ rằng bà đã làm điều gì đó đặc biệt. Sau đó, một nhà làm phim tài liệu tên Jennifer Arnold bước vào câu chuyện, và phát hiện ra một chi tiết mà Hilde chưa từng chia sẻ với Chris hay hầu như với bất kỳ ai.
Hilde Back không phải là người Thụy Điển. Bà là người Do Thái gốc Đức, sinh năm 1922. Năm 16 tuổi, khi trẻ em Do Thái bị cấm học trường công theo Luật Nuremberg của Đức Quốc xã, bà buộc phải chạy trốn sang Thụy Điển. Cha mẹ bà không thể đi cùng chính sách của Thụy Điển lúc đó không chấp nhận người tị nạn lớn tuổi. Cả hai bị gửi vào trại tập trung. Cha bà qua đời. Mẹ bà bị chuyển sang trại khác và không bao giờ được nghe tin tức nữa.
Hilde đã sống sót qua Holocaust nhờ một người lạ giúp bà trốn thoát. Bà bị tước đoạt giáo dục vì thân phận của mình. Và hàng thập kỷ sau, bà lặng lẽ trả lại bằng cách tài trợ giáo dục cho một đứa trẻ ở nửa kia thế giới một đứa trẻ lớn lên để chống lại chính loại hận thù đã hủy hoại gia đình bà.
Chris lặng người. Còn Hilde thì không hề biết rằng cậu bé bà tài trợ đã dành cả đời để chống lại nạn diệt chủng.
Năm 2003, Hilde đến Kenya dự lễ khai trương Quỹ Giáo dục Hilde Back. Bà được toàn bộ cộng đồng chào đón như một trưởng làng danh dự. Năm 2012, bà trở lại để mừng sinh nhật 90 tuổi, vây quanh bởi những đứa trẻ có cuộc đời thay đổi nhờ quỹ mang tên bà. Ngày nay, Quỹ Giáo dục Hilde Back đã giúp gần 1.000 trẻ em ở Kenya tiếp tục việc học. Những người thụ hưởng đã vào đại học trên khắp thế giới. Và họ đang bắt đầu đáp trả, hướng dẫn học sinh mới và quyên góp hàng tháng để tài trợ thế hệ tiếp theo, qua một nền tảng họ gọi là “A Small Act Jamii”.
Hilde Back qua đời ngày 13 tháng 1 năm 2021 tại Västerås, Thụy Điển. Bà hưởng thọ 98 tuổi. Câu chuyện của họ được ghi lại trong bộ phim tài liệu được đề cử Emmy “A Small Act”, ra mắt tại Liên hoan phim Sundance với tràng pháo tay đứng dậy và những khoản quyên góp ngay lập tức trong đó có cả từ Bill Gates. Chris từng nói: “Bạn không thể để thay đổi cả thế giới. Vì vậy đôi khi giúp đỡ một đứa trẻ cũng đã tốt lắm rồi.” Hilde đã giúp một đứa trẻ. Đứa trẻ ấy xây dựng một quỹ. Quỹ ấy đã giúp gần một nghìn đứa trẻ khác. Và những đứa trẻ ấy giờ đang giúp đỡ người khác.
https://en.wikipedia.org/wiki/A_Small_Act
Câu chuyện kể trên khiến mình nhớ đến những người lạ đã từng giúp mình và đã thay đổi cuộc đời của mình. Như ông cán bộ xây dựng nông thôn cạnh nhà tên Nhân, kêu mình vào nhà cho mình mượn sách Học làm người của Hoàng Xuân Việt đã thay đổi tư duy của mình, chăm học để đi du học. Qua pháp cũng gặp người pháp giúp đỡ sau những ngày Sàigòn đầu hàng, mới ngoi đầu lên được.
Sau này, mình hay đóng góp hàng năm quỹ học bổng của Bút Nhóm Lửa Việt. Lâu lâu đọc thư của các sinh viên ra trường thấy cũng vui vì mình chưa bao giờ gặp họ. Nhưng đã giúp thay đổi một đứa trẻ học xong đại học, có thể thay đổi cuộc đời và gia đình đứa bé. Năm ngoái có chị nào ở Seattle về Việt Nam có đi tìm người đại diện của Bút Nhóm Lửa Việt ở Việt Nam để trao tặng quà học bổng cho sinh viên nghèo.
Ngày 6 tháng 3 năm 2026 đến, các thân hữu Bút Nhóm Lửa Việt, miền Nam Cali sẽ có buổi dạ tiệc nhằm gây quỹ cho Lưa Viet Organization, một tổ chức vô vụ lợi. Xin mời các anh chị thăm dự đông đủ. Ai cần thêm chi tiết thì xin liên lạc (xem tờ rơi). Xin cảm ơn các anh chị, một cử chỉ nhỏ có thể thay đổi một tương lai một đứa bé hiểu học.
Ngày 6 tháng 3 năm 2026
Địa điểm: Lavender Hall, 14190 Beach Blvd, Westminster, CA 92863
Thời gian: 6:30 Chiều
Có những trẻ em tương lai còn đen hơn nữa. Đó là các trẻ em tây tạng sống ở Ấn Độ và Népal. Cha mẹ các em phần đông là nông dân hay làm nghề chăn nuôi. Chạy qua được tới Ấn Độ hay Népal em nào may mắn thì được tu viện lớn hoặc một trung tâm có parrainage cùa người nước ngoài nuôi dạy. Nhưng sức tiếp đón của trung tâm này có hạn. Một số cha mẹ vật lộn với đủ thứ nghề để cho con đến trường hầu hội nhập vào xã hội của nước đón nhận. Ở Pháp có hội Enfants du Tibet do một phụ nử Pháp ở Nantes điều hành. Mỗi khi có trẻ mới tới Népal bà kêu gọi tứ tung xin bảo trợ cho các em. Một bảo trợ viên gởi cho hội 30 euros/tháng. Được trừ thuế 65 %, coi như cho khoảng 10 euros/tháng mà một đứa trẻ tỵ nạn thóat mù chữ và hy vọng có được tương lai.
Hoàn cảnh của người tỵ nạn tây tạng bi đát hơn các dân tộc khác. Họ mãi mãi mất quê hương và UNHCR hình như chẳng có chương trình nào trợ giúp cho họ. Hoàn cảnh của họ rất đáng được giúp đở.
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
Có những trẻ em tương lai còn đen hơn nữa. Đó là các trẻ em tây tạng sống ở Ấn Độ và Népal. Cha mẹ các em phần đông là nông dân hay làm nghề chăn nuôi. Chạy qua được tới Ấn Độ hay Népal em nào may mắn thì được tu viện lớn hoặc một trung tâm có parrainage cùa người nước ngoài nuôi dạy. Nhưng sức tiếp đón của trung tâm này có hạn. Một số cha mẹ vật lộn với đủ thứ nghề để cho con đến trường hầu hội nhập vào xã hội của nước đón nhận. Ở Pháp có hội Enfants du Tibet do một phụ nử Pháp ở Nantes điều hành. Mỗi khi có trẻ mới tới Népal bà kêu gọi tứ tung xin bảo trợ cho các em. Một bảo trợ viên gởi cho hội 30 euros/tháng. Được trừ thuế 65 %, coi như cho khoảng 10 euros/tháng mà một đứa trẻ tỵ nạn thóat mù chữ và hy vọng có được tương lai.
Trả lờiXóaHoàn cảnh của người tỵ nạn tây tạng bi đát hơn các dân tộc khác. Họ mãi mãi mất quê hương và UNHCR hình như chẳng có chương trình nào trợ giúp cho họ. Hoàn cảnh của họ rất đáng được giúp đở.