Press-Pulse Protocol của tiến sĩ Thomas N. Seyfried,

 Press-Pulse Protocol của tiến sĩ Thomas N. Seyfried, 

https://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_N._Seyfried

Dạo này, có người thân bị ung thư nên mình tìm tài liệu về cách chữa trị mới để xem có gì lạ vì cách chữa trị hiện nay được các bác sĩ áp dụng trị liệu không thành công nhiều. Kỹ nghệ y khoa ngày nay là trên hàng ức mỹ kim nên khó thay đổi vì mất quyền lợi của các công ty dược phẩm và thực phẩm. Họ hỏi các bác sĩ Gia-nã-đại chuyên gia về ung thư, có nên cho người thân hay chính họ trị liệu với phương pháp hiện thời thì 76% trả lời không. 

Có nhiều phương cách trị liệu “lậu” vì không được chính phủ chấp thuận. Lý do là cơ quan FDA chỉ cho phép vài pháp trị liệu. Có ông bác sĩ ở Florida chữa hết bệnh ung thư nhưng FDA cấm, thưa kiện đủ trò. Được biết mỗi bệnh nhân ung thư điều trị thì tốn độ $500,000/ bệnh nhân nên nhà thương hay bác sĩ không muốn thay đổi trị liệu pháp khác. Lâu rồi mình xem một phim tài liệu, kể vụ ông Mỹ đem vợ qua Đức quốc để điều trị ung thư qua phương pháp truyền sinh tố C, chỉ tốn $10,000 cho một tháng trị liệu. Ngay chị vợ của ông ta cũng làm theo phương pháp này và lành bệnh. Chỉ tốn $10,000 tiền túi còn chữa trị tại Hoa Kỳ có bảo hiểm hay Medicare nhưng cũng phải bỏ tiền túi nhiều gây gia đình banh ta lông vì tài chánh. 

Mình nhờ AI so sánh quan điểm của giáo sư Seyfried và cách chữa bệnh ung thư hiện nay, đi sau các nghiên cứu khám phá của khoa học.

Có giáo sư Thomas Seyfried tại Boston College nghiên cứu về trị bệnh ung thư mà người ta gọi là Press-Pulse Protocol hay còn được gọi Protocol của ông Seyfried. Theo lời ông ta kể thì có nhiều nơi trên thế giới liên lạc với ông ta vì muốn mở bệnh xá để chữa trị ung thư với giao thức của ông.

Mình có xem podcast nhiều bác sĩ và bệnh nhân được điều trị khỏi bệnh ung thư qua protocol của ông Seyfried thêm đọc các comments thì có nhiều người nói là họ hay người thân chữa trị theo phương pháp của ông ta. Có mấy bác sĩ chữa theo phương pháp này và cần sự cộng tác của bác sĩ của bệnh nhân vì cần sự đồng ý của bác sĩ gia đình. Ai buồn đời thì theo dõi podcast do các bác sĩ và bệnh nhân chữa bệnh theo protocol của ông Seyfried. Và thành công chữa được bệnh ung thư.

https://youtu.be/pm2ia_Nsfc8?is=dzsvtOIkp2xhHAHy

Có ông kêu bác sĩ kêu hóa trị thì sống được 5 tháng còn giải phẫu thì 18 tháng. Ông ta hết đường binh xập xám, cù lũ nên theo phương pháp này theo như phép lạ, còn sống hơn 18 tháng. Chán Mớ Đời 

Mình xem nhiều podcast phỏng vấn ông ta nên xin tóm tắc lại đây: 

Theo giáo sư Seyfried thì gần như toàn bộ cách chúng ta nhìn nhận về ung thư sẽ phải thay đổi nhưng cần rất nhiều thời gian. Khi xưa người ta nghĩ trái đất đứng một chỗ và các hành tinh khác quay vòng vòng xung quanh địa cầu. Đến khi có người nghĩ là thái dương hệ, xoay xung quanh mặt trời thì có người bị giết chết vì được xem là bị quỷ nhập hay phản đức Chúa. Theo ông, y học hiện đại đã dành hơn 50 năm tập trung chủ yếu vào đột biến gene, trong khi bỏ qua nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở chuyển hóa năng lượng của tế bào.

Ông ta kể có bà tiến sĩ nào ở Ohio, muốn cứu hai đứa trẻ bị ung thư, nên dùng ý tưởng của tiến sĩ Otto Warburg, người đức mà mình có kể rồi. Bà ta cho hai đứa bé ăn theo chế độ dinh dưỡng ketogenis, chất đạm nhiều, kết quả mấy tháng sau chúng lành bệnh. Ông Seyfried hỏi ông Warburg là ai nên tìm kiếm các nghiên cứu của ông này thì bắt đầu nghiên cứu thêm về chữa bệnh ung thư.

Ông Seyfried cho rằng trong nhiều thập niên qua, quan điểm chủ đạo là:

• DNA bị đột biến
• Gene bị hỏng
• Gene làm tế bào tăng sinh
• Kết quả là ung thư.

Ông cho rằng các lập luận này mới chỉ mô tả điều xảy ra, chứ chưa chắc là nguyên nhân đầu tiên gây ra ung thư. Ông đặt câu hỏi: “Tại sao gene lại đột biến?” Và nghĩ có thể chính sự hỏng hóc của hệ thống tạo năng lượng trong tế bào khiến DNA trở nên bất ổn. Gene có thể là hậu quả, không phải nguyên nhân ban đầu.Ông Seyfried nhấn mạnh vai trò của ty thể, lý do là mọi tế bào khỏe mạnh đều dựa chủ yếu vào các ty thể để tạo năng lượng.

Ty thể giống như nhà máy điện, lò phản ứng, pin sinh học và chuyển thức ăn thành ATP (Adenosine Triphosphate). Nếu ty thể bị tổn thương lâu dài tế bào phải chuyển sang phương pháp tạo năng lượng kém hiệu quả hơn là lên men glucose (glycolysis). Theo ông Seyfried, chính sự chuyển đổi này là nền tảng của nhiều loại ung thư.

Ông Seyfried nhắc đến hiệu ứng Otto Warburg, người đoạt Nobel Prize về Physiology hay Medicine mà mình đã có kể. Ông Warburg quan sát thấy: ngay cả khi có đủ oxy, tế bào ung thư vẫn tiêu thụ lượng glucose rất lớn và tạo năng lượng bằng con đường lên men. Điều này trái với tế bào bình thường.

Ông Seyfried cho rằng ông Warburg đã phát hiện đúng vấn đề từ gần 100 năm trước, nhưng sau đó cộng đồng khoa học chuyển trọng tâm sang nghiên cứu gene khi công nghệ sinh học phát triển. Hiệu ứng Warburg là một hiện tượng được xác nhận rộng rãi trong giới khoa học. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu xem đây là một đặc điểm của ung thư, chứ chưa kết luận nó là nguyên nhân khởi phát của mọi ung thư.

Ông Seyfried đặt câu hỏi: “Tại sao chụp PET có thể phát hiện khối u?” Lý do là bác sĩ tiêm vào cơ thể một dạng glucose được đánh dấu phóng xạ. Khối u hấp thu glucose rất mạnh giúp máy PET nhìn thấy khối u. Nếu ung thư không phụ thuộc nhiều vào glucose thì PET scan sẽ không hiệu quả như vậy. Người khác kêu lý giải của ông Seyfried đúng đối với nhiều loại ung thư, nhưng không phải tất cả. Một số khối u hấp thu glucose thấp nên PET dùng FDG không phải lúc nào cũng phát hiện tốt.

Nếu đường là thức ăn cho tế bào ung thư thì câu hỏi được đặt ra là “Nếu cắt đường thì ung thư chết?” Không đơn giản như vậy vì tế bào ung thư sử dụng chủ yếu:

• glucose
• glutamine

Glucose chỉ là một phần cho nên nếu chỉ giảm glucose, khối u vẫn có thể sử dụng glutamine. Do đó ông cho rằng muốn tạo áp lực chuyển hóa mạnh cần tác động đồng thời vào cả hai nguồn nhiên liệu. Phụ thuộc vào glutamine đã được ghi nhận ở nhiều loại ung thư, nhưng mức độ khác nhau giữa từng loại và từng bệnh nhân. Chưa có bằng chứng cho thấy mọi ung thư đều đáp ứng giống nhau với việc hạn chế các nguồn nhiên liệu này.

Do đó điều trị ung thư không nên chỉ nhắm vào gene mà còn phải nhắm vào chuyển hóa. Khoan nhìn vào gene trước, nên xem tế bào đang tạo năng lượng như thế nào. Câu hỏi  mà mình nghĩ khi đọc tin tức về glucose liên quan đến ung thư, vậy chỉ cần ngừng ăn đường là có chữa được ung thư không? Theo ông Seyfried thì không, không đơn giản như nông dân như mình suy nghĩ.

Theo ông Seyfried thì cơ thể luôn cần glucose, cho dù bạn không ăn một gram carbohydrate nào, cơ thể vẫn tạo ra glucose. Vụ này khiến mình lại ngu thêm. Vì trước đó đã nghe bác sĩ nói là lá gan tạo 80% số lượng chất béo mà cơ thể cần tỏng ngày, nay lại nghe đến Glucose. Mình nhớ khi leo núi Machu Picchu, mình thử không ăn tinh bột, theo chế độ dinh dưỡng Keto. Đi một tuần xong thì thấy xuống cân nhưng khi về Cali đi thử máu thì khám phá ra đường lên. Lúc đó mới hiểu là khi cơ thể bị stress nhiều vì leo núi thì cơ thể tự tạo thêm glucose.

Gan sẽ sản xuất glucose từ protein, chất đạm, glycerol từ chất béo, và các cơ chế chuyển hóa khác. Điều này rất cần thiết vì hồng cầu gần như chỉ dùng glucose, một số vùng của não vẫn cần glucose, nhiều mô khác cũng cần một lượng glucose tối thiểu. Do đó, mục tiêu không phải đưa đường huyết về 0, mà là giảm xuống mức sinh lý thấp nhưng vẫn an toàn. Trước đây mình nghĩ là cứ giảm đường xuống nhiều càng tốt nhưng trật lấy. Chán Mớ Đời 

Như ông Seyfried giải thích khi nhịn ăn hoặc ăn theo chế độ dinh dưỡng ketogenic nghiêm ngặt, gan tạo ra các thể ketone như: beta-hydroxybutyrate, và acetoacetate. Các mô khỏe mạnh, đặc biệt là não, tim và cơ, có thể sử dụng ketone để tạo năng lượng. Theo ông Seyfried, phần lớn tế bào bình thường thích nghi khá tốt với ketone.

Tại sao ketone gây bất lợi cho tế bào ung thư? Ông Seyfried cho rằng nhiều tế bào ung thư có ty thể hoạt động kém, nên không sử dụng ketone hiệu quả, vẫn phụ thuộc chủ yếu vào glucose và glutamine. Đại khái như chiếc xe của mình bị hư nhưng vẫn cố gắng đổi nhiên liệu khác. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng ủng hộ giả thuyết này, nhưng không phải mọi loại ung thư đều có khả năng sử dụng ketone kém. Một số nghiên cứu cho thấy một số khối u vẫn có thể thích nghi với ketone. Vì vậy, đây chưa phải là kết luận áp dụng cho mọi ung thư.

Ông Seyfried sử dụng chỉ số GKI (Glucose Ketone Index) GKI = glucose (mmol/L) ÷ ketone (mmol/L) thay vì chỉ nhìn đường huyết. Ông cho rằng cần đánh giá đồng thời:

• glucose máu,
• ketone máu.

Theo ông:

• GKI cao → môi trường thuận lợi hơn cho khối u.
• GKI thấp → tạo áp lực chuyển hóa lớn hơn lên tế bào ung thư.

Ông thường nhắc đến mục tiêu khoảng 1–2 trong bối cảnh nghiên cứu và điều trị chuyển hóa. GKI là chỉ số do Seyfried và cộng sự viên đề xuất để theo dõi liệu pháp chuyển hóa. Nó được dùng trong nhiều nghiên cứu nhỏ, nhưng chưa phải là tiêu chuẩn điều trị được các hướng dẫn ung thư lớn áp dụng.

Nhịn ăn có vai trò gì trong quá trình chữa bệnh ung thư. Theo ông Seyfried, nhịn ăn giúp giảm lượng Glucose (Glucose có chữ Glu là keo nên khi trong cơ thể là dính khắp nơi), giảm Insulin, gia tăng Ketone, giúp kích hoạt các cơ chế thích nghi của tế bào bình thường. Ông cho rằng điều này có thể khiến tế bào bình thường chịu đựng tốt hơn một số liệu pháp điều trị, trong khi tế bào ung thư dễ bị tổn thương hơn. Vấn đề là bệnh nhân có nên tự nhịn ăn kéo dài như ông thần nào bên Anh quốc nhịn ăn hơn một năm trời. Ông Seyfried nhấn mạnh rằng các chiến lược này cần được cá nhân hóa và theo dõi, đặc biệt ở bệnh nhân ung thư vì nhiều người đã suy dinh dưỡng hoặc sụt cân. Không phải ai cũng phù hợp với nhịn ăn hoặc ketogenic nghiêm ngặt.

Ở bệnh viện USC, có ông tiến sĩ người Ý Đại Lợi nghiên cứu về nhịn ăn hoặc chế độ “fasting-mimicking” kết hợp hóa trị, với một số kết quả hứa hẹn về khả năng dung nạp và tác động sinh học. Tuy nhiên, bằng chứng vẫn còn hạn chế và chưa đủ để trở thành điều trị chuẩn.

Nếu chế độ dinh dưỡng ketogenic không đủ để tiêu diệt ung thư, vậy bước tiếp theo là gì? Theo ông Seyfried thì chúng ta phải kết hợp nhiều áp lực chuyển hóa mà ông ta gọi đó là Press–Pulse Strategy.

Ông cho biết muốn đánh bại một đội quân mạnh, chúng ta không chỉ ném một quả bom. Điển hình là tại chiến trường Ukraina, chúng ta thấy hai bên đều tìm cách cắt nguồn tiếp tế, cắt nhiên liệu như phá huỷ các nhà máy lọc dầu, phá đường vận chuyển, sau đó mới tung đòn quyết định. Điều trị ung thư cũng nên như vậy.

Ông ta giải thích “Press” nghĩa là tạo áp lực liên tục lên tế bào ung thư như theo chế độ dinh dưỡng ketogenic, nhịn ăn gián đoạn, giảm insulin, giảm glucose, giảm viêm và giảm các hormone kích thích tăng trưởng như đang siết dần chiếc vòng quanh khối u.

Điều quan trọng là Press không nhất thiết tiêu diệt tế bào ung thư ngay. Mục tiêu là làm chúng yếu đi. Sau khi tế bào ung thư đã bị “ép”, mới đến “Pulse”. Pulse là những đợt điều trị ngắn nhưng mạnh như: hóa trị, xạ trị, oxy cao áp (HBOT), một số thuốc tái sử dụng (repurposed drugs). Lý do là nếu chỉ dùng Pulse, khối u còn khỏe. Nếu có Press trước, khối u dễ bị tiêu diệt hơn.

Khi glucose thấp, tế bào ung thư đã chịu stress. Nếu lúc đó tăng lượng oxy, các gốc oxy hóa (reactive oxygen species) có thể tăng lên. Vấn đề là khi lượng glucose giảm thì tế bào ung thư chưa chết vi khối u còn có thể dùng Glutamine được xem là “nhiên liệu thứ hai” vì tạo năng lượng, tổng hợp nucleotide, tổng hợp amino acid, duy trì tăng sinh. Lúc đầu mình tưởng chỉ cần giảm lượng glucose và tiếp tế sinh tố C sẽ giúp tiêu diệt các tế bào ung thư nhưng không dễ dàng.

Glutamine là amino acid (chất đạm ) rất quan trọng. Nếu thiếu quá mức: hệ miễn dịch giảm, cơ teo, và bệnh nhân suy kiệt. Thay vì ngưng cho bệnh nhân ăn protein, có thể dùng các thuốc ức chế chuyển hóa glutamine. Ông nhắc tới một số thuốc và hợp chất đang được nghiên cứu nhằm hạn chế khả năng tế bào ung thư sử dụng glutamine. Các thuốc nhắm vào chuyển hóa glutamine đang được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng đối với một số loại ung thư. Tuy nhiên, đến nay chưa có thuốc nào trở thành liệu pháp chuẩn áp dụng rộng rãi chỉ dựa trên cơ chế này.

Ông Seyfried cho biết nếu phát minh thuốc mới thì rất đắt, mất nhiều năm phát triển và khó tiếp cận trong khi đó, nhiều thuốc cũ: đã biết rõ độc tính, giá rẻ và có thể tác động lên chuyển hóa. Ông cho rằng nên nghiên cứu nghiêm túc khả năng phối hợp những thuốc này với liệu pháp chuyển hóa, nhưng không khuyến khích người bệnh tự ý sử dụng.

Ông Seyfried ví việc tấn công gene giống như chữa bệnh ung thư như đóng một con đường thì khối u có thể mở đường khác để đi như di căn vì có thể tạo nên các mạch máu mới. Nhưng nếu khối u thiếu nhiên liệu, thiếu năng lượng, chịu stress oxy hóa, chịu hóa trị thì khả năng thích nghi sẽ khó hơn. Do đó chuyển hóa là nền tảng của mọi tế bào. Ông ta không nói chế độ dinh dưỡng ketogenic chữa ung thư. Nhưng chế độ dinh dưỡng ketogenic chỉ là một phần của một chiến lược lớn hơn. Chế độ ăn, nhịn ăn, các liệu pháp chuyển hóa, thuốc và điều trị ung thư nên được phối hợp một cách khoa học thay vì xem chúng là các lựa chọn đối lập.

Vai trò của “metabolic therapy” trong ung thư. Ung thư không chỉ là bệnh gene mà là bệnh hệ thống năng lượng tế bào. Do đó điều trị nên bao gồm: kiểm soát glucose, kiểm soát insulin, kiểm soát môi trường chuyển hóa, kết hợp điều trị tiêu chuẩn.

Câu hỏi mình đặt ra là nếu đúng, tại sao các tổ chức ung thư lớn không áp dụng. Ông Seyfried trả lời theo hướng lịch sử: ngành ung thư đã đầu tư hàng chục tỷ đô vào nghiên cứu Gene . Mỗi ca bệnh ung thư là nhà thương và bác sĩ lãnh trung bình $500,000. Thêm nữa mô hình “cancer is genetic disease” đã thống trị 40–50 năm, họ cứ cho là Gene của gia đình do đó muốn thay đổi mô hình khoa học luôn rất chậm. Khoa học không thay đổi vì một ý tưởng hay, mà thay đổi khi bằng chứng đủ lớn và áp lực đủ mạnh.

Những người ngu lâu dốt bền như mình khi đọc tài liệu hay xem phỏng vấn có thể nghĩ chỉ cần ăn uống theo chế độ dinh dưỡng keto là chữa được ung thư. Nhưng qua xem phỏng vấn cuộc nói chuyện của ông Seyfried thì hiểu lầm nguy hiểm. Tương tự có nah bạn kể là ngừoi thân của anh ta bị ung thư rồi nghe ai đó nói là uống baking soda là tạo dựng Alkeline trong cơ thể là hết bệnh rồi ngủm luôn. Chế độ dinh dưỡng Ketogenic không thay thế phẫu thuật, không thay thế hóa trị, không thay thế xạ trị. Nó chỉ là một công cụ hỗ trợ chuyển hóa. 

Từ 6 năm qua, mình đọc thêm tài liệu và xem phỏng vấn các giáo sư đại học y khoa đã giúp mình hiểu thêm tí gì bệnh ung thư. Cách tốt nhất là ngừa bệnh hơn chữa bệnh. Vì khi bị bệnh thì nhiều thầy lắm ma. Quýnh quá rồi ai nói cái gì cũng đâm đầu vào thử mọi cách. Từ mấy năm nay mình nhịn đói 24 tiếng ngày thứ 2 vì cuối tuần thường ăn mệt nghỉ. Cứ 3 tháng thì nhịn ăn 3 ngày, 72 tiếng như tuần. Mỗi tháng truyền sinh tố để coi mình thiếu gì không. Còn khi trời kêu thì dạ thôi. Quang tọng nhất là tập thể dục, đi bộ mỗi ngày, ăn uống theo chế độ Ketogenic, bớt ăn chè, tinh bột. Lâu lâu thèm thì ăn một tị. Do đó cứ 3 tháng phải nhịn ăn 3 ngày để reset lại cơ thể vì nhiều khi ham quá ăn mệt thở. Từ nay chắc sẽ không đi du thuyền vì chỉ ăn mệt thở. Chán Mớ Đời 

Chế độ ăn Keto (Ketogenic Diet) là chế độ ăn rất ít carbohydrate (carb), nhiều chất béo và vừa phải protein, nhằm đưa cơ thể vào trạng thái ketosis. Trong trạng thái ketosis:

• Bình thường cơ thể đốt glucose từ tinh bột và đường để lấy năng lượng.
• Khi lượng carb giảm xuống khoảng 20–50 g/ngày, gan sẽ chuyển chất béo thành ketone bodies.
• Não, cơ và nhiều cơ quan khác bắt đầu sử dụng ketone thay cho glucose làm nguồn năng lượng chính.

Tỷ lệ dinh dưỡng điển hình:

• 70–75% calo từ chất béo
• 20–25% từ protein
• 5–10% từ carbohydrate

Ví dụ với khẩu phần 2.000 kcal/ngày:

• Chất béo: khoảng 155–165 g
• Protein: khoảng 100–125 g
• Carb: 20–50 g

Thực phẩm nên ăn: chất béo lành mạnh:

• Dầu ô liu
• Quả bơ
• Dầu bơ
• Dầu dừa
• Bơ
• Các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, mắc ca)

Protein:

• Thịt bò
• Thịt gà
• Cá hồi
• Cá mòi
• Trứng
• Hải sản

Rau ít tinh bột:

• Rau bina
• Bông cải xanh
• Súp lơ
• Măng tây
• Dưa leo
• Bí ngòi

Sữa:

• Phô mai
• Kem tươi
• Sữa chua Hy Lạp không đường

Thực phẩm cần tránh:

• Cơm
• Bánh mì
• Mì
• Khoai tây
• Bắp
• Đường
• Nước ngọt
• Bánh kẹo
• Hầu hết trái cây ngọt (chuối, xoài, nho…)

Nghiên cứu cho thấy keto có thể:

• Giảm cân, đặc biệt trong 6–12 tháng đầu.
• Cải thiện kiểm soát đường huyết ở một số người mắc Đái tháo đường típ 2 (cần được bác sĩ theo dõi nếu đang dùng thuốc).
• Giảm triglyceride.
• Tăng HDL (“cholesterol tốt”).
• Giảm cảm giác đói ở nhiều người.

Ngoài ra, keto đã được sử dụng từ gần 100 năm nay để hỗ trợ điều trị một số trường hợp Động kinh kháng thuốc, đặc biệt ở trẻ em. Những điều cần lưu ý: trong vài ngày đầu, nhiều người gặp hiện tượng gọi là “keto flu”:

• Mệt
• Đau đầu
• Chuột rút
• Chóng mặt
• Táo bón

Nguyên nhân chủ yếu là mất nước và điện giải. Uống đủ nước và bổ sung natri, kali, magiê (nếu phù hợp) thường giúp giảm triệu chứng. Có phù hợp với mọi người không? Không hẳn. Keto có thể không phù hợp hoặc cần được giám sát y tế ở những người:

• Đang mang thai hoặc cho con bú.
• Mắc bệnh gan hoặc tụy.
• Có một số rối loạn chuyển hóa hiếm gặp.
• Đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường hoặc huyết áp (vì nhu cầu thuốc có thể thay đổi nhanh khi bắt đầu keto).

Keto và sức khỏe lâu dài. Bằng chứng hiện nay cho thấy:

• Keto có thể rất hiệu quả để giảm cân và cải thiện một số chỉ số chuyển hóa trong ngắn đến trung hạn (khoảng 6–24 tháng).
• Chưa có đủ bằng chứng chất lượng cao để kết luận rằng keto vượt trội hơn các chế độ ăn lành mạnh khác về lợi ích lâu dài đối với tuổi thọ hoặc bệnh tim mạch.
• Chất lượng thực phẩm rất quan trọng: một chế độ keto dựa trên cá, dầu ô liu, quả bơ, các loại hạt và nhiều rau ít tinh bột thường được xem là có lợi hơn so với keto dựa chủ yếu vào thịt chế biến sẵn, bơ và thực phẩm chế biến.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn