Đài Radar ở Đà Lạt xưa
Nhớ hồi nhỏ có phong trào trừ Ma Quỷ, vẽ chữ Vạn của Phật Giáo, không biết người công giáo có vẽ thánh giá trên cửa nhà của họ không. Nghe ngoài chợ kêu là vẽ chữ Vạn trước cửa nhà để quỷ không vào nhà bắt con nít. Mình thuộc dạng khó nuôi nên bà cụ đã cúng mình vào am Mệ Cai Thỏ ở đường Nguyễn Công Trứ, ấp Hà Đông khi xưa nên bà cụ kêu ai vẽ chữ Vạn trên cửa nhà. Ông chồng của mệ làm cai nên họ kêu Mệ Cai.
Sau này lớn lên đọc sách báo mới hiểu là Việt Cộng nằm vùng tung tin “trừ Ma-Quỷ”, nếu dân gian đọc lái là “trừ Mỹ qua”. Dạo ấy xem phim thời sự, thường thấy hình ảnh mấy cô gái Việt Nam, trao vòng hoa cho mấy ông lính mỹ. Sau đó lại có vụ lên Núi Bà (đỉnh Lâm Viên) để lấy nước cam lồ vì có phật Bà về, ngoài chợ thấy họ bán mấy bức hình Phật Bà với bình nước Cam Lồ, bay trên mây. Một hôm, mệ ngoại mình kêu đi với mệ lên chùa Linh Sơn. Tại đây, trước cổng chùa có mấy chiếc xe đò chạy Đà Lạt-Chi Lăng đợi. Mấy bà leo lên với mấy giỏ thức ăn và thức uống.
Xe chạy đến chân núi Lâm Viên, rồi mọi người xuống. Mệ ngoại kêu mình cầm cái giỏ hoa bông Huệ còn mệ cầm cái giỏ đựng bánh mì. Mệ ngoại đi chậm nói chuyện với mấy bà phật tử khác nên mình đi trước. Có một mình vì mấy ông lớn tuổi đi nhanh hơn, lâu lâu họ hú lên thì mình bắt chước hú theo để theo dõi chỗ họ đi vì đường mòn nên có thể lạc đường. Đó là lần đầu tiên trong đời, mình leo núi, đi một mình nên sau này, có người nói mình sao không về Đà Lạt leo núi. Mình nói là núi Lâm Viên, cao độ chỉ có 1,600 mét trong khi mình đi bộ leo lên Kilimanjaro cao độ gần 6,000 mét. Nội tập dợt ở Cali không là leo lên trên 3,000 mét cao độ, xem như gấp đôi đỉnh lâm viên Đà Lạt.
Khi đến đỉnh Lâm Viên thì mình chả thấy Phật Bà đâu hết, chỉ thấy mây sương mù. Có 3 ông đứng trước cái am, có tượng phật bà. Hoá ra hình chụp phật Bà đăng vân là đây mà mình tưởng phật bà hiện về. Giúp mấy ông bán hình kiếm tiền bộn. Mình đưa hoa Huệ cho mấy ông đang lo dọn cái am để họ bỏ hoa vào bình rồi ngồi đợi mệ ngoại.
Lúc này mới thấy ngu vì không cầm cái giỏ kia cho mệ ngoại vì trong giỏ toàn là đồ ăn và thức uống. Mình leo lên đỉnh Lâm Viên năm 8-9 tuổi, không có nước và thức ăn. Đói teo râu. Sau này đi bộ bên Ý Đại Lợi suốt 2 tuần lễ, trưa cũn g không ăn. Cuối cùng thì mệ ngoại cũng lên tới đỉnh, mới tiếp tế cho cái bao tử của mình. Sau khi cúng vái xong thì thiên hạ kéo nhau xuống núi rồi ghé lại cái suối gần đó, lấy chai hứng nước cam lồ đêm về cúng. Họ nói uống nước này sẽ thông mình đỉnh ngộ nên mình uống một ly và ngu đến giờ. Chán Mớ Đời
Sau này tối tối nhìn về phiá Núi Bà, mình thấy đèn chớp chớp, nghe nói người Mỹ đặt cái đài radar trên đó. Nên người Việt không lên núi Lâm Viên nữa nhưng cũng ngại ra khỏi Đà Lạt vì sợ Việt Cộng nằm vùng chận đường.
Sau này mình thấy mấy tấm ảnh ngoại ô Đà Lạt thì khám phá ra ngoài đài radar trên đỉnh Lâm Viên còn có một đài radar khác mang tên Pr’ Line, nằm trên đường đi về Cầu Đất. Thật ra PR’ Line không phải chủ yếu là một đài radar, mà là một trạm thông tin liên lạc vô tuyến vi ba/troposcatter của quân đội Mỹ. người Việt như mình chả biết gì, cứ thấy mấy cái vệ tinh to đùng là cứ kêu đài radar. Mình có kể vụ người Mỹ có đặt một đài để truyền tín hiệu ở Lào để dẫn đường cho B-52 bỏ bom bắc Việt trong thời chiến tranh khiến Hà Nội cho đặc công leo núi phía bên sườn tấn công cái đồn này.
PR’ Line Mountain nằm khoảng 17 km về phía đông nam Đà Lạt, tọa độ được tài liệu quân sự ghi nhận khoảng 11.8678°N, 108.5476°E. Đây là một núi cao có vị trí rất thuận lợi để truyền tín hiệu. Aibuoofn đời thì đọc đường dẫn để hiểu thêm về hệ thống truyền tin này.
https://en.wikipedia.org/wiki/Tropospheric_scatter
Trong tài liệu của U.S. Army, địa điểm này được gọi là: “PR’ LINE MOUNTAIN SIGNAL FACILITY” và là một mắt xích quan trọng của Integrated Wideband Communications System (IWCS). Hệ thống này dùng các thiết bị tropospheric scatter (tán xạ đối lưu) và microwave để truyền thông tin quân sự khoảng cách rất xa.
Mạng liên lạc nối nhiều địa điểm quân sự quan trọng ở miền Nam Việt Nam, trong đó có: Pleiku → Nha Trang → PR’ Line → khu vực Sài Gòn, cùng nhiều trạm khác như Đà Nẵng, Huế, Quy Nhơn, Vũng Tàu và Cần Thơ.
Vì vậy, nếu người dân Đà Lạt ngày xưa gọi nơi đó là “đài radar”, có thể là do trên đỉnh núi có những anten/parabol rất lớn, trông giống các hệ thống radar. Nhưng chức năng chính mà tài liệu Mỹ xác nhận là signal/communications facility, không phải radar phòng không để chống máy bay Hà Nội.
Địa điểm này còn nổi tiếng vì một cuộc phục kích ngày 25 tháng 11 năm 1966. Một đoàn xe chở nhân viên Page Communications Engineers và binh sĩ Mỹ đang đi từ Đà Lạt lên PR’ Line thì bị Việt Cộng phục kích. 8 nhân viên dân sự Mỹ và 1 quân nhân Mỹ thiệt mạng; ngoài ra còn có quân nhân Việt Nam Cộng hòa tử trận. Page Communications là công ty được quân đội Mỹ thuê để xây dựng hệ thống thông tin IWCS tại Việt Nam.
Ở Đà Lạt, ngoài đài radar trên nÚi Bà, còn có “đài radar ở Cầu Đất”. Tài liệu ghi rằng đầu thập niên 1970, hệ thống tiếp sóng truyền hình Đà Lạt sử dụng đài radar tại Cầu Đất. Ngoài ra, một tài liệu hình ảnh của Không quân Mỹ ghi rõ tuyến Phan Rang–Đà Lạt Radar/Radio năm 1966. Có lẻ vì vậy để giúp máy bay Mỹ nhất là trực thăng đóng tại Phan Rang như phi đoàn của ông Bill Robie, được truyền tin mỗi lần bay lên Đà Lạt.
1. PR’ Line Mountain – hình ảnh rõ nhất
Đây là PR’ Line Mountain Signal Facility – IWCS Site 23.
Một bức ảnh chụp từ trên không năm 1967 cho thấy rất rõ:
- nhiều anten parabol lớn
- hai cụm anten dạng tấm lưới hình chữ nhật rất lớn
- các nhà máy phát/thu và nhà ở
- đường nội bộ chạy quanh khu vực
- trạm được xây trên sườn núi.
Nguồn quân sử Hoa Kỳ xác nhận PR’ Line là một “key site” của Integrated Wideband Communications System (IWCS), nằm ở vị trí trung tâm giữa Sài Gòn – Nha Trang – Pleiku.
Tài liệu lịch sử chính thức của TP. Đà Lạt ghi rằng trong giai đoạn 1965–1975, chính quyền cũ thiết lập Cầu Đất telecommunication station, còn gọi là intercommunication radio. Nó sử dụng sóng viba với phương pháp tropospheric diffusion/troposcatter, và kết nối vào hệ thống thông tin chung ICS của quân đội Mỹ. Nhiệm vụ là thông tin đường dài phục vụ quân sự, đồng thời dành một số kênh cho dân sự.
Bản đồ Đà Lạt năm 1972
Joint Operations Graphic 1:250,000 của U.S. Defense Mapping Agency, tờ NC 49-1 – Da Lat, Vietnam, 1972. Đây là bản đồ quân sự chính thức thời chiến, rất hữu ích để xác định vị trí các núi, đường và cơ sở quân sự.
Bản đồ quân sự Đà Lạt 1972 – GeoPDF
Điểm đáng làm tiếp là đối chiếu bản đồ 1972 với ảnh vệ tinh hiện nay, từ đó xác định chính xác vị trí của:
Đà Lạt → Lang Biang → PR’ Line → Cầu Đất
và các tuyến liên lạc giữa chúng. Có nhiều tấm ảnh nhưng không tải lên đây hết.
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét