Ông Thích Minh Tuệ và nền kinh tế ngầm

 

Thích Minh Tuệ và nền kinh tế ngầm

Mấy năm trước, có lần mình coi trên du-tu-be có một ông thần đi lên núi, lần mò đâu vùng Đà Nẵng hay Nha Trang để phỏng vấn ông sư Thích Minh Tuệ khiến mình lấy làm lạ vì từ bé mình chỉ thấy mấy ông sư trong chùa. Lâu lâu có thấy mấy ông sư đi khất thực mà người lớn nói họ là sư phái tiểu thừa chi đó. Mấy ông trong chùa thì Phật tử đem đồ lên chùa cúng cho thầy rồi còn lì xì cho thầy như mệ ngoại mình còn mấy ông đi xin ngoài đường thì lại không lấy tiền khiến mình đã ngu lại càng ngu bền vững.

Nhớ hồi nhỏ, cứ rằm là mệ ngoại kêu mình đi lên chùa Linh Phong ở cây số 4, xách bông hoa cho mệ cúng chùa. Sau đó thấy mệ đến chào thầy trù trì rồi đưa bìa thơ cho thầy, hôm sau thì lại lên chùa Linh sơn, cũng đưa bì thơ cho thầy.

Được cái ông Thích Minh Tuệ không tự nhận là sư sãi, ông ta chỉ tu theo con đường của Phật Thích Ca khi xưa, nghe nói hạnh đầu đà chi đó và có máy mở CD để nghe kinh giảng Phật giáo. Thường người ta chỉ mong vào mấy ông sư ở chùa để nghe họ giải thích các kinh pháp theo tư duy hay suy diễn của họ. Nhiều khi mình nghe nhiều ông thầy giảng khiến mình đã ngu lâu lại càng thấy mình ngu bền vững nhất là khi vẽ chùa, cần đọc về Phật Giáo để thiết kế Bát ChínH đạo và Tứ Diệu Đế. 

Sau này các Du-tu-bơ chạy theo ông ta rần rần thì lại có một ông thần nào cũng đã phỏng vấn ông Thích Minh Tuệ trước khi trào lưu được các Tíc-tok-cơ bình loạn trên mạng xã hội thấy ông ta nói nhiều điều khá hay nhất là thấy ông ta ngồi ngủ này nọ. Sau này thì mình Chán Mớ Đời không theo dõi nữa vì chả học được gì thêm từ mấy ông thần trên du-tu-be bình loạn cào cào để câu view. Có lần nghe ông Thích Minh Tuệ kể đi ngang vùng Đà Nẵng bị tên nào nhảy ra khệnh vì không chịu đi làm mà đi ăn xin nhưng được cái ông ta cũng chúc phúc kẻ đã khệnh ông ta khiến mình nể phục. Kể từ đo đồng chí gái có la mình cũng chúc phúc cho mụ vợ.

Gần đây có ông thần nào viết về hiện tượng ông Thích Minh Tuệ và kinh tế ngầm rất lạ nên mình tóm tắc ở đây:

Nghịch lý kinh tế về hiện tượng ông Thích Minh Tuệ là Ông ta chủ trương sống tối giản: đi bộ chân đất, khất thực, không sở hữu tài sản đáng kể, không vận động quyên góp và không xây dựng tổ chức kinh doanh nào. Lượm vãi ở thùng rác rồi ngồi ráp vá với nhau để khoát ngoài, có hai bộ đồ trên người. Tuy nhiên, chính hình ảnh đó lại tạo ra các tác động kinh tế đáng kể và lên mấy trăm triệu mỹ kim theo các kinh tế gia suy đoán. 

Những tác động kinh tế có thể quan sát được như Kinh tế truyền thông với hàng nghìn video YouTube, TikTok, Facebook về hành trình của ông thu hút lượng xem rất lớn. Nhiều nhà sáng tạo nội dung kiếm doanh thu quảng cáo nhờ theo dõi và phát sóng hành trình này. Mình mua ngay lúc đầu cái áo 3 lỗ có hình ảnh của ông Thích Kinh Tuệ đi khất thực. Bây giờ chả biết nó nằm ở đâu.

Khi đoàn người đi theo ông qua các địa phương, các dịch vụ ăn uống, lưu trú, vận chuyển và buôn bán nhỏ thường có thêm khách hàng. Một số nơi xuất hiện lượng người tập trung đông đột biến khiến công an phải ra tay. Mình thấy thiên hạ mua nước chai đem tới biếu ông Thích Minh Tuệ thì ông ta kêu đã có rồi, không cần nữa chớ gặp mình dù đã có rồi vẫn cố kiếm thêm vài chai. Nghèo nên ham. Chán Mớ Đời 

Hình ảnh của ông được sử dụng trên mạng xã hội, sản phẩm lưu niệm và các hoạt động thương mại trực tuyến. Nhiều người xem ông như biểu tượng của sự chân thật và tiết chế trong một xã hội ngày càng tiêu dùng mạnh. Khi xem hai phỏng vấn ông ta, một trong góc đá và bụi rậm và một ông thần chạy xe theo để mỗi chiều phỏng vấn ông Thích Minh Tuệ khiến mình suy nghĩ nhưng chỉ đi bộ 375km bên Ý Đại Lợi cho vui đời người bán bơ chớ không dám buông bỏ hết. 

Con gái mình xúi mình đi bộ từ Cali đến New York như ông mỹ nào buồn đời đi mất 6 tháng. Mình xin phép đồng chí gái thì nhận được cái nguýt dài lê thê. Ông mỹ mất 6 tháng thì chắc mình chơi đến 7-8 tháng cho chắc ăn.

Điều khiến nhiều quan sát viên quan tâm không phải là số tiền ông tạo ra cho bản thân (gần như không có), mà là việc một người từ chối vật chất lại có thể tạo ra ảnh hưởng kinh tế rộng lớn. Một số nghiên cứu gần đây thậm chí cố gắng ước tính giá trị kinh tế phát sinh từ hiện tượng này ở quy mô hàng trăm triệu USD, dù các con số đó vẫn còn gây tranh luận và chưa được giới học thuật kiểm chứng rộng rãi.  

Từ góc độ kinh tế học, hiện tượng Thích Minh Tuệ cho thấy: Niềm tin là một loại vốn xã hội rất mạnh. Sự khan hiếm và tính chân thật có thể tạo ra sức hút lớn hơn nhiều chiến dịch quảng bá tốn kém. Một cá nhân không sở hữu tài sản vẫn có thể tạo ra giá trị kinh tế gián tiếp cho xã hội.  

Ông Thích Minh Tuệ không phải là một hiện tượng kinh tế theo nghĩa thương gia hay nhà đầu tư, nhưng lại là một ví dụ đặc biệt về cách uy tín đạo đức và niềm tin xã hội có thể chuyển hóa thành ảnh hưởng kinh tế rộng lớn.

Vấn đề cho các chùa tại Việt Nam qua hình ảnh của ông Thích Minh Tuệ, khiến Phật tử có cơ hội nhìn lại niềm tin của mình thay vì “nhất Đảng nhì Phật tam sư” với sự xa hoa. Nghe nói có ông sư nào có bằng tiến sĩ khiến thầy giáo khi xưa phải quỳ lạy rồi họ khám phá ra bằng tiến sĩ của ông ta là bằng mua. Chán Mớ Đời 

Qua hình ảnh của ông Thích Minh Tuệ khiến mình phải xem lại niềm tin của mình và sự chạy đua theo nhà cửa bơ quýt này nọ. Để hôm nào rảnh sẽ kể tiếp (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen