Cầu Quẹo Đà Lạt xưa

 Cầu Quẹo xưa


Hôm kia thấy cô nào gốc Đà Lạt xưa, tải tấm ảnh nhà của cô ta ở Ngã Ba Chùa khiến mình thật kinh vì mấy tấm ảnh này kéo mình về ký ức xưa của Đà Lạt. Khúc này có vài người học chung với mình khi xưa ở Yersin. Như Phong Hạnh, nhà cây xăng Esso, nhà thuốc sâu Bích Châu, nhà Hồng Đức, … mình học chung với Nguyễn Văn Khoa, nhà trên số 4, hay cúp cua đi đá banh với mình ở sân Cô Giang, bố mẹ cho thuê tiệm bánh Bảo Hiên Rồng Vàng, chuyên bán bánh bánh xu-xê hay phu-thê cho dân đi hỏi vợ. Mình được ăn bánh của tiệm này một lần khi bà dì mình có người đi hỏi. Mình xin phép tác giả, con của tiệm Vinaco đăng lại mấy tấm ảnh này.

Đường Phan đình Phùng trước 75, chụp chỗ cây xăng Esso. Bên trái thấy tiệm Vinaco, sửa xe Lambretta. Chỗ cột điện là cái cầu mà khi xưa lúc chưa làm bằng xi-măng, người ta gọi là Cầu quẹo. Lý do là chỗ khu chợ Cây, có con đường lên chợ là đường Duy Tân, thời tây gọi là Maréchal Foch, chạy từ bùng binh Hải Thượng, chạy lên khu Hoà BÌnh. Dạo ấy đường Duy Tân chỉ một chiều như đường Minh Mạng, Tăng Bạt Hổ, còn chạy xuống khu người Việt thì bằng đường Minh Mạng, Tăng Bạt Hổ, còn đi xa thì đường Hàm Nghi rồi đến Ngã Ba Chùa thì quẹo lại. Có lẻ từ đó dân gian Đà Lạt xưa gọi là Cầu Quẹo. Còn đường Phan Đình Phùng là đường Cầu Quẹo. Lâu rồi, ông thần nào ở khu vực này có kiểm chứng dùm mình có mấy ống cống to đùng nằm ở dưới cầu.. Có một chị kể là có lần nói chuyện với một bà lão dân Đà Lạt, bà ta kêu đường Cầu QUẸO KHIẾN CHỊ TA KÊU BÀ NÀy LỘN XỘN ĐẦU ÓC ĐẾN KHI ĐỌC Mực Tím Sơn Đen thì mới thấy chị ta nghĩ sai cho bà lão Đà Lạt xưa.
Đường Duy Tân khi xưa, chỉ có một chiều đi lên và đi xuống là đường Tăng Bạt Hổ hay Minh Mạng. Còn chạy một vòng thì phải đi về Hàm Nghi rồi quay lại hay quẹo lại.


Hôm trước mình có tải một bài về ty thông tin Đà Lạt khi xưa bị đập phá để xây cầu thang nối Khu Hoà Bình với chợ Đà Lạt lầu 2. Trước đó khi có chợ Cây thì họ có “Phòng Thông Tin” ở khu Chợ Cây, sau bị cháy nên họ cho xây Chợ Cũ và ty thông tin. 2 ông tây này mình có truy ra tên tuổi và có kể trên bờ lốc.

Sau Mậu Thân, nhà Khoa trên Số 4 banh ta lông nên dọn về ngã ba chùa, ở lầu trên còn phía dưới vẫn cho Bảo Hiên Rồng Vàng thuê. Phan thị Thu Thuỷ, người em tên Tuấn, ở bên cạnh Bảo Hiên Rồng Vàng còn đối diện có tên Cường thì phải, khi xưa hay chạy chiếc xe Honda Monkey. Nhà ngay góc đường mòn băng qua vườn ông Ba Đà đến đường Hai Bà Trưng. Hôm trước có một chị lộn Phan thị Thu Thuỷ học Yersin và Phan thị Bích Thuỷ học Văn Học. Cũng ở gần đây.

Nhìn qua đường Phan Đình Phùng thì thấy tiệm bán thuốc sâu Bích Châu, có con học Yersin, thấy 1 chút tiệm Bảo HIên Rồng Vàng
Hình này thì thấy mấy thùng gỗ đựng rau cải cho lính mỹ, chất đầy chỗ vạc đất này bên phải khiến mình nhớ đến thời đi đóng thùng gỗ ở nhà ông Lào ở xóm Địa Dư. Nay muốn gặp lại để hỏi chuyện ngày xưa nhưng đều đi tây hết.

Còn học Văn Học thì có Nguyễn Đắc Hớn, nhà bán phân bón cạnh tiệm Vinaco mà ông cụ mình hay mua ở đây khi nhà có vườn trong Suối Tía. Hồ Thanh Hải, có anh Hồ Thanh Hỷ học chung với mình hồi nhỏ ở Yersin. Hình như gia đình hai anh em này, trước khi dọn qua đường Phan Đình Phùng, ở dốc từ đường Thi Sách lên Calmette, cạnh nhà ông bà ấm Thảo. Cao Minh Đức còn bà 10 Võ có tiệm thuốc Tây ngay ngã ba chùa , Nguyễn Lương Đô…. Còn học Thái Cực Đạo có Dũng Lasan. Người to đùng, rất dễ thương, hiền lành dù rất giỏi võ.


Nhớ có ông cán sự ty công chánh, dấu tên, chạy chiếc công xa ở khu vực này, lớ quớ sao cán một thằng bé chết tươi. Để cứu ông ta khỏi ngồi tù, cấp trên kêu ông ta đi công tác tuy là ngày chủ nhật. Tuy phải đền cho gia đình thằng bé.

Hình chụp từ trong tiệm ra nên bị chói, thấy trạm giảm điện thế cạnh trạm cây xăng Esso. Xa xa trên dốc Hàm Nghi, có mấy nhà thuộc cư xá công chức. Sau Mậu Thân họ có đập vài căn để làm hợp tác xã rau cải Đà Lạt, rồi từ từ làm đồn Nhân Dân Tự vệ. Trong một hai cái nhà phiá sau trụ điện giảm thế là nhà xay bột. Lâu lâu nhà mình đổ bánh căn hay bánh xèo thì hay đem gạo đến đây chiều trước thì hôm sau, ghé lại lấy. Mình gửi mấy tấm ảnh cho chị bạn ở cạnh Bảo Hiên Rồng Vàng thì được tin nhắn như sau: “Hai ông bà Vinaco rất hiền lành, con của ông bà lúc đó còn nhỏ mình không còn nhớ.”


Khúc này có chiếc cầu mà người Đà Lạt xưa hay gọi Cầu Quẹo và đường Phan Đình Phùng trước 75 là đường cầu quẹo. Thời tây thì họ gọi đường này là Rue des Jardins. Mình nhớ mại mại chỗ này có con suối nên ty công chánh có làm một cái cầu. Họ đặt mấy ống cống to đùng ở dưới rồi bỏ đất đá trên rồi cán nhựa đường để nước trên cao từ ấp Mỹ Lộc, chùa Linh Sơn , dốc Hàm Nghi chảy xuống, thoát qua đường chảy đến con suối từ Mả Thánh chảy về suối Cam -Ly. Trước thời ông Diệm, cầu làm gỗ như cầu Bá Hộ Chúc sau đó thời ông Diệm thì bắt đầu làm Cầu bằng xi-măng cốt sắt. Dạo đó mình học vườn trẻ Ấu Việt nên ngày ngày đi ngang cầu Bá Hộ Chúc. 


Ngay ngã ba có cây xăng Esso mà người Đà Lạt hay gọi cây xăng ngã ba chùa. 

Đây hình của anh Thi Đà Lạt gửi cho mình, xin phép đăng lên đây để cho người Đà Lạt xưa tìm lại chút hình ảnh xưa. Đám tang ông nội anh ta, đám tang đi từ Suối Cát Nam thiên đến Mả thánh, đây là chỗ Ngã Ba Chùa, cây xăng Esso, (cây xăng Ngã Ba Chùa) có trạm điện giảm thế bên cạnh, phía sau thấy dãy nhà của bà Mười Võ. Mình có kể rồi trên bờ lốc
Thấy cái dốc Hàm Nghi chạy xuống rồi chia ra làm 3, có cái tam giác là trạm biến điện và cây xăng. Thấy dãy nhà của bà Mười Võ, mẹ của Cao Minh Đức học 12 A trường Văn Học xưa. Sau đó có thấy sơ sơ trường của mấy bà sơ Trinh Vương
Đường Cầu Quẹo (Phan Đình Phùng) thấy tiệm Đức Lợi, khúc này gần chỗ tiệm của ông bà Sơn Hà, bán gạo, nhớ bên cạnh có tiệm trại hòm. Phía xa thấy trên đồi Hàm Nghi, nhà thờ Tin Lành

Cuốn vỡ của Hồ Thanh Hy, học chung với mình ở Yersin. Sau này nghe anh ta kể là thầy dạy cô em mình. Nay ở San Diego. (Còn tiếp)


Khi nào rảnh thì kể tiếp. Nhìn hình ảnh về Đà Lạt nhiều quá nên hoa cả mắt. Có mấy tấm ở đường này nhiều lắm mà mệt mắt nhìn.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nah 

bác nào đứng đầu 10% Babyboomer

 Top 10% baby boomer


Người ta dự đoán có hàng ức mỹ kim sẽ và đang được chuyển nhượng từ thế hệ Baby Boomer sang cho thế hệ con cháu của họ. Người ta gọi Thế hệ Baby Boomer; những người sinh từ năm 1946 đến năm 1964. Em tuy sinh trong những thập niên này nhưng ở Việt Nam nên bù trướt. Về già trên 7 bó vẫn phải đi xuống ruộng mỗi ngày. Chán Mớ Đời 

Bảng biểu ngữ của Việt MInh, chiêu hồi các lính Lê Dương khi xưa


 Lý do là sau đệ nhị thế chiến, khi người lính Mỹ trở về từ Âu châu hay Á châu thì có một hiện tượng là người Mỹ sinh đẻ rất nhiều tỏng vòng 18 năm, khi thuốc ngừa thai và phá thai chưa được sử dụng. Nay thì ngược lại, người Mỹ hết muốn đẻ. Việt Nam sau 1975 cũng có hiện tượng babyboom khiến ngày nay dân số lên đến 100 triệu người Việt. Nếu mình không lầm cả miền bắc và miền nam có tổng cộng 30 triệu người trước 75 mà chết hai bên lên mấy triệu. Không bao giờ biết rõ con số này.


Thế hệ này chuyển giao tài sản ròng cũng như các doanh nghiệp mà đa số con họ không muốn tiếp nhận vì đã đổi nghề, học cao hơn thế hệ cha mẹ. Do đó ai muốn mua các doanh nghiệp thì đây là dịp để mua vì chủ nhân sẽ cho vay lại để bớt đóng thuế. Mình nói con mình thì nó phát hiện ra một tiệm giặt máy tự động ở New York, chủ bán cho vay lại nhưng nó chần chờ nên khi liên lạc thì đã được người khác vồ rồi. Nhớ có hai bác hàng xóm xưa ở Đà Lạt, sang Hoa Kỳ mở tiệm bán thực phẩm giàu lắm, nhưng khi hưu trí thì mấy đứa con lắc đầu kêu cực quá nên không dám tiếp thu lại tiệm bán bánh mì,…


Theo Báo cáo Global Wealth Report 2025 của ngân hàng UBS, thế hệ Baby Boomer là thế hệ giàu có nhất trong lịch sử nước Mỹ, với tổng tài sản ròng hơn 83 nghìn tỷ USD thuộc quyền sở hữu của các thành viên thế hệ này. Thế hệ Baby Boomer nắm giữ hơn một nửa tổng tài sản của nước Mỹ, mặc dù chỉ chiếm khoảng 24% dân số trưởng thành.


Giá trị tài sản ròng (Net worth), tức tổng giá trị tài sản trừ đi các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính là một con số phản ánh mức độ tài sản tích lũy của một người. Điển hình muốn đo một người Mỹ giàu có, tài sản ròng là bao nhiêu. Thí dụ: 1 cặp vợ chồng ở Cali, Hoa Kỳ, có một căn nhà, 2 chiếc xe không nói đến tiền trong ngân hàng hay đầu tư. Ở Cali trung bình một căn nhà giá trung bình 1 triệu, 2 chiếc xe cũ thì cho mỗi chiếc $10,000, tổng cộng là $20,000. Xem như cặp vợ chồng này là triệu phú vì tài sản là $1,000,000 + $20,000 = $1,020,000.


Nhưng nếu họ còn nợ độ $500,000 thì phải lấy giá trị căn nhà 1 Triệu trừ đi $500,000 tiền nợ, tổng cộng tài sản ròng của họ là $520,000. Đó chưa kể lệ phí khi bán buôn này nọ.


Với rất nhiều Baby Boomer đã nghỉ hưu hoặc đang chuẩn bị đến độ tuổi có thể rời khỏi lực lượng lao động, nhiều người không khỏi tự hỏi: Tài sản ròng của mình đang ở đâu so với những người cùng thế hệ?


Theo số liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve) tính đến năm 2022, những người thuộc nhóm tuổi 65–74 có tài sản ròng trung vị khoảng 410.000 USD. Trong khi đó, những Baby Boomer trẻ hơn, thuộc nhóm tuổi 55–64, có tài sản ròng trung vị khoảng 364.027 USD. Càng trẻ càng ít tiền hơn.


Những người 75 tuổi trở lên, nhóm bao gồm những Baby Boomer lớn tuổi nhất và một phần thế hệ Silent Generation, có tài sản ròng trung vị khoảng 334.070 USD. Trong khi đó, dựa trên phân tích dữ liệu của Federal Reserve, cho biết rằng nếu bác nào là một Baby Boomer và có tài sản ròng trên 2,9 triệu USD, bác nằm trong 10% người giàu nhất của thế hệ này. Kinh.


Đối với những Baby Boomer lớn tuổi, trên 75 tuổi, tài sản ròng ít nhất 2,7 triệu USD cũng đủ để đưa họ vào top 10%. Có tài sản ròng cao chỉ là một trong những dấu hiệu cho thấy bạn giàu hơn mức trung bình của một Baby Boomer. Tuy nhiên, để thực sự lọt vào 10% giàu nhất, chỉ có tài sản ròng cao thôi vẫn chưa phải là tất cả. Vấn đề là ở tuổi này thì cũng ở tuổi sắp đi thiên quốc.


Khi về hưu trên 65-67 tuổi thì người hưu trí có các thu nhập như sau:

An sinh Xã hội (Social Security) là một trong ba nguồn thu nhập lớn nhất của người nghỉ hưu. Tuy nhiên, nhiều Baby Boomer cũng dựa vào thu nhập từ đầu tư để trang trải cuộc sống sau khi nghỉ hưu. Vì về hưu, cuộc sống chúng ta vẫn tiếp tục như cũ, chỉ thiếu lợi tức hàng tháng từ công ty trả lương, do đó cần có thu nhập từ các quỹ hưu trí hay nhà cho thuê. Còn không thì leo lên xe buýt, họ chở đến sòng bài để kéo máy.


Tương tự, bất động sản chiếm một phần đáng kể trong tài sản ròng của Baby Boomer, khoảng 23%, theo UBS Global Wealth Report 2025. Khoảng 76% những người nghỉ hưu từ 65 đến 74 tuổi sở hữu một căn nhà. Mặc dù tỷ lệ sở hữu nhà nói chung đã giảm do thị trường nhà ở trì trệ trong năm 2025, số người nghỉ hưu thực sự sở hữu nhà vẫn tương đối ổn định.


Vấn đề là có nhiều người đến tuổi hưu trí nhưng không có khả năng nghỉ hưu, phải tiếp tục đi làm dù không phải nghề của mình. Tối khuya ghé vào các tiệm ăn MacDonalds, mở khuya, sẽ thấy nhân viên toàn là người cao tuổi. Ban ngày họ ngủ, ban đêm đi làm để tránh hàng xóm biết là vẫn tiếp tục đi làm. Như em đây, trên 7 bó vần phải đi lên vườn hàng ngày để trồng bơ. Có sanh bạn đề nghị là đem giống trái gấc lên vườn mình để trồng, bán chia. Vì gấc anh ta trồng ở nhà không đủ chỗ để trồng bán cho các tiệm bán xôi chè ở Bolsa.


Ngoài căn nhà chính đang ở, tài sản ròng của một Baby Boomer còn đến từ nhiều nguồn khác, trong đó:

  • 29,4% đến từ cổ phiếu doanh nghiệp và cổ phần trong các quỹ tương hỗ (mutual funds).
  • 11,9% đến từ quyền lợi lương hưu theo chế độ xác định mức hưởng (defined benefit pension).
  • 7,5% đến từ các chương trình hưu trí đóng góp xác định (defined contribution pension).


Tuy nhiên, có một điểm quan trọng cần lưu ý: phần lớn số tiền này thường bị “khóa” trong các loại tài sản. Vì vậy, ngay cả những Baby Boomer nằm trong top 10% về tài sản ròng cũng có thể không dễ dàng tiếp cận hoặc sử dụng ngay số tài sản đó. Lý do là rút ra có thể bị đánh thuế.


Nói cách khác, giàu về tài sản không đồng nghĩa với có nhiều tiền mặt để chi tiêu. Một người có thể sở hữu một căn nhà trị giá hàng triệu đô la, cổ phiếu, quỹ hưu trí và các khoản đầu tư lớn, nhưng vẫn có dòng tiền hàng tháng tương đối hạn chế. Do đó ngày nay họ có ra chương trình reverse mortgage, ngân hàng cho mình tiền xài hàng tháng đến khi chết thì họ sẽ lấy nhà bán trừ số tiền đã cúng cho mình. Về hưu không có thu nhập thì khó mà được ngân hàng cho vay. Do đó họ kêu là của chìm vì không tiêu pha được. Đến khi chết con cái lấy bán. Gọi là hy sinh đời bố mẹ củng cố đời con. Chúng có tiền, anh em chia chát không đều, từ bỏ nhau hay đêm xài cái vèo xong om.


Nếu lấy một Baby Boomer khoảng 67 tuổi làm ví dụ, ta có thể hình dung như sau:

Tài sản ròng

So với median $410K

Đánh giá sơ bộ

$400K

~1×

Gần mức trung vị

$750K

~1,8×

Khá hơn đáng kể

$1M

~2,4×

Giàu hơn phần lớn người cùng tuổi

$1,5M

~3,7×

Nhóm khá giả

$2M

~4,9×

Rất khá giả

$2,9M

~7,1×

Ngưỡng top 10% theo bài viết

$5M

~12,2×

Rất giàu

$10M

~24,4×

Nhóm tài sản rất cao

Nhưng có một điều rất quan trọng; $2,9 triệu tài sản ròng không có nghĩa là có $2,9 triệu tiền mặt.

Ví dụ một Baby Boomer có:

  • Nhà: $1,5 triệu
  • 401(k)/IRA: $900.000
  • Cổ phiếu/quỹ đầu tư: $400.000
  • Tiền mặt: $200.000
  • Nợ mortgage: $100.000

→ Tài sản ròng = $2,9 triệu.

Người này có thể thuộc top 10%, nhưng chỉ có $200.000 tiền mặt. Phần lớn tài sản nằm trong nhà và tài khoản đầu tư.

Muốn biết tài sản ròng của mình là bao nhiêu, các bác cứ tính theo sau đây rồni trừ là ra tài sản ròng của mình.

  1. 🏠 Giá trị căn nhà/các bất động sản: $___
  2. 💰 401(k), IRA, pension lump sum: $___
  3. 📈 Stocks/ETF/mutual funds: $___
  4. 💵 Tiền mặt/CD/bank: $___
  5. 📉 Tổng nợ còn lại (mortgage, loans…): $___ (nợ nhà, có thể còn nợ xe, nợ thẻ tín dụng…)

Nếu có Social Security + pension, cho thêm số tiền mỗi tháng.


Sau khi tính hết lại thì làm toán, để xem mình có thể sống bao lâu vì sức khoẻ mỗi người khác nhau, trung bình người Mỹ chết ở độ tuổi 75 (đàn ông), còn đàn bà thì thêm 7 tuổi nữa (82). Có bà đại biểu quốc hội Việt Nam tuyên bố là đàn ông chết sớm hơn đàn bà thì nên ra luật bắt đàn ông lấy vợ già hơn mình 7 tuổi. Cứ lấy số tiền của mình để tính. Nhất là phần quỹ hưu trí, mấy năm nay lên như diều gặp bão nhưng dạo này kinh tế đang xuống nên có thể sẽ bị banh ta lông. Do đó cũng nên cẩn thận bỏ bớt tiền qua bonds, money market,… để lỡ thị trường chứng khoán xuống như năm 2008 là ngọng vì mìn đã về hưu. Không nên mất hết. Tham thì sẽ khổ. Nhớ sau 2008, đi khám bác sĩ, bà vợ bác sĩ nay làm thư ký kêu lấy bác sĩ bị chừ là mạt em ơi. Hỏi lý do, kêu chị chơi stocks high risk banh ta lông hết, chồng chị tra rồi mà vẫn phải đi khám bệnh. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tây cõng thương binh Việt Nam

 Tấm ảnh thế hệ thứ 2


Tuần này thấy trên trang Vieille Indochine, một tấm ảnh cực đẹp về tình người. Một du khách người Pháp cõng một thương phế binh Việt lên đỉnh cột cờ Lũng Cú ngày 25 tháng  7 vừa qua.

Du khách tây cõng ông thương ở phế binh người Việt lên đỉnh cột cờ Lũng Cú


Thương phế binh Ngô Văn Ngọc, 63 tuổi, tàn phế cấp độ 1/4. Ông Ngọc cho biết nhân ngày Thương phế binh và liệt sĩ, ông ta và một nhóm cựu chiến binh gồm 14 người, trở lại địa điểm trận đánh Vị Xuyên và sẽ ngừng lại cột cờ Lũng Cú.


Ông Ngọc, hiện cư ngụ tại Thái Nguyên, từng phục vụ trong trung đoàn 567, và đã đóng quân tại mặt trận Vị Xuyên để bảo vệ biên giới Việt Nam năm 1985. Ông ta bị thương 2 lần trong khi chiến đấu.

Cột cờ Lũng Cú khiến thiên hạ phải bò lên xem


Ông ta có một chân bị thương nặng trong khi chân kia thì bị cưa, phải đeo chân giả.  Phải bò lên 893 thang cấp để lên đến cột cờ Lũng Cú. Ông ta bò lên các thang cấp, còn độ 1/3 đoạn đường thang cấp thì một du khách người Pháp, từ một nhóm du khách khác đến tham quan, thấy vậy, tiến lại gần ông ta và đề nghị sẽ cõng ông ta lên đến cột cờ. Có facebook đăng video, xin theo đường dẫn.


https://fb.watch/ITsh3lKr6w/?fs=e


Biết đâu bố của du khách Tây có nợ chi với ông Ngọc hay gia đình ông này nên từ Tây qua Việt Nam để trả nợ. Có thể ông nội hay ông ngoại ông Ngọc có tham dự trận Nasan, cõng ông cố hay ông nội ông tây nên ngày nay trả nợ lại dùm tổ tiên. 



Mình ngạc nhiên khi đọc và xem video này vì nghĩ Trung Cộng chỉ xâm chiến biên giới năm 1979, đâu có biết là năm 1985, họ cũng buồn đời theo chân Mã Viện khi xưa, tràn qua Việt Nam thêm một lần nữa. Sau vụ này họ đột phá tư duy là qua Việt Nam mở hãng xưởng, bắt người Việt lao động sản xuất, không tốn đồng nhân dân tệ nào mà lại có tiền nhiều, khỏi đánh nhau. 


Nhớ hồi nhỏ học sử, kể ông Lý Thường Kiệt đem cái cột đồng đến vùng này để trấn phong thủy chi đó. Có lẻ vì vậy mà ngày nay họ xây dựng cột cờ Lũng Cú, bắt thiên hạ leo lên cao mấy trăm bậc thang cấp. Địa điểm này cao nhất khu vực này nên chắc họ làm điếm canh, để quan sát quân thù có tràn sang biên giới để báo động.


Sau này đến thời Tây Sơn, vua Quang Trung có xây dựng một tháp canh tại đây. Và để một cái trống to đùng ở dưới để ban đêm, lính canh đánh 3 cái để báo là vùng đất vẫn thuộc về Việt Nam. 


Năm 1979, Đặng tiểu Bình buồn đời, theo chân tiền nhân kêu phải cho Việt Nam một bài học nên xua quân qua biên giới nhưng bị lính biên phòng Việt Nam trấn giữ kịch liệt. Nghe nói hai bên chết dã man. 


Vài ngày sau, thì rút về bên kia biên giới khi nghe Hà Nội đem vài sư đoàn thiện chiến từ cambuchia về biên giới. Sau đó thì Hà Nội cho xây dựng chặt chết vùng này để phòng thủ quân tàu nữa. 


Nghe nói vùng Hà Giang ngày nay banh ta lông hết vì hơi chặt cây phá rừng nhiều lắm nên sau này đụng trận với mấy anh ba tàu thì hơi mệt.


Nghe nói chiến đẫm máu nhất là xung quanh Vị Xuyên, nơi họ xây cột cờ to đùng. Và các cựu chiến binh hay trở lại đây để tưởng nhớ các đồng đội đã bỏ mình tại đây. Do đó mới thấy cảnh ông Ngô Văn Ngọc, cố bò lên mấy tháng cấp dù chân bị què và đeo chân giả. 

Mới thấy xuất hiện tấm ảnh của ông Võ Nguyên Giáp chụp ngày 25-10-1930 khi bị Tây bắt bỏ tù về tội viết bài đăng trên báo cộng sản. Hình như năm đó ông ta 19 tuổi. Sau này học luật, không được thầy tây cho đi học bên pHáp như ông Vũ Quốc Thúc và các đòng môn khác nên buồn dời làm cách mạng.


Mình nhớ thiếu tá Lê Xuân Phong có kể là ông Al Cornett, muốn trở lại Đà Lạt Tuyên Đức để thăm lại các nơi ông ta từng chiến đấu. Mình có tấm ảnh của thiếu tá Lê Xuân Phong, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 204, Đại đội trinh sát 302, và ông Al Cornett đi trên đường Duy Tân, góc tiệm thuốc tây Minh Tâm.


Tấm ảnh và câu chuyện ông du khách Tây cõng ông thương phế binh lên đồi Cột cờ Lũng Cú cho thấy tình người vẫn còn hiện hữu. Nhớ lần đầu tiên leo núi Yosemite, bị té gãy chân, mất 6 tiếng để đi xuống. Có lần ngồi thở có hai thanh niên trẻ, mình đoán họ là lính nhưng bận đồ thường. Có một anh kêu để anh ta cõng mình xuống núi nhưng mình thấy ngại nên cảm ơn. Nhiều người dừng lại hỏi thăm, người cho vớ bó sát chân,…. Mình nghĩ nhờ cái vớ nếu không chắc đi hoài chân gãy luôn. Chỉ có bức khi bị té nhờ xương cứng nếu không thì mệt. Mất 6 tháng mới lành hẳn. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn