Chiến dịch Phụng Hoàng
Nhớ hồi nhỏ, hay hóng chuyện ông cụ và người lớn nói chuyện, hay nhắc đến chiến dịch Phụng Hoàng. Lâu lâu ông cụ nói đừng ra đường, tránh đi lang thang vì tuần cảnh bắt đem vào Thao Trường thanh lọc mấy ngày. Mình đi học ở Yersin thấy xe nhà bình hốt thanh niên đem vào thao trường. Lâu lâu có ông cậu họ, sau này mới biết làm cho CIA hay đến nhà mình đậu xe rồi đi bộ đâu lên xóm trên. Hồi 75, Mỹ hẹn địa điểm để bốc cậu và gia đình di tản, về nhà thì khám phá ra bà vợ đã bỏ trốn, khám phá ra mợ ta là nằm vùng. Cuối cùng cậu tự tử tại nhà luôn, không di tản. Xem như 30/4 là ngày giỗ của cậu.
Trong chiến tranh Việt Nam, quân đội Hoa Kỳ đang đánh cuộc chiến hao mòn, họ bỏ hàng tỷ đô-la để phá huỷ đường mòn Hochiminh, con đường tiếp tế súng đạn viện trợ của liên Sô và Trung Cộng qua ngõ Lào, Cam-Bốt để xâm chiếm miền Nam. Họ thả trên 2 triệu tấn bom. Lực lượng đặc biệt MACV-SOG đánh phá các chiến khu khiến Hà Nội phải đem mấy chục ngàn bộ đội để bảo vệ các căn cứ tại Lào. Cuộc phá hoại hạ tầng cơ sở với kỹ thuật tân tiến nhất chưa từng thấy trên thế giới, để phá huỷ con đường tiếp liệu của Hà Nội nhưng khí giới vần tiếp tục được đưa vào Nam.
Sau này mình đi thám hiểm Sơn Đoòng mới hiểu sơ sơ về địa hình của vùng này, và hiểu sao mỹ bỏ bom chả ăn nhằm gì. Hy vọng có ngày sẽ đi viếng con đường mòn Hochiminh từ bắc vào Nam để xem ra sao.
Trong khi các tướng lãnh mỹ chú tâm vào các rừng già thì William Colby, cựu nhân viên CIA nhắm vào hạ tầng cơ sở của Việt Cộng, và nằm vùng tại miền Nam. Chương trình phá hoại này sau này, được ông ta giải thích tại quốc hội Hoa Kỳ. Ai buồn đời thì tìm trên YouTube. Ông ta nói lấy khẩu cung, tra tấn, ám sát Việt Cộng. Từ 1969 đến 1972 khi quân đội Hoa Kỳ rút lui sau hiệp định Paris, chiến dịch này đã 70% huỷ hoại hạ tầng cơ sở nằm vùng của Việt Cộng gần hết.
Khi các cường quốc họp mặt tại Geneva năm 1954, uống champagne và đồng ý cắt Việt Nam làm 2 tại vĩ tuyến 17. Thì có đến 1 triệu người từ miền bắc di cư vào Nam chọn thế giới Tự DO và 300,000 người miền Nam tập kết ra Bắc để xây dựng chủ nghĩa xã hội. Ai nấy cũng nghĩ là theo hiệp định thì sau 2 năm sẽ có tổng tuyển cử. Nhưng đảng cộng sản Việt Nam, để lại miền nam nhiều cán bộ, mình không có số lượng nên bác nào biết thì cho em xin. Số cán bộ được lệnh ở lại như ông Lê Duẫn,…sau này chỉ huy cuộc chiến đánh chiếm miền Nam.
Năm 1956, tổng thống Ngô Đình Diệm huỷ bỏ cuộc tổng tuyển cử như đã định tại hiệp định Geneva. Lý do là dân số trên bắc vĩ tuyến 17 hơn dân số miền nam đến 4 triệu người. Đi bầu là thua cái chắc. Khi 4 cường quốc cấu kết ký hiệp định Geneva thì họ chả để ý đến dân số khi chia ranh giới 2 miền. Vùng trung chỗ Vinh, trở lên Thanh Hoá rất đông dân cư.
Năm 1959, Hà Nội ra sắc luật 15, cho phép vũ trang cuộc cách mạng tại miền nam. Họ thành lập Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam, bình phong để đánh phá miền Nam. Theo chủ nghĩa của Mao Trạch Đông, kháng chiến như con cá bơi trong nước. Để sống còn, các nằm vùng cần được nhân dân hậu thuẫn, cơm nước, hầm trú,… có một bác quen kể là khi xưa nó về ban đêm, kêu mình nấu cơm cho nó ăn vì đói quá. Nay lên phượng xin nó cái giấy, để lên lên Sàigòn, nói kêu để đó tuần sau ghé lại. Nếu quốc gia trở lại, nó mà có núp trong quần tui, tui cũng đứng lên phủi quần cho quốc gia bắt nó.
Thật ra dân quê chả có ai muốn theo cách mạng, họ chỉ muốn yên ổn làm ăn. Mao chủ tịch từng nói quyền lực cách mạng đến từ nòng súng. Để kiểm soát vùng quê, Việt Cộng tung chiến dịch ám sát các người làm cho chính quyền Việt Nam Cộng Hoà. Mình nhớ trên Số 4 khi xưa, Việt Cộng ban đêm về bắn chết chủ tịch khu phố và bắt đi thanh niên trẻ theo họ làm cách mạng. Theo thống kê của Hoa Kỳ thì họ giết trên 11,000 quân công cán chính, giáo viên, và bắt cóc trên 40,000 người. Mấy vụ đắp mô trên đường quốc lộ rồi bắt theo họ. Có một chị bạn học Yersin, có ông bố bị bắt cóc mất tích trên đường xuống đèo Prenn. Chắc họ giết vì nếu không thì có liên lạc viên đến nhà móc nối.
Có bà Dzung Krall kể là khi xưa ông bố tập kết rồi nằm vùng liên lạc nên gia đình tối nào cũng nghe đài MTGPMN để nghe giọng ông bố là ngoại trưởng của Mặt trận. Sau này qua Mỹ Việt Cộng móc nối để bà ta gặp lại ông bố và được CIA cài cắm ra sao để bắt mấy người Việt Cộng nằm vùng tại Hoa Kỳ. Hình như bà ta qua đời mấy năm trước.
Mình nghe kể khi xưa thời đánh tây cũng vậy. Ở Đà Lạt ai không theo việt minh thì họ giết. Nhạc sĩ Văn Cao có kể là ông ta là đặc công, được lệnh vào các nhà thuốc phiện, để giết mấy người theo Đại Việt hay Quốc Dân Đảng,… ông cụ mình khi xưa mới 17-18 tuổi Việt mInh ở làng kêu vào tổ chức của họ. Ông cụ không chịu nên đêm họ bao vây nhà như bài hát “Người anh Vĩnh Bình” của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang kể. May ông cụ tính trước vì hồi chiều đi ngang đê, nghe tiếng hút gió báo hiệu của họ nên nhảy qua hàng rào hàng xóm rồi trốn vào nam. 20 năm sau Việt Cộng cho đi cải tạo 15 năm nữa. 40 năm sau mới về lại quê lần đầu.
Theo tài liệu thì vào năm 1967, Việt Cộng tạo dựng một chính phủ lâm thời ở các vùng xôi đậu có trên 85,000 cán bộ len lõi, trong các làng xã. Các người trẻ bị bắt đi làm dân công hay bộ đội, tạo dựng một hệ thống hạ tầng cơ sở, nhằm tiếp tế, phục vụ cho các bộ đội. Người Mỹ gọi là Việt Cộng Infrastructure (VCI).
Đường tiếp tế quân nhu qua ngõ Lào, và Cam Bốt chỉ đến biên giới. Còn phần chuyển giao từ biên giới đến các nơi Việt Cộng đóng quân là do VCI đảm nhiệm. Mình có đọc tài liệu của Hà Nội, họ có kể vụ đem tiền bạc, súng ống từ Cam-Bốt, giấu trong các ghe chở trên kinh Vĩnh Tế,… hệ thống giao liên tiếp tế của Việt Cộng rất kín. Toán 1 giao đến địa điểm B thì chỉ biết vậy chớ không biết phần 2, đi về đâu, ai sẽ lãnh nhiệm vụ này. Nên nếu bị bắt thì sẽ không bị lộ cả hệ thống.
Năm Mậu Thân, Việt Cộng tấn công cùng lúc trên 100 thành phố, làng xã tại miền nam. Từ bao nhiêu tháng hệ thống VCI chuyển súng ống qua con đường 528, hay sông ngòi. Các cán bộ VCI đem theo danh sách do nằm vùng thanh lập về các công chức, quân nhân Việt Nam Cộng Hoà, họ được đưa đến các nhà của các quân nhân cán chính Việt Nam Cộng Hoà, bắt các người này trình diện tại các trường học tỉnh lỵ. Họ giết không biết bao nhiêu người điển hình ở Huế. Có chị khi xưa giúp việc cho mình, năm Mậu thân ở Huế, Việt Cộng đến nhà trói ông anh ra đường bắn chết. Nghe nói chồng mụ Rớt nổi tiếng bán bún bò, bánh bộc lọc cũng bị kéo ra bắn chết. Sau Mậu Thân, họ khám phá ra các mồ tập thể mà nhà văn Nhã Ca có kể lại trong cuốn sách của bà.
Bộ trưởng bộ quốc phòng MacNamarra từ chức, các tướng lãnh mỹ không có chương trình nào để chiến thắng cuộc chiến. Ngày 31 tháng 3 năm đó, tổng thống Johnson ngưng đánh bom Hà Nội và nói sẽ không tái tranh cử. Họ muốn tìm giải pháp hoà bình rút khỏi Việt Nam. Tin tức tình báo của mỹ lúc đó rất lộn xộn, có nhiều tổ chức và không kết hợp với nhau nên cuối cùng họ hợp lại thành một tổ chức gọi là CORDS, chỉ vâng lệnh tướng Westmoreland. Nghĩa là nếu tổ chức này muốn 1 chiếc trực thăng thì quân đội phải phái đến ngay, được ưu tiên. Tổng thống Johnson chuyển qua Việt Nam-hoá quân đội Việt Nam Cộng Hoà.
Ông William Colby, từng là CIA tại Sàigòn được bổ nhiệm để bổ nhiệm làm phó giám đốc điều hành CORDS, với trách nhiệm phá huỷ VCI và chiến dịch Phụng Hoàng ra đời. Nhiều người gọi là Phượng Hoàng nhưng mình thấy phù hiệu của chiến dịch này mang tên Phụng Hoàng. Họ thành lập các toán nhỏ đặc biệt, đêm đêm đi bắt các người lấy thuế cho Việt Cộng, các người giúp tải vận chuyển các chuyến giao hàng, tra tấn đủ trò hay ám sát,..kiểu Việt Cộng áp dụng như giết ông trưởng ấp TĂng VĂn Danh, sau này Việt Nam Cộng Hoà đặt tên đường TĂng VĂn Danh ở gần trường Bùi Thị Xuân.
Máy điện tử IBM được sử dụng để thu dụng các tin tức tài liệu. Họ thành lập các toán trinh sát, huấn luyện lính Việt Nam Cộng Hoà để hổ trợ các vụ này. Có lẻ vì vậy hai ông cố vấn mỹ đã được biệt phái về Đà Lạt để huấn luyện lính trinh sát đại đội 302. Thiếu tá Lê Xuân Phong có nói là được điều về Đà Lạt năm 1969, sau Mậu Thân. Chỉ tiếc là thiếu tá qua đời nếu không mình sẽ hỏi thêm về chiến dịch Phụng Hoàng tại Đà Lạt. Mình chỉ nhớ là ông Thanh, bầu của đội banh Đà Lạt và thủ quân Paul bị Việt Cộng nằm vùng gài lựu đạn nơi xe của họ sau khi ăn uống ở tiệm Nam Sơn. Và một số vụ đặt chất nổ tại Đà Lạt. Dân Đà Lạt khi xưa nói họ làm cho chiến dịch Phụng Hoàng.
Từ 1969 đến năm 1971, chiến dịch này thanh lọc tiêu diệt rất nhiều hệ thống hạ tầng cơ sở của Việt Cộng và thừa thắng xông lên , họ đánh tới các biên giới Cao Miên và Lào để cắt đường tiếp liệu cho bộ đội. Văn đề là chiến dịch Phụng Hoàng đang ở cao điểm thì Hoa Thịnh Đốn gây khó dễ. Năm 1971, truyền thông nói về chiến dịch này, báo cáo các vụ tra tấn, kiểu sau này ở Iraq, Á Phủ Hãn,… CIA bị lên án tra tấn tù binh,… ông Colby phải điều trần trước quốc hội. Ông này sau này chết rất mật mờ, đi thuyền một mình rồi chết ngoài khơi. Người biết nhiều quá nên cần phải được trừ khử.
Ông Colby báo cáo quốc hội là chương trình đã tiêu diệt 60-70% hệ thống nội tuyến của Việt Cộng nằm vùng. Lính mỹ cho biết ở Việt Nam, Việt Cộng không có theo tiêu chuẩn đạo đức gì cả. Có bác quen kể Việt Cộng ban đêm nằm vùng về kêu hàng xóm ra đứng xung quanh rồi họ lấy mả tấu, chặt đầu ông bố tước mặt người để làm gương không theo họ. Kinh
Nhìn lại thì người Mỹ cho biết là chương trình này có 3 năm mà đạt được nhiều kết quả hơn là cả chục năm đánh bom các đường tiếp liệu của Hà Nội. Khiến Hà Nội bắt buộc không sử dụng MẶt Trận Giải Phóng với chiến thuật du kích nữa mà ra mặt với bộ đội chính quy. Chiến dịch Phụng Hoàng không được khai tử năm 1972 mà sau này Hoa Kỳ sử dụng lại tại các mặt trận khác.
Bây giờ mới hiểu lý do Việt Nam Cộng Hoà đánh qua Cam Bốt và Hạ Lào vì hệ thống VCI bị Phụng Hoàng tiêu diệt gần hết. Nếu Nixon không từ chức thì có thể cuộc diện cuộc chiến có thể thay đổi. Việt Nam Cộng Hoà không được viện trợ thêm nên chỉ còn cách là đầu hàng. Chán Mớ Đời (còn tiếp)
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn