Manuka người tình Tân Tây Lan

 Tại sao mật ong Manuka lại đắt như vàng

Năm ngoái mình đi chơi ở Tân Tây Lan, có ghé lại một tiệm sang trọng bán mật ong Manuka để tìm hiểu. Nghe họ giải thích một lúc, mình đã ngu lâu lại càng ngu bền vững vì họ nói có đến 20 loại được chứng nhận bởi cơ quan của chính phủ nên mình hết dám mua vì giá rất cao mà nay thấy Costco bán nữa là ngọng. Mật ong của Costco đều bị pha chế nên rẻ như bèo. Được biết 2/3 mật ong Manuka được bán trên thế giới là được pha chế không phải nguyên chất.

Lịch sử của mật ong tại xứ Kiwi này khởi đầu khi một bà người Anh quốc di dân đến xứ này tên Mary Bumby, đem theo hai tổ ong trên tàu suốt 4 tháng trời và đã đến xứ này tháng 3 năm 1830. Bà ta nuôi ong để lấy mật ong nên khi rời quê hương, không biết ở xứ Kiwi này có ong hay không nên đem theo cho chắc ăn. May cho bà ta đem theo vì ở vùng này Tân Tây Lan dạo ấy không có ong. Có nhưng toàn là bá vơ và ít lắm.

Tại Tân Tây Lan có một loại cây mà người bản địa rất yêu quý tên Manuka. Họ nấu lá để uống như trà và vỏ cây để băng bó vết thương. Ong của bà Bumby thích loại cây này nên làm ra mật ong.

Lúc đầu, mật ong Manuka từng bị coi là một phụ phẩm chất lượng thấp. Vào đầu thế kỷ 20, nông dân ở New Zealand thường cho không hoặc dùng làm thức ăn cho gia súc vì nó quá đặc và có vị "quá nồng" so với mật ong cỏ ba lá.

Loại mật này được tạo ra bởi những con ong thụ phấn cho hoa Leptospermum scoparium (bụi Manuka), vốn là loài bụi bản địa của New Zealand và một số vùng ở Úc. Loại cây này được người bản địa Maori sử dụng như thuốc. Cái vỏ dùng để chữa vết thương. Các nông dân gốc da trắng dẹp loại cây này vì xem như cỏ dại kiểu Đà Lạt xem hoa dã Quỳ.

Vào những năm 1980, Tiến sĩ Peter Molan tại Đại học Waikato nghiên cứu các mật ong tại xứ này để tìm loại nào có kháng sinh, đã phát hiện ra rằng mật ong Manuka sở hữu các đặc tính kháng khuẩn rất cao. Những đặc tính này vẫn hoạt động ngay cả khi hydrogen peroxide (chất kháng khuẩn thông thường trong mật ong) đã bị loại bỏ. (Lấy hết chất lõng)

Thường thì mật ong bị ánh mặt trời hay khi nấu nóng sẽ làm mất đi các tố chất y học và dinh dưỡng nhưng mật ong Manuka thì lại không vẫn giữ được các tố chất này. Do đó ai dùng mật ong thì nên pha với trà hay nước ấm thay vì nóng quá là banh ta lông hết. Ông này mất 26 năm trời mới khám phá ra sự việc. Nhờ sự nghiên cứu của đại học Dresden ở Đức quốc. Mình có xem phim tài liệu, đại học này có phòng thí nghiệm để khám phá ra các loại mật ong nào giả được Trung Cộng xuất cảng. Họ gửi qua Việt Nam đóng gói thùng, gửi đi bán ở âu châu, đến khi thử nghiệm thì lòi ra phấn hoa của Trung Cộng.

Phải đến năm 2008, các nhà nghiên cứu mới xác định được Methylglyoxal (MGO) là hợp chất cụ thể tạo nên hoạt tính kháng khuẩn "không phụ thuộc peroxide" này. Mật ong Manuka không chỉ là chất dinh dưỡng bình thường mà là một thuốc giúp cơ thể cường tráng, một loại kháng sinh. Thế là bổng chốc mật ong này được nổi tiếng và được người ta yêu cầu mua. Chính phủ Tân Tây Lan nhảy vào để giúp xuất cảng và họ đã tạo ra một chương PR khiến thiên hạ khắp thế giới nhất là giới giàu có gửi mua và kết quả anh 3 tàu nhảy vào làm mật ong giả. Chán Mớ Đời 

Năm 2008 một lọ mật ong Manuka bán giá $20, 1 năm sau bán $50 và năm 2012 lên đến $100. Một lọ nguyên chất bán ở Trung Cộng lên giá $1,000. Nói cho ngay mình thấy họ làm packaging rất là ấn tượng. Nếu ông nuôi ong trong vườn mình mà có con cháu có khả năng làm packaging chắc bán giá gấp 3 lần. Trung bình một cân anh mật ong Manuka được bán với giá $100, còn mật ong tại Hoa Kỳ loại nguyên chất, không pha chế bởi mấy anh ba tàu thì giá mỗi cân anh độ $20-$30/ lbs.

Vì giá khủng nên anh 3 tàu nhảy vào làm mật ong Manuka giả. Loại mật ong thường đã được mấy anh 3 tàu làm giả pha đường của gạo, xuất cảng khắp nơi để bán. Do đó chính phủ Tân Tây Lan, muốn bảo về thương hiệu của xứ này nên phải ra các tiêu chuẩn và khám nghiệm để được chứng nhận là mật ong thật qua 20 loại mà mình được người bán hàng ở Tân tây Lan giải thích khiến mình đờ luôn. Nhưng mà mấy anh ba tàu rất giỏi làm giả nhãn hiệu đủ trò.

Lý do là các loại mật ong lúc trước được nuôi trên núi, những nơi hoang dã, được xem là mật ong rừng. Mấy cây này ở trên núi chơi vơi nên chống trả với thiên nhiên gió biển nên rất mạnh nên tạo ra các tố chất đề kháng mạnh. Điển hình là một quả bơ trong vườn mình, có nhiều con sâu ăn chút xíu thì như cơ thể của con người khi bị thương, cơ thể tự động chuyển các chất như omega 6 đến chỗ vết thương làm lành thì mấy quả bơ bị sâu ăn chút xíu rồi được lành lặng, chỉ có cái thẹo thì mình khám phá phía trong khác các quả không bị thương. Ăn ngon cực không hiểu lý do nên sau này mấy loại này mình để dành ăn và làm kem bơ. Mật ong làm từ cây bơ rất ít và đắt hơn loại thường bỏi hoa Alfafa.

Có ông bán chợ Farmers Market hay đến vườn mình mua để bán ở chợ. Kêu là mấy người giàu ở Santa Monica, rất thích loại trái cây bị sâu ăn. Nên có bao nhiêu thì để dành cho ông ta bán có giá hơn trái lành lặng. Có lẻ người giàu họ khôn hơn chúng ta. Vì các trái cây nhìn trông bắt mắt đa số bị xịt thuốc trừ sâu đủ trò.

Nhu cầu lên nên các người nuôi ong ở xứ này mới đột phá tư duy là trồng cây Manuka này để lấy mật ong. Nghe nói họ trồng đâu trên 30,000 mẫu ở xứ này ít ai đến. Cây trồng nên không còn thiên nhiên nên khi khám nghiệm thì các chất bổ và dược tố trong mật ong của các loại cây này cũng giảm so với loại hoang mọc trên núi. Do đó mà họ phân loại, có đến 20 loại mật ong hay hơn. Khiến mình chới với thua non không dám mua.

Để bảo vệ ngành công nghiệp khỏi hàng giả, của mấy anh ba tàu, hệ thống xếp hạng Unique Manuka Factor (UMF) đã được thiết lập. Hệ thống này đo lường các chỉ số như MGO, Leptosperin và DHA để xác minh tính nguyên bản và hiệu lực.

Chỉ số UMF càng cao biểu thị khả năng kháng khuẩn càng mạnh, dẫn đến mức giá có thể vượt quá 100 USD cho một hũ nhỏ.

Do các rừng hoa Manuka nằm ở những vùng hẻo lánh, các nhà nuôi ong sản xuất đã bắt đầu sử dụng trực thăng để thả tổ ong vào các khu vực không thể tiếp cận và vận chuyển mật ong ra ngoài, làm tăng đáng kể chi phí sản xuất. Một chiếc trực thăng chở 20 tổ ong đến đậu trên đỉnh núi mất $2,000 cho 20 tổ ong. Rồi khi đến bốc về lại mất thêm $2,000, chưa kể tiền nhân công, rồi khám nghiệm. Mỗi lần khám nghiệm là mất $300 mà có bao nhiêu tổ ong. Trong vườn mình đến mùa, người nuôi ong đem lại độ 300 tổ ong. Mấy người nuôi ong sắp đặt rồi đi bộ xuống dưới núi. Nhiều người có nhiều nơi nên tốn thêm khá nhiều. 

 Nhất là hoa chỉ nở có 6 tuần lễ và tuỳ theo thời tiết nữa ong có làm nhiều hay ít mật ong. Do đó người nuôi ong không biết năm nào trúng mùa.

Ngành công nghiệp này bùng nổ sau khi được tiếp thị như một loại "siêu thực phẩm", nhận được sự lăng xê từ các ngôi sao và trở thành thành phần chính trong các sản phẩm chăm sóc vết thương và dưỡng da cao cấp.

Để mở rộng quy mô sản xuất và kiểm soát nghiêm ngặt thương hiệu "Manuka", New Zealand đã biến một loài cây từng bị coi là "phiền toái" thành một ngành xuất cảng trị giá hơn 1 tỷ USD mỗi năm. Ngày nay họ trồng 30,000 mẫu cây Manuka để tạo thêm mật ong. Cứ mua con ong chúa về đẻ ra ong để lao động tạo mật ong để họ bán. Mình nghe mấy người nuôi ong họ mua ong chúa từ Úc đại Lợi và Tân Tây Lan.

Khi mua mật ong Manuka thì có nhiều loại nên chọn MGO khi chúng ta chỉ quan tâm đến sức mạnh kháng khuẩn và muốn tiết kiệm chi phí hơn một chút (thường các hãng không đăng ký UMF sẽ rẻ hơn do không phải trả phí bản quyền hiệp hội).

Khi mua thì xem nhãn hiệu, đây đề UMF 5+ và MGO 83, được xem là loại Chán Mớ Đời nhất

UMF 5+ tương đương MGO 83+ (dùng hàng ngày để tăng sức đề kháng)

UMF 10+ tương đương MGO 263+ (tốt cho tiêu hoá)

UMF15+ tương đương MGO 514+ (hỗ trợ điều trị dạ dày, vết thương)

UMF 20+ tương đương MGO 829+ (kháng sinh rất cao)

Ai có tiền mua loại mật ong Manuka thì xem bảng hướng dẫn trên.

người Tàu họ rất thông minh khi làm đồ giả. Trước đây là Hương Cảng nay thì cả Trung Cộng đều chơi trò này. Mình xem phim tài liệu đức thì họ nói người Tàu lúc đầu dùng đường để làm nhưng bị phát hiện nên sau đó họ dùng đường của gạo nên khó phát hiện nhưng nay người ta đã tìm ra thì họ tìm đủ cách khác để pha chế. Tương tự dầu ăn Olive cũng bị phá chế. Năm ngoái đi âu châu có tên bạn người Bồ Đào Nha cho hai lít do chính hắn hái trong vườn của hắn và ép cho ăn thấy ngon. Đúng hơn mình uống. Sáng vắt bưởi rồi thêm một chút dầu uống để khỏi bị lộn xộn bao tử. Hết thì chạy về Temecula đến vườn Olive mua chính gốc. Đắt gấp đôi bên âu châu. Kinh

Năm ngoái về Việt Nam ăn được loại mật ong rừng của Hà Giang thấy ngon nên mình gửi mua đợt sau nhưng không ngon như lần đầu. Có lẻ chưa tới mùa hoa ra nên họ nuôi ong bằng đường nên ăn Chán Mớ Đời. Hôm trước, có chị quen đâu 83 tuổi kêu là từ ngày uống mật ong của vườn mình chị ta khoẻ, giới thiệu bạn bè nhưng họ kêu đắt quá. Có ông thợ hớt tóc đứng không nổi, uống mật ong hàng ngày đứng cắt tóc khoẻ như tây trên 74 tuổi. Đặc biệt là có ông mễ to cao nhưng bị dị ứng nên năm nào ông ta cũng đặt mua dùm cho hai bình mật ong của miền nam Cali. Lý do là phấn hoa được làm thành mật ong nên có thể trị được. Nghe ông ta nói đỡ hơn xưa, biết đâu thêm vài năm thì hết bệnh vì mình đưa cho ông ta phấn hoa để uống cà phê.

Hôm trước có chị quen hỏi mật ong có cả năm hay không, mình nói không. Chỉ khi nào đến mùa hoa thì mới có, còn mùa chưa có hoa thì đa số người nuôi ong cho ong ăn đường, chất đinh dưỡng họ mua để tạo ra mật ong. Lý do ông nuôi ong không lấy tiền mình khi đặt tổ ong vào mùa hoa bơ nở là vì trong vườn mình vào mùa đông có hoa Eucalyptus xung quanh vườn mình ra hoa nên ông ta không phải nuôi ong tốn tiền và công sức. Cây khuynh diệp ra hoa vào mùa đông lạnh. Thường thì họ lấy $200 một tổ ong để đặt trong vườn hạnh nhân trên thung lũng San Joaquim. 

Bác nào muốn ong đến nhà khi hoa sau vườn nở, để khỏi phải chấm phấn hoa cho hoa đậu trái thì nên làm cái bể nước hay chậu nước rồi bỏ thêm bèo trong chậu để ong bay lại uống. Không có bèo thì ong bị chìm nên trong vườn mình người nuôi ong bỏ bèo trong mấy thùng nước. Ong uống nước nhiều lắm. Hai thùng nước to đùng mà cả triệu con uống nên cứ vài ngày mình phải đổ thêm nước cho ông nuôi ong vì dạo này họ đang lo trên thung lũng San Joaquim. Hàng năm các người nuôi ong trên đất mỹ chở ong về thung lũng này để kiếm tiền. Từ Florida,…

Giá đâu $100 cho một cân anh (lbs) còn mật ong thường thật ở Hoa Kỳ giá từ $20-$30 cho mỗi cân anh.

Nếu ở lại Tân Tây Lan lâu thì có lẻ mình tìm mấy người bản địa, sống tại đây trước khi người da trắng đến để hỏi thêm cách trị liệu của họ về loại cây này. Chọn UMF khi chúng ta muốn bảo đảm tuyệt đối 100% đó là mật ong Manuka chuẩn từ New Zealand, không bị làm giả và có đầy đủ các dưỡng chất quý giá nhất. Một hũ mật ong Manuka chất lượng cao thường sẽ in cả hai chỉ số này trên bao bì để người tiêu dùng dễ đối chiếu.

Có dạo một chị ở San Diego hỏi lý do là bình mật ong nặng có 5 cân anh. Mình tình thật chỉ nói lại những gì ông nuôi ong nói vì đâu có bao giờ cân. Mình mua về thì ngâm với tỏi gừng và quế. Nay ông nuôi ong về hưu, cho người khác thế thì họ giải thích là chai của ông nuôi ong trước chỉ có 3/4 gallon. Còn ông này thì có cả 1 gallon nhưng giá bằng 3/4 gallon của ông mỹ đã về hưu.

Theo mình thì mật ong nào cũng tốt, loại nguyên chất nhưng mật ong Manuka được chính phủ Tân Tây lan tiếp thị như mật ong được nuôi ở nơi còn nguyên sơ vì các hình ảnh phong cảnh của xứ này ít ai bò đến. Muốn đến phải đi bộ leo núi. Người ta cứ mơ tưởng cho rằng mật ong Manuka là cực tốt nên kháo nhau đi mua mà chưa chắc là 100% vì mấy anh ba tàu. Tốt nhất là nên mua mật ong nguyên thuỷ ở vùng mình sinh sống để hấp thụ các chất gì trong phấn hoa của vùng. Có thể giúp cho sức khỏe hơn là chạy theo thời trang phong trào mua mật ong Manuka do họ quảng cáo như thần dược. Chán Mớ Đời 

Mật ong thật ra có nhiều thứ do chính con ong làm ra như mật ong là chính rồi có Propolis, một loại keo do chính mấy con ong làm để dán kinh mấy tổ ong vì mùa đông hay sợ bị con gì chui vào. Loại này họ sử dụng cả ngàn năm qua mang tên từ Hy Lạp, cổng thành phố.(pro là cổng còn Polis là thành phố). Mình hay xin nhưng rất hiếm để cắn ăn giúp cổ không bị lộn xộn ho hen. Thêm khi ong bay đi thăm viếng các địa hoa thì chân của nó dính đầy phấn hoa, khi đem về tổ thì chúng tạo ra các viên nhỏ. Rất tốt, mình hay pha với trà để uống. Thêm có mật ong chúa, khá chua chua, nghe nói rất đắt. Mấy ông nuôi ong có cho mình xài vì họ có bán nhưng đắt lắm.

Mật ong có những tố chất giúp làm lành các nơi bị đứt tay này nọ trên cơ thể, khi ho ngậm một muỗng rồi từ từ tan hết thì ngậm thêm tè từ hết ho. Mình thấy có bà người đại hàn lấy chồng mỹ trắng nuôi ong. Bà ta lấy sáp của tổ ong để làm đèn cầy, làm son thoa môi để khỏi bị lỡ môi khi trời lạnh. Bà ta làm đủ thứ để bán. Ai tò mò xem video nói về mật ong giả bán trong chợ mỹ.

https://youtu.be/_3rJENyV3w8?si=IpW_Gs5ExZ0XKPxf

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Đàn ông ngày nay hết muốn lấy vợ

 Đàn ông hết muốn lấy vợ

Có người đọc bài Tiên sư cái thằng mở hàng rồi còm như sau: “Tôi có đọc một bài ông thuật tỉ mỉ cách cúng "giải ế" cho các bà xui xẻo gặp "mở hàng" nặng vía. Tôi rất phục một ông KTS mà thạo phương cách cúng cải số. Và cũng thắc mắc không biết ở các trường đào tạo KTS họ đào tạo cách sửa sang nhà cửa, đô thị mà họ có chương trình optional dạy thiết kế lại vận mệnh của các nàng bị ế không. Nhưng thấy ông chỉ kỷ thuật cúng cải mệnh rất chuyên nghiệp.

Hôm nay đọc bài ông viết vể thời sự kinh tế cũng rất hấp dẫn. Mong được đọc những bài viết khác của ông. 🙏” khiến mình buồn cười và tò mò vì đã trên 7 bó mà chị bạn vẫn muốn tìm một người bạn để bày bạn, tâm sự.

Theo mình nghe vợ càm ràm cả một đời làm người chồng nhân dân ưu tú thì lỡ bà vợ đã theo tây phương cực lạc thì chắc họ không muốn dính thêm vỏ dừa một lần nữa. Còn chị bạn thì chắc cần một người sai bảo, nhờ làm cái này cái kia. Chớ còn chuyện trên giường thì chắc đã khô mực không khốc từ lâu. Có ông thần kia kêu là sẽ ly dị bà vợ , người tình 100 năm, dọn ra ở riêng rồi lại thấy ông thần đi theo bà nào, lo lắng đủ trò. Tại sao đã về hưu lại còn tính chuyện trai già gái lão là sao. Tò mò mình kiếm tài liệu đọc để hiểu chuyện đời thiên hạ.

Đọc cuốn sách của luật sư vua ly dị thì được biết 73% các ly dị đều do người vợ đâm đơn. Ngày nay, ở Hoa Kỳ đàn ông sợ lập gia đình vì nghĩ nếu làm việc để dành tiền rồi mụ vợ buồn đời đâm đơn ly dị, họ phải trả tiền cấp dưỡng hàng tháng cho bà vợ và mấy đứa con và chia đôi tài sản. Có ông bác sĩ ở bolsa nói với mình là bà vợ cũ đòi cấp dưỡng $10,000 rồi bà ta cứ đi tập thể dục rồi cuối tuần đem con lại cho ông ra giữ để bà ta đi chơi với bồ nhí. Hàng năm phải trả tiền cho vợ cũ đi nghỉ hè với bồ nhí. Kinh

Xác suất ly dị tại Hoa Kỳ là trên 50%. Đàn ông sợ lập gia đình rồi phải cấp dưỡng cả đời. Mình có hai thằng cháu kiếm được vợ trên mấy ứng dụng hẹn hò. Có điểm này khó hiểu. Mấy bà mấy cô kêu cơ thể của tôi là thuộc về tôi, nên tôi muốn phá thai hay giữ cái thai là quyền của tôi, không dính dáng gì đến tên giúp làm cái bầu. Nhưng khi họ giữ cái thai thì bắt tên bồ, hay chồng cũ phải cấp dưỡng. Đàn ông có thể nói cơ thể của cô thuộc về cô, còn tiền của tôi thì thuộc về của tôi. Đừng có đụng đến. Có lẻ vì vậy mà ngày nay bên tàu họ mới ra luật không cho mấy bà vợ ly dị chia gia tài của chồng. Nghe nói bên tàu, muốn lấy vợ thì phải có nhà, có xe, có công ăn việc làm tốt nhưng lấy nhau vài năm, không hợp thì chia tay, cô vợ có quyền chia tài sản của chồng nên nhiều cô lập gia đình nhiều lần và bỏ nhau để tạo thêm tài sản riêng tư.

Đồng chí gái đang lo kiếm vợ cho con trai. Hôm trước có chị nào vô vườn mình hái bơ, buồn đời mình tặng cho mấy trái quýt, ăn ngon quá chị ta muốn mua một thùng, mình nhờ thằng con chở tới nhà. Chị ta kêu con mình bằng tuổi con chị. Mình hỏi chị có cháu gái giới thiệu vì mụ vợ đang lo kiếm dâu. Chị ta cười như hoa mặt trời, kêu hai thằng con em cứ lêu bêu em đang lo. Hoá ra đám con trai ngày nay rất sợ hẹn hò với gái vì mấy cô đòi hỏi quá nhiều. Mà hôn nhân không chắc chắn. Chỉ là cái bẩy để là ô sin một đời. Kiểu người trao tao nữa nụ cười, để ta một đời khổ đau làm ô sin.

Dạo này mình đọc thêm tài liệu về vấn đề này thì hiểu thêm sự việc ở Phương Tây hay á châu, có vấn đề sinh sản. Người ta nói đến áp lực công việc này nọ nhưng phải thêm phần cấp dưỡng khi ly dị khiến thiên hạ ngại lập gia đình, thậm chí đàn ông con trai ngày nay sợ hẹn hò, tụm nhau chơi game cho chắc ăn.

Lại thấy các cô thuộc dạng có ảnh hưởng trên mạng xã hội hướng dẫn phái nữ khi hẹn hò phải làm sao. Vào tiệm ăn sang, kêu con trai phải làm này làm nọ. Kinh. 40 năm về trước mà tình hình như bây giờ thì mình khó mà lấy vợ. Mình có xem một phiên toà trên truyền hình, xử một cô kiện một tên quen qua mạng xã hội hẹn hò chi đó. Cô ta kiện tên hẹn hò $276 vì hắn không trả tiền ở tiệm cà phê cho phần cô ta. Kinh

Ra toà tên chạy làng kêu là chỉ mời cô ta đi uống nước ở bar, cô ta đến trễ rồi chả nói gì nhiều với hắn, cứ live stream rồi gọi món ăn này đến món ăn khác nhưng không đếm xỉa gì đến hắn, cứ lai-chim nên buồn đời hắn bỏ đi thế là cô nàng kiện ra toà. Chán Mớ Đời bà toà phán cô đi hẹn hò, chỉ uống nước mà cô gọi thêm đồ ăn thì cô trả tiền đúng rồi. Có xem phim tài liệu, một cô kêu tên đi hẹn hò trả bữa ăn $2,000 ở tiệm sang chảnh nào đó để cô ta live stream rồi mua quà gì tùm lum rồi đá cái rọt. Mới hiểu thằng con mình bị ế vì keo kiệt như mình. Mình lại kể khi xưa mời mấy cô đi ăn tiệm sang thì sau đó mấy cô đá còn mẹ con thì cho ăn Pollo Loco mua 2 tặng 1, mẹ con lại nhất trí lên xe bông với bố.

Bên Trung Cộng, họ mới ra luật là khi ly dị người vợ không được chia tài sản của nhà chồng để tránh nạn ly dị. Không muốn ở với nhau thì đường ai nấy đi nhưng không chia tài sản. Xem tài liệu thì được biết đàn ông tàu ngày nay khó lấy vợ. Thứ nhất là đàn ông chiếm đâu 57% còn phụ nữ đâu 43% nên phụ nữ đòi hỏi điều kiện rất nhiều như phải có nhà riêng, xe hơi đủ trò trước khi lấy nhau nhưng rồi khi bỏ nhau thì lại chia tài sản nên Trung Cộng phải ra luật này để tránh vấn đề lừa đảo.

Ngược lại thì phụ nữ trên 40 lại dính vào vấn nạn là không ai muốn hẹn hò với họ vì hơi già, họ phải đi căng da mặt, phẫu thuật bú xua la mua. Con gái chỉ có một thời như hoa để ong bướm ghé thăm vườn nhà em nhưng mà bị ảnh hưởng các social ìnfluencer nên làm reo nên quá 40 gần 50 là xem như ế. Lại ngọng. Phải nhờ mình cúng phong long. Tháng 5 này, thằng cháu lên xe hoa về nhà vợ nên cả đại gia đình mừng nức nở.

Đàn ông xồn xồn thì họ kiếm gái trẻ hơn như ông nhạc sĩ Đức Huy kiếm cô vợ thua 44 tuổi, về hầu hạ mệt thở, bệnh tật phải lo chớ kiếm mấy bà trên 7 bó là ngọng, về lại phải trả nhớ về không. Thấy trên mạng có cô vợ rên đủ thứ mình chưa xem nhưng đoán là vậy.

Có người kêu là họ sợ cô đơn nhưng ngày nay với điện thoại thì ai cũng cô đơn vì cứ lướt màn hình dù đối diện. Mình nghĩ cách tốt nhất là cho họ vào vườn mình, làm việc độ một tháng là quen cảnh cô đơn và giác ngộ cách mạng, không có ai bên cạnh là niềm vui, hết sợ cô đơn. Chán Mớ Đời (còn tiếp)

https://youtu.be/iCPYKeJ_Os8

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Trí Tuệ Nhân Tạo và tương lai

 Trí Tuệ Nhân Tạo và tương lai

Dạo này thấy thiên hạ thất nghiệp như điên, nhà cửa xuống te tua nên không biết thế hệ con mình sẽ đi về đâu. Vào đại học, người ta kêu học cái này cái nọ để rồi ra trường chả có việc làm. Thậm chí các sinh viên tốt nghiệp các đại học danh tiếng như Harvard, mất hơn một năm trời để kiếm được việc mà không phải việc mong muốn, thêm lương thấp. Lại mang thêm cái nợ khổng lồ mượn để đi học trường danh tiếng.

Vấn đề ngày nay mọi việc thay đổi nhanh chóng. Mình dùng AI để làm kế toán cho cả năm nhanh kinh hồn. AI cho biết làm cái này và đưa thêm ý kiến có muốn làm cái này cái nọ. Không cần Quickbooks nữa. Mình nghĩ các loại khác như làm một tin, bảng tính, báo cáo, dòng mã, văn bản pháp lý, bản phân tích, thiết kế, hay chiến dịch marketing thì chắc chúng ta không còn chỉ cạnh tranh với con người nữa mà đang cạnh tranh với một thứ mà: Không bao giờ ngủ, có thể nhân bản lên hàng triệu phiên bản ngay lập tức, chi phí vận hành chỉ tính bằng xu, tự cải thiện theo cấp số nhân.

Cứ tưởng tượng thiết kế một căn nhà, có thể có nhiều cách và rẻ thêm đẹp nữa. Ngoài ra AI có thể vẽ nhanh nên mình không biết tương lai ngành kiến trúc sư đi về đâu. Không cần thợ vẽ nữa.

AI không cần văn phòng, phúc lợi hay giờ nghỉ cà phê nên rẻ, không cần trả giờ phụ trội. AI đã sống sẵn bên trong chính những phần mềm mà chúng ta đang dùng. Trí tuệ nhân tạo đọc cùng tài liệu, chạy cùng truy vấn, và tạo ra cùng loại sản phẩm, chỉ là nhanh hơn, rẻ hơn, và ngày càng tốt hơn.

Khi nghĩ đến các nhà phân tích, kế toán, trợ lý pháp lý hay bác sĩ chẩn đoán hình ảnh. Các lập trình viên tầm trung, chuyên viên mô hình tài chính như đầu tư mua cổ phiếu nào. Thậm chí cả nhiều vai trò “sáng tạo” mà bản chất chỉ là sắp xếp lại thông tin. Họ không dễ bị thay thế vì thiếu kỹ năng. Họ dễ bị thay thế vì công việc của họ tồn tại hoàn toàn trong môi trường mà AI sinh ra để thống trị: thông tin thuần túy.

Giờ hãy bước vào một công trường xây dựng, một trang trại, một nhà máy, một căn bếp công nghiệp. Ở đó, chúng ta phải đối mặt với: trọng lực, thời tiết, sự mỏi và hao mòn của vật liệu, môi trường con người hỗn loạn, khó đoán, nhu cầu phán đoán vật lý và sự khéo léo trong thời gian thực.

AI có thể thiết kế mối hàn, có thể mô phỏng hệ thống ống nước, có thể tối ưu hóa bản vẽ. Nhưng cho đến khi robot hình người đạt được độ trưởng thành và quy mô thực sự, vẫn cần con người cầm mỏ hàn, vặn ống, đứng trên thang, hay thu hoạch mùa màng trong bùn đất. Chính lực cản đó mới quan trọng, nó mua thêm thời gian vài năm, có thể cả một thập kỷ hoặc hơn. Mình có thấy các người máy được thiết kế để có thể làm các công việc của nông dân nhưng có thể rất lâu mới có thể mua vì khá đắt.

Điều này đã được nhắc đi nhắc lại: trong các nhà máy ô tô, hàn thân xe đã được tự động hóa từ lâu. Nhưng những công việc vật lý lặt vặt, vụn vặt, không theo khuôn mẫu. Vẫn là đôi tay con người rất cần thiết, Ít nhất là hiện tại.

Suốt nhiều thế hệ, xã hội bán cho chúng ta một kịch bản duy nhất: đi học đại học danh tiếng, dù tốn tiền, lấy bằng cấp cao, kiếm một công việc văn phòng sạch sẽ, trí thức vì nghề tay chân là dành cho những người “không thành công”, đúng hơn là không thông minh. Chúng ta bắt con cháu học học học mãi.

Chúng ta đã đẩy hàng triệu người rời xa con đường nghề nghiệp thực hành, tôn vinh tầng lớp làm việc với laptop, và coi thường lao động tay chân như lựa chọn hạng hai. Họ đã bỏ các trường dạy nghề tay chân, kỹ thuật ,… hàng năm có đến trên 3 triệu học sinh không tốt nghiệp trung học phổ thông tại Hoa Kỳ, họ bỏ các trường dạy nghề tỏng khi ở Âu châu, chỉ bắt buộc học chữ đến thi trung học. Sau đó thì có thể chuyển qua học nghề nếu không thích học chữ lên đại học. Học nghề sửa điện, thay ống nước, thợ hàn này nọ vẫn kiếm được tiền nhiều hơn.

Kết quả là gì? Một thế hệ gánh nợ, dán mắt vào màn hình, tạo ra các sản phẩm số mà AI giờ đây có thể sao chép với tốc độ siêu nhân. Trong khi đó, đứa trẻ phớt lờ kịch bản ấy, đi học hàn, đi điện, sửa HVAC, vận hành máy móc nặng lại vô tình xây dựng một trong những hàng rào chống tự động hóa bền vững nhất trên hành tinh hiện nay. Hóa ra, việc di chuyển các nguyên tử mới thật sự quan trọng.

Đây không phải là sự kết thúc của công việc mà là sự kết thúc của ảo tưởng rằng một số con đường nào đó mặc nhiên là an toàn. Sự phân hóa mới sẽ không còn là cổ trắng (trí thức) vs. cổ xanh (nhân công lao động). Nó sẽ là: những người biết “sử dụng” AI, khuếch đại kỹ năng, nhân bội năng suất, và liên tục thích nghi so với những người đứng yên chờ con sóng ập tới, đánh chiếc thuyền mong manh của họ tan theo biển sóng.

Robot tiên tiến rồi cũng sẽ thu hẹp khoảng cách với lao động vật lý. Nhưng thời gian là yếu tố sống còn. 5–10 năm tới sẽ giống như một cơn sóng xung kích siêu thanh đối với bất kỳ ai mà toàn bộ giá trị chỉ gói gọn trong việc “di chuyển các bit trên màn hình”.

Những công việc buộc bạn phải xuất hiện trong thế giới thật, lấm lem tay chân, và vật lộn với vật chất thực có một con hào tự nhiên mà phần mềm thuần túy chưa thể vượt qua, ít nhất là bây giờ. Xã hội đã dành hàng chục năm để nói với mọi người rằng nghề tay chân là thấp kém. Hóa ra, chính những nghề đó đang âm thầm xây dựng tuyến phòng thủ cuối cùng chống lại thứ công nghệ mà xã hội tôn thờ.

Cuộc cách mạng AI không chỉ nhắm vào việc làm. Nó đang nhắm thẳng vào những giả định của chúng ta về việc công việc nào còn đáng để làm và đang viết lại lịch sử của loài người thay đổi nhanh chóng hơn cả cách mạng kỹ nghệ.

Vấn đề là thế hệ con cháu của chúng ta sẽ phải đối đầu ra sao. Thằng con mình đi học đại học, ra kỹ sư đi làm không có kinh nghiệm nên được trả tiền lương thấp hơn một người thợ mộc hay thợ điện. Tại sao bỏ 4 năm tốn tiền đại học để lãnh lương thua một tên thợ vịnh. Trong 4 năm đại học, có thể học cái nghề sửa máy móc, máy giặt, truyền hình,…. Lợi tức cao hơn. Lý do là khoa bảng, cha mẹ muốn khoe con mình là kỹ sư. Mình thì bằng cấp chả cần, chỉ cần kiếm tiền nuôi vợ con là đủ. Chớ có bằng mà không có việc làm thì cạp đất mà ăn. Có bằng cấp đại học nhưng nếu không giỏi thì qua 40 tuổi là bị công ty sa thải khó kiếm việc lại, lại phải đi học nghề bán bảo hiểm hay nhà cửa. Với lương ở 40 tuổi, công ty có thể mướn 3 kỹ sư mới ra trường, có đầu óc nhanh nhẹn, làm tăng ca, không lo chuyện gia đình.

Tại sao chúng ta không nhìn rõ vấn đề, thay vì bị các trường Đại học khuyến dụ cho con cháu theo học đại học để rồi ra trường kiếm không được việc. Mình rất vui khi thằng con đồng ý theo học nghề của mình, chăm sóc vườn bơ, quản lý các căn nhà cho thuê và tiếp tục học nghề đi mua nhà cho thuê. Kỹ sư học ra đi làm vớ vẩn rồi nay AI được sử dụng khiến các kỹ sư trở thành vô dụng ngoại trừ những ai có tầm nhìn xa về kỹ thuật toán, về tương lai của công nghệ, trí tuệ nhân tạo. Có lẻ văn hoá của chúng ta bị ám ảnh bởi khoa bảng, phải có bằng cấp. Một nha sĩ ra trường ngày nay tại Hoa Kỳ có thể nợ trên $300,000. Và nếu theo học thêm về chuyên khoa thì $500,000. Mình có thằng cháu học bác sĩ ra nói là muốn làm về quản lý nhà thương chi đó vì ngày nay, chữa bệnh đã có internet. Cứ vào mạng rồi hỏi bệnh tình của bệnh nhân ra sao thì họ cho biết phải cho uống thuốc gì này nọ. Trong tương lai nhà thương sẽ bớt cần bác sĩ vì một số có thể sử dụng người máy như hiện tại họ đã sử dụng để mỗ, giải phẫu,… bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh tình của bệnh nhân qua mạng.

Một bà mễ, không biết tiếng anh, đi chùi nhà lương một ngày $350, chả cần học đại học gì cả. Một người thợ sửa xe hơi có thể làm lương cao hơn và được trọng dụng hơn là một kỹ sư viết lập trình. Thế giới đang thay đổi với vận tốc khủng khiếp mà nếu con cháu chúng ta không ý thức được sự việc, chúng sẽ bị bỏ xa và sẽ được xếp vào giai cấp vô dụng, được chính phủ trợ cấp mỗi tháng một ít tiền để khỏi phải nổi loạn. Đó là tương lai của loài người, sinh con ít, sống già, được chính phủ chăm sóc rồi chết. Tương lai thế giới sẽ có dân số giảm và đa số chỉ là những người biết áp dụng, có viễn kiến về tương lai, sử dụng trí tuệ nhân tạo để làm đẹp cho đời cho người.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Thế hệ di dân người Việt đầu tiên

 Thế hệ di dân người Việt đầu tiên 

Tuần này đến phiên mình đọc diễn văn tại hội Toastmasters. Mình chọn đề tài về người Việt di dân để giải thích cho người Mỹ trắng về sự đóng góp của người Việt tỵ nạn. Mình thấy sự lên tiếng của mình với một nhóm mỹ trắng mỹ đen tuy ít độ 20 người nhưng có thể đem lại sự gần gũi, thông cảm của họ đối với người Việt tỵ nạn. Mình sinh hoạt với người Mỹ qua các hội hàng tuần, như hội Lions quốc tế với những phát biểu của mình về các vấn đề xã hội, kinh tế tại Hoa Kỳ nhất là lúc này vấn đề di dân rất sôi nổi. Từ những thông tin của mình có thể giải thích cho họ hiểu về người Việt tỵ nạn và họ sẽ là những phát ngôn viên cho cộng đồng, bạn bè của họ về người Việt tỵ nạn. Nếu mọi người Việt tại Hoa Kỳ đều làm như vậy thì cộng đồng người Việt sẽ được yêu thích bởi các cộng đồng người Mỹ khác.

https://youtu.be/iCPYKeJ_Os8

Người Mỹ bị tuyên truyền của hai bên nên có phản ứng chống lại người di dân, cho rằng đa số sang Hoa Kỳ để ăn trợ cấp bú xua la mua. Còn người Việt chúng ta cứ chửi nhau bò vàng bò đỏ hay dân chửi và Mà Gà chả có đem lại lợi lộc cho cộng đồng người Việt. Tốt nhất là nói chuyện với người Mỹ về người Việt tỵ nạn nhất là sự thành công của người Việt. Có ông mỹ từng là giám đốc ngân hàng nói với mình là người Việt tại Hoa Kỳ có lợi tức cao hơn người Mỹ trắng khiến mình không tin nhưng xem lại qua thì đúng thật. 

https://www.pewresearch.org/race-and-ethnicity/fact-sheet/asian-americans-vietnamese-in-the-u-s/

Mình là người di dân nên phải lên tiếng, chớ người Mỹ nhất là mỹ trắng không rõ tường nên hay bị xách động. Diễn văn tuần này mình nói đến một người Mỹ gốc việt, tỵ nạn đã tặng tiền tươi cho đại học Irvine, và tên ông ta được đặt tên cho một toà nhà trong khuôn viên của đại học. Tò mò mình tìm kiếm thêm các người Việt di dân tỵ nạn đã đóng góp cho xứ sở này. Chửi bới nhau bò đỏ bò vàng bò xanh trên mạng không giúp người Mỹ hiểu được người Việt tỵ nạn. Vụ này mình có kể trong bài những người Việt giàu có tại Hoa Kỳ rồi. Qua bài diễn văn người Mỹ mới hiểu lịch sử bánh Mì, họ ăn bánh mì Việt Nam rất ngon nhưng khi mình kể chuyện về hai anh em họ Lê thành lập Lee's sandwiches thì họ cảm ơn đã cho họ biết nguồn gốc xuất xứ của Bánh Mì trên đất Mỹ. Càng nể phục người Việt tỵ nạn trên xứ này.

Theo mình hiểu người Việt sang xứ sở này có nhiều đợt. Đợt thứ nhất người ta gọi là người di tản buồn vì 30/4 đến cái ụp, họ lên tàu, lên máy bay rời khỏi Việt Nam nhanh chóng như một cơn ác mộng khiến một thời gian sau mới từ từ hội nhập vào xứ Hoa Kỳ này. Nói chung thế hệ này đa số là thuộc giới tinh hoa của Việt Nam Cộng Hoà. Làn sóng kế tiếp khiến thế giới chới với với tin tức Khờ Me đỏ diệt chủng người của họ rồi những chiếc tàu nhỏ bé ra khơi rời Việt Nam mà thế giới gọi là Thuyền Nhân (boat people). Những làn sóng này đã đánh thức lương tâm của nhân loại khiến các nước mở rộng bàn tay đóng chào các thuyền nhân với những con tàu như Đảo Ánh Sáng, Cap Anamur đi vớt người trên biển đông. Đồng chí gái và đại gia đình đều là thuyền nhân cũng như 2 người em của mình.

Các trí thức tây phương hân hoan đón chào sự chiến thắng của bộ đội miền bắc và Khờ Me Đỏ năm 1975 thì nay họ đã tĩnh mộng về cuộc cách mạng thế giới đại đồng với những lò cải tạo, tập trung khắp nơi hay cuộc diệt chủng tại xứ Cao Miên và nếu không có bộ đội Việt Nam đi nghĩa vụ quốc tế thì có lẻ khờ me đỏ đã giết thêm người của họ để xây dựng thiên đàn cộng sản mà trong cuốn Killing fields của ông Dith Pran đã phơi bày cho nhân loại rõ sự dã man của chế độ cộng sản. Nhớ xem phim này ở rạp Gaumont trên đại lộ Champs Elysees, xem xong người Pháp họ cúi mặt nhất là những người đã từng hoan hô, xuống đường chống đối chiến tranh Đông-Dương.

Sau này, ông Lý Quang Diệu, thủ tướng của Tân Gia Ba viết thư cho bà thủ tướng Anh quốc, nói là Hà Nội cho người vượt biển để làm tiền và tránh mầm mống chống đối trong nước nên tây phương ngưng các trại tỵ nạn, chuyển tiếp và dẫn độ người vượt biển về lại Việt Nam. Các cuộc bạo loạn tại các trại tỵ nạn ở Hương Cảng đã khiến thế giới giật mình, hết dám đón tiếp người Việt tỵ nạn. Có người kêu Hà Nội cho người đi theo này nọ nhưng không có bằng cớ nên ngọng. Buồn đời ông Phạm Văn đồng qua pháp xin viện trợ, lại tuyên bố với Paris Match là có trên 3 triệu người trong trại cải tạo khiến thiên hạ càng chới với.

Sau vụ đóng cửa các trại tỵ nạn, Hoa Kỳ cho người Việt đi theo các diện đoàn tụ, H.O. Hay ODP. Sau vụ Liên Xô sụp đỗ thì có một số người Việt đi lao động quốc tế ở các nước thuộc khối Liên Sô cũ, xù luôn, ở lại các xứ này. Mấy người này được bác và đảng gửi đi làm nhiệm vụ lao động quốc tế nên đa số vẫn trung thành với Hà Nội. Mấy năm gần đây thì có làn sóng hạ cánh an toàn nên có rất nhiều người giàu có cho con du học rồi tìm cách ở lại hay đầu tư tại Hoa Kỳ qua các chương trình như EB-5,….

Nhìn chung thì người Việt vượt biển đa số rất thành công. Thế hệ di tản thì đa số đi làm, ăn lương nhưng phải nói là sự hình thành cộng đồng của người Việt tại Hoa Kỳ là nhờ vào làn sóng di tản rồi đến thế hệ vượt biển. Có lẻ sống một thời gian với Việt Cộng nên tinh thần khoa bảng đã lùi về quá khứ, được xoá sạch. Trước kia, lá ngọc cành vàng này nọ, học thức ngại ngùng nhưng khi Việt Cộng vào thì kinh tế mới, đói quá phải đem đồ trong nhà ra bán ngoài chợ trời vô hình trung đã phá bỏ tinh thần khoa bảng. Hết còn e ngại, nữ sinh, sinh viên nên khi sang Hoa Kỳ họ lăn ra buôn bán, làm ăn thay vì đi học lại để có bằng cấp ông này bà nọ. Mình có quen vài người du học bên Liên Xô, đa số nói là để buôn bán làm ăn đóng thùng gửi về Việt Nam, sau này có nhiều người giàu có. Sau Liên Xô sụp thì một số đông con ông cháu cha không chịu về ở lại các nước Đông âu hay tìm cách qua Hoa Kỳ hết. Đánh cho mỹ cút nguỵ nhào rồi chạy qua mỹ đánh cho Mỹ nhào luôn.

Vấn đề ngày nay là đến thế hệ con cái , thế hệ thứ 2 của người Việt tỵ nạn thì đa số không làm ăn, trở thành bác sĩ, nha sĩ hay kỹ sư nên Bolsa bị bỏ trống và nhóm người Việt từ Việt Nam mới sang lấp vào khoảng trống đó. Thời người Việt di tản sang thì nhớ Sàigòn xưa nên mở Phở Pasteur, Phở 79,…nay người Việt sang sau này thì mở Phở Thìn, phở Công phở Phượng, góc phố Hà Nội,…cà phê Trung Nguyên, bú xua la mua.

Thế hệ con cháu mình sẽ dọn xa khu Tiểu Sàigòn. Như cháu mình lập gia đình, dọn về Laguna Niguel, Irvine,… ăn uống thì vùng Irvine đã có thức ăn Việt Nam và tàu, Đại hàn, Nhật Bản nên không cần phải kéo về khu Tiểu Sàigòn như trước đây. Con cháu sẽ lấy chồng lấy vợ với người Mỹ trắng, tàu, đại hàn nên từ từ sẽ phân loãng cái máu và văn hoá Việt Nam. Hôm kia ăn tết ở nhà mình, cháu kêu bằng ông chú lai Nhật Bản, lai tàu, lai Ý Đại Lợi, lai Ái Nhỉ Lan,…

Ngoài bolsa thì nghe nói vẫn còn đi diễn hành như các lễ tổ chức của người Mỹ. Thế hệ đi biểu tình từ từ cũng chống gậy hết đi biểu tình hô hào hay GẶP NHAU Ở PEEK Family hết. Không biết trong nghĩa trang này, đêm đêm họ có đi biểu tình hay không.

Mình nhớ lần đầu tiên về Hà Nội, thiên hạ dẫn đi ăn phở, mình thấy dân tình múc từng muỗng bột ngọt mà họ gọi mì chính gì đó, bỏ vào tô phở khiến mình thất kinh nên nghe phở chính gốc Hà Nội là mình sợ. Già rồi nên mình ăn phở 79 cho chắc ăn. Có lần ông chủ kêu mình muốn bán cái tiệm phở rồi sau này gặp lại ông ta kêu vợ đưa cho phía bên vợ tiếp quản, ở nhà buồn quá nên lâu lâu chạy ra quán. Đồng chí gái chào bác, hỏi ra ông ta hơn mình có một tuổi Chán Mớ Đời. Đếm tiền mấy chục năm nay nên già mau. Ông ta cho biết là tết thợ về Việt Nam ăn tết nên cho nghỉ, đóng cửa ăn tết bất đắc dĩ mấy tuần. Mình kêu thì đi chơi, du lịch, ông ta lại than đau chân đau gối. Chán Mớ Đời 

Thế hệ đầu tiên thành lập nên tiểu Sàigòn như phở 79, nay cũng giao cho ai đó thế hệ nào tiếp thu trong khi họ chuẩn bị những ngày vàng của hoàng hôn đời mình. Mình tải đây bài diễn văn cho Toastmasters.

Đầu năm chúc các bác được nhiều sức khoẻ. Xong om

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Bài diễn văn 9-11 phút

From Food Trucks to Fortune: Vietnamese Immigrants 

Fellow Toastmasters and honored guests

(The other day, I saw a headline that caught my attention.)

A Vietnamese American  man had donated a large sum of money to the University of California, Irvine—and in return, a building on campus was named after him.

Naturally, I got curious.  

I started looking up wealthy Vietnamese Americans.  

Who were they?  

What did they do?  

How did they get there?

But as I read through story after story, I realized something.

Pause, make eyes contacts

⸻

Many first-generation Vietnamese immigrants arrived with little English, little money, and a lot of trauma.  

But they also arrived with something powerful: the instinct to trade, to build, and to adapt.

They were not just looking for jobs.  

They were looking for chances—  

chances to buy and sell,  

to open shops and restaurants,  

to turn skills into income,  

and income into opportunity.

Let me share a few of their stories.

As we say in business:  

One year of owning a business can equal ten years of working for someone else.

⸻

The Sandwich That Changed Everything

Let’s start with something familiar.

Bánh mì.

Pause

The founders of Lee’s Sandwiches, brothers Lê Văn Chiêu and Lê Văn Hương, came to America in 1979.  

They worked on food trucks. They saved money. Eventually, they bought their own truck.

At first, they sold hamburgers, noodles—whatever people would buy.  

They weren’t chasing a grand vision.  

They were simply surviving.

Then one weekend, their parents took their truck and started selling Vietnamese sandwiches near San Jose State University.

It became a hit.

They opened their first store in 1983. 4 years after their arrival to US.

But the real breakthrough came when they asked a simple question:  

“How do we make this appealing to Americans?”

They baked fresh bread.  

Added croissants.  

Smoothies.  

Coffee.

They didn’t abandon Vietnamese flavors.  

They wrapped those flavors in something familiar.

Today, Vietnamese sandwiches are mainstream in America—and Lee’s Sandwiches played a huge role in that.

This business grew from a single food truck to over 60 locations nationwide. I saw one in Taiwan during my last December visit.

And every time I see a Vietnamese-owned sandwich shop, I think:  

Without trade, there is no wealth.

Yet many Vietnamese parents still tell their children:  

“Study hard so you can work for a company your whole life.”

Meanwhile, the Chinese say:  

“If you want wealth—go into trade.”

Food for thought.

⸻ pause, make eyes contacts

Building a Community from Nothing

Another remarkable figure is Frank Jao, often called the builder of Little Saigon.

He founded Bridgecreek Development and built Phước Lộc Thọ, a massive Asian-style commercial center.

At the time, this was not an obvious idea.  

The safer path would have been to build something that looked like every other American shopping center.

The city wanted something American-looking.

He said,  

“No. This needs to look Asian.”

That one decision transformed the area into a cultural and economic landmark.  

Today, Phước Lộc Thọ isn’t just a mall—it’s a symbol.

It’s a place where you can hear Vietnamese spoken, smell grilled meats and coffee, and feel like you’ve stepped into another world—  

without ever leaving Orange County.

That kind of vision takes courage:  

the courage to believe that your culture has value,  

the courage to invest in it,  

and the courage to let it stand out instead of blending in.

⸻ pause, make eyes contacts

From Refugee to Billionaire Innovator

Then there’s Trung Dung.

He escaped Vietnam by boat after being imprisoned.  

He arrived in America with almost nothing.  I met him in 1990 when he was finishing his Ph.D at Boston University.

He studied computer science, and eventually founded a tech company called OnDisplay.

In 2000, he sold it for $1.8 billion.

His story appears in Dan Rather’s book The American Dream.

Think about that:  

From a refugee who couldn’t attend school,  

to a tech entrepreneur worth billions.

That is America—when talent meets opportunity,  

and when someone is willing to take the risk to trade their ideas with the world.

⸻ pause make eyes contacts

Kings of Garbage, Chili Sauce, and Plasma

And there are many more:

• David Dương, who started by collecting cardboard boxes and built a billion-dollar waste management company.

• David Trần, founder of Huy Fong Sriracha, who turned chili sauce into a global phenomenon.

• Hoàng Kiều, who worked for $1.25 an hour, then pioneered plasma technology and became a billionaire.

These are not glamorous beginnings.

They are gritty beginnings.

Cardboard.  

Chili.  

Plasma.

Yet each of these men turned something ordinary—  

even something other people threw away—  

into something extraordinary.

⸻

And Then… There’s Me

After reading all these stories, I looked at myself.

I’m just a farmer.

No billion-dollar company.  

No building named after me.  

No book telling my story.

Life suddenly felt… a little depressing.

But then I realized something important.

Success doesn’t have one shape.  

It doesn’t always come with a headline or a campus building.

Not everyone needs to be a billionaire.  

Not everyone wants to be.

But every one of these people shared one thing:

They created value.

They didn’t wait for permission.  

They didn’t wait for perfect English.  

They didn’t wait to be accepted.

They started.

They used what they had—  

skills, recipes, land, ideas—  

and they traded those things with the world.

And that made me ask myself:  

“What value am I creating with what I have?”

For me, it might be farming.  Good and healthy avocados 

For you, it might be coding, teaching, designing, leading, or speaking right here at Toastmasters.

⸻ pause make eyes contacts

Closing

So the next time you eat a Vietnamese sandwich,  

or squeeze chili sauce onto your noodles,  

or walk through Little Saigon…

Remember this:

Behind these everyday things are refugee stories, trade instincts, and quiet courage.

And maybe—just maybe—  

the next great story of courage and trade  

won’t come from a billionaire,  

or from a man with a building named after him…

It might come from a farmer.

It might come from someone quietly running a small shop.

It might come from the person sitting in your chair,  

right now,  

wondering if they have what it takes to start.

If there is one lesson we can borrow from these Vietnamese immigrants, it’s this:

Don’t wait for the perfect moment.  

Start where you are.  

Trade what you have.  

Create value.

Because the quiet power of trade doesn’t just build businesses.  

It builds lives,  

it builds communities,  

and sometimes—  

it builds dreams bigger than anything we could have imagined.

Pause make eyes contacts

God bless America