Private equity mua các công ty rồi phá sản

 Tư bản dã man ở thế kỷ 21


Hồi đi học, thầy giáo kêu đọc Victor Hugo, Emile Zola, Balzac,…để hiểu sự bốc lột của chủ nghĩa tư bản. Sang Hoa Kỳ mình chứng kiến chủ nghĩa tư bản khác với những gì mình đọc trong sách truyện. Lâu lâu mình đọc báo thấy công ty này vừa được công ty nào có nhiều tiền mua nên nghĩ nên mua cổ phiếu của công ty mới được mua như Toy’R’US,… minh hồ hởi đến mấy tháng sau thì thấy cổ phiếu như diều dính mưa nên Chán Mớ Đời.  Một hôm mình hỏi một ông mỹ, trader thì ông ta cười và giải thích. Mình xin tóm tắc như sau:

Chắc ai thuộc thế hệ mình đều nhớ đến phim Pretty Woman do Julia Roberts và Richard Gere đóng vai tên đại diện công ty Private Equity đi mua mấy công ty đang te tua rồi tân trang tài chánh lại rồi bán kiếm tiền hay đuổi hết dân làm việc, bỏ túi tiền hưu trí của họ rồi bán bất động sản của công ty rồi chạy.


Trong hơn hai thập niên qua, một làn sóng các chuỗi bán lẻ từng được người Mỹ yêu mến đã biến mất khỏi các trung tâm thương mại và các con phố chính trên khắp cả nước. Toys “R” Us là thiên đường tuổi thơ của nhiều thế hệ trẻ em như con mình khi nhỏ, hay kêu bố dẫn đi mua đồ chơi hay tả con nít. Hay tiệm Payless ShoeSource nơi cung cấp giày dép giá rẻ cho các gia đình lao động mà khi lấy nhau đồng chí gái hay ghé lại đây mua. Tiệm Sports Authority ở đường Beach mà mình hay dắt hai đứa con vào đây mua đồ bơi và cắm trại, tiệm Gymboree cho mấy đứa con đến chơi khi còn nhỏ, và hàng chục thương hiệu khác mà ngày nay thấy mất tiêu.


Vật đổi sao dời, ngày nay người ta mua đồ trên mạng nhiều hơn nên mấy chỗ này bị banh ta lông nhưng mấy tiệm này banh ta lông trước khi Amazon ra đời và sống mạnh. Dù có nhiều yếu tố góp phần vào “ngày tận thế của bán lẻ” từ sự trỗi dậy của thương mại điện tử đến thay đổi trong thói quen tiêu dùng. Một số lượng đáng kể các “nạn nhân” này có chung một đặc điểm: họ thuộc sở hữu của các quỹ đầu tư tư nhân (private equity) khi sụp đổ.


Nên nhắc một tí là các tiệm thuộc khu thương mại mượn tiền của ngân hàng nhưng mỗi 7 hay 10 năm phải tái tài trợ lại khác với các nhà ở. Ngân hàng chỉ cho mượn 7-10 năm vì họ không muốn chôn vốn của họ lâu dài, sẽ mất giá vì lạm phát. 10 năm về trước, khi tiền lời xuống như tây đi đái thì các chung cư cũng như các khu thượng mại đều tái tài trợ lại hết với tiền lời đâu 3, 4% nay đến mùa tái tài trợ lại thì tiền lời lên gấp 2 nên ngọng. Đưa đến đóng cửa rất nhiều tiệm buôn bán. Tỷ lệ bị xiết nhà lên rất cao so với mấy năm trước. Với đà này hai năm nữa thì khủng hoảng 2008 sẽ trở lại.


Trở lại câu chuyện về vai trò của private equity trong các vụ phá sản bán lẻ gắn chặt với một trong những kiến trúc sư tiên phong của mô hình này: Mitt Romney, đồng sáng lập Bain Capital, sau này là Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ và ứng cử viên tổng thống. Giới đầu tư chửi ông này rất thậm tệ, ông ta muốn trở thành tổng thống nên họ khui ra các mánh mà các nhà đầu tư sử dụng như ông Romney. Dù Romney rời vai trò điều hành trực tiếp tại Bain Capital vào năm 1999, công ty do ông xây dựng đã trở thành một trong những thế lực hàng đầu trong các thương vụ mua lại bằng đòn bẩy (leveraged buyouts – LBO), và những chiến lược ông góp phần khai sinh đã trở thành thông lệ của toàn ngành. Richard Gere đóng trong phim Pretty Woman như mấy ông thần đi mua các công ty bị khó khăn như Mitt Romney. Nhờ tình yêu với một cô điếm khiến tên đi ăn cướp nhà máy, công ty của kẻ khác giác ngộ cách mạng nên tha mạng cho gai đình của công ty đang tính mua.


Về bản chất, private equity là việc các quỹ huy động vốn từ các nhà đầu tư tổ chức, quỹ hưu trí, quỹ hiến tặng đại học, cá nhân giàu có, để mua các công ty, tái cấu trúc chúng, rồi bán lại nhằm thu lợi nhuận. Mục tiêu thông thường là đạt lợi suất 20–30% mỗi năm cho nhà đầu tư. Khác với đầu tư mạo hiểm (venture capital), private equity thường nhắm tới các doanh nghiệp đã trưởng thành, có dòng tiền ổn định. Các nhóm này được mệnh danh là Vulture Capitalists, những con kênh kênh tư bản.


Đặc điểm then chốt của phần lớn các thương vụ private equity là mua lại bằng đòn bẩy (LBO). Trong LBO, quỹ chỉ bỏ ra 20–30% vốn tự có, phần còn lại là tiền vay. Quan trọng hơn, khoản nợ này không nằm trên sổ sách của quỹ, mà được đặt lên vai công ty bị mua. Nói cách khác, doanh nghiệp bán lẻ bị mua tự vay tiền để mua chính mình. Hậu quả tức thì là một công ty từng có lãi và ổn định bỗng phải gánh núi nợ khổng lồ. Thay vì chỉ cần tạo ra dòng tiền để vận hành, doanh nghiệp giờ đây phải đủ tiền để trả lãi và gốc các khoản nợ có thể lên đến hàng tỷ đô la.


Các quỹ private equity đã phát triển những chiến lược rất tinh vi để kiếm lợi từ các thương vụ bán lẻ. Điều gây tranh cãi nhất là: nhiều cơ chế sinh lời hoạt động độc lập với việc doanh nghiệp thành công hay thất bại. Chính sự bất đối xứng này, quỹ thắng ngay cả khi công ty thua nằm ở trung tâm của mọi tranh luận.


Phí quản lý: ngay khi thương vụ hoàn tất, quỹ thường thu phí quản lý hàng năm 1,5–2% giá trị giao dịch. Với một thương vụ 2 tỷ USD, điều này tương đương 30–40 triệu USD mỗi năm, bất kể kết quả kinh doanh. Trong 5–10 năm, khoản phí này có thể vượt quá số vốn ban đầu mà quỹ bỏ ra.


Phí giao dịch: quỹ thu phí cho việc sắp xếp thương vụ, thu xếp tài chính, mua lại bổ sung, và bán công ty. Mỗi giao dịch lớn tạo ra hàng triệu USD phí tư vấn, do chính công ty trả cho chủ sở hữu của mình.


Tái cấp vốn chia cổ tức (Dividend Recapitalization): trong thực tế gây tranh cãi, quỹ thường buộc công ty vay thêm nợ chỉ để trả cổ tức đặc biệt cho quỹ. Nhờ vậy, quỹ có thể thu hồi vốn ban đầu trong khi vẫn giữ quyền sở hữu. Nếu công ty sau đó sụp đổ, quỹ đã kịp “rút ruột” xong.


Tước đoạt tài sản (Asset Stripping): nhiều nhà bán lẻ sở hữu bất động sản giá trị. Quỹ bán tài sản này rồi thuê lại (sale-leaseback), tạo ra tiền mặt tức thì để trả cổ tức cho quỹ, nhưng khiến công ty gánh nghĩa vụ thuê dài hạn và mất đi tài sản cốt lõi.


Cải thiện vận hành: thật ra công bằng mà nói, các quỹ cũng thực sự cố gắng cải thiện hoạt động của công ty: tinh gọn chuỗi cung ứng, đóng cửa cửa hàng kém hiệu quả, đàm phán lại hợp đồng, đầu tư công nghệ. Khi thành công, những biện pháp này làm tăng giá trị doanh nghiệp. Nhưng khi doanh nghiệp đồng thời bị đè nặng bởi nợ khổng lồ, cải thiện vận hành thường không đủ.


Các trường hợp điển hình: 


Toys “R” Us: Năm 2005, Bain Capital, KKR và Vornado mua Toys “R” Us với giá 6,6 tỷ USD. Chỉ 1,3 tỷ là vốn chủ, còn lại 5,3 tỷ USD là nợ đặt lên công ty. Công ty phải trả hơn 400 triệu USD mỗi năm tiền lãi và gốc, số tiền lẽ ra có thể dùng để cải tạo cửa hàng, phát triển thương mại điện tử, hay cạnh tranh với Amazon và Walmart. Trong 12 năm, các quỹ thu khoảng 470 triệu USD phí. Khi Toys “R” Us phá sản năm 2017 và biến mất dấu tích năm 2018, 33.000 lao động mất việc, còn các quỹ gần như không thiệt hại tài chính. Khi phá sản thì ngân hàng chỉ biết cười, kêu ông Mitt Romney dẫn đi ăn hay bay qua đảo Epstein một weekend. Đa số là các số nợ ngân hàng cho vay thường sau 1 năm là bán cho chính phủ. Và khi các số nợ này không được trả bị xù thì các bác và em nai lưng ra trả thuế cho chính phủ. Thường họ không nhắc đến vụ này. Bác nào cứ để ý là sau khi tái tài trợ, công ty hay ngân hàng cho bác vay tiền, sẽ gửi một lá thư nói từ đây trả tiền cho công ty nào đó, thường là do chính phủ nhờ.


Payless ShoeSource: Payless bị mua năm 2012, phá sản năm 2017, tái cấu trúc, rồi phá sản lần nữa năm 2019, đóng toàn bộ cửa hàng Bắc Mỹ. Quỹ đã rút lợi nhuận sớm; người lao động và chủ nợ gánh hậu quả.


Gymboree: Bain Capital mua Gymboree năm 2010. Công ty phá sản năm 2017, rồi thanh lý hoàn toàn năm 2019. Bain đã thu hồi vốn từ lâu. Mitt Romney không phát minh LBO, nhưng chuẩn hóa và hợp thức hóa mô hình này. Dưới thời ông, Bain có nhiều thành công (Staples, Domino’s). Ông rời Bain năm 1999 nhưng vẫn hưởng lợi tài chính. Mình không biết tiền hưu trí của các cựu nhân viên là bao nhiêu nhưng đa số họ mất gần hết và lọt tay vào công ty của ông Romney.


Trong chiến dịch 2012, lý lịch Bain trở thành tâm điểm tranh cãi, phơi bày mâu thuẫn căn bản của chủ nghĩa tư bản Mỹ: có chấp nhận làm giàu từ việc phá hủy doanh nghiệp và việc làm, nếu một số thương vụ khác tạo giá trị hay không?


Câu hỏi điều tiết và câu hỏi nền tảng: chính phủ nên giới hạn hay đánh thuế lợi ích carried interest?  Vấn đề là các công ty này cúng tiền tranh cử cho các thượng nghị sĩ và dân biểu. Có nên buộc quỹ chịu trách nhiệm nợ? Rốt cuộc, mục đích của doanh nghiệp là gì: tối đa hóa lợi nhuận cho nhà đầu tư, hay còn trách nhiệm với người lao động và cộng đồng? Private equity không đơn thuần là ác quỷ, nhưng cấu trúc hiện tại của nó tạo ra động cơ lệch lạc: khuyến khích rút ruột thay vì xây dựng, tập trung lợi ích cho thiểu số, và đẩy rủi ro sang xã hội.


Mình thấy nên cần giải thích các vấn đề này hơn là hùa theo định hướng dư luận của chính phủ và truyền thông, chửi bới nhau. Bò đỏ bò vàng dân chửi hay ma-gà này nọ. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tỷ phú Mỹ, chủ các đội bóng Anh quốc

 Lý do người Mỹ làm chủ các đội banh túc cầu Anh quốc 


Cuối tuần rồi, có trận đấu giữa hai đội banh Anh quốc; Arsenal vs Manchester United. Mình tò mò vì thấy khắp nơi trên thế giới xem trận đấu này, từ Việt Nam sang Thái Lan, Cao miên, Phi Châu,…đều xem. Xem xong thì mấy ngày sau các cờ líp về trận đấu hay người xem vui buồn khi đội của mình đá vào, bị thân hữu chọc quê. Trong giải Premier League này có đến 20 đội banh đấu cả năm nhưng có đến 14 đội banh đều có chủ là công ty Mỹ. Ngạc nhiên vì không lẻ người mỹ đâm ra thích trời mưa và túc cầu vì ở Hoa Kỳ túc cầu chưa phải là môn được truyền hình chiếu cho khán giả mỹ xem thường trực. Có một đội banh của thành phố Leicester, được một tỷ phú Thái Lan mua và buồn đời được một huấn luyện viên người ý đoạt chức vô địch. Sau này ông tỷ phú đi máy bay sao bị rớt, chết luôn. Cậu con trai kế nghiệp nhưng có lẻ chưa quen nên đội banh tụt hạng.

Năm nay các đội tuyển của Anh quốc có đến 6 đội lọt vào vòng trong của giải túc cầu liên hiệp Âu châu Champion League được xem là giải túc cầu hàng năm danh tiếng được thế giới xem mỗi tối thứ 3,4. Pháp quốc chỉ có đâu 3 đội và năm sau có thể chỉ còn hai đội được đại diện vì họ tính theo thành tích của những năm qua. 


Hỏi ra thì lý do là rẻ tiền dù giải này được khắp thế giới xem hàng tuần. Cách tranh giải hợp với cách làm ăn business của người Mỹ. Premier League của Anh quốc là một cái máy làm tiền toàn vũ. Là môn thể thao được xem đông nhất trên thế giới, được truyền hình trên 200 quốc gia mỗi tuần, kiếm tiền truyền hình hàng tỷ mỹ kim. Giải Premier league được thành lập đâu vào thập niên 1990 vì khi mình ở Luôn Đôn, vẫn chưa có giải này. Lúc đầu họ cho chiếu truyền hình khắp thế giới miễn phí đến khi người dân trên thế giới nghiện rồi thì họ mới bắt trả tiền. Kiểu mấy tên bán sì ke đứng trước trường học, cho học sinh hút miễn phí cho vui đến khi chúng nghiện thì đè đầu bắt trả tiền học gạch. Và tiếp thị bán đồ của các công ty quảng cáo. Khi xưa thấy cho xem nên mình coi mỗi tuần để nhớ thời ở âu châu, ai ngờ nghiện xem Manchester United. Nay chỉ xem trên YOutube tóm tắt cho chắc ăn vì không có thời gian xem 2 tiếng đồng hồ. Nhất là phải trả mấy chục đô mỗi tháng.


Trên nguyên tắc thì các đội banh của Anh quốc thường không được quản lý, làm tiền như chủ nghãi tư bản. Đa số là do một người làm chủ vì yêu đá banh, nên tài chánh lúc nào cũng thiếu hụt. Trong khi đối với các chủ nhân  người Mỹ thì xem đây là cách quản trị quá yếu kém nên họ nhảy vào mua rẻ. Giá một đội banh bầu dục ở Hoa Kỳ giá thị trường là 4-5 tỷ mỹ kim, trong khi một đội banh bóng rổ thì giá trị độ 2-3 tỷ đô la còn ở Anh quốc, một đội banh danh tiếng độ 300 triệu. Xem như tiền bạc cắc cho mấy hedge funds. Mấy người Mỹ giàu có tư duy đột phá là tại sao phải mua một đội banh không danh tiếng của Mỹ lại đắt tiền trong khi mua một đội banh danh tiếng toàn cầu của Anh Quốc lại rẻ như bèo hay fish and Chips. 


Từ khi các chủ Nhân Mỹ nhảy vào thì giá tiền mua cầu thủ lên giá khủng. Được cái là họ khôn nên ký hợp đồng thành 7,8 năm. Ai mua một cầu thủ thí dụ 80 triệu nhừ trải ra 8 năm thì xem như chỉ trả 10 triệu mỗi năm. Vài năm sau là bán trước khi hết hạn giao kèo. Người Mỹ hiểu rõ logic kinh doanh nhượng quyền. Mặc dù người hâm mộ Anh không thích nghe điều này, nhưng người Mỹ coi các câu lạc bộ như: các thương hiệu, các cỗ máy tạo ra nội dung, các cộng đồng toàn cầu.


Họ áp dụng: Phân tích dữ liệu, Tối ưu hóa doanh thu, Quan hệ đối tác thương mại, Khai thác lợi nhuận từ sân vận động (sự kiện, hòa nhạc, du lịch). Mình có xem một phim quên tên nói về một công ty quảng cáo giúp công ty đá banh mua cầu thủ.


Ví dụ: Fenway Sports Group (Liverpool): chiến lược "moneyball" + xây dựng thương hiệu toàn cầu, Glazers (Man United): mở rộng thương mại mạnh mẽ, Boehly/Clearlake (Chelsea): tư duy đầu tư mạo hiểm. Tư duy này xuất phát trực tiếp từ các chủ sở hữu của MLB, NBA và NFL.


Sự kết hợp văn hóa: Niềm đam mê của người Anh, nhớ hồi ở Luân Đôn, chủ nhật là đá banh, sáng thứ 2 vào sở là mất nữa ngày để nghe thiên hạ nói về đội nào của họ ưa chuộng. Túc cầu Anh quốc có: Lòng trung thành sâu sắc của người hâm mộ địa phương. Cái này thì for ràng, từ mấy đời chớ không phải nơi họ. Tương tự bên Ý Đại Lợi cũng vậy, có nhiều người ưa chuộng đội banh Inter Milan, hay Juventus từ thời ông cố. Họ rất trung thành. Mình thấy mấy năm nay Manchester United đá Chán Mớ Đời nên xoay qua xem Manchester City hay Arsenal.


Vốn đầu tư của Mỹ bổ sung thêm: Tiền bạc, Tiếp thị, Phạm vi toàn cầu. Đây là một trường hợp điển hình của việc khai thác văn hóa + mở rộng quy mô tài chính: Lấy một nền văn hóa có gốc rễ sâu sắc → kết nối nó với chủ nghĩa tư bản toàn cầu. Nếu xem trên mạng sẽ thấy khắp nơi trên thế giới, đen, rệp, vàng đỏ đều chung một nhà.


Tại sao lại là Anh (chứ không phải Ý hay Pháp)? Vì hai nước này đoạt nhiều giải vô địch túc cầu thế giới gần đây. Vì Anh quốc có: Sự bảo vệ pháp lý mạnh mẽ cho các chủ sở hữu, quản trị doanh nghiệp minh bạch, ngôn ngữ tiếng Anh (rất quan trọng đối với truyền thông và xây dựng thương hiệu), không có các hạn chế về quyền sở hữu như quy tắc 50+1 của Đức


Anh quốc là một nền kinh tế tư bản thân thiện với nhà đầu tư, kết hợp với thẩm mỹ bóng đá. Vậy tại sao lại là “14 câu lạc bộ”? Thành công thu hút sự bắt chước, các ông chủ người Mỹ đầu tiên đã thu được lợi nhuận khổng lồ như dòng họ Glazer, mượn tiền mua đội Manchester United rồi thua tiền nên những người khác đổ xô vào (các quỹ đầu tư mạo hiểm, các nhà đầu tư mạo hiểm, các tỷ phú). Một quốc gia như Tây Ban Nha chỉ có hai đội thay phiên là vô địch, Real Madrid và Barcelona. Pháp quốc chỉ có PSG, chớ Lyon hay Marseille thì năm khi 10 hoạ.


Hiện nay, người Mỹ kiểm soát hoặc kiểm soát một phần các câu lạc bộ như:

• Manchester United

• Liverpool

• Chelsea

• Arsenal

• Aston Villa

• Fulham

• Crystal Palace

• Bournemouth

… các đội mướn càu thủ giỏi trên thế giới cũng như huấn luyện viên nên sự cách biệt hiện thừoi về số điểm giữa 10 đội đứng đầu rất ngang ngửa. Có thể đội vô địch năm nay chỉ hơn đội về nhì 1, 2 điểm sau 38 trận đấu.


Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà là một làn sóng vốn đầu tư. Đây không chỉ là về bóng đá. Mà là về: Toàn cầu hóa văn hóa, Tài chính hóa bản sắc, Sự chuyển đổi người hâm mộ thành người tiêu dùng. Từ đó ta thấy các cầu thủ á châu được mướn như Nhật Bản, nam hàn, phi châu thì đông như quân nguyên. Đi chơi á châu mình thấy người dân địa phương bận áo của đội tuyển Arsenal, Chelsea,…mỗi cái cả 100 đô.


Lâu lâu mình thấy các ủng hộ viên tổ chức biểu tình phản đối mỗi khi chủ nhân lên giá vé. Nhưng rồi đâu cũng hoàn lại đó vì họ vẫn mê đá banh, không dám bước ra hay tàu chay trận đấu. Sự kháng cự đối với quá trình tài chính hóa bóng đá Anh, dù dai dẳng và mang sức nặng biểu tượng, vẫn vận hành trong những điều kiện mang tính cấu trúc đầy ràng buộc. Những hành động này bày tỏ sự bất mãn nhưng hiếm khi sở hữu quyền lực vật chất đủ mạnh để tái cấu trúc các quan hệ sở hữu. Vì làm sao có đủ tiền để mua lại đội banh yêu mến của họ. Nên nhớ dân tình ham mê bóng đá đa số là thợ thuyền, giới quý tộc thì không kể vì quá ít.


Vấn đề xem đá banh khắp thế giới sẽ giúp cho các thương hiệu Hoa Kỳ quảng cáo khắp nơi. Và làm giàu vì mình thấy quảng cáo các thương hiệu tàu, Việt Nam, Thái Lan đầy. Có thể khi phát hình tại các nước trên thế giới họ có cách quảng cáo khác để làm thêm tiền. Cứ cho dân tình yêu thích đá banh thì sẽ không có nổi loạn vì sau trận đá là các ủng hộ viên đi bão. Nước nào bây giờ lãnh đạo cũng làm như vậy, vừa được tiền vừa được bình yên. Dân chỉ lo kiếm tiền để mua vé đi xem đá banh. Cả $100 một vé.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 


Ăn cơm dân chửi thờ ma-ga

 Ăn cơm dân chửi  thờ ma-ga

Có ông hay bà thần nào còm trên bờ lốc, nói mấy ông nhà giàu ở Cali đang bỏ chạy, đổi tổng hành dinh qua các tiểu bang khác, gọi mấy người tỷ phú là “ăn cơm Dân Chủ thờ ma Cộng Hoà” khiến mình thấy vui vì không ngờ có cụm từ này. Người nào nghĩ được rất giỏi.

Năng lượng xanh trở thành trắng. Thế giới bị hâm nóng quá cỡ. Theo thống kê thì được biết ngày nay khí hậu lạnh hơn thế kỷ trước nhưng không hiểu sao người ta cứ la toáng lên là nhiệt độ dâng lên/,cho nên chúng ta chỉ tin vào những gì mình được nghe người mình thích nói.
Chúng ta thấy nguyên năm từ năm 1940 đến nay, khí hậu thì thấy mùa đông và xuân có nhiều năm nóng như trường hợp năm 2015, 2016, 2023 nhưng mùa hè đâu có thấy nóng lên gì cả. Còn xuống nữa. Mình nông dân nên theo dõi vụ này hàng ngày để xem cần phải tưới hay bớt tưới vì một ngày tưới tốn $175. Bây giờ họ cứ lấy năm 2023 rồi kêu toáng lên hay năm 2016 là hai năm te tua nhất rồi kêu này nọ. Nếu nóng lên nghĩa là tháng nào cũng nóng trên 1, 2 độ C từ mấy chục năm nay.

Họ không biết là các công ty như Apple có tổng hành dinh ở Cork, Ái Nhỉ Lan. Trụ sở ở Cali chỉ để điều hành nhưng tiền bạc đều rút về công ty mẹ ở Ái Nhỉ Lan hay xứ nào không có thuế. Do đó ở Cali công ty đóng thuế rất ít. Ông trump kêu Apple đầu tư mấy trăm triệu hay tỷ không nhớ, nghĩa là họ đem tiền về Hoa Kỳ không bị thuế vì không ai đánh thuế người đem tiền ở ngoại quốc vào Hoa Kỳ để đầu tư. Chớ Apple kêu hồi cư tiền từ Ái NHỉ Lan là bị đánh thuế như tây ngay. Hòn đảo nhỏ xíu Cyprus ngày nay các anh chăn cừu khi xưa, được làm quản lý các chi nhánh ngân hàng. Hôm trước thằng con hỏi về công ty Apple hay các công ty điện thoại cho không điện thoại IPhone,…. Hôm nào buồn đời mình kể lại những gì đã giải thích cho thằng con lý do và thuế. Google cũng đã dọn ra khỏi Cali chỉ để lại ở Cali nhưng lợi tức hàng tháng là trả cho tổng hành dinh ở tiểu bang khác. 


jP Morgan đang từ từ rời khỏi tiểu bang Cali khiển thương đốc tiểu bang chửi thề vì các ngân hàng đánh tín hiệu cho tiểu bang. Ngay Well Fargo cũng từ từ đi chuyển ra khỏi tiểu bang Cali. Những tin tức này quan trọng cho tương lai của người dân nhất con cháu của mình muốn sống ở tiểu bang này. Họ chỉ cố tạo ra những vụ ICE này nọ để định hướng dư luận. Kinh tế quan trọng hơn như tổng thống Clinton thường nói.


Mình đoán người này chưa bao giờ làm chủ một công ty dù nhỏ. Họ không hiểu những lo âu của người chủ phải toan tính ra sao vì cạnh tranh thương mại rất khốc liệt tại Hoa Kỳ. Các tổng giám đốc của Walgreens, Rite Aids nay đến Target, thậm chí WalMart, CVS, cũng bắt đầu đóng cửa nhiều cửa tiệm, họ đâu có bao giờ muốn phá sản công ty của họ. Bao nhiêu gia đình nhờ mong vào tài lèo lái của họ. Phải tìm cách cắt giảm chi tiêu để có thể tồn tại. Kinh tế Hoa Kỳ đang te tua nên dân tình khó khăn. Mình thấy thợ khi xưa gọi họ sửa nhà cửa, họ chả thèm gọi lại nay thì họ gọi mình như chim ri, xem có cần sửa chửa nhà này nọ. Giờ là thời gian tốt để sửa chửa nhà cửa vì thợ sẽ lấy rẻ hơn năm ngoái. 


Nếu mấy công ty này đóng cửa thì tại sao Amazon lại sa thải mấy chục ngàn nhân viên. Trong ngày hôm nay công ty Microsoft bay mất $357 tỷ trong khi công ty Meta lượm $170 tỷ. Cả hai đều đầu tư 100 tỷ cho trí tuệ thông minh. Họ đều nghĩ như nhau nhưng một bên vớt được tiền bên không. Cả hai đều chửi Trump rồi cúng tiền cho Trump xây sàn nhảy đầm cho Melanie. Nghe nói Microsoft đang đóng cửa ngân hàng dữ liệu của họ tại Cali. Với chính sách năng lượng của Cali, tiền điện giá gấp 3 lần các tiểu bang khác thì muốn cạnh tranh họ phải bỏ của chay lấy người dù ăn cơm dân chủ. Tương lai có thể cao hơn cả chục lần. Anh theo dân chủ thì anh hay chị sẵn sàng trả tiền điện để giúp đảng nhưng khi người ta làm ăn thì phải tìm cách hạ overhead. Chán Mớ Đời 


Chạy qua các chung cư thấy bảng đề miễn phí cho tháng đầu là biết kinh tế xuống. Thiên hạ mất việc bỏ chạy sang xứ khác kiếm việc. Thời vàng son của người có nhà thuê đã qua đi qua đi qua đi. Ngày nay có 27 tiểu bang tại Hoa Kỳ now như chúa chổm trong đó Cali là nhiều nhất. 


Khi các công ty này phá sản thì biết bao nhiêu nhân viên bị sa thải, kèm theo các hệ lụy của chúng. Ông Newsom thật ra chả quản ngại gì đến việc này. Điều ông ta lo là đang chuẩn bị tranh cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2028, chỉ sợ các tỷ phú không chung tiền cho quỹ ứng cử của ông ta. Không có tiền tranh cử thì con đường quan lộ đến Bạch Cung sẽ xa vời. Ông này là thành viên sáng giá nhất của đảng Dân Chủ, con nhà giàu có, đẹp trai ngủ với vợ người ta, nên đảng Cộng Hoà đang tìm cách đập ông ta. Tạo dựng phong trào cho thiên hạ chửi nhau để quên đi việc kinh tế đang lao dốc xuống. Lạm phát lên như điên. Người ta cứ chú tâm vào ICE bắn người chết hay bào chửa cho ICE này nọ để quên đi sự thật là Cali mất việc lên trên 8.2%. Đó là của chính phủ báo cáo nhưng trên thực tế còn cao hơn nữa.


Ông tỷ phú Elon Musk, từng ăn cơm dân chủ, cho biết lý do ông ta dọn qua Texas, là con ông ta ở tuổi vị thành niên, bị nhà trường đầu độc ra sao, đổi giới tính mà không cho ông ta biết. Thằng bé lại chửi bố nó là tư bản dã man này nọ, không muốn nhìn mặt. Đó là luật Cali. Hay vụ học sinh bị cấn thai, có thể đi phá thai mà cha mẹ không được báo. Con mình sinh ra nhưng đảng và nhà nước có quyền hành, muốn biến chúng thành Đông Phương Bất Bại. Một đứa bé không biết giới tính mình là gì, nghĩa là đứa bé có vấn đề về tâm lý, cần được chữa trị. Mình nhớ ở tuổi dậy thì, mình bổng nhiên đổi giọng rồi râu, lông chim mọc ra tùm lum khiến mình chới với mà không biết hỏi ai. May hỏi thằng Khánh Ù thì nói cũng nói bị đau ngực này nọ. Chớ nếu không là đầu óc mình quay như dế bởi mấy cô hàng xóm thấy ngực mấy cô nhô ra. Chán Mớ Đời 


Nếu tình hình tiếp tục thì kinh tế Cali sẽ không đứng ở vị trí thứ 5 thế giới mà xuống cấp thì mấy tỷ phú, những người thật sự nắm vận mệnh của xứ này sẽ không ủng hộ ông Newsom. Biết đâu bà Harris được duyệt lên làm tổng thống. Hoan hô Kamala! Người phụ nữ đầu tiền làm tổng thống Hoa Kỳ.


Xứ này muốn làm tổng thống thì phải qua mấy cửa ải tỷ phú nhất là Do Thái. Năm ngoái mình thấy tấm ảnh chụp mấy ông tổng thống cũ và phu nhân như Bush Con, Obama, Melanie, ông bà Clinton,… vui cười như thân quyến dù họ thuộc Đảng khác nhau. Cho thấy chính trị tại Hoa Kỳ chả có khác gì cả. Chỉ đưa ra A hay B để bà con lựa chọn để bầu. Ai đắc cử cũng làm theo chỉ thị của mấy tài phiệt. 24 tiếng đồng hồ sau khi truyền thông tuyên bố ông Trump đắc cử, các tài phiệt bay sang Florida gặp ông Trump chung tiền này nọ dù trước đó họ chửi bới ông này như rác. Việc đầu tiên Karl Rove, cựu cố vấn cho ông Bush Con, người đưa ông này lên ngôi, dù ít thông minh hơn người em Jet Bush, nói là sau khi đắc cử, ông Trump phải làm gì cho các tỷ phú đã chi cả tỷ bạc cho ông ta đắc cử. Ông này viết trên báo hàng tuần WSJ về thời sự chính trị Hoa Kỳ mà mình đọc một cách trung thành từ khi ông Bush con về hưu. Chán Mớ Đời 


Cali là một trong những tiểu bang đánh thuế lợi tức cao nhất Hoa Kỳ, thêm đánh thuế mua sắm. Mỗi lần đồng chí gái về thăm bà chị ở Boston là vui lắm vì mua sắm không phải đóng thuế 9.35% như Quận Cam hay 10.35% ở quận Los Angeles. Anh lãnh lương bị vớt 28% liên bang, 7.5%  an sinh xã hội 13.3% tiểu bang Cali, rồi đi ăn hay mua sắm thì đóng thêm 9.35%. Mấy tiệm Việt Nam ở bolsa chặt thêm 4% nếu trả bằng thẻ tín dụng, còn hơn American Express. Rồi họ in sẵn 20% tiền boa. Cộng lại là 61% trước khi cho tiền boa, nếu sang như đồng chí gái thì boa 20% cội như mua tô phở giá 18 đô thì phải tính thêm 81% hay $15 nữa. Nghĩa là bác phải đi làm ra $33, đóng thuế tùm lum mới ăn được tô phở. 


Hôm trước, mình làm tính thử tiền đổ xăng với tiền tươi và thẻ tín dụng. Giá một gallon thường thấy $4.79 nhưng nếu trả bằng thẻ tín dụng thì giá $4.89 hay thêm 10 cents. Lấy 10 xu chia cho $4.79 = 2%. Phải đóng thêm 2% nếu trả bằng thẻ tín dụng. Nhưng mấy bác tính đến 61% thêm vì phải làm ra. Em để mấy bác tự làm tính để hiểu chớ nếu không thiên hạ lại kêu em ăn bơ Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen lại dỡ hơi. Em thì xài xe công ty nên phải trả bằng thẻ tín dụng để dễ tính. 


Nếu bác nào làm business, đi xe công ty thì nên dùng $0.725 để khấu trừ cho mỗi dặm đường chạy để cho business. Còn chở vợ con thì không được tính. Một bình xăng đổ ở Costco rẻ nhất thì $72 cho đày bình, em chạy được độ 326 dặm, tính ra mất $0.22 cho mỗi dặm. Chính phủ cho khấu trừ $0.725 cho mỗi dặm vì tính thêm tiền thay bánh xe, bảo trì xe cộ mà người đi làm công không được hưởng vụ này. Nếu chạy trung bình mỗi năm 10,000 dặm thì lấy số này nhân cho $0.725 x 10,000 =$7,250.00 . Mỗi năm các bác chạy xe công ty thì được khấu trừ chừng này tiền. Cho nên chỉ mua xe cũ lợi hơn vì xe đắt tiền hay xe cũ 10 năm không gặp tưởng tình đã cũ vẫn được khấu trừ như nhau.


Ngày nay, tiểu bang Cali đã gầy dựng một chính phủ quan liêu quá lớn và tốn kém lại chỉ dựa vào tiền thuế của các công ty để chi trả các ngân sách cho tiểu bang. Và khi các công ty này bắt đầu hát nghìn trùng xa cách, người đã đi rồi, chuyện đôi ta thuế nhiều hơn cơm. Họ dời tổng hành dinh của qua các tiểu bang không đánh thuế như Texas, Florida, Tennessee ,… con gà đẻ trứng vàng ở Cali buồn đời bỏ đi ở chuồng khác. Mình bỏ nghề vẽ nhà xây nhà vì lý do đó. Mình mua căn nhà cũ bị cháy, xây lại mất 6 tuần lễ từ ngày đặt viên gạch đầu tiên đến khi người mướn nhà dọn vô. Nhưng phải mất 7 tháng trời để xin phép. Mình cho họ xem bản vẽ đày đủ trước khi mua miếng đất đến khi mua rồi nộp bản vẽ là bị họ nạo banh ta lông mất 7 tháng trời. Tốn tiền khá nhiều. Nay nghe nói mất 2 năm. Anh mua miếng đất mà bị ngâm mất 2 năm đến 3 năm thì chỉ biết ngọng.


Cali từ sau đệ nhị thế chiến, các công ty rộ nở, khiến tiền thuế vào như thóc. Thị trường chứng khoán lên như diều nên thuế rót vào thủ đô Sacramento như các dòng sông không trở lại. Năm 2021, tiểu bang có trong tủ sắt, dư hơn 90 tỷ mỹ kim. Chính phủ Newsom, hồ hởi như con cháu vừa được lãnh gia tài nên đưa ra nhiều chương trình với niềm tin vững chắc là tiền thuế cứ đỗ vào như thác Niagara, chuẩn bị cho con đường đến Hoa Thịnh đốn. Các công ty công nghệ thông tin sẽ tiếp tục phát triển, và các người có lương cao sẽ tiếp tục đóng thuế để cho chính phủ Cali vắt sữa.


Buồn đời, mấy tên tỷ phú thiên tả, xin nhắc lại là thiên tả, ăn cơm dân chủ thờ ma Cộng Hoà, dời tổng hành dinh của họ qua các tiểu bang khác như công ty Oracle, HP, Tesla qua Texas, ngay công ty bán Hamburger nổi tiếng In-N-Out cũng chuẩn bị dọn qua tiểu bang Tennessee. Vấn đề là mấy ông thần này dọn đi, Cali không những mất thuế của các công ty mà còn các thuế của mấy nhân viên lợi tức cao của họ, thuế địa ốc thêm tiền tiêu dùng như ăn uống, mua sắm bị vớt thêm 9.35% ít nhất. Trung bình mỗi năm Cali mất trên 300,000 người (net migration), nghĩa là số người dọn ra khỏi Cali như con gái mình và người dọn vào Cali là -300,000/ năm. Cách tiên đoán về kinh tế, là cứ vào trang nhà của công ty cho mướn xe bán tải U-Haul, để xem mướn xe đi tiểu bang nào rẻ nhất từ Cali. Texas, Florida, Tennessee là rẻ nhất trong khi từ các tiều bang này về lại Cali thì đắt cả 10 lần.


1% người lương cao nhất tiểu bang đóng tổng số 50% thuế tiểu bang thu được. Xin nhắc lại 50%. Khi những người lương cao này rời khỏi Cali thì họ cũng đem theo 50% ngân sách của các chương trình của Cali ra đi không hẹn ngày về. Đến năm 2023 thì chính phủ Cali cho biết là thiếu hụt 22 tỷ mỹ kim, từ dư 90 tỷ mỹ kim, trong vòng 18 tháng Cali lại thiếu hụt 22 tỷ đô. Đến tháng 4, 2023, sau ngày 15 ngày cuối cùng phải đóng thuế thì Cali khám phá ra thuế đánh các công ty xuống 32%. Trong khi thuế đánh người dân Cali thì xuống 18%. Sau covid, các công ty không mướn văn phòng nữa, đỡ tốn tiền. Con gái mình làm việc cho công ty ở Cali nhưng lại ở New York, năm bay về Cali vài lần để họp. Do đó số công ty bỏ chạy Cali càng nhiều dù nhỏ. Các building cho thuê nay te tua. Công ty cũ của đồng chí gái, sau covid, họ không thuê 1/2 diện tích văn phòng rồi hết hạn giao kèo họ ngưng luôn. Cho nhân viên ở nhà làm việc, chỉ có mướn một văn phòng nhỏ để khi cần họp trực tiếp.


Khi các công ty lớn dọn đi thì các công ty nhỏ, thương hiệu nhỏ, được các công ty ký hợp đồng, sản xuất các đồ phụ tùng,…. cũng mất việc, các tiệm ăn cũng ít thực khách, tiệm sửa xe cũng úa vàng theo thời gian, các tiệm quán hay siêu thị cũng vắng khách. Từ đó, các thành phố mất khá nhiều thu thuế địa phương. Ngoài ra quỹ hưu trí của công đoàn lao động Calpers, cần 400 tỷ đô la mà mấy ông thần công đoàn lao động rất mạnh nên chính phủ không dám đụng đến cái nồi hữu trí của họ. Do đó phải cắt ngân sách ở chỗ khác. Vô gia cư phải cắt giảm dù số người vô gia cư ở Cali đông nhất Hoa Kỳ…. Buồn đời có một tổ chức vô vụ lợi điều tra thì khám phá ra Cali thiếu 340 tỷ mỹ kim chớ không phải 22 tỷ mỹ kim như chính phủ thông báo. Nghĩa là thiếu thêm 40 tỷ mỹ kim sau khi đánh thuế. Thuế đánh lợi tức công ty ở Cali là 8.84% trong khi Texas là số không cũng như Florida.


Cali sống nhờ vào tiền lời của vốn (capital gains) và được đánh thuế như lợi tức thường nên có thể lên đến 13.3% cộng thêm 50%. Các tên ăn cơm dân chủ thờ ma cộng hoà, chuẩn bị dọn ra khỏi Cali đến các tiểu bang không đánh thuế, trước khi ra IPO. Các công ty mới phát triển rồi ra IPO thì chính phủ hốt khá nhiều tiền. Nhớ hồi VinFast ra IPO, đâu dám lại Cali vì sẽ trả tiền thuế ngập đầu. Vấn đề là tiền lời của vốn cứ như phụ nữ, sáng nắng chiều mưa, lên xuống bất thường. Nhớ có dạo hai ông tàu nào thành lập công ty ở quận Cam, Cali rồi khi bán, thay vì đóng thuế họ cho nhân viên cũ của họ nên ai cũng có tiền, mua nhà dù chỉ là thợ. Con ơi nhớ lấy câu này, cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan. Thay vì đóng thuế cho tiểu bang họ dùng tiền đó cho nhân viên của họ tạo phước gây đức.


Đến tháng 11 năm 2023, chính phủ Cali ra luật mới, đánh các người dân trung lưu vì dân có lợi tức cao thì bỏ xứ chạy rất nhiều. Cali mất 340 tỷ đô la tiền thuế, Florida có thêm 37 tỷ, Tennessee có thêm 11 tỷ cho dù họ không đánh thuế tiểu bang. Thật ra các công ty tại Cali bắt đầu bỏ chạy ra khỏi Cali từ 20 năm qua.


Ngoài ra, Cali có vấn đề điện nước càng ngày càng gia tăng và các công ty có nhà máy lọc dầu phải đóng cửa, xăng nhớt sẽ phải nhập cảng từ các tiểu bang khác. Điểm vui là tiểu bang Nevada, Arizona thường là mua xăng của Cali có đường dẫn dầu từ Cali qua Arizona đến Texas, nay tiểu bang này kêu vẫy tay chào Cali, lại dùng đường dẫn dầu xưa ướt mưa từ TExas sang Arizona. Chương trình năng lượng xanh đã khiến Đức quốc banh ta lông, nay Cali cũng sắp bay theo cánh chim biển này. Hôm nào rảnh mình kể vụ Đức quốc tự sát vì niềm tin vào năng lượng xanh do chính bộ trưởng của Đức quốc nói tước công chúng khi ra lệnh cấm vận bác Puchin vì mua dầu khí rẻ từ bác Puchin, khiến khí tài lên gấp 3 lần trước khi bác Puchin buồn đời viếng thăm Ukraine.


Năm 2024, Cali cho biết là thuế đánh lại giảm đến 41 tỷ mỹ kim, gấp đôi năm 2023. Kinh. Nên chính phủ ra trái phiếu 15 tỷ mỹ kim để mượn nợ để trả nợ. Hoa Kỳ ngày nay cũng vậy, mượn nợ để trả nợ. Nên chính phủ Trump thắt lưng buộc, dẹp hết mấy chương trình giúp đỡ người nghèo như SNAP. Họ kêu gào gian lận bú xua la mua, đổ thêm lửa cho Ma-ga nhảy vào chửi bới. Để tìm cách bỏ mấy vụ này trong khi mấy bác tỷ phú thì chả đóng thuế, lại thấy tài sản nhân gấp đôi sau Covid. Bọn nhà giàu lâu lâu thảy cục xương để đàn chó nhảy vào tranh dành, cắn phá nhau đến gãy răng trong khi họ ăn thịt nướng đủ trò rồi thảy xương cho mình ăn.


Ngoài ra đổ xăng giá cao nhất nước Mỹ. 85% xe lưu hành tại Cali, chạy bằng xăng hay dầu, bây giờ bảo họ mua xe điện thì lấy tiền đâu mà mua. Do đó các công ty muốn trường tồn phải chuyển tổng hành dinh của họ qua các tiểu bang nhà rẻ, thuế thấp hay không có thuế. Họ vẫn giữ cơ sở làm ăn tại Cali nhưng rút ngắn lại. Nhân viên của họ chắc cũng chạy theo vì đời sống thấp hơn Cali. Có thể mua nhà cửa, con cái học hành lớp ít học sinh thay vì nhét như cá mòi. Người Mỹ không muốn đẻ nên các học khu ít học sinh nên họ phải gom lại để tránh chi tiêu. Lớp học khi xưa có trung bình 25-30 học sinh này chỉ còn 10 người thì phải nhập chung hai trường gần nhau lại. Cách đây đâu 10 năm, họ kêu làm trái phiếu để xây dựng thêm phòng ốc cho trường trung học của con mình từng đi học. Nay thì thiếu học sinh, phải nhập với trường khác. Thế là ngọng, tiền đem bỏ sông. Tên nào có tiền và cúng tiền tranh cử cho ai đó, đắc cử sẽ được mua miếng đất rẻ rồi đập trường ra xây chung cư cho mướn. Họ cắt ngân quỹ các đại học cộng đồng cũng như tiểu bang khá nhiều.


Hôm trước ông Trump kêu không muốn các công ty lớn mua nhà, ông ta muốn người Mỹ mua nhà xây tổ uyên ương nhưng giá nhà cao ngấp ngưỡng nên ông ta đề nghị cho vay 50 năm, 600 tháng. Con mình ra trường, đi làm vài năm muốn mua nhà ở tuổi 27, 50 năm sau ở tuổi 77 mới trả hết nợ căn nhà. Nhiều khi chết trước đó. Để xem làm tính thử: 1 căn nhà bây giờ rẻ nhất là $800,000, tiền lời 7% cho 30 năm và 50 năm. Chưa tính tiền thuế đủ trò.

Nếu trả 30 năm hay 360 tháng thì mỗi tháng phải trả cho ngân hàng $5,322.42 x 360 =$1,916,071.20 
Nếu trả cho 50 năm thì mỗi tháng trả $4,813.51 x 600 = 
-$2,888,104.58 gần 1 triệu đô hơn sai biệt. Kinh đó là chưa nói đến sửa chửa thay mái nhà bú xua la mua. Vì mái nhà cứ 25 năm là phải thay.

Tháng vừa rồi mình đi Tân Gia Ba thì thấy họ bắt chước Áo quốc, 80% chung cư cho dân ở thuộc chính quyền nên rẻ. Áo quốc thì chỉ có 50% nhưng chương trình này không có ai dám bãi bỏ cả vì dân sẽ nổi loạn, thậm chí Hitler khi xưa cũng không dám đụng đến. Tại sao chúng ta không làm chương trình này, giúp người dân có nhà cửa cả đời họ. Đây Cali ra luật “proposition 19”, đánh thuế thừa kế nhà của mình để lại khi chết nếu mấy người con không ở. Nếu anh vô sản thì anh cứ ủng hộ nhưng nhiều người sang đây hy sinh đời bố củng cố đời con, cuối đời bị đánh thuế. Đó là cộgn sản hay xã hội chủ nghĩa.


Nhớ thượng nghị sĩ Berenice Sanders chửi ông Bessent khi bị thượng nghị viện hỏi chuyện. Ông Sanders kêu gào 3 người giàu nhất nước mỹ có tài sản nhiều hơn 50% người mỹ. Ông Bessent trả lời là ông Elon Musk là di dân, ông ta đâu có thừa hưởng gì đâu từ gia đình. Ngoài ra tổng thống Biden trao giải thưởng cao quý nhất cho 2 tỏng 3 người này.


Họ xúi Ma-ga và dân chửi chửi nhau trong khi họ vui vẻ ăn uống với nhau, dô dô. Chán Mớ Đời 

Mình xin nhắc lại không bầu cho Dân Chủ và cũng không thuộc Cộng Hoà để tránh bị chụp mũ. Thời ông Obama, Biden lên mình mua cổ phiếu các công ty về năng lượng xanh, ông Trump lên hay ông Bush thì dầu hoả. 


Hôm qua, thằng con hỏi ông Trump cứ doạ đánh thuế xứ này xứ nọ rồi bỏ như rượu của tây có thật không hay chỉ là cách thương lượng. Mình nói đánh thuế nhập cảng rượu Tây, ai trả. Mình giải thích là người Mỹ trả chớ tây có chết con đầm nào đâu. Thí dụ tây bán cho người Mỹ mỗi năm là 100,000 chai rượu, với giá $20. Các công ty nhập cảng của mỹ mua về không thuế, vì thuế thiết và lợi nhuận này nọ, người Mỹ mua mỗi chai là $50. Đánh thuế thì giá từ $20 lên $40, người nhập cảng rượu pháp phải trả $20 thuế, thêm $20 tiền chai rượu. Họ sẽ bán ra $100 thì mới có lời. Người mỹ trước đây mua một chai rượu $50 nay phải trả giá $100 thì sẽ uống ít lại. Cách tự thắt lưng buộc bụng. Tây bán không được nhiều thì ảnh hưởng đến kinh tế của họ. Nên phải thương lượng. Hoa Kỳ đang trên đà xuống dốc, không còn là cường quốc như xưa vì nợ như chúa chổm.


Không những tại Cali, ở Oregon, công ty Nike sa thải rất nhiều nhân viên. Ai buồn đời thì tìm trên mạng thêm tin tức.


Đang ở vườn, có anh bạn gọi kêu vàng bây giờ lên hơn $5,000, phải mua vàng, bác có biết chỗ nào mua không. Mình nói biết. Anh ta hỏi có nên bán căn nhà cho thuê để mua vàng. Căn này đã trả hết nợ, mình nói là nếu bác bán bây giờ thì lại đóng thuế. Mà giữ tiền thì lại dính lạm phát sẽ giết bác. Cứ giữ căn nhà, chỉ có nhà cửa mới chống trả lại với lạm phát. Thằng nào bác quen có bằng bán nhà xúi bậy bác. Nó chỉ nghĩ đến $120,000 tiền huê hồng của bác. Nó đâu có báo cho bác, thậm chí biết, nếu bác bán nhà sẽ đóng thuế vì không phải nhà ở thế là ngọng. Bác nói nhà bác nay giá độ 4 triệu, cho thuê $20,000/ tháng. Vậy thì tái tài trợ lấy tiền đó mua nhà khác cho thuê, còn dư mua vàng. Đó là chưa kể bác sẽ bị bác Newsom đánh thuế.


Theo em biết là bác thuộc nhóm Mà-ga, không lẻ bác ăn cơm cộng hoà thờ ma Dân Chủ. Bác cứ tái tài trợ rồi dùng tiền đó mà mua vàng nhưng hơi trễ rồi. Tháng năm này Kevin Walsh sẽ thay thế Jerome Powell ở FED. Bác phải mua trước đây thời bác Biden in tiền lì xì thiên hạ như tây gặp đầm. Mấy tờ báo em mua về tài chánh, họ bảo mua bạc vì quá rẻ đâu dạo đó có $15/ lượng nay lên trên $105. Anh bạn kêu bác có thể bình dân học vụ một bài về vụ này. Mình nói bác cứ làm cơm rồi em đến nhà, vừa ăn vừa giải thích cho bác. Có nhiều việc không thể nói trên mạng. Anh ta nhất trí. Vợ chồng anh này khi xưa là chủ 2 nhà hàng cực sang, nấu ăn rất ngon. Mình ăn caviar lần đầu tiên tại nhà hai vợ chồng này.


Tôi có đọc một bài ông thuật tỉ mỉ cách cúng "giải ế" cho các bà xui xẻo gặp "mở hàng" nặng vía. Tôi rất phục một ông KTS mà thạo phương cách cúng cải số. Và cũng thắc mắc không biết ở các trường đào tạo KTS họ đào tạo cách sửa sang nhà cửa, đô thị mà họ có chương trình optional dạy thiết kế lại vận mệnh của các nàng bị ế không. Nhưng thấy ông chỉ kỷ thuật cúng cải mệnh rất chuyên nghiệp.
Hôm nay đọc bài ông viết vể thời sự kinh tế cũng rất hấp dẫn. Mong được đọc những bài viết khác của ông. 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn