Cuộc cách mạng #MeToo

 Sách nhiễu tình dục ở thế giới điện ảnh

Nhớ có dạo ông chủ của công ty Miramax, bị mấy bà bị ông ta tấn công tình dục này nọ lên tiếng khiến phong trào #MeToo dậy sóng rồi chìm trong quên lãng, nay nghe nói danh sách của những ai đã đến ngụ tại đảo của một ông khác cũng gốc do thái khiến thiên hạ tò mò, họ đưa ra tấm ảnh cho vui vì ai cũng sợ chết như ông thần đảo tự xử trong tù. Càng giàu càng có chức quyền thì càng được chúng chỉ cho nhiều cách ăn chơi trác táng.

Xem phỏng vấn mấy người muốn nổi tiếng hay tài tử muốn đóng vai đều phải cởi váy cho mấy ông giám đốc hay đạo diễn sản xuất này nọ mở hàng. Cho nên nhiều khi xem các tài tử, không biết họ có phải ngủ với mấy ông chủ sản xuất phim hay không để được đóng vai. Hôm kia tình cờ đọc câu chuyện về nữ tài tử Ashley Judd. Thật ra họ cô là Ciminella vì ông nội gốc Ý Đại Lợi, người Sicily. Mình đoán là để tên Anh cho dễ được Hồ ly Vọng chấp nhận. 

Ashley Judd khi ấy là một ngôi sao đang lên ở Hollywood theo lời cô ta kể trên Wikipedia thì lúc cô đóng phim “Kill the Girls”. Cô được mời ăn sáng với ông Harvey Weinstein, chủ Miramax mà cô tin là cuộc gặp mang tính nghề nghiệp, chuyên môn tại một khách sạn. Ông Weinstein, chắc có máu dê như ông Clinton nên có những hành vi không phù hợp, gây sức ép với cô theo những cách quá xổ sàng khiến Ashley bị sốc và hoảng sợ. Ashley nói Không và bước ra khỏi khách sạn. Không biết cô ta ăn hết chưa hay bỏ mứa, họ không nói. 

Trong những năm sau đó, những điều kỳ lạ bắt đầu xảy ra. Những vai diễn rất phù hợp với cô bỗng nhiên không được chọn. Các cuộc gặp gỡ với đạo diễn không đi đến đâu. Những đạo diễn từng rất hồ hời về tài diễn xuất của cô bỗng dưng không còn gọi cho cô nữa. Ashley không hiểu vì sao đà phát triển sự nghiệp của mình lại bị chững lại. Nói đúng hơn Ashley hát bài người yêu cô đơn.

Rồi đến năm 2017, đạo diễn Peter Jackson, người tân tây lan, nổi tiếng với mấy phim “the Lord of the rings”, tiết lộ một sự thật gây chấn động: Ashley Judd đã bị âm thầm đưa vào “danh sách đen” và loại khỏi The Lord of the Rings. Jackson giải thích rằng Miramax, công ty của Weinstein, đã cảnh cáo ông rằng Judd là người “khó làm việc” và nên tránh xa. Ông tin vào lời đó và loại cô khỏi danh sách tài tử đang được cân nhắc thủ vai trong phim của ông. Nhiều năm sau, trở thành tỷ phú, hết sợ thằng Tây nào, ông mới nói ra sự thật “Giờ tôi hiểu rằng đây rất có thể là một chiến dịch bôi nhọ,” Jackson nói công khai. “Chúng tôi được cung cấp thông tin sai lệch về những phụ nữ tài năng.” Cái này thì ông Weinstein đúng, bà Judd rất khó chịu, không chìu ông ta. Tưởng tượng ông ta đi dự lễ trao giải thưởng Oscar, ngồi nghe mấy tì tử lên nhận giải thưởng cảm ơn ông ta đã đồng hành trên giường này nọ. Chán Mớ Đời 

Ông chủ Miramax, Weinstein không chỉ đơn giản là chấp nhận bị từ chối bởi một người đàn bà. Ông ta có một trí nhớ siêu việt và nhất là tính thù dai. Ông ta trả thù để không muốn nổi tiếng giàu sang mà khước từ đồng hành trên giường với ông ta. Dùng ảnh hưởng của mình để xóa bỏ cơ hội nghề nghiệp của cô, từng vai diễn một. Một cuộc điện thoại ở đây, một lời cảnh báo thì thầm ở đó. Một chiến dịch có hệ thống nhằm khiến cô biến mất khỏi màn bạc Hồ Ly Vọng. Kết thúc sự nghiệp nghệ thuật thứ 7.

Đó không chỉ là lời đe dọa dành cho Ashley, mà cho tất cả phụ nữ đang chứng kiến: chống lại ta, ta sẽ hủy diệt ngươi. Suốt hai thập niên, Ashley sống với hậu quả ấy mà không thực sự hiểu chuyện gì đã xảy ra với mình. Xem như hết làm phim, hình như cô ta có đóng kịch Broadway.

Rồi đến tháng 10 năm 2017, mọi thứ thay đổi. Khi các nhà báo điều tra Jodi Kantor và Megan Twohey phanh phui hàng chục năm lạm dụng của Weinstein trên The New York Times, Ashley Judd là một trong những người đầu tiên đứng ra bằng chính tên thật của mình. Không ẩn danh. Không trốn sau luật sư. Cô công khai nói: chuyện này đã xảy ra với tôi. Cái này cho thấy cô ta rất can đảm. Nhớ cô Monica Lewinsky, hay mấy người bị ông Clinton xơi tái, bị bà Clinton trả thù ngốc đầu lên không nổi. Vợ Ông Al Gore thì ly dị ngay không lôi thôi.

Tiếng nói của cô cho những người khác quyền được lên tiếng. Chỉ trong vài ngày, nhiều phụ nữ khác bước ra ánh sáng. Trong vài tuần, phong trào #MeToo bùng nổ, biến những lời đồn thầm thì thành sự thật không thể chối cãi. Câu chuyện không còn là về một nhà sản xuất đơn lẻ. Nó phơi bày cả một hệ thống, nơi những người đàn ông quyền lực kiểm soát sự nghiệp, bịt miệng nạn nhân, và viết lại thực tại chỉ bằng một cuộc điện thoại.

Dạo mình mới về Quận cam, có vụ một bà giám đốc một cửa hàng trang trí nội thất ở Quận Cam, trên đường Beach, gần nghĩa trang Peek Family, nay họ dẹp mất tiêu. Có ông nhân viên dưới quyền kiện bà ta sách nhiễu tình dục. Cho thấy đàn ông cũng bị nhưng có lẻ ít hơn mấy bà. Dạo dó có tên kia quen, có vợ đi làm bị xếp tấn công tình dục, hắn nói với vợ là ghi hết tất cả các chi tiết rồi một ngày đẹp trời kiện, được bao nhiêu tiền đó, không nhớ. Lâu quá cả 30 năm nay không gặp lại nên chả hiểu tình hình mối tình hữu nghị hai vợ có bền vững đến ngày nay.

Ashley hiểu rõ rằng việc lên tiếng mang theo rủi ro khổng lồ. Cô đã mất quá nhiều. Cô biết phản ứng ngược sẽ rất tàn khốc nhưng cô vẫn nói. Bởi cô nhận ra một sự thật cay đắng: sự im lặng của cô đã bảo vệ chính hệ thống làm tổn thương cô. Và sự trung thực của cô có thể bảo vệ người phụ nữ tiếp theo. Hàng chục phụ nữ đã bước ra với câu chuyện của riêng họ. Quyền lực của Weinstein tan biến chỉ sau một đêm. Công ty của hắn sụp đổ. Các cuộc điều tra hình sự bắt đầu.

Năm 2020, Harvey Weinstein bị kết án hiếp dâm và tấn công tình dục, lãnh án 23 năm tù. Những bản án khác tiếp tục được tuyên sau đó. Nhưng chiến thắng sâu xa hơn không nằm ở bản án mà là sự thay đổi mà  không thể ngăn cản.

Trên khắp các lĩnh vực điện ảnh, kinh doanh, chính trị, báo chí, học thuật, phụ nữ bắt đầu kể câu chuyện của mình. Văn hóa im lặng, chịu dựng vì xấu hổ hay quyền lợi rạn nứt. Những cấu trúc quyền lực buộc phải lộ ra ánh sáng. Kinh nghiệm của Ashley Judd cho thấy điều gì xảy ra khi một người từ chối im lặng: những hệ thống được xây dựng trên bí mật bắt đầu sụp đổ.

Sự nghiệp của cô bị tổn hại, những vai diễn đã mất vĩnh viễn. Một loạt phim như The Lord of the Rings lẽ ra có thể thay đổi hoàn toàn con đường nghề nghiệp của cô. Nhưng bằng việc nói ra sự thật, cô đã giúp thay đổi điều gì đó lớn hơn bất kỳ vai diễn hay sự nghiệp nào. Cô đã góp phần phá vỡ một nền văn hóa sống bằng nỗi sợ và sự im lặng.

Căn phòng khách sạn năm 1997 lẽ ra đã bị chôn vùi mãi mãi. Họ không nói rõ là ăn ngoài tiệm trong khách sạn hay, ông Weinstein đặt phòng riêng rồi kêu đầu bếp nấu đem vào phòng, để ăn xong thì lên giường cho tiện. Ông thần Weinstein tin rằng quyền lực có thể vùi lấp nó vô thời hạn nhưng hai mươi năm sau, Ashley Judd đã nói to tên ông thần dê gái và toàn bộ hệ thống mà hắn xây dựng sụp đổ. Có dạo thấy hình trên mạng, ông ta phải chống gậy đi vì quá mập, bệnh đủ thứ.

Một người phụ nữ, một câu chuyện, một sự từ chối im lặng. Đôi khi, chỉ cần vậy là đủ để châm ngòi cho một cuộc cách mạng. Mang tên #Metoo. Chán Mớ Đời 

Hôm nào buồn đời em kể lịch sử phong trào cách mạng #MeToo này.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Chiếu khán H-1B

 Nên hay không hủy bỏ H-1B Visa

Gần đây chính phủ Trump lên tiếng huỷ bỏ chiếu khán lao động H-1B rồi vài ngày sau lại kêu giữ lại. Loại chiếu khán này giúp các công ty Hoa Kỳ tìm được nhân viên giỏi trên thế giới. Một chương trình lấy chất xám của thế giới nhưng những năm gần đây bị lạm dụng khá nhiều nên chính phủ Trump mới đầu muốn huỷ bỏ nhưng sau lại tiếp tục dùng nhưng chắc sẽ kiểm soát kỹ càng hơn tránh bị lạm dụng.

Đi Kyrgyzstan anh chàng hướng dẫn viên nói muốn sang Hoa Kỳ thì mình nói sử dụng bốc thăm Thẻ xanh hàng năm mà chính phủ Hoa Kỳ cho 85,000 trên thế giới được định cư tại Hoa Kỳ hay chương trình H-1B nhưng phải có trình độ thạc sĩ trở lên.  

Cách họ gian lận H-1B

Mình thấy mấy vị tổng giám đốc các công ty lớn ở Hoa Kỳ đều do người gốc Ấn Độ nắm giữ, thêm thân hữu làm về công nghệ thông tin hay chửi mấy ông bà đồng nghiệp cà ri nị. Xem phim Ấn Độ và đọc tin tức thì được biết Ấn Độ sản xuất 1 triệu kỹ sư hàng năm tỏng khi Hoa Kỳ sản xuất 500,000 cử nhân hàng năm. Họ đông dân cư nên cuộc chiến dành suất vào đại học danh tiếng rất cam go và người tốt nghiệp thuộc hàng giỏi nên các công ty Hoa Kỳ đều mướn họ. Hôm nay đọc bài của chính một người ấn độ viết về sự lạm dụng của người Ấn Độ, đúng hơn là các công ty tuyển lựa nhân viên ấn độ nên tóm tắc lại đây để hiểu lý do lạm dụng chiếu khán H-1B khiến chính phủ muốn dẹp bỏ loại này nhằm cung cấp nhân tài cho Hoa Kỳ.

Có cả một ngành công nghiệp tuyển dụng dựa trên quan hệ của người Ấn Độ ở Mỹ trong lĩnh vực công nghệ và công nghệ thông tin. Ngành này bao gồm các công ty như IBM, Amazon, Microsoft, Google và Meta, nơi có rất nhiều quản lý tuyển dụng người Ấn Độ chỉ tuyển dụng người Ấn Độ. Nhưng vụ lừa đảo lớn hơn lại được thực hiện thông qua "5" công ty kỹ nghệ thông tin lớn của Ấn Độ. Khui xưa, mình đi làm thì chỉ việc gửi thư đến công ty rồi có người liên lạc với mình để phỏng vấn. Nay thì họ nhờ công ty tư vấn tuyển dụng trước rồi cho công ty biết để phỏng vấn, tránh mất thời gian.

"5" công ty lớn này thực chất là 6 công ty kỹ nghệ thông tin lớn của Ấn Độ, bao gồm Tata Consultancy Services (TCS), Infosys, HCLTech, Wipro, Cognizant và Tech Mahindra. Đây đều là những công ty khổng lồ với hàng nghìn nhân viên, nhưng phần lớn nhân viên của họ lại là người Ấn Độ. Một số thậm chí có lực lượng lao động lên đến 99% là người Ấn Độ. Họ đã bị kiện trong các vụ kiện lớn về hành vi tuyển dụng phân biệt kỳ thị, nơi họ cố tình sa thải và từ chối tuyển dụng nhân viên không phải người Ấn Độ (vụ kiện Cognizant).

Các nhà tuyển dụng Ấn Độ làm việc với các quản lý tuyển dụng gốc Ấn Độ để lấp đầy các vị trí "chỉ dành cho người có visa H-1B". Chúng ta có thể tìm thấy hàng trăm bài đăng tuyển dụng kiểu này trên LinkedIn. Điều này dĩ nhiên là bất hợp pháp, nhưng Bộ Tư pháp Mỹ lại thờ ơ nên không có chuyện gì xảy ra với những người này. Những công ty môi giới lao động này hoạt động ở cả Mỹ và Ấn Độ, nơi họ tìm kiếm nguồn lao động.

Tiếp theo là các công ty tư vấn nhập cư Ấn Độ. Các doanh nghiệp này quản lý và hướng dẫn người nộp đơn xin visa H-1B thực hiện hành vi gian lận nhập cư. Cuối cùng là nguồn lao động Ấn Độ từ Ấn Độ. Đây là những người lao động có kỹ năng rất thấp, thường rất nghèo, thường chỉ nói được tiếng Anh rất kém và hoàn toàn không thể hòa nhập. Họ có bằng cấp giả từ các trường cấp bằng giả ở Ấn Độ, mà họ có thể mua rất dễ dàng chỉ với vài trăm đô la. "Nhân tài" này thường là những người đàn ông trẻ tuổi trong độ tuổi nhập ngũ, được gia đình gửi đến đây để tìm việc làm ở Mỹ và gửi tiền về nhà. Đây là một thực tế được chính phủ Ấn Độ khuyến khích mạnh mẽ.

Năm ngoái mình có đọc bài báo kể về một người gốc Ấn Độ, bán đất đai cua rông bà để lại, trả tiền cho nhóm nào đó dẫn qua Năm Mỹ, rồi từ từ đi xe buýt, đi bộ qua các nước lên đến mễ tây cơ rồi vượt qua biên giới mỹ nhưng bị bắt và dẫn độ về Ấn Độ. Mình đoán là sau khi qua biên giới chỉ xin tỵ nạn tại Hoa Kỳ rồi trốn luôn ở Hoa Kỳ. Nay ICE họ tìm qua các địa chỉ này để mò tới bắt.

Hàng năm chính phủ Hoa Kỳ có chương trình xổ số thẻ xanh cho người ngoại quốc. Mình có anh bạn gốc tây bốc thăm được cái này và qua mỹ sống. Cách thức hoạt động của hệ thống bốc thăm H1B là công ty nộp đơn cho USCIS thay mặt cho người nộp đơn xin visa H-1B. Có một giới hạn hàng năm cho số lượng visa H1B được chấp thuận (gia hạn không được tính vào giới hạn này). Giới hạn này thường đạt đến trong vòng vài tháng mỗi năm. Ví dụ, giả sử có tổng cộng 500.000 đơn xin visa H1B nhưng giới hạn là 85.000 đơn mỗi năm. Một hệ thống bốc thăm ngẫu nhiên được sử dụng để chọn ra 85.000 đơn từ 500.000 đơn đó. Nhưng 85.000 đơn này được chia thành 20.000 đơn dành cho những người có bằng Thạc sĩ trở lên (điều này rất quan trọng cần nhớ) và 65.000 đơn dành cho các trường hợp H1B thông thường.

Những công ty tư vấn nhập cư Ấn Độ (những kẻ lừa đảo) thường tạo ra hàng chục đơn ghi danh cho mỗi người Ấn Độ bằng cách sử dụng các công ty ma. Điều này làm tăng đáng kể cơ hội được chọn trong chương trình xổ số cấp thị thực H-1B cho những người Ấn Độ gian lận. Đây là hành vi gian dối chủ yếu khiến hơn 70% thị thực H-1B được cấp cho công dân Ấn Độ. Những người nộp đơn xin thị thực H-1B hợp pháp từ khắp nơi trên thế giới chỉ nộp một đơn duy nhất. Còn những kẻ lừa đảo người Ấn Độ lại nộp hàng chục đơn cho mỗi người.

Mặt trái thường không được nhắc đến của hành vi gian lận này là nó thực sự làm giảm số lượng nhân tài hàng đầu đến Mỹ bằng cách ngăn chặn những ứng viên thực sự tài năng từ Canada và châu Âu, những người tuân thủ luật lệ.

Nhưng đó chưa phải là tất cả. Nhớ khoản 20.000 suất dành cho bằng thạc sĩ trở lên không. Họ cũng lừa đảo cả hệ thống đó nữa. Họ sử dụng bằng cấp giả từ Ấn Độ để giành được suất học thạc sĩ ở Mỹ. Trong các chương trình thạc sĩ này, họ có những người đồng hương Ấn Độ giúp đỡ, cho phép họ dễ dàng hoàn thành bằng thạc sĩ. Hầu hết thời gian, họ trả tiền cho ai đó ở Ấn Độ để làm tất cả bài tập. Trong khi đó, họ lái Uber hoặc làm việc chui bất hợp pháp (người giữ visa F1 không được phép làm việc toàn thời gian).

Sau khi lừa đảo để có được bằng thạc sĩ, họ lại tiếp tục sử dụng phương pháp gian lận tương tự bằng cách nộp nhiều đơn xin việc. Do đó, họ chiếm đoạt phần lớn trong số 20.000 suất visa H1B dành cho sinh viên thạc sĩ.

Phần lỗi nhất của hệ thống visa H-1B chính là việc gia hạn. Visa H-1B được thiết kế như một loại visa tạm thời. Nó nằm trong cùng nhóm với các loại visa tạm thời khác như visa lao động nông nghiệp tạm thời (H2-A). Nó được thiết kế để cung cấp giải pháp tạm thời cho các ngành nghề chuyên biệt yêu cầu bằng cử nhân trở lên, trong khi các công ty tìm kiếm người Mỹ để đảm nhận vị trí đó. Trên thực tế, hệ thống lại hoạt động ngược lại. Mỗi visa H-1B đều được tự động gia hạn. Có những người giữ visa H-1B làm việc ở đây hàng thập kỷ, chỉ cần nộp đơn gia hạn liên tục.

C2C chỉ đơn giản là chuyển từ công ty này sang công ty khác. Về cơ bản, để được ở lại đất nước này, mạng lưới quan hệ thân quen của người Ấn Độ đảm bảo rằng nếu một người giữ visa H-1B muốn rời khỏi công ty hoặc bị sa thải, họ sẽ được chuyển sang một công ty khác, nơi dành riêng các vị trí cho người giữ visa H-1B (điều này cũng là bất hợp pháp). Điều này còn được gọi là "ngồi chờ việc", nơi những kẻ lừa đảo visa H-1B người Ấn Độ được giao các vị trí giả trong các công ty KNTT gian lận, không làm bất cứ việc gì trong khi chờ được bố trí công việc.

Đây là lý do tại sao có rất nhiều người giữ visa H-1B ở đất nước này. Hơn 120.000 visa được chấp thuận mỗi năm (giới hạn 85.000 cộng với các trường hợp ngoại lệ), và những người được chấp thuận vẫn nằm trong hệ thống visa H-1B cho đến khi họ bắt đầu quá trình xin thẻ xanh (PERM).

Những tranh cãi gần đây xung quanh các trang web tuyển dụng mà một số người trong ngành công nghệ đã tạo ra để chống lại các vụ lừa đảo H1B.  Những trang web tuyển dụng này là danh sách các tin tuyển dụng được các công ty đăng tải một cách bí mật trên các báo địa phương và các kênh không chính thống.

Tại sao họ lại giấu các tin tuyển dụng trên báo địa phương mà không đăng tải trên trang web tuyển dụng của công ty? Bởi vì họ đã tuyển dụng người cho vị trí đó bằng visa H-1B rồi. Nhưng để người giữ visa H-1B có thể tiến tới thẻ xanh, họ cần phải điền vào đơn gọi là đơn PERM. Theo mình hiểu thì khi một công ty tại Hoa Kỳ muốn bảo lãnh một kỹ sư hay nhân tài ngoại quốc, họ phải đăng báo tìm người trong vòng 3 tuần lễ, với các điều kiện mà công ty cần. Nếu không có ai đáp ứng nhu cầu của công ty thì họ mới có quyền mướn người ngoại quốc qua chương tình chiếu khán H-1B.

Đơn PERM là một đơn xin chứng minh rằng không có ứng viên người Mỹ nào đủ điều kiện cho vị trí đó. Để đáp ứng nghĩa vụ này, công ty phải công khai quảng cáo vị trí tuyển dụng. Nếu không có ứng viên người Mỹ nào đủ điều kiện nộp đơn, đơn PERM sẽ được chấp thuận và người giữ visa H-1B sẽ tiến tới thẻ xanh. Quá trình này còn nhiều chi tiết hơn nhưng đại khái là vậy.

Những gì Jobs.Now và h1bjobsdirect.com đã làm là vạch trần các công ty này vì cố tình che giấu các tin tuyển dụng theo quy định pháp luật. Họ đang lạm dụng hệ thống và kỳ thị với các ứng viên người Mỹ.

Những trang web tuyển dụng này rất quan trọng trong cuộc chiến chống lại gian lận H-1B vì chúng chặn con đường nhập quốc tịch của những kẻ lừa đảo người Ấn Độ. Đó là lý do chính khiến họ lừa đảo chương trình H-1B ngay từ đầu. Mấy công ty tìm nhân viên mỹ cũng điên đầu vì mấy miếng ăn của họ nên họ tích cực tham gia chống mấy vụ lừa đảo này.

Những lời kêu gọi giữ hệ thống H-1B khỏi tay các ông trùm công nghệ là hoàn toàn vô lý. Hệ thống H-1B không chọn những người giỏi nhất và thông minh nhất. Nó chọn những người có đạo đức thấp nhất, sẵn sàng lừa đảo hệ thống, trong khi LOẠI TRỪ những người giỏi nhất và thông minh nhất từ ​​các nước phương Tây, những người có đạo đức cao và tuân thủ luật pháp.

Đọc xong bài này thì thấy có người còm kêu tôi là người Ấn Độ, nhưng đây chỉ là người nói tiếng Telugu khiến mình thất kinh. Kiểu người Việt kêu dân Nghệ An Thanh Hoá, máu lạnh. Mình có người em họ ở quê lấy vợ người Thanh Hoá. Người em đi làm xa nên buồn đời, một hôm về thăm nhà đem theo cô vợ bé ra mắt mẹ. Cô em dâu không nói gì hết lấy kéo đâm cô vợ bé, công an bắt lên phường cho ở tù. Mình hỏi sợ chưa, cô em dâu kêu sợ rồi, ở tù là sợ. Hôm trước có người gửi mình video ở Việt Nam, có người bị ông cọp nhập, gào thét cho lắm, bổng có người kêu công an đến kìa thì bổng nhiên người bị nhập hết gào thét, ngồi co ro lại. Cho thấy công an Việt Nam còn làm cọp sợ.

Ông thần này còn đưa thêm tin tức là tiếng Telugu là ngôn ngữ được nói tại Hoa Kỳ gia tăng nhanh nhất. Xem hình trên. Xứ ấn độ này rộng lớn nên có rất nhiều ngôn ngữ, đúng hơn là phương ngữ. Telugu được đa số người miền nam Ấn Độ sử dụng thế là ngọng.

Chương tình H-1B này rất quan trọng, giúp Hoa Kỳ lấy chất xám của ngoại quốc cần phải duy trì hay gia tăng nhưng phải thanh lọc kỹ. Xong om

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Susan Sontag, đại trí thức của thế kỷ 20

 Đại nữ trí thức của thế kỷ 20

Dạo ở âu châu, mình nghe ông Bernard Henry Levi, một triết gia tuyên bố là các triết gia đều mơ ngủ một đêm với bà Susan Sontag khiến mình như bò đội nón nên kiếm sách của bà này đọc. Nói cho ngày, đọc bà này thì rất nhức đầu tương tự đọc những triết gia khác. Lý do là tư duy nông dân như mình khó hấp thụ các tư tưởng lớn. Đọc để gặp tây đầm nói chuyện thì mình cũng nói cho họ biết có đọc cuốn này cuốn nọ nhưng chả hiểu gì cả. Khám phá ra bà này chả đẹp gì cả còn ở với bà nào đồng tính. Nên chả hiểu lý do đàn ông lại mê ngủ với bà này. Hóa ra bà ta là một đại trí thức của thế kỷ 20 nên đàn ông muốn lên giường với bà ta chớ chả phải vì sắc đẹp. Đó là ham muốn thống trị của phái nam.

Bà này có lần như bà Jane Fonda, bay sang Hà Nội để mục kích cảnh phi cơ mỹ thả bom ở miền bắc ra sao giúp Hà Nội tuyên truyền quá tải luôn. Cho thấy chiến tranh Việt Nam thua tại sân nhà Hoa Kỳ. Bà tài tử Fonda có cảnh ngồi trên dàn hỏa triển Sam bắn hạ các phi công Hoa Kỳ nên ngày nay, vào các hội người Mỹ, thường thấy nơi đi tiểu của mấy ông thường có dán cái Sticker Jane Hà Nội, để mấy ông nhắm chim tè lên hình của bà này.

Trở lại vụ bà Sontag, tiếng đức là Ngày CHủ Nhật. Bà này được xem là thần đồng vì mới 15 tuổi đã vào đại học Berkeley, được xem là thông minh xuất chúng. Bà ta sinh năm 1933 tại thành phố New York, bố bà ta qua đời năm bà lên 5. Bà mẹ rất khắt khao, ít nói bắt bà ta học ngày chưa đủ tranh thủ học đêm. Bà Susan thích đọc sách, phát triển đầu óc tư duy khá vững vàn khiến bạn học không theo kịp.

Năm lên 14, bà ta khai mào mầm mống phản động, chống lại con đường truyền thống xã hội dành cho phụ nữ như lập gia đình, nội trợ, sinh con để cái, những điều bà cho là phản động, phong kiến của chế độ cũ. Bà ta chỉ muốn bơi lội trong vùng sáng tạo vô biên. Bà học như điên, nhảy lớp và năm lên 15, bà ta vào đại học danh tiếng Berkeley.

Học được một năm thì bà chuyển trường qua đại học danh tiếng khác, Chicago. Bà ta theo học môn triết học, văn chương và thần học. Bà ta đọc sách rất nhiều, có lúc vài cuốn sách mỗi ngày. Bà tham dự các buổi giảng của những học giả danh tiếng và lên tiếng phản bác. Chuyện này rất lạ vì khi xưa ít phụ nữ học cao nhất là dám đứng lên phản bác các vị giáo sư danh tiếng.

Vào năm 17 tuổi, bà ta lấy quyết định khiến bà ta sau này hối tiếc một đời, lập gia đình với ông Philip Rieff, 28 tuổi, hơn bà 11 tuổi. Một giảng viên về xã hội học. Người ta đoán có lẻ bà ta muốn thoát khỏi vòng kiểm soát của bà mẹ. Cuộc hôn nhân thất bại hoàn toàn. Bà ta ly dị vài năm sau, khi người con lên 7 tuổi. Bà ta dọn về New York. Bà ta viết tiểu luận cho các báo, kiếm cơm trong khi đó nghiên cứu thêm về triết học âu châu. Mình đoán bà bị dính bầu nên phải lấy tên mở hàng. Thời đó chưa có vụ phá thai hay thuốc ngừa thai.

Năm 1964, ở tuổi 31, bà ta xuất bản một tiểu luận trên tờ Partisan Review với nhan đề “Notes on Camp”. Bà ta nổi tiếng ngay tức thì. Người ta bắt đầu xem hình ảnh của bà, và nhắc đến những dòng chữ, tư tưởng của bà cũng như những chỉ trích, chê bai từ nam giới. Ai buồn đời, xin đọc bài này ở đây.

https://www.goodreads.com/book/show/36436100-notes-on-camp

Bề ngoài của bà ta được chú trọng, giới tính tình dục được mô phỏng, bựa ra trong khi giới trí thức nam chưa bao giờ được chiếu cố một cách tỉ mỉ trước đây. Mình đoán thời đó, ít có phụ nữ người Mỹ viết những bài tiểu luận có chiều hướng cao như bà. Bên pháp có bà Simone de Beauvoir, chỉ mới tập tành, lại ẩn mình sau ông Jean Paul Sartre. Với những lùng bùng từ truyền thông, bà ta chả để ý, chỉ tiếp tục cho ra đời những tiểu luận khác, nhất là tiên phong cho phụ nữ để đăng đàng trên nền văn chương của Hoa Kỳ.

Trong những thập niên tiếp theo, bà ta viết những bài luận định hình lại cách mọi người suy nghĩ về nghệ thuật, cách diễn giải, bệnh tật và sự thể hiện. Cuốn sách "Chống lại sự diễn giải" (Against Interpretation) lập luận rằng các nhà phê bình đang bóp nghẹt nghệ thuật bằng cách giải thích nó đến mức làm mất đi ý nghĩa. Tháng trước, đi chơi thấy trên mạng, có cô nào hoạ sĩ ở Việt Nam, viết bài chê ông thần nào phê bình về hội hoạ khiến thiên hạ nhảy đỏng đỏng. Cứ phụ nữ việt lên tiếng là mấy ông ở Việt Nam, cho rằng không đáng đọc này nọ. Mình nhớ về quê, nói chuyện với mấy ông chú họ, mình nói đến cô em họ này nọ, mấy ông chú gạt phăng con gái không được. Cuốn "Photography" đã xem xét cách hình ảnh định hình lại chính ý thức con người, và đã giành được Giải thưởng của National Book Critics Circle.

Năm 1968, bà ta bay đến Bắc Việt khiến nước mỹ nổi giận. Bà ta muốn chứng kiến bom của Hoa Kỳ đã làm gì cho người dân. Bà ta muốn đối diện với ngôn ngữ mà chính phủ Hoa Kỳ sử dụng để biện minh cho bạo lực. Và bà ta đã viết và phải trả giá cho sự việc. Bà ta bị gọi là kẻ phản quốc, bạn bè tránh mặt. Năm 1993, bà ta đến Sarajevo dưới các làn đạn của những người bắn sẻ.

Năm 1975, bà ta bị ung thư vú. Thay vì nằm đợi chết, bà ta tìm tòi thêm về cách chữa bệnh. Cuối cùng tìm cách chữa trị và sống sót. Đến năm 1998, ung thư lại xuất hiện, bà ta lại chống trả với bệnh tật. Bà ta thuật lại cuộc chiến đấu của mình qua “Illness as Metaphor”, nói về đạo đức về bệnh tật của các xã hội. Rồi nhất quá tam, căn bệnh này lại xuất hiện năm 2000 và bà ta qua đời ở tuổi 71.

Được cái là bà ta nêu gương cho phụ nữ ngày nay, có thể có chỗ đứng trên các diễn đàn mà không cần xin lỗi, hay nhúng nhường, hay muốn người khác khen tặng hay phải xin phép các nam đại trí thức khác. Bà ta cho chúng ta thấy tư duy là một hành động của tự do. Nhất là cho phụ nữ. Dạo này diễn biến bên Ba Tư, đồng chí gái kêu phụ nữ bị cấm cản không cho bận áo quần này nọ.

Thế giới đàn ông hay đa số phụ nữ cho rằng đàn bà phải vui vẻ, hổ trợ các  ý kiến ​​của người khác thay vì tin tưởng vào chính mình, hãy làm mọi thứ dễ dàng hơn, nhẹ nhàng hơn, yên tĩnh hơn. Bà Susan Sontag đã từ chối điều đó. Bà vào đại học năm mười lăm tuổi với niềm tin vững chắc vào trí thông minh của mình. Bà đã dành phần đời còn lại để chứng minh rằng việc tin tưởng vào trí tuệ của bản thân. Đó là một hình thức phản kháng.

Vive les Femmes!

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Nhận thức 2026

 Nhận thức 2025

Hôm trước có 2 cặp vợ chồng nha sĩ từ Boston và Dallas sang chơi, ngụ lại nhà mình, xem như đất lành 4 nha sĩ đậu. Kinh! Có người hỏi thấy trên mạng có lớp dạy dưỡng sinh, mỗi tháng trả $10. Có nên tập không. Mình cười nói thiên hạ đến Đông Phương Hội tập miễn phí, Khoa cầm tay chỉ mà họ còn chưa làm được huống chi trên mạng. Khi tập phải có người chỉ chúng ta xoay eo, bện gót chân ra sao, thở này nọ, dù ở bên cạnh nhưng đâu phải ai cũng làm được vì phải qua một quá trình tập luyện lâu dài mới nhận ra được. 

Đâu phải như trong truyện chưởng Kim Dung, lọt vào hang động rồi thấy bí kíp bú xua la mua, trở thành độc cô cầu bại. Thật ra tập qua mạng cũng được. Mình có anh bạn ở Ý Đại Lợi kể là khi xưa đau lưng lắm. Sau mò được cuốn băng video của Hồng Gia Việt Nam, phần nhiệt thân pháp. Hình như cuốn này do nhạc sĩ Ngọc Chánh quay thầy Lý Hồng Thái hướng dẫn. Anh ta cứ đứng lắc thân thể vậy mà sau này hết đau lưng. Anh ta chỉ tập thế này thôi. Rất giản dị nhưng phải kiên trì mỗi ngày. Có tập vẫn tốt hơn là không tập.

18 năm qua, mình có duyên gặp Khoa, và cứ đều đều mỗi ngày, Khoa hướng dẫn mình tập, không lấy tiền bạc gì cả. Qua các thân hữu mình quen được vợ chồng bác sĩ Chẩn, cho mượn võ đường tập chỉ lấy tượng trưng tiền điện để mọi người có thể tập miễn phí. Có người đóng góp thêm trả tiền điện. Ai muốn tập thì đến Đông Phương Hội. Dạo này có một chị thuộc nhóm Salut Les Copains đến tập. Nghe kể chị ta đọc bài của mình rồi tò mò ghé lại tập. Thấy chị siêng lắm. Có một chị khác 83 tuổi đến tập gần 1 năm nay, thấy chị ta tiến bộ nên cũng mừng. Chị ta vui khi thử xé cuốn niên giám dày cộm bằng tay không.

Hy vọng mấy chị này sẽ cố gắng tiếp tục vì thường đa số đến tập một thời gian lại bỏ cuộc vì thấy không có gì lạ. Chúng ta hay thích tìm những gì mới lạ. Có mấy người trước đây tập với Khoa, rồi bỏ đi học thêm với ai, lâu lâu gọi mình kêu tập thêm cái này với ông thầy tàu này nọ nhưng hỏi lại thì họ bệnh tật đủ trò. Ở tuổi 7 bó, chỉ cần tập có sức khoẻ là vui rồi, còn biết thêm mấy môn võ chi cho cực.

Mấy năm đầu thì không để ý nhiều về sự tiến bộ nhưng gần đây thì thấy rõ. Cơ thể mình bắt đầu kết nối với nhau rõ ràng hơn. Khi kéo nội công thì xoắn gót chân tay từ dưới lên tới cổ là cảm thấy một khối hoạt động, các cơ bắp gân đều làm việc. Mình không tập tạ nhưng vẫn có cơ bắp đầy đủ. Khi đi Thái Cực Quyền thì cảm nhận khí lực rõ hơn.

Đa số chúng ta mắc chứng bệnh là tập một thời gian rồi đi kiếm món nghề nào khác để tập thêm, cho biết nhiều thứ, kiến thức đầy bụng, đó là mình giỏi nhưng thật sự cốt lõi của sự tập luyện không phải là học nhiều thứ mà tự tìm hiểu về cơ thể của chính mình rồi từ từ kết hợp với cái tâm mới gọi là tâm thân đồng nhất. Có một vị lãnh đạo, cha già dân tộc nào đó kêu biết nói được “hello” bằng 28 thứ tiếng, nhưng đó chỉ chào hỏi thôi chớ khi người bản xứ trả lời, hỏi thêm thì ngọng. Như mình khi vào tiệm ăn tàu chỉ chào hỏi nói bao nhiêu người, xin lỗi vớ vẩn, kêu trà,… chớ phổ ký nói thêm là ngọng. Nhớ hôm đi Đài Loan, mình xổ được vài câu rồi cô tài xế lái xe nói lại một tràng là phải lấy điện thoại ra, mở ứng dụng để thông dịch. Chán Mớ Đời 

Có anh tây người đức tập với tụi này cũng trên 10 năm. Khi xưa ở Đức quốc anh ta tập Vịnh Xuân Quyền. Anh ta kể bị mấy tên đàn anh đánh tơi bời hoa lá. Anh ta sang Cali, lấy vợ người Việt, thấy Đông Phương Hội có tập Vịnh Xuân Quyền nên bò lại xin tập. Lúc đầu có tập Tiểu Niệm đầu này nọ nhưng từ từ chỉ tập nội công Hồng Gia. Tuy không phải môn anh ta mong tìm nhưng cứ tập theo ngày tháng. Lâu lâu Khoa chỉ riêng anh ta thêm cách tập của Vịnh Xuân Quyền. Có lần anh ta về lại võ đường Vịnh Xuân Quyền xưa. Anh ta so tay với các sư huynh thì ngạc nhiên là anh ta hạ hết mấy người này. Đúng hơn là họ không áp đảo được anh ta, anh ta dựa theo lực của họ để phá đòn. Anh ta thắc mắc là mấy người này cũng tập như anh ta trong 10 năm qua, anh ta ít tập VInh Xuân Quyền thì mấy vị đàn anh chắc chắn phải giỏi và khoẻ mạnh hơn anh ta. Đây anh ta hạ hết nghĩa là sao. Đó là cốt lõi của võ thuật, khi chúng ta hiểu cơ thể của chúng ta thì mới hiểu cơ thể của đối thủ và nương theo đó mà đối phó. Còn chính cơ thể mình còn chưa điều khiển được thì chỉ múa may như phim kiếm hiệp.

Vịnh Xuân Quyền giúp mình nhận thức ra cơ thể hoạt động khi Khoa cho tập bài Tiểu Niệm Đầu, được xem là bài nội công của Vịnh Xuân Quyền 45 phút thay vì 5 phút. Ngày nay khi tập ở nhà, mình kéo nội Hồng Gia mỗi thế một phút để tìm theo hơi thở để xoắn cơ thể chậm chậm. Lâu lâu mình thử lại bài Tiểu Niệm đầu thì thấy khác lạ so với thời mình mới bắt đầu tập Đông Phương Hội. Gân cốt đều bện vào nhau không rời rạc như xưa.

Hơi thở rất quan trọng vì nếu không có thì không có lực. Nhờ tập hơi thở mà mình đeo ba-lô, đi bộ bên Ý Đại Lợi 30-40 km mỗi ngày không mệt. Mà đi một lèo không nghỉ như xưa. Chỉ đi độ 30 phút hay 1 tiếng, dừng lại 2 phút, lấy bình nước ra uống rồi đi tiếp, chả cần dừng lại ăn snack này nọ như xưa, chả mệt mỏi gì cả. Sáng ăn sáng 7 giờ sáng xong thì 8 giờ lên đường, 3 hay 4 giờ chiều đến nơi, xem như đi bộ suốt 7, 8 tiếng. Đến nơi lấy phòng khách sạn, tắm rửa xong thì đi bộ ra phố chơi thêm 2 tiếng nữa mới ăn được vì ở Ý Đại Lợi, tiệm ăn mở cửa vào lúc 7 giờ tối. Xem như nhịn ăn 12 tiếng. Vẫn tỉnh bơ như người Hà Nội. Quên là mình theo chế độ dinh dưỡng OMAD (ăn mỗi ngày một bữa). Lý do là về hưu, tiền an sinh xã hội ít nên không dám ăn nhiều.

Dạo này Khoa kêu mình tập thả lỏng, nhẹ nhàng lại không gồng như xưa. Khi đi Thái Cực Quyền dạo này mình thấy có tiến bộ nhiều, tay chân không gồng như trước đây, thả lỏng cơ thể thì cảm nhận khí lực nhiều hơn trước đây. Lý do là khi gồng thì cơ thể bị khoá tại nhiều nơi nên bế khí. Khí lực như nước chảy, phải để nhẹ nhàng không chận lại. Càng chảy thì càng tạo lực mạnh hơn. Mình thấy Khoa bỏ trên Tik Tok đánh cái mộc nhân cũng như xỉa ngón tay như theo Nội KÌnh Nhất Chỉ Thiền nên mình tới sớm võ đường thử xem. Khoa chỉ cách chuyển động cơ thể để tạo lực thì Bình, chỉ dùng một thế của Thái Cực Quyền đánh cái mộc nhân bay xuống đất tuy không mạnh như Khoa. Rồi lấy ngón tay xỉa mộc nhân cũng ngã. Mộc nhân được bỏ nước bên trong cho võ sinh tập đấm đá nên nặng độ 100 lbs.

Vấn đề là rất khó giải thích qua ngôn từ, mình lại nông dân nữa. Nhưng khi Khoa nắm tay để mình hiểu sự khác biệt khi phản ứng lại lực của đối phương, tự động cơ thể mình bị động, bị khoá ngay cổ tay hay vai. Còn nếu mình Proactive thì tự động sẽ mở được, nhất là đối thủ không hiểu lý do mất lực của mình. Nhớ có lần có 2 ông thần nào bên Texas, nghe nói 20 năm Việt Võ Đạo, qua đến võ đường chơi. Khoa nói ông thần 20 năm Việt Võ Đạo nắm tay mình, mình chỉ nương theo lực của anh ta là bùm, mình đã tháo được ra. Anh ta kêu là bổng nhiên lực của mình biến mất rồi một nguồn lực ở đâu ào đến khiến anh chịu không nổi phải thả buông tay ra.

Từ dạo đó đến nay chắc cũng 7-8 năm, nay mình mới hiểu lý do mất lực rồi từ đâu ùa về. Khi đối tác cầm tay mình thì theo phản xạ mình sẽ phản lực lại. Nếu họ nắm tay mình thì sẽ có phản lực ngay cổ tay. Đối phương sẽ nhận ra lực của mình và sẽ tìm cách điều khiển, áp đảo hay phá nó. Lúc ông thần vovinam nắm tay mình thì mình không gồng lại mà dựa theo lực của anh ta như Khoa chỉ các hội viên thì ông thần vovinam chới với vì không biết dựa vào đâu để áp đảo mình. Khi mình lấy được bình tỉnh và nương theo lực của anh ta thì mình có thể xoắn nhẹ tay là có thể thoát khỏi tay cầm của anh ta. Nay thì tập thêm Nội Kình Nhất Chỉ Thiền nên càng dễ tháo gỡ. 

Hôm trước, vào võ đường thì Khoa kêu lại rồi nhờ một hội viên khoá tay mình. Anh này nghe nói dạy Hiệp Khí đạo, mấy đẳng. Anh ta cầm tay mình bẻ vặn bú xua la mua, mình nương theo tay của anh ta rồi xỉa nhất chỉ thiền là thoát. Sau Khoa mới giải thích là cuối tuần qua, anh ta mới đi học một khoá của Hiệp Khí đạo về khoá tay khoá cẳng gì đó. Không nói mình trước để xem mình làm sao. Ngu như mình chả biết anh ta có mấy đẳng Hiệp Khí đạo nên chỉ nương theo những gì Khoa chỉ tập rồi thời cơ chín muồi là xỉa nhất chỉ một cái là anh ta buông tay. Sau đó Khoa mới nói là anh ta dạy Hiệp Khí đạo mấy đẳng. Hú hồn, suýt bị võ sư vặn tay.

Bài Thái Cực Quyền 8 thức mình tập mỗi ngày từ 18 năm nay. Lúc đầu có học mấy bài Thái Cực Quyền 24 thức, 36 thức nhưng rồi chỉ tập 8 thức không mà 18 năm sau mới ngộ được sự việc. Đúng là nông dân ngu lâu dốt bền. Làm sao chuyển động trọng lực và khí lực của cơ thể khi di chuyển, tay tuy lỏng như vẫn cảm nhận được khí lực. Khoa giải thích cơ thể như cái lu nước nên khi di chuyển nhanh sẽ làm sóng sánh chất lỏng bên trong, do đó cần di chuyển nhẹ nhàng để tránh sóng sánh vì khi sóng sánh thì giống như cái lu nước bị văng nước ra ngoài thì khó đứng vững. Vô hình trung khi di chuyển nhẹ nhàng thì lại giúp cái tâm mình lắng xuống và theo dõi cơ thể của mình với lực đối phương, như họ nói Tâm Thân Đồng Nhất. Sẽ khó mà áp đảo chúng ta.

Hôm nay mình nói với Khoa là tập 90 phút mỗi ngày cảm thấy không đủ. Dạo trước, tập 2 tiếng nên có thì giờ tập đầy đủ như cuối giờ có thể đứng Trạm Trang Công 15 phút. Nay chỉ còn 90 phút vì tập buổi sáng, hội viên phải đi làm sớm. Có một chị hội viên mới vào cứ bị ho, tuy có đỡ ho hơn lúc mới vào tập. Mình hỏi ở nhà có tập Trạm Trang Công, chị nói không. Chán Mớ Đời 

Trạm Trang Công là cách tập giúp hàn khí được tống khỏi ra ngoài cơ thể mà không chịu tập, lại thấy chị ta uống lạnh với đá. Kinh. Đi Tân Gia Ba, Đài Loan, mình thấy ngay tại phi trường, họ có máy nước nóng để hành khách đem bình đến hứng đem lên máy bay uống. Không hiểu lý do người Mỹ uống nước toàn là bỏ đá. Cơ thể mình ở trong ấm mà cứ uống nước lạnh hay ăn đồ lạnh vào thì sẽ khiến nhiệt độ trong người thay đổi nhanh chóng. Cứ lấy cái ly đổ nước sôi vào rồi đổ nước đi thì cái ly ấm, rồi bỏ mấy cục đá lạnh vào xem. Mình có xem một phim tài liệu, họ quay trong bao tử chuyển đổi ra sao khi ăn uống đồ lạnh vào. Từ đó hết dám uống nước đá lạnh. Lúc đó mới hiểu lý do người Tàu uống nước ấm nên vào tiệm ăn là kêu nước ấm, không tốn tiền.

Sáng nay mình quyết định dành 15 phút cuối để mọi người tập Trạm Trang Công. Chương trình thì mở đầu với nhiệt thân pháp của Nội Kình nhất chỉ thiền, sau đó kéo nội công Hồng Gia, kế đến nghỉ 1 phút uống nước rồi tập 15 phút Thái Cực Quyền 8 thức rồi 15 phút Trạm Trang Công, bonus 1 phút đứng tấn cho khoẻ đầu gối. Về già đầu gối hay bị yếu nên tập thêm món ông 30 này rồi chào lớp.

Sau đó, Khoa gọi nói có mấy người kêu tập theo chương trình này thích hơn vì có lẻ tập thêm Trạm Trang Công, giúp ấm người. Khi xưa, khi mới tập Trạm Trang Công, một thời gian sau, thấy khí chạy ngay cổ tay, cổ chân hay bắp vế, xương sống,… Khoa nói đừng để ý, chỉ ghi nhận thôi. Lý do là nếu mình để ý quá mấy vụ này thì sẽ không để ý đến những cái khác độc đáo hơn. Theo mình đó là hơi thở và nội lực. Nay Khoa chỉ mình chỉ cần nhẹ nhàng di chuyển ngón tay là đã thấy ấm tay, ấm người rồi.

Nhớ có lần leo núi Yosemite với thân hữu, đi chung có cặp vợ chồng ca sĩ quen, cô vợ đóng phim Vượt Sóng, chị ta hỏi mình sao chỉ bận có cái áo mong manh trong khi mọi người bận áo phông còn lạnh run. Lúc đó mình mới để ý. Tập ở Đông Phương Hội mỗi sáng vào lúc 5:30 sáng nên mọi người đều bận áo phông trong khi mình chỉ bận áo 3 lổ. Mình nói chả biết vì không lạnh. Chẳng bù lại khi xưa, mình lạnh, mùa đông năm nào cũng bị cảm ho bú xua la mua, uống thức cả tháng. Chân đau không leo cầu thang được. Có thể nói là sức khỏe ngày nay khá hơn ngày xưa rất nhiều. 

Cứ độ tháng 10 là mình mua mật ong hữu cơ nguyên chất của ông nuôi ong trong vườn, rồi ngâm với nghệ, gừng, nghệ, quế, ớt cayenne, tỏi và chanh. Khi nào thấy tỏi lắng xuống là biết dùng được. Sáng cứ múc một ít pha thêm nước sôi uống, ấm như tây.

Mình rất ngạc nhiên là đi hành hương bên Ý Đại Lợi năm vừa rồi. Lúc đầu sợ đi không nổi vì không tập luyện đủ theo chương trình nhưng rồi thấy đi 30-40 cây số một ngày như đi làm ruộng vậy thôi. Nghĩ lại nhờ làm vườn, mỗi lần mình vào vườn, là trong ngày đi bộ ít nhất 4 dặm, còn nhiều nhất là 9-10  dặm leo đồi.

20 năm về trước, qua Tây dự lễ kỷ niệm 60 năm thành hôn của ông bà mẹ nuôi mình ở Grenoble. Cả đại gia đình đi bộ có 2 cây số mà mình lết không nổi. Nay thì mỗi ngày trung bình 3 dặm. Tập Đông Phương Hội 90 phút, bơi 200 mét, tối đứng Trạm Trang Công 15 phút trước khi ngủ. Xong om

Đông Phương Hội tập mỗi ngày trừ cuối tuần. Từ 5:30 sáng đến 7:00 giờ sáng. Địa chỉ: 14871 Moran St

Westminster, CA  92683

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn