Bể khí hay khí bể

Dạo này bạn bè kêu cái bụng mình sao to thế khiến mình lấy làm lạ vì đâu có lên cân mà cũng không béo vì bên hông không có dư chất béo gì cả. Quần khi xưa bận rộng 32 inches nay còn có 30 inches nên không hiểu lý do. Mình đoán có lẻ là bể khí gì đó vì khi tập thở bụng thì nó phình lên nên hỏi Khoa thì được xác nhận là tập thở lâu ngày thì cái bụng nó phình lên như phụ nữ có bầu 2-3 tháng. Ngay mụ vợ cũng kêu răng cái bụng bự như ri. 


Hồi mới tập thì Khoa kêu hít vô phình bụng ra rồi thở ra thì xẹp bụng vào. Từ từ thì kêu mài hơi thở vì thở ra thở vô thì có khoảng khắc hơi thở bị đứt khi chuyển từ hít vô và thở ra. Nay thì kêu để ý đến thắt lưng và ngay bụng khi tập nên cảm nhận khác khi đưa tay ra hay khi đối thủ giao thủ. Như Khoa cầm tay mình bẻ thì thân thể mình nhẹ nhàng trùng xuống, hơi thở đều đặng không còn bị vướng như trước đây, hơi thở bị ngắt đoạn và tay chân cố gồng cứng để choại lại lực của Khoa. Nay thì bình tỉnh hơn và từ từ tìm cách di chuyển tay chân của mình vì lực của toàn thân dẫn tay của Khoa đi.


Khoa giải thích trong cái hình âm dương, được chia làm hai, ta nhận thấy trong nữa phần âm có một cái 1 vòng tròn nhỏ của dương, tương tự trong 1/2 vòng tròn Dương có một vòng tròn nhỏ âm. Nhờ vậy mà âm dương được cân bằng do đó ráng mài hơi thở. Nhờ đó mà khi đi bộ 375 cây số bên Ý Đại Lợi, leo núi mỗi ngày mình phải mài hơi thở để nên không mệt lắm hay mỏi chân tay.


Đọc sách về võ thuật thì họ nói “tụ khí đan điền” gì đó nên mình đoán là khi Khoa kêu giữ hơi thở mài ở bụng và thắt lưng để đưa tay cũng như đưa chân ra chậm chậm để nhận thấy rõ cái lực từ bụng và thắt lưng được toả ra các tứ thân. Khi làm như vậy mình có thể điều thân, điều tức hơi thở và điều tâm, xem như cả 3 vì khi ý niệm mình không vững lo sợ đối phương mạnh hơn mình nên tìm cách chống đỡ gồng cứng thì mình mất lực. Lực bị gãy ngay cổ tay hay nơi vai. Có lẻ vì vậy họ gọi tạm thân đồng nhất. 


Mà nếu không mài hơi thở thì lực mình sẽ bị đứt đoạn ngay lúc chuyển tiếp hơi thở ra vô. Và tư thế của mình đều thả lỏng rơi cái mông xuống để trụ, tạo dựng cái đế để khỏi bị lực của đối phương chi phối. Khoa nói mình mất 20 năm để hiểu sự việc chớ đa số nhiều người mất cả đời đi tìm kiếm không ra. Lý do họ không tập mà chỉ ngồi đọc sách rồi suy diễn.


Nói chung thì dạo này mình tập thở chậm và sâu, tập trung ý thức vào bụng và thắt lưng, đi các động tác chậm và có kiểm soát khi tập Thái Cực Quyền hay Hồng Gia.


Trong cuốn "Surely You're Joking, Mr. Feynman", tiến sĩ Feynman, khôi nguyên  Nobel về Vật Lí Quantum, có nhắc đến giai thoại khi ông ta dạy đại học ở Ba Tây. Trước khi về Mỹ, ông ta được khoa trưởng, mời nói chuyện cho cả phân khoa; nhận xét của ông ta về ngành giáo dục của xứ BaTây.


Ông ta khởi đầu, nói với sinh viên: mục đích của buổi nói chuyện là để chứng minh; xứ Ba Tây không có giảng dạy Vật Lí. Ông ta nhận thấy trẻ em ở xứ này bắt đầu học Vật Lí sớm hơn trẻ em Hoa kỳ nhưng thực tế cho thấy xứ này không đào tạo được các nhà vật lí. Ông ta đơn cử câu chuyện về một học giả người Hy Lạp, dạy ngữ văn Hy Lạp cổ điển mà ngày nay, chính học sinh xứ này, ít người chịu học ngôn ngữ chết này.


Khi vị học giả được mời dạy môn này ở một nước khác ở Âu Châu thì khám phá nhiều sinh viên, ngay cả học sinh tiểu học đều thích học môn này. Có lần, trong kỳ thi tốt nghiệp, ông ta hỏi một sinh viên " Socrates nghĩ gì về sự liên hệ giữa Cái Đẹp và Sự Thật?" thì sinh viên này ú ớ. Ông ta hỏi lại " Socrates nói gì với Plato trong Symposium thứ 3?" thì sinh viên này trả lời bằng tiếng Hy Lạp cổ, thao thao bất tuyệt những gì Socrates đã nói với Plato. Third Symposium là tóm tắc những gì Socrates nói về sự liên hệ giữa sự thật và cái đẹp.

IMG_6179.jpeg.webp

Ông Feynman cầm cuốn sách vật lí xuất bản tại xứ này, cho sinh viên biết là trong cuốn sách, không thấy nói đến thí nghiệm, chỉ có học thuộc lòng. Ông ta lật một trang gặp từ Triboluminescence, rồi đọc tiếp "Triboluminescence: ánh sáng tỏa ra khi các chrystal bị đè nát." Ông ta hỏi các thính giả, đây có phải là khoa học? Không! Đây chỉ là một từ được giải thích bằng những cụm từ khác như trong tự điển. Nếu người soạn sách viết thêm, nếu lấy đường và dùng cái kềm để nghiền nát trong bóng tối thì sẽ thấy ánh sáng tỏa ra thì các học sinh có thể thí nghiệm ở nhà. Hiện tượng này gọi là Triboluminescence.


Ông ta nói là trong số sinh viên được ông giảng dạy năm vừa qua, chỉ có hai sinh viên, có đầu óc tư duy đột phá, ngoài ra các sinh viên khác chỉ học như vẹt tương tự sinh viên học tiếng Hy Lạp cổ điển, thuộc làu Symposium III nhưng không hiểu những gì Socrates nói với Plato. Trong phần đặt câu hỏi thì có hai sinh viên đứng dậy; một sinh viên kể là lúc trẻ, cha mẹ làm ăn buôn bán ở Đức nên đi học bên đó, mới trở về Ba Tây năm ngoái. Một sinh viên khác nói vì ở làng quê, không tới trường được nên anh ta học qua sách, tham khảo các sách Anh ngữ. Phương pháp giáo dục ở xứ Ba Tây là cách mình học tại Việt Nam từ bé đến tú tài.


Khi mới bắt đầu tập Hồng Gia và Khí Công thì mình có tìm tòi sách vở, tài liệu trên mạng để đọc. Cái khó là từ bé đến đại học thì mình học chương trình Pháp, ngoại trừ hai năm cuối của trung học là chương trình Việt nhưng học ban toán nên không cần Việt ngữ nhiều. Khi đọc sách báo Việt ngữ thì mình không quen lối viết của tác giả nên không hiểu tường tận cái ý của họ, nhất là họ dùng Hán tự khá nhiều.


Đọc các tài liệu về Võ học thì mình cảm thấy các tác giả, viết sách kiểu từ chương như "Triboluminescence, là ánh sáng tỏa ra khi các chrystal bị nghiền nát". Có nhiều người viết liên tu như 3rd Symposium nhưng chắc chắn khi hỏi họ:  Socrates nói gì về sự liên hệ của cái đẹp và sự thật thì chắc họ chỉ đứng như bò đội nón. Mình thấy nhiều người viết về khí, tập tiểu Chu Thiên, đại Chu Thiên,.. nhưng mình bảo đảm là họ chưa bao giờ chứng nghiệm được những gì họ viết. Họ nghe thầy của họ hay đọc sách báo rồi viết lại. Khi mình đọc cái gì chưa được kiểm nghiệm mà lại tin, cho đó là sự thật, tương tự như người ta đi tìm Lá Diêu Bông.


Cái khó thứ hai là một số đông tập võ, bị huyễn hoặc bởi tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung, nên có cái nhìn sai lệch về tập võ. Người tập võ cứ mong đạt được Võ công thượng thừa, tìm một bí kíp Võ công như Lâm Bình Chi, Nhạc Bất Quần,...nên vô tình chạy theo những cái gì chưa được kiểm nghiệm, chế biến xào nấu bởi các nhà văn hay dịch giả truyện kiếm hiệp.


Dạo mới tập Nội Công Hồng Gia, ông thầy đi làm ăn ở VN, nên lâu lâu mới về. Ngày thường thì ít ai đến tập nhưng nghe ông thầy về thì võ đường chật như nêm,  không có chỗ để đứng. Mọi người đến, hy vọng được ông thầy chỉ cho vài chiêu mới như học được bí kíp của môn phái. Họ chạy theo, tìm kiếm một bí kíp "mì ăn liền" để trị bá bệnh hay trở thành một Độc Cô Cầu Bại, tương tự cô gái mới lớn, Mỵ Nương mơ tưởng một chàng trai, một vị hoàng tử khi nghe tiếng sáo của anh lái đò trên sông. Trong cuộc đời, nhiều người như Mỵ Nương, khi nghe tiếng sáo, tơ tưởng đến những cái không tưởng để rồi thất vọng khi gặp mặt Trương Chi.


Quá trình tập luyện võ như đi trên con đường từ A đến Z. Trên đường đi, nếu tình cờ thấy một cô gái đẹp hay một đóa hoa đẹp, chân vẫn bước đi tới nhưng đầu óc vẫn nghĩ đến cô gái hay đoá hoa mới phát hiện, vô hình trung mình lại mất cơ hội nhận thấy những cái đẹp khác đang diễn ra trước mắt. Có người nói với mình; nhìn lên trời, thấy một đám mây, vài phúc sau thì đám mây ấy sẽ bay mất, thì tại sao lại cố tìm đám mây đã biến dạng?


Dạo mình mới tập Trạm Trang Công thì thường nhận thấy một luồng khí nóng ở bắp vế nhưng ráng quên để tiếp tục nhận xét những hiện tượng khác trong cơ thể. Trong cơ thể của mình nhiệt độ trung bình là 92 độ, khi máu là chất lõng, được di chuyển sẽ tạo ra nhiệt năng như dòng sông chảy qua đập thuỷ điện, có lẻ vì vậy mình hay nhận ra những luồng khí nóng nhưng một thời gian sau thì quen nên không để ý lắm. Nếu mình nghĩ đó là khí lực rồi cứ cố gắng tìm kiếm nguồn năng lực đó trong cơ thể như tìm đám mây đã bay mất thì rất khó mà tập cho tới đích.


Mình có cái Duyên, gặp được nhóm Đông Phương Hội, giúp mình cởi bỏ những thông tin về Võ học, pha kiếm hiệp của Kim Dung. Mình bắt đầu lại từ đầu, kiếm đường rồi nghiền nát để xem có ánh lửa nào loé lên trong bóng tối để hiểu được hiện tượng này được gọi là Triboluminescence. Mình không muốn tìm bí kíp Võ công mì ăn liền, chỉ cần tập đều mỗi ngày. Mỗi ngày bỏ hai tiếng để tập, giúp thêm sức khoẻ để sau này trong tuổi già, không phải bị đau ốm như những người bệnh đến Đông Phương Hội, nhờ NLT chữa bệnh.


Tương tự, khi mới tập thì mình hỏi mấy người đi trước thì họ nói như thể là họ đã nghiệm hết nhưng dần dần mới hiểu là họ chỉ nghe người nào nói, rồi thêm mắm thêm muối vào rồi cứ dây chuyền, bổn sao thất bản chính. Vì vậy mình thích tập ở Đông phương Hội, để tránh bị lôi cuốn theo những cái huyễn hoặc.


Trong nhiều môn võ truyền thống, người ta tin rằng sức mạnh không chỉ đến từ cơ bắp. Lực phải xuất phát từ toàn thân. Đan điền đóng vai trò trung tâm kết nối thân trên và thân dưới. Ý nghĩa thực tế thường là:

  • Trọng tâm cơ thể ổn định.
  • Hông xoay đúng kỹ thuật.
  • Hơi thở phối hợp với động tác.
  • Toàn bộ cơ thể tham gia phát lực.

Khoa học hiện nay chưa tìm thấy bằng chứng cho sự tồn tại của “khí” như một dạng năng lượng vật lý riêng biệt lưu thông trong kinh mạch. Cái này chỉ cảm nhận và khi thực hiện còn thì bù trớt. Cho nên nhiều người muốn tập cho đúng, quay video đủ trò nhưng làm sao họ hiểu được những gì làm dưới bộ quần áo, phác lực từ bụng. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Nên ăn Hạt bơ và chất dinh dưỡng

Mình thấy mấy video nhiều người kêu là đừng bỏ hạt bơ uổng vì có nhiều chất dinh dưỡng tốt. Có người kêu ngâm rượu để xoa tay chân nếu đau,… nói chung là đủ trò khiến mình tò mò tìm tài liệu thì có đọc trên trang nhà của Viện Y Tế Quốc Gia (NIH) thì thấy có một nghiên cứu khá đặc thù nên xin tóm tắc lại đây. Ai buồn đời thì đọc rõ hơn theo đường dẫn

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9789361/

 Hạt bơ (Persea americana Mill.) là phụ phẩm chiếm 13–17% khối lượng quả bơ, thường bị loại bỏ trong ngành chế biến thực phẩm. Người ta bỏ vỏ và hạt bơ. Các nghiên cứu khoa học trong 15 năm qua đã chứng minh hạt bơ là nguồn nguyên liệu giàu dinh dưỡng và hợp chất hoạt tính sinh học đa dạng, bao gồm polysaccharide, protein, lipid, polyphenol, flavonoid, acetogenin, phytosterol và triterpenoid. 

Đây là danh sách những thức có thể làm với hạt bơ

Mình tìm cách bình dân học vụ, hệ thống hóa thành phần hóa học, các hợp chất sinh học chính cùng với các hoạt tính dược lý tiềm năng dựa trên dữ liệu in vitro, in vivo và một số nghiên cứu sơ bộ trên người. Kết quả cho thấy hạt bơ có tiềm năng ứng dụng cao trong thực phẩm chức năng, chất bảo quản tự nhiên, dược phẩm và mỹ phẩm. Tuy nhiên, cần thêm các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn để xác nhận hiệu quả và an toàn lâu dài.

Hạt bơ, Persea americana, acetogenin, polyphenol, chống oxy hóa, kháng khuẩn, thực phẩm chức năng, phụ phẩm nông nghiệp.


Cây bơ thuộc họ Lauraceae, có nguồn gốc từ vùng Trung Mỹ và Mexico. Hiện nay, Mexico là nước sản xuất lớn nhất thế giới, theo sau là Peru, Indonesia, Colombia, Brazil, Kenya và Chile. Trong quá trình chế biến bơ thành nước sốt, dầu hoặc các sản phẩm đóng gói, hạt bơ bị loại bỏ hàng loạt, gây áp lực lên môi trường do phân hủy chậm và tiềm ẩn ô nhiễm.

Việc tái sử dụng hạt bơ không chỉ giảm thiểu chất thải mà còn tạo ra giá trị kinh tế mới. Nhiều nghiên cứu gần đây tập trung vào việc chiết xuất và đánh giá hoạt tính sinh học của hạt bơ, chuyển đổi nó từ “phế phẩm” thành “nguyên liệu quý”.


Mình cũng muốn tìm hiểu vụ này vì đến mùa là ăn bơ mệt nghỉ, mà phải quăng cái hột. Nếu có thể làm như phơi khô rồi xay nhỏ lại rồi trong năm lấy ăn chắc không bổ dọc thì bổ ngang.


Bảng 1. Thành phần hóa học cơ bản của hạt bơ (tính trên chất khô)

Thành phần

Hàm lượng

Ghi chú / Tài liệu

Carbohydrate

64,9%

Tinh bột chiếm 91,2%

Protein

7,75 – 23,0%

Biến động lớn giữa các nghiên cứu

Lipid

1,1 – 1,6%

Hàm lượng thấp nhưng giàu hoạt chất

Chất xơ thô

2,87%

-

Tro khoáng

3,82%

-

Độ ẩm

13,09%

-

Carbohydrate: Là thành phần chính, bao gồm tinh bột và các đường tự do. Hai đường C7 đặc trưng của họ Lauraceae là perseitol (12,54–88,3 mg/g) và D-mannoheptulose (10,51–63,8 mg/g), đóng vai trò dự trữ năng lượng và vận chuyển carbon trong cây. Các đường khác gồm fructose, glucose và sucrose.

Lipid: Mặc dù hàm lượng thấp, lipid hạt bơ rất đa dạng với các acid béo không no quan trọng: linoleic acid (35–38%), oleic acid (22–24%), palmitic acid (17–19%), cùng stearic, arachidic và nervonic acid. Nhóm hợp chất lipid hoạt tính bao gồm acetogenin (persin, persenone A/B/C, AcO-avocadene, avocatin).

Protein: chất đạm, hàm lượng dao động tùy theo giống và phương pháp phân tích. Protein từ hạt bơ được xem là nguồn protein thực vật bền vững, dù thành phần axit amin (chất đạm) vẫn cần nghiên cứu sâu hơn.

Vitamin và khoáng chất:

  • Vitamin C: 97,8 mg/100g (rất cao)
  • Vitamin A: 10 mg/100g
  • Vitamin nhóm B (B1, B2, B3)
  • Vitamin E: 0,12 mg/100g
  • Khoáng chất: Kali, Canxi, Phospho, Sắt, Kẽm, Đồng, Natri – hỗ trợ chức năng miễn dịch, tạo máu, xương và thần kinh.

Hạt bơ chứa hàm lượng polyphenol cao, đôi khi vượt cả quả việt quất. Các nhóm hợp chất nổi bật:

  • Phenolic acids: Acid caffeoylquinic, acid p-coumaroylquinic.
  • Flavonoid: Catechin, epicatechin, catechin gallate.
  • Proanthocyanidin: Procyanidin B1, procyanidin trimer A.
  • Acetogenin: Persin, Persenone A, B, C, Persediene, AcO-avocadene – nhóm hợp chất then chốt cho hoạt tính kháng khuẩn và chống ung thư.
  • Phytosterol: β-sitosterol, campesterol, stigmasterol (hỗ trợ giảm cholesterol).
  • Triterpenoid: Có tác dụng chống ung thư và chống viêm.
  • Tannin ngưng tụ và alkaloid (hyoscyamine, atropine, scopolamine – hàm lượng thấp).

Chống oxy hóa
Chiết xuất hạt bơ thể hiện khả năng quét mạnh các gốc tự do DPPH, ABTS, superoxide và peroxyl với EC50 ≈ 42,1 µg/mL và ORAC đạt 2012 µmol Trolox/mg. Khi bổ sung vào nhũ tương dầu-nước hoặc hamburger, bột hạt bơ giảm oxy hóa lipid lên đến 90%, cho thấy tiềm năng thay thế chất chống oxy hóa tổng hợp.

Chống viêm
Polyphenol benzotropolone glycosyl hóa trong hạt bơ ức chế mạnh sản xuất NO, iNOS, TNF-α, IL-1β trong đại thực bào RAW264.7 kích thích bởi LPS ở nồng độ thấp (5–6 µg/mL). Trong mô hình chuột viêm phù chân do carrageenan, chiết xuất methanol và nước giảm rõ rệt mức độ phù nề.

Kháng khuẩn và kháng nấm
Acetogenin làm tăng tính thấm màng tế bào vi sinh vật, gây rò rỉ nội bào và ly giải. Hiệu quả cao đối với 
Staphylococcus aureusStreptococcus pyogenesE. coliSalmonella typhiListeria monocytogenes (MIC ≈ 7,8 mg/L), Candida spp.Cryptococcus neoformans (IC50 < 8 µg/mL). Một số nghiên cứu cho thấy vòng vô khuẩn lớn hơn 2–4 lần so với chất bảo quản thương mại.

 Hỗ trợ kiểm soát đường huyết và lipid

Chiết xuất hạt bơ hoạt hóa PPAR-γ, tăng nhạy cảm insulin, giảm glucose máu và LDL-cholesterol, tăng dự trữ glycogen gan. Trên chuột đái tháo đường alloxan, liều 300–600 mg/kg giảm đường huyết hơn 70% và bảo vệ cấu trúc đảo tụy.

Tiềm năng chống ung thư
Chiết xuất ức chế nhiều dòng tế bào ung thư (MCF-7, LNCaP, H1299, HepG2, HT29) với IC50 từ 19–132 µg/mL. Cơ chế bao gồm ngừng chu kỳ G0/G1, kích hoạt apoptosis qua caspase-3, PARP, p53, stress oxy hóa và rối loạn ty thể. Triterpenoid và acetogenin đóng vai trò quan trọng. Nay mới hiểu lý do tại sao mấy ông thần bà thánh trên mạng cứ rêu rao vụ này.

Bảo vệ thần kinh
Ức chế acetylcholinesterase (AChE) và butyrylcholinesterase (BChE), giúp tăng nồng độ acetylcholine, có tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa Alzheimer và các bệnh thoái hóa thần kinh.


Ứng dụng:

  • Thực phẩm chức năng: bột dinh dưỡng, trà chống oxy hóa, súp ăn liền, bánh nướng.
  • Bảo quản thực phẩm: chất chống oxy hóa và kháng khuẩn tự nhiên cho thịt, dầu ăn.
  • Dược phẩm và mỹ phẩm: thành phần kem dưỡng da, sản phẩm hỗ trợ chuyển hóa. Nếu mụ vợ thích làm thì nên làm vụ này bán kiếm tiền. Giúp phụ nữ trẻ đẹp mãi.
  • Chăn nuôi: bổ sung khẩu phần gia súc để cải thiện chất lượng thịt. Hèn gì mấy con sóc hay coyote rất thích ăn .

An toàn: Hầu hết nghiên cứu in vivo không ghi nhận độc tính cấp tính ở liều thông thường. Tuy nhiên, persin, tannin và một số alkaloid có thể gây rối loạn tiêu hóa hoặc độc tính nếu dùng liều cao kéo dài. Không khuyến cáo sử dụng hạt bơ thô làm thực phẩm hàng ngày mà chưa qua xử lý.


Hạt bơ là minh chứng điển hình cho xu hướng kinh tế tuần hoàn: chuyển đổi phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn nguyên liệu sinh học có giá trị cao. Với hàm lượng polyphenol, acetogenin và phytochemical phong phú, hạt bơ sở hữu nhiều hoạt tính có lợi cho sức khỏe.

Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện nay vẫn giới hạn ở mức in vitro và in vivo. Các hướng nghiên cứu cần ưu tiên bao gồm:

  • Xác định sinh khả dụng và chuyển hóa trong cơ thể người.
  • Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng.
  • Phát triển phương pháp chiết xuất xanh (siêu âm, enzyme, nước subcritical).
  • Đánh giá độc tính dài hạn và tương tác thuốc.

Việc khai thác bền vững hạt bơ sẽ góp phần giảm lãng phí, bảo vệ môi trường và mang lại lợi ích sức khỏe cộng đồng trong tương lai.


Để mình tìm hiểu thêm để xem nếu có thể sử dụng hạt bơ để làm kem da mặt này nọ, để kiếm tiền. Bác nào muốn làm cái này thì cho em biết. Hàng năm em cung cấp hạt cho.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

ngạc nhiên về chất béo

 Mấy hôm nay đồng chí gái sai dọn garage vì nhà có bố mẹ thằng hôn phu của con gái đến thăm nhân dịp đám hỏi thì tình cờ thấy cuốn sách của bà Nina Teicholz mang tựa đề “The Big Fat Surprise” nên nhớ lại đoạn đường vừa đi qua về sức khoẻ từ khi đọc cuốn sách này khiến mình thay đổi lối nhìn về truyền thông, chả tin thằng tây bà đầm nào nữa vì tất cả chỉ là họ được mua để nói lên những gì các công ty muốn tiếp thị.

Mình giác ngộ cách mạng như con cừu bị truyền thông định hướng với tuyên truyền quảng cáo về chính trị, xã hội và y tế. Từ đó mình chả thích bàn tán vì không muốn bị vào tròng của đám lợi ích.


Bà Nina Teicholz là một nữ nhà báo ở New York, theo đuổi chế độ ăn chay ít chất béo rất nghiêm ngặt, nhưng nó không thực sự mang lại hiệu quả như mong đợi. Có tấm ảnh khi xưa của bà rất béo như người Mỹ trung bình.


Rồi một ngày, một tạp chí giao cho bà nhiệm vụ đi ăn và đánh giá các nhà hàng cao cấp ở Manhattan, New York, kiểu các tu-bơ ngày này cứ đi ăn rồi nhai nhai rồi nói ngon hay dỡ bú xua la mua được nhiều người xem thì càng được tiền. Lần đầu tiên trong cuộc đời, bà bắt đầu ăn thịt nguyên chất béo, bơ và kem, tất cả các món có trên thực đơn trong tiệm. Kiểu phương pháp dinh dưỡng Keto ngày nay. Cái mất dạy là càng ăn các thức ăn được truyền thông cho là tạo ra chất béo, cholesterol, tiểu đường bú xua la mua thì bà cảm thấy khỏe hơn, đầu óc minh mẫn hơn, cơ thể ổn định hơn. Và số cân nặng mà bà đã vật lộn với các chế độ ăn kiêng để giảm suốt nhiều năm bắt đầu giảm xuống. Thế lày nà thế lào?


Bà đột phá tư duy mà một nhà báo giỏi thường làm: bắt đầu đặt câu hỏi về nguồn gốc thực sự của cuộc chiến chống chất béo của xã hội mỹ từ bao nhiêu năm qua. Thế là bà ta bắt đầu hỏi vòng vòng, phỏng vấn các chuyên gia ngoài lề về sức khoẻ và dinh dưỡng. Bà ta như bị người bị tình phụ vì tin tưởng những điều trước đây là đúng như thằng tình nhân nói láo nên bà tim cách trả thù.


Sau 9 năm nghiên cứu với hàng trăm cuộc phỏng vấn và tất cả các nghiên cứu lớn về mối liên hệ giữa chế độ ăn và bệnh tim đều được bà đọc lại từ đầu và ghi lại những gì đã hiểu về cách tiếp thị có tổ chức của các công ty thực phẩm và dược phẩm với sự bắt tay của nhà thương và bác sĩ.


Năm 2014, bà xuất bản cuốn sách The Big Fat Surprise. Kết luận của bà rất đơn giản: bằng chứng buộc tội chất béo bão hòa chưa bao giờ thực sự được thiết lập một cách thuyết phục. Nó được mặc nhiên chấp nhận như một giả định, rồi sau đó được bảo vệ như một chân lý. Mình có kể vụ này rồi, ai buồn đời thì tìm trên bờ lốc.


Tháng 9 năm 2015, tạp chí y khoa The BMJ (British Medical Journal) đăng bài điều tra của bà về Ủy ban Tư vấn Hướng dẫn Dinh dưỡng Hoa Kỳ. Bà cáo buộc rằng nhiều nghiên cứu đã bị lựa chọn có chủ đích để phù hợp với kết luận mong muốn, các thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng bị bỏ qua, và một số thành viên ủy ban có nhận tài trợ từ ngành thực phẩm và dược phẩm. Theo bà, ủy ban này đã khuyến nghị một chế độ ăn mà chưa có thử nghiệm nào chứng minh được tính an toàn hoặc hiệu quả lâu dài.


Cuộc phản công của kỹ nghệ dược phẩm và thực phẩm về cuốn sách của bà xuất hiện chỉ sau sáu tuần khi cuốn sách ra đời. Tổ chức Center for Science in the Public Interest đã vận động một lá thư có chữ ký của hơn 180 nhà khoa học, yêu cầu BMJ rút lại bài báo của bà. Bức thư cáo buộc bài viết có 11 sai sót về mặt thực tế. Nhưng BMJ không rút bài.


Tạp chí đã tiến hành một năm đánh giá độc lập bởi các chuyên gia ngoài lề. Họ chỉnh sửa bảy điểm kỹ thuật nhỏ nhưng vẫn giữ nguyên luận điểm trung tâm của bài báo. Tháng 12 năm 2016, BMJ xác nhận bài viết vẫn được duy trì.


Trong phản hồi, bà Teicholz còn chỉ ra một điều khác: nhiều người trong số 180 người ký tên phản đối đã từng nhận tài trợ từ chính các ngành công nghiệp thực phẩm và dược phẩm mà bà đang chỉ trích. Mình nghe nói các thành viên của FDA Hoa Kỳ đa số là các cựu nhân viên của các công ty dược phẩm và thực phẩm. Họ được các công ty này làm áp lực để được vào các ghế này để giúp thuốc cũng như thực phẩm của họ được chấp nhận và phê chuẩn nhanh.


Kể từ khi cuốn sách được xuất bản, nhiều nghiên cứu tiếp theo đã được những người ủng hộ bà viện dẫn như sự xác nhận cho luận điểm của bà, bao gồm nghiên cứu PURE Study, nghiên cứu FASTER Study, và việc phân tích lại Minnesota Coronary Experiment. Đồng thời, các hướng dẫn dinh dưỡng chính thức cũng dần giảm bớt các cảnh báo mạnh mẽ về chất béo, dù hiếm khi công khai thừa nhận lý do.


Một nữ phóng viên đã buộc một tạp chí khoa học được bình duyệt phải công khai lựa chọn giữa dữ liệu mà bà đưa ra và hệ thống học thuật đã góp phần hình thành sự đồng thuận hiện hành. Cho thấy các học giả, chuyên gia chưa chắc đã đúng đắn vì miếng cơm manh áo, họ phải nói dối với công luận hay được trả tiền. Mình có xem một cuộc phỏng vấn một chuyên gia về dược phẩm và thực phẩm. Ông ta giải thích là khi công ty dược phẩm hay thực phẩm được tin một ai sẽ nói chuyện về đề tài nào đó không có lợi cho công ty nên sai ông ta hay người khác đến ngồi hàng ghế đầu. Sau phần diễn thuyết thì có phần đặt câu hỏi, ông ta chỉ cần đứng lên hỏi vài câu định hướng dư luận khiến các người đến dự hoang mang, bắt đầu dè dặt, không tin các dữ liệu được đưa ra bởi diễn thuyết gia. Xong om


Khi một hệ thống không thể bác bỏ lập luận của bà, họ có thể tìm cách khiến bà im lặng. Nhưng lần này, điều đó đã không thành công. Cuốn sách đã thay đổi sự suy nghĩ về dinh dưỡng cũng như bệnh tật tại Hoa Kỳ khiến ai đọc phải tự hỏi xem nhưng gì nghe thấy hay bác sĩ nói có nên tin hay không. Chúng ta không nên tin mù quáng vào vị bác sĩ mà có thể tìm hiểu thêm các thông tin ngoài luồng. Tiền bạc của chúng ta không nên gửi gấm vào các tay cố vấn tài chánh, phải tìm học hỏi thêm để có một cái nhìn đứng đắn thì về sức khoẻ tương tự chúng ta không nên bán cái cho bác sĩ vì chưa chắc vị bác sĩ này có một lương tâm như từ mẫu. Lâu lâu lại nghe một ông bác sĩ nào đó bị bắt vì ăn gian lậu Medicare hay chặt tiền bệnh nhân giả để lấy tiền chính phủ.


Cuốn sách bà hình như sau khi đọc cuốn này mình có kể rồi. Tiện đây xin tóm tắc như sau;

  • Con người đã ăn các loại chất béo động vật như bơ, mỡ bò, phô mai và thịt đỏ trong hàng ngàn năm. Ta xem hình ảnh người Mỹ trước thập niên 70 thì đa số là gầy, không to béo như ngày nay sau khi ông thượng nghị sĩ MacGovern đã ra thông cáo khuyến khích người Mỹ chế độ dinh dưỡng cho người Mỹ. Mình đã có kể, tìm trên bờ lốc.
  • Nỗi lo sợ về chất béo bão hòa xuất phát chủ yếu từ các giả thuyết khoa học chưa được chứng minh đầy đủ vào giữa thế kỷ 20. Người ta hay đúng hơn chính phủ tin tưởng hoàn toàn vào ông Ancel Keys, người có công sáng lập thức ăn khô trong thế chiến thứ 2. Ông này được chỉ định nghiên cứu về thực phẩm dinh dưỡng để khuyến khích người Mỹ nêu theo và được sự ủng hộ tiền bạc của các công ty thực phẩm và dược phẩm.
  • Các chính sách dinh dưỡng của chính phủ Hoa Kỳ đã được đưa ra quá nhanh so với bằng chứng khoa học có sẵn.
  • Khi người dân được khuyến khích giảm chất béo, họ thường thay thế bằng tinh bột tinh chế và đường, có thể góp phần làm gia tăng béo phì và đái tháo đường. Các công ty thực phẩm đã thay đổi chất béo để bỏ thêm đường giúp thực khách phấn chấn sau khi ăn thức ăn của họ và ghiền.

Một nhân vật trung tâm trong cuốn sách là Ancel Keys, nhà khoa học nổi tiếng với giả thuyết cho rằng chất béo bão hòa làm tăng cholesterol và gây bệnh tim. Bà Teicholz cho rằng ảnh hưởng của ông Keys đối với chính sách dinh dưỡng lớn hơn nhiều so với sức mạnh của các bằng chứng thời đó.


Một phần lớn cuốn sách không nói về thực đơn hay cách giảm cân, mà giống một cuộc điều tra lịch sử về nguyên nhân người Mỹ bị bệnh béo phì như ngày nay. Bà Teicholz truy tìm:

  • Nguồn gốc của “thuyết chất béo gây bệnh tim”.
  • Các cuộc tranh luận khoa học từ những năm 1950–1980.
  • Vai trò của các trường đại học, hiệp hội tim mạch và cơ quan chính phủ. Bà cho biết các hiệp hội tim mạch đều nhận tiền cúng dưỡng từ các công ty thực phẩm ăn nhanh và dược phẩm. Nếu mở trang nhà của họ sẽ thấy quảng cáo của các công ty này trên trang nhà của họ. Những công ty dược phẩm và thực phẩm mà bác sĩ khuyến cáo có thể mang lại ung thư và bệnh tật.
  • Cách các hướng dẫn dinh dưỡng quốc gia được hình thành với kim tự tháp dinh dưỡng.

Bà lập luận rằng sau khi một giả thuyết được chấp nhận ở cấp chính sách, rất khó để đảo ngược ngay cả khi xuất hiện dữ liệu trái chiều. Nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao công trình nghiên cứu lịch sử đồ sộ của bà Teicholz, nhưng cũng có nhiều người phản đối.


Những người chỉ trích cho rằng:

  • Bà đôi khi diễn giải dữ liệu theo hướng có lợi cho luận điểm của mình.
  • Bà đánh giá thấp vai trò của cholesterol LDL trong bệnh tim mạch. Ngày nay chúng ta biết là cholesterol có loại tốt và loại xấu nhất là cơ thể cần cholesterol hàng ngày để tạo ra hormone hay sinh tố điển hình là chúng ta phơi nắng để cholesterol tạo ra sinh tố D.
  • Một số kết luận của bà vượt quá những gì dữ liệu thực sự chứng minh. Nói cách khác nhiều người kêu bà ta không phải khoa học gia, không có bằng cấp tiến sĩ về sinh vật học bú xua la mua nên không thể tin được.

Trong khi đó, những người ủng hộ cho rằng bà đã chỉ ra những điểm yếu thật sự trong nền tảng khoa học của các khuyến nghị “ít chất béo” trước đây. Điều đáng chú ý là sau khi cuốn sách ra đời, nhiều tổ chức dinh dưỡng lớn đã điều chỉnh lập trường của mình:

  • Không còn giới hạn nghiêm ngặt cholesterol trong thực phẩm như trước.
  • Thừa nhận rằng đường bổ sung và thực phẩm siêu chế biến là những vấn đề lớn đối với sức khỏe.
  • Chuyển trọng tâm từ “ăn ít chất béo” sang chất lượng tổng thể của chế độ ăn.

Tuy nhiên, đa số tổ chức y khoa hiện nay vẫn không khuyến nghị ăn nhiều chất béo bão hòa không giới hạn. Họ thường khuyến nghị ưu tiên các chất béo không bão hòa từ cá, dầu ô liu, các loại hạt và quả bơ. Bơ thì hết mùa rồi, phải đợi đến giáng sinh, xem như 6 tháng nữa mới bắt đầu ăn được. Ai buồn đời thì em nghĩ nên mua cuốn sách của bà ta để đọc để hiểu thêm lịch sử và lý do bị bệnh béo phì dù có tìm cách giảm cân này nọ.


Từ ngày ông Trump lên và bổ nhiệm ông Robert Kennedy Jr., làm bộ trưởng y tế thì kim tự tháp Hoa Kỳ về dinh dưỡng đã thay đổi. Mình có kể trong bài trước đây.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn