Pháp = Sô Viết phá sản
Mấy năm vừa qua, mình về Pháp mỗi năm thăm gia đình và bạn thì cảm thấy nước pháp dạo này có vẻ te tua, xem đài truyền hình thì thiên hạ chửi nhau, có đến 5 chính phủ trong vòng 1 năm, nợ như chúa chổm. Thân hữu không còn hồ hởi chống mỹ nữa, chê bai Hoa Kỳ. Pháp quốc có khả năng sụp đỗ như Liên Sô khi xưa vì chế độ bao cấp mà họ đang thi hành từ mấy chục năm nay. Buồn đời mình mò tài liệu để xem lý do.
Pháp quốc được xem là nền kinh tế đứng thứ 7 trên thế giới. Có vũ khí nguyên tử, nghe đâu có đến 300 đầu đạn hạt nhân, đủ để làm banh ta lông, san bằng bình địa cả âu châu. Pháp quốc có chân trong 5 quốc gia chính của liên hiệp quốc, có quyền phủ quyết cả thế giới. Các công ty thời trang danh tiếng như Louis Vuitton, Hermès, Chanel định nghĩa về sự sung túc giàu có cho thế giới khiến chúng ta nghĩ Pháp quốc là một cường quốc, một đế chế như xưa.
Vấn đề là khi chúng ta bỏ các công ty thời trang và các các đầu đạn nguyên tử thì Pháp quốc không phải là một nước theo chế độ dân chủ tư bản như Anh quốc và Đức quốc. Pháp quốc ngày nay có thể xem như Liên Sô vào năm 1985. Lý do là kinh tế, chúng ta không nhìn thời trang mà nhìn các dữ liệu. Đọc tin tức từ pháp thì thất kinh. Vì thống kê cho thấy 58% của nền kinh tế của pháp bị kiểm soát, chi tiêu hay định hướng, quyết định bời chính phủ. Được xem là cao nhất của các nước phát triển tây phương.
Có số cho biết là nếu 10 Euro được làm ra thì chính phủ vớt 6 Euro. Đây không phải chế độ dân chủ xã hội. Đây là nền kinh tế định hướng bởi Nomenklatura , một giai cấp cai trị học và tốt nghiệp cùng trường và chẳng bao giờ bị lãnh trách nhiệm với quyết định của họ. Vấn nạn là định hướng kinh tế thị trường kiểu liên sô ở thế kỷ 21 là sớm muộn gì sẽ hết tiền của người Pháp. Khi chính phủ đánh thuế thì từ từ sẽ hết người có tiền để đánh thuế. Người giàu có đem tiền qua Hoa Kỳ hay các xứ khác để đầu tư.
Từ 1974, năm mình sang pháp thì nước này không bình quân được ngân sách quốc gia đến nay. Ngày nay, nền kỹ nghệ của pháp bị sụp đỗ như Hy Lạp và dân chúng xứ này như các con nghiện bởi các chi tiêu của chính phủ xứ này và các cuộc chương trình muốn thay đổi, cải tổ dân sự, kinh tế và xã hội sẽ khiến người dân nổi loạn, đốt xe đốt phố. Mình nhớ khi ở Pháp thì cứ thấy đình công liên tục. Cứ đến gần hè là các công đoàn xe buýt hay xe lửa đình công đòi tăng lương hay chi đó là cuối cùng chính phủ phải nghe theo. Các công đoàn lao động rất đông và mạnh. Nếu đi tham dự lễ nhân loại (fête de la humanité) sẽ thấy rõ. Dạo mình ở pháp thì 25% cử tri là đảng cộng sản, còn không nhớ xã hội là bao nhiêu, đến khi mình ra tường thì họ bầu cho ông Mitterand lên và bắt đầu banh a lông từ đó.
Muốn hiểu lý do Pháp quốc trở thành một liên sô ở thế kỷ 21, chúng ta phải xem lại sau năm 1945, các nền kỹ nghệ của Pháp quốc bị tàn phá hoàn toàn, nhất là Pháp quốc dạo ấy vẫn là một nước chuyên về canh nông. Nói chung là kinh tế Pháp quốc năm 1945 là kaput. Tổng thống De Gaulle thành lập nền đệ ngủ cộng hoà Pháp quốc sau thế chiến thứ 2 để xây dựng lại sau khi bị tàn phá trong cuộc chiến. Ông ta đứng ở ngã ba đường. Một bên là chủ nghĩa tư bản của Hoa Kỳ và một bên là chủ nghĩa cộng sản. Và ông ta không ưa cả hai.
Lý do là ông ta rất ghét giới kỹ nghệ gia vì họ bắt tay với đức quốc xã trong thời chiến tranh, gọi là tây gian, một mặt ông ta ghét chủ nghĩa cộng sản. Buồn đời ông ta đột phá tư duy tạo ra chủ nghĩa mà chính phủ quản lý và lãnh đạo (Dirigisme). Nghĩa là vẫn theo chủ nghĩa tư bản trên giấy tờ, thí dụ anh có thể làm chủ một lò bánh mì, một tiệm bán hàng nhưng các luật lệ kinh tế đều được định hướng bởi chính phủ về kinh tế, năng lượng, ngân hàng, tài chánh, kỹ nghệ nặng đều do chính phủ kiểm soát.
Họ thành lập các uỷ ban thực hiện, uỷ ban kế hoạch và tương tự Mạc tư Khoa, người Pháp có các chương trình ngủ niên đủ trò. Chính phủ định đoạt ngân hàng có thể cho ai vay, các nhà máy sản xuất hàng hoá gì. Chính phủ kêu cần năng lượng nguyên tử. Chính phủ kêu cần có xe hoả cao tốc TGV,….hay máy bay Concorde, Airbus,… thế là cho các chương tình này được thực thi.
Cái nguy hiểm là trong vòng 30 năm, từ 1945-1975 các chương trình này thành công, hệ thống tạo dựng một nền kinh tế phép lạ mà người Pháp gọi là “trente ans glorieux”. Kinh tế phát triển gia tăng 5% mỗi năm, giai cấp trung lưu gia tăng cao. Pháp quốc từ một nền kinh tế canh nông chuyển qua một nền kinh tế kỹ nghệ cao. Sự thành công này đã giúp hiểu bi kịch ngày hôm nay vì đã khiến người Pháp nghĩ là chính phủ rất thông minh. Và để chính phủ toàn quyền lực và tài chánh để chính phủ lo hết mọi chuyện, kiểu bao cấp.
Khi tổng thống De Gaulle xây dựng nền kinh tế thì thủ tướng của ông ta, Michel Debré, xây dựng một hệ thống quan lại đã khiến chính phủ pháp ngày nay bị mục rữa từ bên trong. Năm 1945, ông thủ tướng này ký một luật thành lập Trường Quốc Gia Hành Chánh ( École Nationale d’Administration) mà người Pháp gọi tắc là ENA, người tốt nghiệp trường này được gọi là Énarque. Mình có một cô bạn tốt nghiệp HEC, cao đẳng thương mại rồi buồn đời thì vào đậu vào trường này, sau này làm lớn trong SNCF. Cô này được xem là rất thông minh, tuy nhỏ hơn mình hai tuổi mà cực kỳ thông minh. Quen cô này giúp mình đọc thêm sách báo.
Mục đích là chuyên nghiệp hoá chính phủ, họ lựa chọn những người giỏi nhất của pháp để huấn luyện họ các môn kinh tế, tài chánh và luật pháp. Biến họ thành những quản trị viên, công chức cao cấp có thể quản lý các guồng máy công quyền vô hình trung ENA tạo dựng một giai cấp nomenklatura qua vài thập kỷ. Các người tốt nghiệp này hình như mỗi năm khắp nước pháp họ chỉ tuyển lựa có 80 thí sinh. Ai vào trường này thường được xem là người giỏi nhất của Pháp quốc. Như tổng thống Valery Giscard D’Estaing, hình như tổng thống Jacques Chirac,…thủ tướng,…tổng giám đốc các ngân hàng lớn….lười đi kiểm chứng lại.
Ở Hoa Kỳ nếu ai muốn làm tổng giám đốc ngân hàng chẳng hàng, phải làm từ vị trị thấp trong ngân hàng rồi từ từ lên trong khi ở pháp thì chỉ cần đậu vào trường Cao Đẳng Quốc Gia Hành Chánh, làm việc cho bộ tài chính được 3 năm rồi chính phủ bổ nhiệm làm một tổng giám đốc công ty lớn. Vào những năm 1990 thì Pháp quốc không được quản lý bởi các tay tư bản mà bởi các công chức quan liêu. Tương tự Hà Nội ngày nay tuyển dụng cơ cấu các lãnh đạo của họ, hậu quả sẽ thê thảm cho ngày nay và nhất trong tương lai. Họ được đảng cơ cấu không phải vì tài giỏi mà có đảng tịch. Họ đều quen biết nhau. Mình có kể vụ tổ chức Pháp-Mỹ đã gom các nhân vật ưu tú của pháp để đào tạo trở thành những chính trị gia như tổng thống Macron, Holland, bà Hillary Clinton,… họ đều quen biết nhau và che chở, nâng đỡ nhau vì học cùng trường. Họ đều tin vào một tôn giáo nhà nước là thượng đế.
Bắt đầu năm 1975, sau 30 năm thực hiện kế hoạch ngũ niên giúp Pháp quốc trở thành một cường quốc thì xứ này bị dính chàm, dân tây mê các kế hoạch nhà nước. Đùng một cái khủng hoảng dầu hoả, lạm phát bay lên như diều gặp gió. Kinh tế đang thay đổi và Pháp quốc cần thay đổi nhưng thay vì chuyển qua kinh tế tự do thì năm 1981, năm mình ra trường, thì người Pháp buồn đời, sau 30 năm bỏ phiếu cho đệ tử của De Gaulle , họ bỏ phiếu bầu cho ông François Mitterand, chủ tịch đảng Xã hội pháp. Nên nhớ dạo ấy 25% cử tri người Pháp là đảng viên cộng sản. Cú này giúp đưa người Pháp đến bờ vực thẳm.
Năm 1981, thế giới đang thay đổi xoay hướng thiên hữu như Hoa Kỳ có tổng thống Reagan lên, bên Anh quốc thì bà Thatcher lên cầm quyền. Họ khệnh các công đoàn lao động, tư nhân hoá các công ty của nhà nước. Lúc mình qua Anh quốc làm việc, thiên hạ mua cổ phiếu của British telecom, British Petrolum,… họ khám phá ra là cần cạnh tranh với chủ nghĩa tư bản. Pháp quốc kêu người Mỹ và Anh quốc ngu ngốc, không biết ăn escargot, uống rượu van nên đi hướng ngược đối lập đẻ tạo dựng một thiên đàng xã hội chủ nghĩa.
Chính phủ Mitterand quốc hữu hoá các công ty tư nhân vô tiền khoán hậu. Các ngân hàng và kỹ nghệ đều bị quốc hữu hoá ngay. Mình nhớ mấy người bạn tây đầm của mình rất hồ hởi bỏ phiếu, cho Mitterand. Kiểu bên Hoa Kỳ chính phủ Hoa Kỳ quóc hữu hoá các ngân hàng Chase Bank, Bank of America, General electric, Apple.. Đúng lúc này thì mình bỏ xứ tây đi làm bên Thuỵ Sĩ rồi Anh quốc.
Hồ hời xông lên chính phủ Mitterand không muốn người Pháp làm việc nhiều, họ hạ tuổi hưu trí từ 65 xuống 60 đúng lúc người Pháp buồn đời không chết sớm. Pháp quốc quyết định trả tiền cho người Pháp nghỉ hưu sớm để họ có thể đi chơi, nghỉ hè trước khi đi đứng không được. Họ lại cho 5 tuần lễ nghỉ hè, chỉ làm 35 tiếng một tuần. Lương bổng tối thiểu được gia tăng 10%. Pháp quốc đột suất tư duy như giác ngộ cách mạng, họ tìm ra chân lý của cuộc đời theo tinh thần của Karl Marx. Gọi là Exception Francaise. Đảng xã hội như giác ngộ cách mạng là họ có thể viết luật tạo ra hạnh phúc, giàu sang. Làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu với 35 giờ lao động mỗi tuần. Kinh
Thị trường gọi đó là cuộc tự sát. Các nhà đầu tư bỏ chạy, thiên hạ đem tiền qua Thụy sĩ, lạm phát gia tăng lên 14%. Cán cân kinh tế banh ta lông luôn vì các hãng xưởng bị dính thêm các tiền tiêu do chính phủ mới bắt đóng như tiền lương tối thiểu cho nhân công nên không thể cạnh tranh với các nước khác như Đức quốc. Tiền franc bị hạ giá mấy lần. Mỗi lần về pháp thăm gia đình là mình thấy thức ăn đắt.
1983, đúng hai năm sau ,chính phủ Mitterand giác ngộ cách mạng là ngu, hết còn hồ hởi theo chế độ kinh tế xã hội, đánh thuế thằng giàu nuôi thằng nghèo nên quay đầu lại, họ gọi là “le tournant de la rigueur” ngưng quốc hữu hoá các công ty. Họ đã thử xã hội chủ nghĩa được 2 năm và thất bại nên trở lại tư bản.
Vấn đề là ông Mitterand quay đầu lại nhưng không thay đổi guồng máy đã được thiết lập. Hưu trí vẫn giữ ở tuổi 60, làm việc vẫn 35 giờ và hệ thống quan liêu quốc hữu hoá các công ty vẫn hiện diện sống mãi với bác Mitterand. Năm 1983 chính phủ Mitterand tiêu 46% GDP cho các chương trình xã hội và khi ông ta rời chức vụ thì quá 50% và không bao giờ trở lại con số ít hơn như trước đây. Họ đã biến nền kinh tế tư bản thành một chế độ chính quyền nghiện phúc lợi.
Vấn đề là các người tốt nghiệp ENA, được xem là thành phần ưu tú của quốc gia. Cuộc đời ấm đến khi chết. Tương tự các cuộc thi khi xưa ở Trung Cộng và Việt Nam, ai đậu tiến sĩ là ấm một đời cả gia đình nữa. Ai đậu cao thì được bổ nhiệm vào các cơ quan ở cấp cao, còn thấp hơn thì vào các chức vụ thấp hơn. Cô bạn mình quen ở Pháp, chắc tốt nghiệp thấp nên chỉ làm đến tổng giám đốc SNCF, xe hoả của Pháp quốc.
Lấy điển hình tổng thống Emmanuelle Macron, trẻ đẹp trai, con nhà giàu học giỏi. Ông ta là sản phẩm hàng xịn của nhà máy sản xuất các nhà quản lý cho Pháp quốc hiện nay. ông ta tốt nghiệp trường quốc gia hành chánh năm 2004. Sau đó làm thanh tra tài chánh 3 năm, rồi được bổ nhiệm vào điện Elysees như cố vấn rồi làm bộ trưởng và tổng thống như ngày nay. Pháp quốc ngày nay kinh tế te tua vì đất nước này được quản lý cai trị bởi một nhóm người, mafia của pháp.
Năm 2018, họ kêu đánh thuế thêm cho thấy là họ sống ở hành tinh khác, khiến người Pháp xuống đường biểu tinh đốt phá mà chúng ta thấy họ bận áo Gilet jaunes. Đó là các nông dân nổi dậy chống lại bọn địa chủ cương hào ác bá. Năm kia gặp một chị hàng xóm lấy chồng tây, kể là ông chồng cứ tuần nào cũng cầm cờ đi biểu tình chống chính phủ.
Năm 1980, các nhà máy sản xuất của pháp chiếm 24% nền kinh tế pháp. Kinh tế tăng trưởng 5% sau thế chiến thế giới nên Pháp quốc cần nhân công nên họ cho nhập cư các thợ thuyền từ các cựu thuộc địa của họ ở phi châu. Mấy người này đem theo vợ con hay sinh con đẻ cái tại Pháp quốc, mang quốc tịch Pháp. Ngày nay là vấn nạn, đuổi đi không được. Có thẻ tương lai một chính phủ mạnh thiên cực hữu sẽ ra các biện pháp mạnh, tống cổ di dân về nước.
Ngày nay các hãng xưởng pháp chỉ chiếm có 9% của nền kinh tế Pháp, thua 18% của Đức quốc, 15% của Ý Đại Lợi. Một nước đã chế tạo xe lửa TGV, máy bay siêu thanh Concorde mà ngày nay biến thành sa mạc kỹ nghệ. Lý do là vào những năm 1990, khi Liên Sô sụp đỗ, các Enarque ngồi lại và đột phá tư duy kêu chuyển các nhà máy sản xuất qua các nước khác như Trung Cộng rồi đem bán cho thiên hạ như ví Louis Vuitton, Hermès, còn người Pháp thì tà tà đi chơi chu du khắp thế giới, làm cha thiên hạ.
Để thực hiện công cuộc đổi mới này, họ làm ra đủ các luật lệ khiến người Pháp, các công ty không chịu nổi phải đem ra ngoại quốc. Peugeot đóng cửa, mở cửa nhà máy ở Maroc, Thổ Nhĩ Kỳ. Alcatel, công ty của em mình từng làm việc bao nhiêu năm được bán cho ngoại quốc. Xem thị trường chứng khoán thì các công ty như Louis Vuitton, Hermès, L’Orẻal,… lên như diều và mấy tên énarques này kêu thấy chưa chúng ta thông minh, các công ty pháp giàu có lên. Pháp quốc trở thành một viện bảo tàng để du khách viếng thăm, kiếm tiền, chặt chém, bán ví thời trang.
Covid đến Pháp quốc không có ai biết sản xuất khẩu trang, phải năn nỉ Trung Cộng bán cho một ít. Nhớ năm 2000, thủ tướng Lionel Jospin đột phá tư duy, kêu người Pháp chỉ cần làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu. Ông ta kêu không được làm việc nhiều, ra luật chỉ được làm 35 tiếng một tuần. Lý do đưa ra người Pháp làm ít giờ thì chủ phải mướn thêm người, giúp giảm nạn thất nghiệp. Các công ty tự động hoá hay dọn qua Ba Lan. Nên nhớ ngày nay, Ba Lan là nước giàu mạnh lên nhờ các nước tây âu chuyển các nhà máy sang nước họ. Ai buồn đời thì đi Ba Lan chơi sẽ thấy sự khác biệt.
Ở Trung Cộng người Tàu làm việc 70 tiếng một tuần, ở Hoa Kỳ 50 tiếng trong khi người Pháp chỉ làm 35 tiếng kể cả uống cà phê đấu láo. Vấn đề ngày nay người Pháp đã quen làm việc 35 giờ và nghỉ hưu ở tuổi 62. Các chính phủ thay phiên nhau lên nhưng không thể nào bắt người Pháp làm việc nhiều hơn 35 giờ và nghỉ hưu trễ hơn. Ở Hoa Kỳ là 67 tuổi.
Ở Hoa Kỳ nếu người Mỹ không thích chính sách của đảng Dân Chủ thì đi bầu cho đảng Cộng Hoà để thay đổi chính sách. Ở Paris thì khác, họ có máu làm cách mạng đầu tiên trên thế giới nên họ đốt thùng phiếu. Năm 2018, ông Macron muốn đánh thuế dầu xăng để giúp cải thiện môi trường và biến Paris thành bãi chiến trường. Và chính phủ rút lui trật tự, thay vì như mấy ông Ayatollah, đem quân ra bắn dân biểu tình. Năm 2023, ông Macron muốn nâng cao tuổi hưu trí từ 62 tuổi lên 64, nên nhớ là Đức quốc về hưu ở tuổi 67, Anh quốc 66. Thế là người Pháp xuống đường đốt xe thế là chính phủ pháp rút lui.
Từ 50 năm qua, Pháp quốc được quản lý bởi một chế độ tương tự liên sô, làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu, các chủ công ty khó đuổi nhân viên, nghe đâu có thể mất cả năm để đuổi. Chế độ y tế rất tốt và đắt tiền cho chính phủ. Giống như họ sử dụng thẻ tín dụng từ 50 năm qua và nay nợ như chúa chổm mà người Pháp không muốn cải tiến, thay đổi vì họ đã quen lối sống tiêu xài líp ba ga.
Năm 2025, Pháp quốc trả 55 tỷ Euro cho tiền lời của nợ quốc gia, hơn cả ngân sách quốc phòng của pháp mà ông Macron cứ bô bô kêu gọi đánh cho Puchin cút khỏi Ukraina khiến bác Puchin cười như hoa hàm tiếu. Ngày nay, Pháp quốc đang trả nợ cho những con ma của quá khứ. Mình thấy cháu mình ở pháp ra trường, không kiếm được làm của nghề mình, phải đi học lại làm chuyện không ưa thích lắm. Em mình thì về hưu nên khoẻ, xem như người Pháp hy sinh đời con củng cố đời bố mẹ.
Khác với Hoa Kỳ, có thể in tiền đô la để trả nợ trong khi Pháp quốc không thể in Euro để trả nợ. Ai muốn dẹp mỹ kim thì Hoa Kỳ chiếm đóng, bắt cóc như Maduro hay đánh banh ta lông Ba Tư. Họ kêu nhân danh con người bú xua la mua nhưng trên thực tế để kiểm soát đồng đô la và bán vũ khí.
Người ta xem Pháp quốc ngày nay như thể chế liên sô ở cuối thập niên 80. Hôm qua tổng tư lệnh NATO, người đức tuyên bố là nếu âu châu bị tấn công, không có Hoa Kỳ thì bó tay đầu hàng mà nay ông Trump kêu tăng gia ngân sách quốc phòng mà xã hội bấp bênh và kinh tế thì ho hen. Chán Mớ Đời
https://youtu.be/1extaDa4fjI?si=DcfZyIT3aohtep3z
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
