bác nào đứng đầu 10% Babyboomer

 Top 10% baby boomer


Người ta dự đoán có hàng ức mỹ kim sẽ và đang được chuyển nhượng từ thế hệ Baby Boomer sang cho thế hệ con cháu của họ. Người ta gọi Thế hệ Baby Boomer; những người sinh từ năm 1946 đến năm 1964. Em tuy sinh trong những thập niên này nhưng ở Việt Nam nên bù trướt. Về già trên 7 bó vẫn phải đi xuống ruộng mỗi ngày. Chán Mớ Đời 

Bảng biểu ngữ của Việt MInh, chiêu hồi các lính Lê Dương khi xưa


 Lý do là sau đệ nhị thế chiến, khi người lính Mỹ trở về từ Âu châu hay Á châu thì có một hiện tượng là người Mỹ sinh đẻ rất nhiều tỏng vòng 18 năm, khi thuốc ngừa thai và phá thai chưa được sử dụng. Nay thì ngược lại, người Mỹ hết muốn đẻ. Việt Nam sau 1975 cũng có hiện tượng babyboom khiến ngày nay dân số lên đến 100 triệu người Việt. Nếu mình không lầm cả miền bắc và miền nam có tổng cộng 30 triệu người trước 75 mà chết hai bên lên mấy triệu. Không bao giờ biết rõ con số này.


Thế hệ này chuyển giao tài sản ròng cũng như các doanh nghiệp mà đa số con họ không muốn tiếp nhận vì đã đổi nghề, học cao hơn thế hệ cha mẹ. Do đó ai muốn mua các doanh nghiệp thì đây là dịp để mua vì chủ nhân sẽ cho vay lại để bớt đóng thuế. Mình nói con mình thì nó phát hiện ra một tiệm giặt máy tự động ở New York, chủ bán cho vay lại nhưng nó chần chờ nên khi liên lạc thì đã được người khác vồ rồi. Nhớ có hai bác hàng xóm xưa ở Đà Lạt, sang Hoa Kỳ mở tiệm bán thực phẩm giàu lắm, nhưng khi hưu trí thì mấy đứa con lắc đầu kêu cực quá nên không dám tiếp thu lại tiệm bán bánh mì,…


Theo Báo cáo Global Wealth Report 2025 của ngân hàng UBS, thế hệ Baby Boomer là thế hệ giàu có nhất trong lịch sử nước Mỹ, với tổng tài sản ròng hơn 83 nghìn tỷ USD thuộc quyền sở hữu của các thành viên thế hệ này. Thế hệ Baby Boomer nắm giữ hơn một nửa tổng tài sản của nước Mỹ, mặc dù chỉ chiếm khoảng 24% dân số trưởng thành.


Giá trị tài sản ròng (Net worth), tức tổng giá trị tài sản trừ đi các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính là một con số phản ánh mức độ tài sản tích lũy của một người. Điển hình muốn đo một người Mỹ giàu có, tài sản ròng là bao nhiêu. Thí dụ: 1 cặp vợ chồng ở Cali, Hoa Kỳ, có một căn nhà, 2 chiếc xe không nói đến tiền trong ngân hàng hay đầu tư. Ở Cali trung bình một căn nhà giá trung bình 1 triệu, 2 chiếc xe cũ thì cho mỗi chiếc $10,000, tổng cộng là $20,000. Xem như cặp vợ chồng này là triệu phú vì tài sản là $1,000,000 + $20,000 = $1,020,000.


Nhưng nếu họ còn nợ độ $500,000 thì phải lấy giá trị căn nhà 1 Triệu trừ đi $500,000 tiền nợ, tổng cộng tài sản ròng của họ là $520,000. Đó chưa kể lệ phí khi bán buôn này nọ.


Với rất nhiều Baby Boomer đã nghỉ hưu hoặc đang chuẩn bị đến độ tuổi có thể rời khỏi lực lượng lao động, nhiều người không khỏi tự hỏi: Tài sản ròng của mình đang ở đâu so với những người cùng thế hệ?


Theo số liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve) tính đến năm 2022, những người thuộc nhóm tuổi 65–74 có tài sản ròng trung vị khoảng 410.000 USD. Trong khi đó, những Baby Boomer trẻ hơn, thuộc nhóm tuổi 55–64, có tài sản ròng trung vị khoảng 364.027 USD. Càng trẻ càng ít tiền hơn.


Những người 75 tuổi trở lên, nhóm bao gồm những Baby Boomer lớn tuổi nhất và một phần thế hệ Silent Generation, có tài sản ròng trung vị khoảng 334.070 USD. Trong khi đó, dựa trên phân tích dữ liệu của Federal Reserve, cho biết rằng nếu bác nào là một Baby Boomer và có tài sản ròng trên 2,9 triệu USD, bác nằm trong 10% người giàu nhất của thế hệ này. Kinh.


Đối với những Baby Boomer lớn tuổi, trên 75 tuổi, tài sản ròng ít nhất 2,7 triệu USD cũng đủ để đưa họ vào top 10%. Có tài sản ròng cao chỉ là một trong những dấu hiệu cho thấy bạn giàu hơn mức trung bình của một Baby Boomer. Tuy nhiên, để thực sự lọt vào 10% giàu nhất, chỉ có tài sản ròng cao thôi vẫn chưa phải là tất cả. Vấn đề là ở tuổi này thì cũng ở tuổi sắp đi thiên quốc.


Khi về hưu trên 65-67 tuổi thì người hưu trí có các thu nhập như sau:

An sinh Xã hội (Social Security) là một trong ba nguồn thu nhập lớn nhất của người nghỉ hưu. Tuy nhiên, nhiều Baby Boomer cũng dựa vào thu nhập từ đầu tư để trang trải cuộc sống sau khi nghỉ hưu. Vì về hưu, cuộc sống chúng ta vẫn tiếp tục như cũ, chỉ thiếu lợi tức hàng tháng từ công ty trả lương, do đó cần có thu nhập từ các quỹ hưu trí hay nhà cho thuê. Còn không thì leo lên xe buýt, họ chở đến sòng bài để kéo máy.


Tương tự, bất động sản chiếm một phần đáng kể trong tài sản ròng của Baby Boomer, khoảng 23%, theo UBS Global Wealth Report 2025. Khoảng 76% những người nghỉ hưu từ 65 đến 74 tuổi sở hữu một căn nhà. Mặc dù tỷ lệ sở hữu nhà nói chung đã giảm do thị trường nhà ở trì trệ trong năm 2025, số người nghỉ hưu thực sự sở hữu nhà vẫn tương đối ổn định.


Vấn đề là có nhiều người đến tuổi hưu trí nhưng không có khả năng nghỉ hưu, phải tiếp tục đi làm dù không phải nghề của mình. Tối khuya ghé vào các tiệm ăn MacDonalds, mở khuya, sẽ thấy nhân viên toàn là người cao tuổi. Ban ngày họ ngủ, ban đêm đi làm để tránh hàng xóm biết là vẫn tiếp tục đi làm. Như em đây, trên 7 bó vần phải đi lên vườn hàng ngày để trồng bơ. Có sanh bạn đề nghị là đem giống trái gấc lên vườn mình để trồng, bán chia. Vì gấc anh ta trồng ở nhà không đủ chỗ để trồng bán cho các tiệm bán xôi chè ở Bolsa.


Ngoài căn nhà chính đang ở, tài sản ròng của một Baby Boomer còn đến từ nhiều nguồn khác, trong đó:

  • 29,4% đến từ cổ phiếu doanh nghiệp và cổ phần trong các quỹ tương hỗ (mutual funds).
  • 11,9% đến từ quyền lợi lương hưu theo chế độ xác định mức hưởng (defined benefit pension).
  • 7,5% đến từ các chương trình hưu trí đóng góp xác định (defined contribution pension).


Tuy nhiên, có một điểm quan trọng cần lưu ý: phần lớn số tiền này thường bị “khóa” trong các loại tài sản. Vì vậy, ngay cả những Baby Boomer nằm trong top 10% về tài sản ròng cũng có thể không dễ dàng tiếp cận hoặc sử dụng ngay số tài sản đó. Lý do là rút ra có thể bị đánh thuế.


Nói cách khác, giàu về tài sản không đồng nghĩa với có nhiều tiền mặt để chi tiêu. Một người có thể sở hữu một căn nhà trị giá hàng triệu đô la, cổ phiếu, quỹ hưu trí và các khoản đầu tư lớn, nhưng vẫn có dòng tiền hàng tháng tương đối hạn chế. Do đó ngày nay họ có ra chương trình reverse mortgage, ngân hàng cho mình tiền xài hàng tháng đến khi chết thì họ sẽ lấy nhà bán trừ số tiền đã cúng cho mình. Về hưu không có thu nhập thì khó mà được ngân hàng cho vay. Do đó họ kêu là của chìm vì không tiêu pha được. Đến khi chết con cái lấy bán. Gọi là hy sinh đời bố mẹ củng cố đời con. Chúng có tiền, anh em chia chát không đều, từ bỏ nhau hay đêm xài cái vèo xong om.


Nếu lấy một Baby Boomer khoảng 67 tuổi làm ví dụ, ta có thể hình dung như sau:

Tài sản ròng

So với median $410K

Đánh giá sơ bộ

$400K

~1×

Gần mức trung vị

$750K

~1,8×

Khá hơn đáng kể

$1M

~2,4×

Giàu hơn phần lớn người cùng tuổi

$1,5M

~3,7×

Nhóm khá giả

$2M

~4,9×

Rất khá giả

$2,9M

~7,1×

Ngưỡng top 10% theo bài viết

$5M

~12,2×

Rất giàu

$10M

~24,4×

Nhóm tài sản rất cao

Nhưng có một điều rất quan trọng; $2,9 triệu tài sản ròng không có nghĩa là có $2,9 triệu tiền mặt.

Ví dụ một Baby Boomer có:

  • Nhà: $1,5 triệu
  • 401(k)/IRA: $900.000
  • Cổ phiếu/quỹ đầu tư: $400.000
  • Tiền mặt: $200.000
  • Nợ mortgage: $100.000

→ Tài sản ròng = $2,9 triệu.

Người này có thể thuộc top 10%, nhưng chỉ có $200.000 tiền mặt. Phần lớn tài sản nằm trong nhà và tài khoản đầu tư.

Muốn biết tài sản ròng của mình là bao nhiêu, các bác cứ tính theo sau đây rồni trừ là ra tài sản ròng của mình.

  1. 🏠 Giá trị căn nhà/các bất động sản: $___
  2. 💰 401(k), IRA, pension lump sum: $___
  3. 📈 Stocks/ETF/mutual funds: $___
  4. 💵 Tiền mặt/CD/bank: $___
  5. 📉 Tổng nợ còn lại (mortgage, loans…): $___ (nợ nhà, có thể còn nợ xe, nợ thẻ tín dụng…)

Nếu có Social Security + pension, cho thêm số tiền mỗi tháng.


Sau khi tính hết lại thì làm toán, để xem mình có thể sống bao lâu vì sức khoẻ mỗi người khác nhau, trung bình người Mỹ chết ở độ tuổi 75 (đàn ông), còn đàn bà thì thêm 7 tuổi nữa (82). Có bà đại biểu quốc hội Việt Nam tuyên bố là đàn ông chết sớm hơn đàn bà thì nên ra luật bắt đàn ông lấy vợ già hơn mình 7 tuổi. Cứ lấy số tiền của mình để tính. Nhất là phần quỹ hưu trí, mấy năm nay lên như diều gặp bão nhưng dạo này kinh tế đang xuống nên có thể sẽ bị banh ta lông. Do đó cũng nên cẩn thận bỏ bớt tiền qua bonds, money market,… để lỡ thị trường chứng khoán xuống như năm 2008 là ngọng vì mìn đã về hưu. Không nên mất hết. Tham thì sẽ khổ. Nhớ sau 2008, đi khám bác sĩ, bà vợ bác sĩ nay làm thư ký kêu lấy bác sĩ bị chừ là mạt em ơi. Hỏi lý do, kêu chị chơi stocks high risk banh ta lông hết, chồng chị tra rồi mà vẫn phải đi khám bệnh. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tây cõng thương binh Việt Nam

 Tấm ảnh thế hệ thứ 2


Tuần này thấy trên trang Vieille Indochine, một tấm ảnh cực đẹp về tình người. Một du khách người Pháp cõng một thương phế binh Việt lên đỉnh cột cờ Lũng Cú ngày 25 tháng  7 vừa qua.

Du khách tây cõng ông thương ở phế binh người Việt lên đỉnh cột cờ Lũng Cú


Thương phế binh Ngô Văn Ngọc, 63 tuổi, tàn phế cấp độ 1/4. Ông Ngọc cho biết nhân ngày Thương phế binh và liệt sĩ, ông ta và một nhóm cựu chiến binh gồm 14 người, trở lại địa điểm trận đánh Vị Xuyên và sẽ ngừng lại cột cờ Lũng Cú.


Ông Ngọc, hiện cư ngụ tại Thái Nguyên, từng phục vụ trong trung đoàn 567, và đã đóng quân tại mặt trận Vị Xuyên để bảo vệ biên giới Việt Nam năm 1985. Ông ta bị thương 2 lần trong khi chiến đấu.

Cột cờ Lũng Cú khiến thiên hạ phải bò lên xem


Ông ta có một chân bị thương nặng trong khi chân kia thì bị cưa, phải đeo chân giả.  Phải bò lên 893 thang cấp để lên đến cột cờ Lũng Cú. Ông ta bò lên các thang cấp, còn độ 1/3 đoạn đường thang cấp thì một du khách người Pháp, từ một nhóm du khách khác đến tham quan, thấy vậy, tiến lại gần ông ta và đề nghị sẽ cõng ông ta lên đến cột cờ. Có facebook đăng video, xin theo đường dẫn.


https://fb.watch/ITsh3lKr6w/?fs=e


Biết đâu bố của du khách Tây có nợ chi với ông Ngọc hay gia đình ông này nên từ Tây qua Việt Nam để trả nợ. Có thể ông nội hay ông ngoại ông Ngọc có tham dự trận Nasan, cõng ông cố hay ông nội ông tây nên ngày nay trả nợ lại dùm tổ tiên. 



Mình ngạc nhiên khi đọc và xem video này vì nghĩ Trung Cộng chỉ xâm chiến biên giới năm 1979, đâu có biết là năm 1985, họ cũng buồn đời theo chân Mã Viện khi xưa, tràn qua Việt Nam thêm một lần nữa. Sau vụ này họ đột phá tư duy là qua Việt Nam mở hãng xưởng, bắt người Việt lao động sản xuất, không tốn đồng nhân dân tệ nào mà lại có tiền nhiều, khỏi đánh nhau. 


Nhớ hồi nhỏ học sử, kể ông Lý Thường Kiệt đem cái cột đồng đến vùng này để trấn phong thủy chi đó. Có lẻ vì vậy mà ngày nay họ xây dựng cột cờ Lũng Cú, bắt thiên hạ leo lên cao mấy trăm bậc thang cấp. Địa điểm này cao nhất khu vực này nên chắc họ làm điếm canh, để quan sát quân thù có tràn sang biên giới để báo động.


Sau này đến thời Tây Sơn, vua Quang Trung có xây dựng một tháp canh tại đây. Và để một cái trống to đùng ở dưới để ban đêm, lính canh đánh 3 cái để báo là vùng đất vẫn thuộc về Việt Nam. 


Năm 1979, Đặng tiểu Bình buồn đời, theo chân tiền nhân kêu phải cho Việt Nam một bài học nên xua quân qua biên giới nhưng bị lính biên phòng Việt Nam trấn giữ kịch liệt. Nghe nói hai bên chết dã man. 


Vài ngày sau, thì rút về bên kia biên giới khi nghe Hà Nội đem vài sư đoàn thiện chiến từ cambuchia về biên giới. Sau đó thì Hà Nội cho xây dựng chặt chết vùng này để phòng thủ quân tàu nữa. 


Nghe nói vùng Hà Giang ngày nay banh ta lông hết vì hơi chặt cây phá rừng nhiều lắm nên sau này đụng trận với mấy anh ba tàu thì hơi mệt.


Nghe nói chiến đẫm máu nhất là xung quanh Vị Xuyên, nơi họ xây cột cờ to đùng. Và các cựu chiến binh hay trở lại đây để tưởng nhớ các đồng đội đã bỏ mình tại đây. Do đó mới thấy cảnh ông Ngô Văn Ngọc, cố bò lên mấy tháng cấp dù chân bị què và đeo chân giả. 

Mới thấy xuất hiện tấm ảnh của ông Võ Nguyên Giáp chụp ngày 25-10-1930 khi bị Tây bắt bỏ tù về tội viết bài đăng trên báo cộng sản. Hình như năm đó ông ta 19 tuổi. Sau này học luật, không được thầy tây cho đi học bên pHáp như ông Vũ Quốc Thúc và các đòng môn khác nên buồn dời làm cách mạng.


Mình nhớ thiếu tá Lê Xuân Phong có kể là ông Al Cornett, muốn trở lại Đà Lạt Tuyên Đức để thăm lại các nơi ông ta từng chiến đấu. Mình có tấm ảnh của thiếu tá Lê Xuân Phong, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 204, Đại đội trinh sát 302, và ông Al Cornett đi trên đường Duy Tân, góc tiệm thuốc tây Minh Tâm.


Tấm ảnh và câu chuyện ông du khách Tây cõng ông thương phế binh lên đồi Cột cờ Lũng Cú cho thấy tình người vẫn còn hiện hữu. Nhớ lần đầu tiên leo núi Yosemite, bị té gãy chân, mất 6 tiếng để đi xuống. Có lần ngồi thở có hai thanh niên trẻ, mình đoán họ là lính nhưng bận đồ thường. Có một anh kêu để anh ta cõng mình xuống núi nhưng mình thấy ngại nên cảm ơn. Nhiều người dừng lại hỏi thăm, người cho vớ bó sát chân,…. Mình nghĩ nhờ cái vớ nếu không chắc đi hoài chân gãy luôn. Chỉ có bức khi bị té nhờ xương cứng nếu không thì mệt. Mất 6 tháng mới lành hẳn. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 


2 5 qua nhanh

 

2 5

Nguyễn Hoàng Sơn

Hôm trước, HMS báo cho biết là đang sửa lỗi chính tả và các từ hơi tục tục trong những bài viết của mình đến bài "Khu Hoà Bình" khiến mình thấy là lạ. Cô nàng là tổ trưởng của Mái Ấm Văn Học. Mình có gặp cô nàng một lần, nói chuyện sơ sơ vì khi mình vào Văn Học thì cô ấy đã rời trường. Cô nàng chăm sóc diễn đàn như vườn hoa, có con sâu nào thì lấy ra, rất tốn thì giờ. Nếu sâu nhiều quá thì cô nàng không dám mang về trồng.


Không ngờ đã 2 năm từ khi nhận điện thư của CNA, báo tin có nhận tin tức của Phi Liên Sô, Hùng Con Cua, người đẹp fao câu,..., những tên và ả mà có thời đi chơi với nhau khi học Văn Học. Bao kỷ niệm của thời mới lớn được chôn vùi trong ký ức bỗng như con Phượng hoàng, vùng dậy trong ánh thái dương của hoàng hôn của đời người, nên mình viết kể cho CNA. Ai ngờ nhóm Văn Học lại bỏ lên trang nhà của Mái Ấm Văn Học rồi những kỷ niệm xưa như dòng suối bị lấp lại như trong cuốn "Manon des sources" của Marcel Pagnol, được khơi mở lại sau 40 năm nên các kỷ niệm một thời, tuần tự chảy về và mình cứ tiếp tục viết, càng viết thì càng nhớ. Hôm trước vào trang nhà Văn Học, thấy danh sách của mấy bài viết làm thất kinh dù chỉ có một nửa được đăng.

Cũng nhờ mình viết mà có nhiều tên hay ả xông xáo viết, kể chuyện đời xưa. Những mẫu chuyện như những mảnh vỡ của bức tranh, từ từ được chấp nối, khiến mọi người tìm lại được một khung trời kỷ niệm tưởng rằng đã quên tuy không hoàn hảo. Rồi lần mò sang đám Yersin thì thấy có tên bảo là rể của Yersin nhưng gốc Văn Học nên mình báo cho tổ trưởng. Cô này lân la làm quen sau đó kéo hắn về ổ Văn Học. Hắn làm thơ, viết văn đủ trò còn kêu mình và hắn lại hợp nhau dù tuổi tác thuộc loại Tứ Hành Xung. Hắn gửi Du tu Be, cho xem cảnh con khỉ đột chọc con cọp khá vui. Mình thì không tin ba vụ tứ hành tây hành ta vì trong nhà mình, 2 vợ chồng 2 đứa con đều đại diện bốn con thú khắc tinh này nhưng vẫn sống hoà bình sinh sống dưới tài quán triệt, lãnh đạo anh minh của đồng chí gái vô vàn kính yêu. Tên này, nay về hưu nhưng vẫn ghi tên đi học thêm, cố lấy cái bằng tiến sĩ Ramen.

Cái thú là lâu lâu nhận được điện thư riêng của những diễn đàn viên thầm lặng, không muốn lên tiếng trước công chúng, nhắc nhở mình bớt phang thiên hạ. Người thì đề nghị mình nhẹ tay vì sợ thiên hạ bỏ diễn đàn. Có tên mới vừa lò đầu vào diễn đàn, kể ngày xưa đi học có để ý một cô bé, nay tình cờ tìm lại được trang nhà Văn Học thì thất kinh khi thấy hình đối tượng của hắn ngày nay như con gà mái ghẹ, thế là mình chơi 1 suất chuyện tình em về tinh khôi của hắn làm hắn đổi vé máy bay đi San Jose.

Có cô vừa mới lân la, kể ngày xưa làm chảnh ra sao thì mình phang cho chuyện tình Em Là Con Gái Trời Bắt Chảnh thế là cô nàng hết muốn đổ bánh căn. Mình báo là cuối tháng nay lên San Jose chơi thì cô nàng bảo là đi ta bà. Thôi thì không có duyên ăn bánh căn của thế hệ thứ 2 của tiệm phở Bắc Hương. Cô nàng hỏi nhạc chế để thi đua với đám hướng đạo Lâm Viên khi xửa thì mình gửi cho bài "Cái Mặt Bánh Bao", chẳng biết ai chế, có thể thằng phụ rể của mình, nay sinh sống ở VN. Đội cô nàng về nhất nhờ bài này. Cô nàng kêu là sẽ đãi ăn bánh căn rồi nghe mình lên San Jose thì im lặng. Đúng là con gái nói có là không...

Nói tới phở Bắc Hương thì lại nhớ đến tên hàng xóm của cô này là Phước, tiệm in Lâm Viên. Mình nhớ hắn tên Nguyễn Văn Phước nhưng nay thấy hắn tự xưng là Phước Đức. Mình đoán hắn nghĩ Phước chưa đủ bồi thêm chữ Đức, mai mốt hắn muốn sống lâu chắc thêm chữ Thọ thành Phước Đức Thọ. Không biết hắn còn nhớ mình không, vì tên Lô Xuân Luyến rủ mình tập Nhu đạo với hắn mà ngày nay thì chả nhớ gì về những đòn nhu đạo khi xưa. Lại có tên chơi thêm trò đổi tên mới tự xưng Trần Văn Bá. Kinh hoàng! Nghe tên xưa chưa chắc đã nhận ra, nay đổi tên thì có trời mới thấu.

Có cô thì kể ai viết thư tình học trò, cô nàng đem trả lại còn xưng chị kêu chú em ráng học đi, thế là phang cho một bài Cô Bé Áo Nâu. Có tên nói là ăn uống để giảm 50 cân anh thế là mình thêm suất chuyện tình nhịn ăn của hắn khiến hắn điên tiết lên viết một bài về mình nhưng hắn quá nhẹ tay nên chỉ như hạt bụi. Hắn quên mình đã từng sống ở chợ Đà Lạt, giang hồ khắp 4 bể, mặt mình cứ trơ trơ như hải quan ở phi trường Tân Sơn Nhất. Mụ vợ mình kể là ghét cái mặt mình khi mới quen, vào nhà mụ ấy, cứ kéo ghế ăn cơm. Cả nhà vì phép lịch sự nên mời, mình thì hỏi "có cay?", nhà mụ nói cay thế là mình ngồi xuống ăn. Lần sau hỏi có cay ? Thì trả lời không thì mình cũng kéo ghế xuống ăn. Đẹp trai không bằng đen mặt. Được vợ hay không thì tính sau, cứ ăn cái đã.

Người thì nhắc mình nên bỏ chấm phết, hỏi ngã, người thì kể ôm hôn thắm thiết như tây đầm thì sợ son phấn trôi chảy. Tây đầm giả bộ nghe chuyết chuyết chớ có trúng má mô mà lo với sợ hè. Con cái kêu là tàng tàng vì đưa chồng ra phi trường, thay vì ôm hôn thắm thiết như bác Hồ và bác Mao gặp Stalin, lại hát Adieu Jolie Candy. Chán mớ đời! Mình nhận thấy là khi viết, mình như defragment cái bộ nhớ của mình vì trong đầu bao nhiêu tin tức, tài liệu đã đọc, lùng bùng trong đầu nên khi viết ra thì thấy đầu óc thoải mái. DCG có la mắng thì quyết tâm, nhất trí tuyệt đối trong sạch và vững mạnh, kiên quyết không cho tư tưởng xét lại, phản động, phi sợ vợ len lỏi vào. Mình cố gắng mở rộng dân chủ cho con cái thảo luận quán triệt bài học là tốt, nhưng phải bảo đảm không chệch chủ nghĩa sợ vợ và tư tưởng người chồng nhân dân.

Nghe thiên hạ than khiến mình thương mụ vợ anh hùng vĩ đại trong lòng của mình. Mới giác ngộ câu nói mà mụ thường kêu: "Chỉ có tui mới lấy ôn thôi, chớ mấy con khác thì hắn đạp ôn đi mất 10 đời 9 kiếp rồi". Hai mươi mấy năm, chịu đựng mình từng ngày. Hôm qua có tên địa ốc gọi, nói khách hàng hắn muốn mua 4 căn nhà trên mẫu đất của mình. Hắn đang gom mua hết khu này để khách hàng xây một trung tâm chi đó, hắn đề nghị trả 7-8 lần hơn số tiền mình mua. Mình bảo gửi offer rồi nói chuyện tiếp. Mình phải dặn dò tụi hàng xóm cách thương lượng. Mụ vợ nghe bán là kêu cho xin tiền làm vườn phía sau. Nghe đến đó mình hết muốn bán. Chán mớ đời!

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Sự suy tàn của hướng đạo Hoa Kỳ

 Sự suy tàn của hướng đạo Hoa Kỳ 

Thời tây đã có nữ hướng đạo sinh tại Việt Nam. Không nhớ tấm ảnh này ở Hà Nội hay Sàigòn 

https://www.scouting.org/

Mình có hai đứa con đi hướng đạo Hoa Kỳ khi xưa, đâu cũng mất 10 năm. Hướng đạo Hoa Kỳ nhưng do các trưởng gốc Việt đảm nhận và điều hành. Nhớ cho thằng con đi hướng đạo được 1 tháng thì mấy trưởng cãi nhau ra sao nên chia nhau thành lập một đoàn khác. Ma mới nên chả hiểu gì, mò theo người bạn dẫn vào theo đoàn mới được thành lập. Và sinh hoạt đến khi con đi học đại học. Có dạo chúng trở lại đoàn làm Kha nhưng rồi công ăn việc bề bộn cũng bỏ chạy luôn. Khép lại một giai đoạn của cuộc đời.


Thằng con thì đoạt được cái bằng Đại Bàng (eaglescout) còn con gái thì Silver Award gì đó. Nhìn lại thì đáng lẻ mình nên cho con theo đoàn do người Mỹ đảm nhiệm thì hay hơn vì họ hướng dẫn cách tự lực tại Hoa Kỳ trong khi các trưởng người Việt thì đóng vai kiểu người Mỹ gọi là Helicopter Parents. Đi cắm trại cũng cho cha mẹ đi theo, cắm lều bên cạnh để nấu ăn cho con này nọ nên cứ “sắp sẵn” cho con nên nói chung chúng nó không tự lập được nhiều. Được cái là chúng có nhiều đứa bạn thân từ hướng đạo đến ngày nay. Mấy bà cứ đứng nhìn sang phía con đang sinh hoạt để lâu lâu chạy đưa nước cho con uống hay ăn vớ vẫn.


Qua hướng đạo, vợ chồng mình cũng quen được vài cặp vợ chồng gốc việt từ 20 năm nay, vẫn liên lạc thường xuyên. Mỗi lần đi cắm trại là tha hồ được mấy bà nấu ăn mời mệt thở. Mấy bà quen thân đa số là mấy bà nấu ăn ngon. Vợ mình không biết nấu ăn nên đi theo mấy bà nấu ăn ngon để mình ăn chực. Sau này không còn đi hướng đạo nữa, lâu lâu mấy bà nấu món gì đặc biệt đem lại nhà để trước cửa nhà rồi hú mình về nhớ đem vào. Bù lại mình đem bơ tặng ăn mệt thở được cô Lựu.


Mình nhớ mang máng là hướng đạo được thành lập năm 1907 bởi ông người Anh tên Robert Baden Powell rồi được đưa vào Hoa Kỳ bởi một ông mỹ, tên William Boyle, khi sang Anh quốc, bị lạc trong sương mù thì có một hướng đạo sinh dẫn đường cho ông ta đến địa điểm. Ông ta có tính người Mỹ nên cho tiền boa nhưng cậu bé, hướng đạo sinh không nhận, cho rằng làm việc thiện là bổn phận của cậu ta nên ông người Mỹ mới đột phá tư duy, thành lập hướng đạo Hoa Kỳ khi về nước vào ngày 8 tháng 2 năm 1910, 3 năm sau khi hướng đạo Anh quốc ra đời và phát triển rất nhanh nhất là thời khủng hoảng kinh tế 1920-1030. Thanh niên Hoa Kỳ tham gia các chương trình xây dựng các công viên quốc gia. 2 năm sau thì bà Juliette Low sáng lập thêm ngành nữ hướng đạo sinh mỹ.


Thời kỳ đỉnh cao (thập niên 1970): Số thành viên thanh thiếu niên đạt khoảng 6,5 triệu (thường được trích dẫn khoảng 5 triệu vào đầu thập niên 1970) và vẫn duy trì ở mức cao đến cuối thập niên 1990 (~4,8 triệu). Một tỷ lệ lớn các cậu bé Mỹ từng tham gia. Mình đoán là sau bài diễn văn nhậm chức của tổng thống John Kennedy, với câu nói bất hủ “bạn đã làm gì cho tổ quốc…” khiến thanh niên Hoa Kỳ tham gia các sinh hoạt, chương trình Peace Corps và thiết niên gia nhập hướng đạo.


Khi xưa, ở Đà Lạt mình có đi hướng đạo được 2 tháng thì ngưng vì mình không thích đám đông, vâng lời huynh trưởng này nọ. Mình ghét kỹ luật, tập thể.


Những năm gần đây các chương trình chính (Cub Scouts + Scouts BSA) đạt khoảng 1,97 triệu năm 2019. Sau đó giảm mạnh xuống ~1,12 triệu năm 2020 (giảm 43% chỉ trong một năm). Mình đoán là vì Covid và vụ tố giác các lạm dụng tình dục của các trưởng khi tổ chức hướng đạo Hoa Kỳ khai phá sản để ngăn chận các cuộc thưa kiện. Vụ này tương tự vụ các ông cha, linh mục rờ mó gì các trẻ em thanh niên thánh thể gì đó, cũng bị kiện mệt thở đời ông cha.


Các luật sư nhảy vào làm tiền. Họ quảng cáo là cứ ghi tên, chỉ cần có ai quen biết viết một tờ giấy chứng nhận là sự việc có xảy ra là có tiền. Có 3 tổ hợp luật sư chính mà mỗi ngày họ nộp đến 800 lá đơn kiện. Lấy 800 chia cho 8 tiếng làm việc xem như mỗi tiếng có đến 100 lá đơn, xem như mỗi phút họ khai đến 2 lá đơn. Quá nhanh hay có nhiều luật sư làm việc. Kinh nghe nói mỗi lá đơn kiện được đâu $3,000, luật sư lấy 50% còn được $1,500 để bù lại sự mất mát. Chán Mớ Đời 


Các số liệu liên quan đến phá sản ghi nhận khoảng 762.000 thành viên thanh thiếu niên. Đến cuối năm 2024, Scouting America báo cáo khoảng 1,03 triệu thành viên thanh thiếu niên (với một số tuyên bố về tăng trưởng nhẹ so với năm trước). Các số liệu năm 2025 từ nhiều nguồn khác nhau dao động khoảng 850.000–900.000 thành viên theo đơn vị. Khoảng 20% thành viên hiện tại là nữ.


Tóm lại, số lượng thành viên thanh thiếu niên chỉ còn một phần nhỏ so với đỉnh cao lịch sử, và tỷ lệ bé trai còn thấp hơn nữa vì đã có sự tham gia của các bé gái. Để tránh tai tiếng, hướng đạo Hoa Kỳ đã thay đổi như sau: Boy Scouts of America đã đổi tên thành Scouting America (có hiệu lực từ năm 2025) để thể hiện tính bao gồm hơn. Chương trình chính dành cho độ tuổi 11–17 cũng đã bỏ chữ “Boy” và trở thành Scouts BSA.

Lính khố trinh sát thời tây, không mang giày, đeo gà mên nghe leng keng là mệt.

Các bé gái được tham gia Cub Scouts từ năm 2018 và chương trình chính từ năm 2019. Mình chỉ thấy nữ hướng đạo sinh đi bán bánh gây quỹ nhiều nhất cho tổ chức. Thanh niên, thanh nữ đồng tính được chấp nhận từ năm 2013, lãnh đạo trưởng thành đồng tính từ năm 2015 (với một số ngoại lệ cho đơn vị tôn giáo), và trẻ chuyển giới xác định là nam từ năm 2017. Tổ chức không còn là không gian chỉ dành cho nam giới với mục tiêu chính là phát triển nam tính như khởi đầu. Vì bên Anh quốc, họ tổ chức để huấn luyện con trai trở thành các chiến sĩ phục vụ quân đội hoàng gia khi lớn lên. Cũng vì theo chủ nghĩa thức tĩnh (wokism) nên có lẻ một số phụ huynh ngại cho con mình tham gia sinh hoạt hướng đạo.

Mình thấy mấy tấm ảnh hướng đạo Việt Nam thời pháp thuộc nên tải lại đây cho ai tò mò.
Không nhớ tướng nào của tây hình như De Lattre
Mình quên là ở Sàigòn hay Hà Nội 


Những hình ảnh hướng đạo Việt Nam được người Pháp khai phóng tại Việt Nam khi xưa. Hình lấy từ nhóm Vieille Indochine. Mình có nhiều tấm ảnh hướng đạo Lâm Viên sinh hoạt tại Sân Cù, để hôm nào buồn đời sẽ kể. Sau 75, thì nghe nói hướng đạo Việt Nam bị dẹp bỏ nhưng ngày nay hình như họ cho hoạt động lại. Có một anh quen ở Việt Nam, thấy lâu lâu tải hình hướng đạo trên mạng.

Sau vụ phá sản Chapter 11 năm 2020 (do hàng chục nghìn khiếu nại về lạm dụng tình dục), tổ chức đã tái cấu trúc cấp quốc gia, tăng cường quy định bảo vệ thanh thiếu niên, chi phí bảo hiểm cao hơn, và chuyển sang mô hình thành viên theo kiểu “rolling” (từ năm 2023). Các hội đồng địa phương vẫn độc lập. Quan hệ hợp tác lớn với Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô (LDS/Mormon) kết thúc khoảng năm 2019–2020, khiến mất hàng trăm nghìn thành viên chỉ trong một đợt. Nhà thờ Mormon rất kỵ vụ giới tính của chủ nghĩa thức tĩnh nên đã rút ra khỏi các hoạt động hướng đạo Hoa Kỳ và sinh hoạt riêng theo tiêu chí của nhà thờ.


Từ việc tập trung vào kỹ năng ngoài trời, tự lực và hình thành nhân cách nam giới, tổ chức đã mở rộng sang phát triển lãnh đạo, nhân cách và tinh thần phục vụ cho mọi thanh thiếu niên. Một số người nhận xét rằng điều này đã làm loãng sứ mệnh đặc thù dành riêng cho nam giới.


Các chương trình, cấp bậc (bao gồm Eagle Scout), hoạt động ngoài trời và Lời thề/Luật Hướng đạo vẫn tiếp tục, tổ chức vẫn phục vụ hơn một triệu thanh thiếu niên cùng với lực lượng tình nguyện viên. Các quy định an toàn nghiêm ngặt hơn nhiều so với các thập kỷ trước. Mình thấy mấy đứa con sinh hoạt hướng đạo nên tương đối chúng rất thật thà, nói theo nghĩa người Việt, từng sống tại Việt Nam nhất là với Việt Cộng, là không nói dối,…theo mấy điều của lời thề hướng đạo.


Tại Hoa Kỳ, người Mỹ hay nói “Honnesty is the best policy” nên muốn gặp mấy ông lính mỹ từng bị Việt Cộng giam giữ tù binh, xem họ có thành thật khai báo với quản giáo Việt Cộng trong Hoả Lò.


Nhìn thấy tổ chức hướng đạo Hoa Kỳ càng ngày càng ít con trai tham gia so với những thập niên của thế kỷ 20, người ta giải thích như sau:

Gia đình hai người đi làm bận rộn hơn, cạnh tranh từ thể thao có tổ chức, trò chơi điện tử/màn hình, thời thơ ấu có cấu trúc hơn (ít thời gian tự do ngoài trời), sự mở rộng ngoại ô, và sự suy giảm chung trong tham gia các nhóm cộng đồng đã làm giảm sức hấp dẫn của một chương trình đòi hỏi cam kết cao. 


Mình nhớ có nhiều lần tổ chức sinh hoạt ở nhà mình cho đoàn hướng đạo thì khi mấy đứa nhỏ đến, đứa nào cũng có iPad hay đồ chơi pokemon hay chi đó, lâu rồi nên không nhớ rõ. Chúng tụ nhau chơi game, chớ chả thấy đứa nào chơi trò hướng đạo, hát hò sinh hoạt như mình lúc chưa lấy vợ. Đi sinh hoạt với thanh niên, trại hè,… với Nhóm Lửa Việt miền Đông Bắc.


Nhớ có lần về Đà Lạt, mình và con gái đi lên chùa Linh Sơn thì thấy một nhóm gia đình phật tử đang sinh hoạt. Các em hát các bài ca họp đoàn, vỗ tay, con gái mình biết mấy bài hát này nên hát theo rồi nó hỏi tại sao hát ở đây, thấy các em gia đình phật tử vui vẻ hát trong khi ở Cali, mỗi lần tập hát mấy bài này, bạn của đội nó nhép nhép như đưa đám . Chán Mớ Đời 


Niềm tin vào các nhóm do người lớn dẫn dắt cũng thay đổi sau các giai đoạn tội phạm cao trước đây. Nhớ có lần mấy trưởng kêu mấy phụ huynh hãy tin tưởng vào các trưởng rồi tuần sau nghe tin một trưởng bị bắt về tội ăn gian Medicare gì đó. Chán Mớ Đời 


Việc Giáo hội LDS rút lui (theo một số ước tính gần 1/3 số thành viên), gián đoạn do đại dịch COVID-19, và vụ bê bối lạm dụng tình dục cùng quá trình phá sản đã làm tổn hại uy tín, khiến nhiều phụ huynh thận trọng hơn.


Việc mở cửa cho các bé gái và thay đổi chính sách LGBTQ+ giữ chân hoặc thu hút một số gia đình, nhưng cũng làm xa lánh những người theo truyền thống hoặc bảo thủ/tôn giáo hơn, những người ưa thích không gian chỉ dành cho nam giới. Tối không biết cho chúng ngủ ở đâu, lều con trai hay lều con gái. Một số đã chuyển sang các tổ chức thay thế như Trail Life USA. https://www.traillifeusa.com/


Các phê bình từ cả hai phía cho rằng tổ chức hoặc thay đổi quá chậm, hoặc đã từ bỏ bản sắc cốt lõi. Vụ này thì mình có trải qua với hội LIONS International. Mình gia nhập một hội chỉ chấp nhận hội viên là nam phái, sau này sợ bị thưa kiện nên phải cho phụ nữ tham gia thì thấy chán như con dán. Về nhà gặp vợ làm chủ rồi vào hội tưởng chỉ có nam phái không để trò chuyện, kể chuyện tếu lâm nay phải nghe mấy bà ra lệnh nữa nên rút lui. 


Hướng đạo đôi khi bị xem là lỗi thời. Danh hiệu Eagle Scout không còn mang nhiều uy tín tự động cho việc vào đại học hay nghề nghiệp như trước. Thằng con mình có bằng Đại Bàng này nhưng thấy cũng dễ thực hiện nên có lẻ vì vậy mất uy tín. Khi nó làm chương trình sửa sang lại cái quầy của thư viện trường Villa Park, để trình cho hội đồng thì có anh bạn quen, thợ mộc phụ giúp rồi bố mẹ cũng săn tay áo lên phụ thay các tủ đựng sách. Mình xin từ một công ty bán tủ đựng đồ cho nhà hàng, nhà máy. Nói chung mình dắt nó đến nói chuyện, xin đồ và nhờ anh bạn thợ mộc phụ giúp đóng cái quầy, nay tên nó đước thư viện ghi trên bảng vàng. Một số đơn vị gặp khó khăn với các buổi họp mang tính hành chính, kém hấp dẫn, làm giảm khả năng giữ chân thành viên sau giai đoạn Cub Scouts.


Tỷ lệ thiếu vắng người cha tăng, sự suy giảm tham gia của nam giới vào nhiều hoạt động có cấu trúc, và các yêu cầu cạnh tranh về thời gian của các cậu bé cũng đóng vai trò. Hơn 50% gia đình mỹ ly dị nên lộn xộn, cuối tuần cha gặp con, muốn dành thời gian với nhau hơn là cho đi tham gia các sinh hoạt cộng đồng giúp học lãnh đoạ từ bé. Kết quả là Scouting America nhỏ hơn, đa dạng hơn (với tỷ lệ nữ ngày càng tăng), và hoạt động trong một môi trường xã hội rất khác so với Boy Scouts giữa đến cuối thế kỷ 20. 


Các báo cáo chính thức nhấn mạnh sự phục hồi, tăng trưởng khiêm tốn ở một số lĩnh vực và tiếp tục sứ mệnh, trong khi các phân tích độc lập nhấn mạnh sự suy giảm dài hạn về số lượng thành viên và sự mất đi của một tổ chức quy mô lớn dành riêng cho nam giới.


Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô (thường gọi là LDS hoặc Mormon) từng là đối tác tôn giáo lớn nhất và nhà tài trợ đơn vị Hướng đạo lớn nhất của Boy Scouts of America (BSA). Việc rút lui hoàn toàn vào ngày 1/1/2020 gây ra một trong những cú sốc lớn nhất về số lượng thành viên trong lịch sử tổ chức.


Ngày 8/5/2018, Giáo hội LDS và BSA ra tuyên bố chung rằng mối quan hệ chartered organization sẽ kết thúc vào ngày 31/12/2019. Từ ngày 1/1/2020, Giáo hội rút toàn bộ các đơn vị do mình tài trợ. Hơn 400.000 thanh thiếu niên. Đây tương đương khoảng 18–18,5% tổng số thành viên thanh thiếu niên của BSA lúc bấy giờ (BSA có khoảng 2,2–2,3 triệu youth members). Theo số liệu năm 2013, chỉ riêng các cậu bé LDS đã chiếm hơn 430.000 thành viên. Việc rút lui khiến tổng số thành viên youth của BSA rơi xuống dưới 2 triệu lần đầu tiên kể từ thời Thế chiến II.


Đây là một trong ba yếu tố chính (cùng với COVID-19 và vụ phá sản liên quan đến lạm dụng tình dục) khiến số lượng thành viên giảm mạnh vào năm 2020 (từ ~1,97 triệu năm 2019 xuống ~1,12 triệu). Ở các hội đồng phía Tây (đặc biệt Utah, Idaho, Wyoming), thiệt hại rất nặng. Nhiều hội đồng địa phương phải cắt giảm nhân sự, bán trại và đối mặt khó khăn tài chính. BSA mất đi một nguồn tài trợ và lực lượng tình nguyện viên ổn định lớn.


Giáo hội nêu lý do chính là cần xây dựng một chương trình thanh thiếu niên thống nhất trên toàn cầu. Hơn một nửa thành viên Giáo hội sống ngoài Mỹ và Canada, trong khi BSA chủ yếu hoạt động ở Mỹ. Giáo hội muốn có chương trình phù hợp với mọi quốc gia thay vì phụ thuộc vào mô hình Hướng đạo Mỹ. Ngoài ra, nhiều quan sát viên và lãnh đạo Giáo hội cũng đề cập đến sự khác biệt ngày càng lớn về giá trị (BSA chấp nhận thành viên đồng tính từ 2013, lãnh đạo đồng tính từ 2015, và sau đó cho phép bé gái tham gia). Nói cho ngay bị thưa kiện thì giáo hội rút lui sợ bị kiện ké thì mệt.


Thời gian thay đổi cách nhìn, quan niệm sống nên cái gì hôm qua được xem là tuyệt đối thì hôm nay trở thành lỗi thời. Tinh thần hướng đạo rất tốt cho trẻ em sinh hoạt ngoài trời, đi cắm trại, học cách tự lực, lãnh đạo, làm việc với các trẻ cùng tuổi. Ngày nay cha mẹ bận công ăn việc làm nên không có thời gian chăm sóc con. Cuối tuần chỉ muốn nghỉ ngơi, dưỡng sức thay vì đưa con đi sinh hoạt.


Nhớ hồi mấy đứa con đi hướng đạo ngày chủ nhật. Sáng hai vợ chồng chở đi rồi mấy trưởng bắt phải ở đó, gần gần nơi sinh hoạt để lỡ con mình có việc gì thì có thể xử lý ngay. Trưa họp xong thì chạy mệt thở kiếm tiệm ăn cho nhanh rồi chở đi học lớp việt ngữ đến 4 giờ chiều mới xong. Xem như ngày chủ nhật là banh ta lông. Nếu làm lại thì mình cho đi hướng đạo do trưởng người Mỹ trắng đảm trách. Lý do họ chỉ họp 1 tháng 1 lần, rồi cho bài tập để khảo bài lần tới rồi tổ chức đi du ngoạn, cắm trại nhiều hơn. Như ở vậy con mình có down time nhiều hơn. Mà mình cũng không phải chở đi họp hàng tuần khiến mệt lắm. 


Chưa kể là mỗi khi con có Swimming Meet, bơi đua với đội bơi. Họp xong là chở đi bơi cả hai ngày cuối tuần. Mệt bá thở. Cũng buồn khi nghe tin hội hướng đạo Hoa Kỳ ngày nay phải khai phá sản rồi thêm tinh thần thức tĩnh nên đã làm phai nhạt ý tưởng hướng đạo khởi đầu. Mình không biết cho con đi hướng đạo có lợi hay không so với thời gian mình bỏ ra. Nếu làm lại thì mình vẫn cho con đi hướng đạo nhưng theo đoàn của người Mỹ đảm trách. Lý do là các hướng đạo sinh ít nên dễ thân nhau, sinh hoạt chung tốt hơn trong khi đoàn hướng đạo do các trưởng người Việt đảm trách thì đông như quân nguyên. Và ít họp mặt, 1 tháng 1 lần thay vì đoàn Việt Nam thì mỗi tuần một lần nên con không có thời gian xả hơi. Học ngày chưa đủ học đêm rồi cuối tuần lại sinh hoạt hướng đạo rồi học việt ngữ nên rốt cuộc khá mệt cho mấy con, bị áp lực quá. Thêm gia đình không có thời gian cho nhau vào cuối tuần, may là có đi du lịch nghỉ hè để còn có kỷ niệm một thời để nhớ.


Mấy bác nào muốn cháu mình đi hướng đạo thì theo dường link mình tải ở trên. Mình thấy mấy đứa cháu có con, rồi cũng gia nhập đoàn hướng đạo mà mấy đứa con mình tham dự khi xưa.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn