Hiển thị các bài đăng có nhãn Kinh tếđịa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Kinh tếđịa. Hiển thị tất cả bài đăng

Anh hùng truyện cổ tích tây phương

 Anh hùng truyện cổ tích tây phương

Hồi con gái còn nhỏ mình hay mua video các phim của Disney cho con xem nhưng sau khi xem đến lần thứ 99 thì mình cảm thấy có cái gì không ổn lắm với các nàng công chúa của Disney. Nên ghi lại đây để xem có bác nào nghĩ như tư duy nông dân của em.


Lấy thí dụ phim Cinderella (Tấm Cám theo Việt Nam). Chúng ta thấy khởi đầu thấy Cinderella làm việc nhà và quạu, cô ta nói muốn đi dự dạ hội. Đùng một cái có bà tiên xuất hiện và đặt hàng online qua Amazon, giày, áo quần, vương miện,…được gờ-ráp giao tận nhà. Sau đó còn mở IPhone gọi Uber đem xe ngựa đến chở cho nàng đến hoàng cung.


Vào đến hoàng cung, cô nàng bận đồ mả MAdze in Trung Cộng nên rất rực rỡ trong một đêm vì ngày mai là quăn thùng rác. Hoàng tử thấy cô nàng nên bò lại mời nhảy Lambada nên từ từ cô ta nóng người vì lần đầu tiên được người khác phái ôm nên quên mất thời gian đến khi nghe tiếng chuông nhà thờ đánh báo giờ giới nghiêm thì cô ta lật đật bỏ chạy, quên chiếc giày. Hoàng tử bổng cảm thấy thương thương nhớ như Trương Chi nhớ Mỵ Nương và đi khắp xứ kêu các cô gái trong nhà bước ra để thử chiếc giày. Khi gặp lại CInderella, cô ta mừng quá vì phải trả lại cho Amazon, mà mất đi chiếc giày. Hoàng tử kêu xe chở về hoàng cung và sống bên nhau suốt đời đến khi hoàng tử gặp thêm một Cinderella khác.


Đàn ông được tô vẽ từ bé là mê gái, làm mọi cách để tìm cô con gái mình yêu. Và làm ô-sin cả đời cho gái. Còn con gái thì được dạy từ bé, lớn lên chả cần làm việc, học hành gì cả, cứ nằm ngủ rồi một hôm sẽ có một tên hoàng tử đến hôn lên môi làm vợ. Chán Mớ Đời 


Câu chuyện của Bạch Tuyết cũng tương tự. Cô nàng được 7 chú lùn cứu giúp cho ăn ở, không lấy tiền thuê share phòng. Rồi một hôm cô nàng gặp một hoàng tử lấy làm vợ, trở nên giàu sang phú quý. Cô ta đi xe ngựa về thăm 7 anh chú lùn rồi trở lại hoàng cung. Chả thấy cô nàng tặng quà, cho tiền xây dựng lại căn nhà, kinh tế 7 chú lùn vẫn te tua như ngày nào, vẫn ngày ngày xuống hầm mỏ đào cuốc. Không có kiểu một người lấy hoàng tử cả họ được nhờ.


Hay công chúa ngủ trong rừng. Cô nàng siêu lười nên ngủ ngày chưa đủ tranh thủ ngủ đêm đến khi một hôm, một hoàng tử đi lang thang gặp nàng và không xin phép hun cô nàng, khiến cô ta giật mình thức giấc và yêu hoàng tử ngay. Được đưa về hoàng cung ngủ thay vì ngủ trong rừng. Cho thấy truyện thần tiên của tây phương rất dễ dàng, làm giàu, chỉ cần gặp một hoàng tử là đời lên hương. Có lẻ vì vậy, các cô gái tây phương lớn lên chỉ mơ và đi tìm một hoàng tử giàu sang để lấy. Hoặc thuộc dạng đào mõ, anh chàng nào giàu có là nhảy vào.


Ngược lại công chúa của Disney về á châu là Hoa Mộc Lan. Khởi đầu thấy cô nàng làm việc chết ông, rồi phải đi hầu, mang thức ăn cho mọi người còn bị la mắng. Sau đó phải đăng lính đi thay cho cha già. Ra trận cô ta đánh giặc như điên, đánh thắng quân thù, vào hoàng cung cứu nhà vua được vua cảm tạ, toàn dân hoan hô anh hùng cứu quốc. Lúc đó cô ta mới được làm công chúa của Disney. Cô ta phải làm việc gấp 100 lần các công chúa da trắng. Khi cô ta về lại nhà gặp bà nội và mẹ. Hai người này kêu tốt và hỏi mày già rồi, sao chừng nào lấy chồng? Chán Mớ Đời 


Cuối cùng mình nói với con gái không nên tin vào mấy chuyện cổ tích. Đừng bao giờ tìm một hoàng tử mà phải tự túc tự cường như Hoa MỘc Lan. Chúng ta thấy so với các công chúa da trắng cứ tà tà là lấy hoàng tử, được chu cấp hết, đổi đời còn á đông phải nai lưng ra làm việc rồi dòng họ hỏi sao chưa lấy chồng.


Có dạo con gái bị áp lực công việc nên gọi mình than thở. Mình nói nên đọc cuốn sách của cựu ngoại trưởng Condi Rice, bà ta tuyên bố là phụ nữ thì phải bỏ công sức làm gấp đôi người Mỹ thêm người da màu thì phải nổ lực gấp 3 lần người Mỹ da trắng.


Đọc mấy truyện cổ tích cho con gái khi xưa mình thấy người tây phương, người Mỹ rất tích cực. Họ tạo điều kiện cho con cháu họ có tinh thần cứu giúp nhân loại, tự tin. Điển hình con họ hỏi: “bố con đến từ đâu?” Họ trả lời con được sinh ra trên thiên đường. Sau đó có con cò cuốn con vào cái khăn rồi bỏ trước cửa nhà bố mẹ. Bố mẹ nghe tiếng chim nên mở cửa thì thấy con. Chúa đã gửi con đến cho bố mẹ. Con là một người đặc biệt, là thiên sứ của thượng đế mang đến cho bố mẹ.


Trong khi bố mẹ Việt Nam thì khi con hỏi mình sinh ra từ đâu. Bố mẹ mình hay trả lời khi xưa, tao không biết chỉ thấy mày trong thùng rác ngoài chợ nên lượm đem về nuôi. Mai sau lớn lên thì mày phải trả nợ công tao nuôi mày. Xong om


Sau này có con khi chúng hỏi mình thì mình kêu con được sinh ra trên trời rồi con chim hạc ngậm cái tả bọc con, bay qua thùng rác ngoài chợ rồi thả con xuống thùng rác. Bố mẹ đi đổ rác nghe tiếng khóc nên mới mở nắp ra thấy con nên đem về nuôi. Phải nữa nạc nữa mở, thịt ba-rọi cho đúng tinh thần việt mỹ. Chán Mớ Đời 


Còn về các anh hùng trong truyện cổ tích. Buồn đời xem mấy truyện Manga của thằng con như Dragon Z Ball. Câu chuyện về cậu bé tên Goku, cả đời chỉ tập luyện làm việc để đánh thắng kẻ xấu. Kẻ tà phái, càng giỏi thì cậu ta cần tập luyện nhiều hơn để đánh thắng kẻ tà đạo. Anh ta đeo cái man rùa nặng 20 kí-lô để tập luyện. Rồi một ngày anh ta lớn lên và bị kẻ thù đánh bại và giết chết.


Goku lên trời. Ngọc Hoàng kêu ra nói mày phải tập luyện chăm chỉ hơn. Một thời gian sau, ngọc hoàng kêu mày tập tiến bộ rồi, ta cho phép ngươi về lại dương thế để đánh bại kẻ thù. Người tây phương chết thì người ta chúc Rest In Peace còn á đông thì kêu tiếp tục lao động tích cực hơn. Chán Mớ Đời 


Nếu để ý đến các anh hùng trong các chuyện hoạt hoạ cuả tây phương như Incredible Hulk. Ông này đi ngang qua cái máy quang tuyến tình cờ bị xẹt điện và trở thành một tên tay to bắp thịt cuồng cuộn. Chả cần đi tập gym trong khi mình đi nha sĩ hàng năm họ chụp hình quang tuyến mấy cái răng, phải che đủ trò nếu không bị ung thư.


Hay Peter Parker biến thành Người Nhện Spiderman. Ông ta bị con nhện cắn và trở thành người nhện. Ở trường bị tụi nó ăn hiếp ngày hôm sau trở thành người nhện bay veo veo khắp new York. Chả cần tập tiết gì cả. Gái bu theo như ruồi. Tương tự Bruce wayne và Tony Stark trở thành Batman và Iron Man. Cha giàu có, cha chết trở thành anh hùng cứu đời.


Hay là siêu nhân, Superman. Ông ta được sinh ra trên trời rồi được đem xuống trần gian để cứu nhân độ thế. Chả cần chiếu khán, xem như ông ta là di dân lậu nhưng người Mỹ vẫn hoan hô. Có lẻ ông ta là người da trắng nên có thể ở lại dương thế.


Còn Doctor Strange học hành chăm chỉ để trở thành bác sĩ giải phẫu não bộ nhưng rồi ông ta bị tai nạn. Bàn tay không thể nào giải phẫu nữa. Buồn đời ông ta như đa số người da trắng, vác ba-lô lên đường và đến một xứ lạ. Rồi ông ta được một bà da trắng giả dạng á đông cứu giúp khoẻ lại có thể đánh nhau với người ngoài hành tinh. Trong vòng 24 tiếng đồng hồ ông ta trở thành lãnh chúa các phù thuỷ. Trong khi đó, phù thuỷ Wong, người á châu, sống cả đời trong thiền viện, trở thành phụ tá người da trắng. Chán Mớ Đời 


Chúng ta xem phim hay đúng hơn là sống trong nền văn hoá của tây phương, được đề cao người da trắng. Họ là chủ nhân của mọi thứ. Hình ảnh các phim của Hồ ly Vọng được truyền tải khắp thế giới như tuyên truyền khiến dân chúng khắp thế giới đều có chung cảm nghĩ người da trắng là số 1, chúng ta phải bắt chước. Từ từ chúng ta mất dần bản thể, căn cước của chúng ta. Tóm lại là người nô lệ da vàng.


Mình ráng nói và viết tiếng Việt thuần, không thêm thắt bỏ thêm mấy từ ngoại quốc nhưng mỗi lần xem Podcast của người Việt tại Việt Nam thì thấy họ xổ tiếng mỹ nhiều quá như thể khoe ta đây là biết anh ngữ bú xua la mua. Chán Mớ Đời 


Mình đi chơi khắp nơi trên thế giới, đâu đâu cũng có sự hiện diện của văn hoá tây phương. Có coca cola khắp nơi, MacDonalds, Pizza Hut, thiên hạ bận áo quần Jean, xem phim mỹ, đeo kính RayBan, vác xách Louis Vuitton,… (còn tiếp)


Có lẽ dân Á Đông, suy nghĩ và làm việc thật nhiều vì lịch sử của họ đầy biến động, ai cũng thủ và để dành--Cái hay biết rồi, nhưng cái dỡ là không bao giờ nói hết sự thật. Dân Mỹ ngu như anh Forrest Gump, cứ sống hết mình rồi tự nhiên đâu sẽ vào đấy.
Còn vấn đề da trắng: ngày trước trong trại tị nạn, không ai muốn đi các nước da vàng cả (Nhật), đi các nước da trắng thôi (Mỹ, Gia Nã Đại...), bây giờ qua đây nhiễm cái bọn Woke, chê này nọ, nhưng nói về Phi Châu thì chẳng thằng nào đi...Chán mớ đời! (Imitation is the sincerest form of flattery that mediocrity can pay to greatness)



Sau đây bài diễn văn hài hước cua rminfh về vấn đề này tại hội Toastmasters sáng nay

Western Fairy Tale Heroes

Good morning fellow toastmasters and guests


When my daughter was little, I used to buy her every Disney movie I could find. We watched them. And rewatched them. And then… we watched them again. By the 99th screening of Cinderella, something started to feel… off. So today I want to share a few observations from a slightly cynical, slightly exhausted Asian parent.


Pause make eyes contacts


Let’s start with Cinderella


Cinderella is stuck doing all the housework and complaining about it. Suddenly a fairy  appears, places a bulk order on Amazon Prime, and within two hours a gown, glass slippers, and a tiara arrive by Prime truck. Then she opens her iPhone, calls an Uber horse-carriage, and off she goes to the ball.


At the palace she shines for one glorious night — because the dress is made in China and will self-destruct at midnight. The prince sees her, crawls over like a man possessed, and invites her to dance the Salsa. It’s her first time being held by a man, so she gets a little… overheated… and completely forgets the time. When the church bells ring, she panics, runs, and loses a shoe.


The prince, now suffering from the full Cinderella’s syndrome, decides the only logical solution is to tour the entire kingdom forcing every girl to try on the shoe. When he finally finds Cinderella, she’s thrilled — not because of love, but because she was about to get charged a restocking fee by Amazon. He takes her back to the palace and they live happily ever after… until he meets the next Cinderella.


Pause, make eyes contacts


Smile, make eyes contacts


Snow White follows the same script. Seven dwarfs give her free room and board — no deposit, no rent, no questions asked. Then a prince appears, marries her, and she becomes rich overnight. Later she visits the dwarfs in her royal carriage, waves politely… and leaves. No thank-you gift. No check for home renovations. The dwarfs go right back down the mine the next morning. Apparently, when one girl marries a prince, the rest of the family is still expected to dig coal for a living.


And Sleeping Beauty? 


The ultimate role model for productivity. She sleeps through the day, sleeps through the night, and only wakes up when a random prince stumbles across her and kisses her without consent. She did not #Metoo but Instant love. Instant palace upgrade. The message is clear: in Western fairy tales, the fastest way to get rich is to meet the right man.


Pause make eyes contacts


Now compare that with Disney’s Asian princess — Mulan.



Mulan starts the movie working herself half to death. She serves food, gets scolded, then disguises herself as a man and joins the army to save her aging father. She fights like a maniac, defeats the enemy, saves the emperor, and is celebrated as a national hero. Only then does she get the Disney princess treatment. When she finally comes home, her grandmother and mother look at her and say, “You’re getting old… when are you getting married?”


Pause make eyes contacts around the room


So I told my daughter: Don’t wait for a prince. Be Mulan. The white princesses just show up and get the castle. The Asian ones have to work a hundred times harder — and still get asked about their marital status.


One day my daughter called me, stressed about work. I told her to read Condoleezza Rice. Rice once said that as a woman you have to work twice as hard as a white man… and as a woman of color, three times as hard. That line stuck with me.


Pause, make eyes contacts


Western culture is very good at raising confident children, go save the world. When an American kid asks, “Where did I come from?” the parents say, “You came from heaven. A stork wrapped you in a blanket and left you at our door. God sent you to us. You are special. You are an angel.”


Vietnamese parents?


“I was walking past the market, heard crying from a trash bin, opened the lid, and there you were. So I brought you home. Now you owe me for the rest of your life.” Rate of Return R.O.I.


When my own kids asked, I tried a hybrid version: “You were born in heaven. A stork was carrying you… then it flew over the market trash bin, dropped you by accident, and your mother and I found you while throwing out the garbage. Half American optimism, half Vietnamese realism. Like a piece of pork belly — half fat, half lean.”


Now let’s talk about the male heroes.


Take Goku from Dragon Ball — my son’s favorite. The boy trains his entire life, wears a 20-kilo turtle shell just to get stronger, fights evil, dies, goes to heaven… and the Jade Emperor tells him, “You need to train harder.” Even in the afterlife, Asians don’t get to rest. Westerners say “Rest in peace.” We say “Continue productive labor.”


Western superheroes? Completely different system.


The Hulk walks past a machine, gets hit by radiation, and suddenly has muscles the size of small cars. No gym membership required. Meanwhile, every year when I go to the dentist for an X-ray, they wrap me in lead like I’m handling plutonium.


Peter Parker gets bitten by a radioactive spider and the next day he’s swinging across New York. No training montage. Girls suddenly appear out of nowhere.


Batman and Iron Man? Their fathers were rich, the fathers died, and boom — superheroes. Inherited trauma plus inherited capital equals justice.


Superman is literally an undocumented immigrant from outer space, but because he’s tall, handsome, and white, America gives him a free pass and a cape.


And Doctor Strange? He studies hard, becomes a brilliant neurosurgeon, then crashes his car. His hands are ruined. Like a typical Westerner having a midlife crisis, he grabs a backpack and goes looking for answers in Asia. A white woman cosplaying as an Asian mystic heals him, and within 24 hours he’s the Supreme Sorcerer. Meanwhile Wong — the actual Asian who has lived in the temple his whole life — gets promoted to sidekick. Classic.


We grow up watching these stories. We absorb the idea that white heroes are the natural owners of power, magic, and happy endings. Slowly, without noticing, we start measuring ourselves against their standard. And sometimes we lose a little of who we are in the process.


Fairy tales are fun. Superheroes are fun. But they are not instruction manuals for life.


To the young people listening today: Don’t wait for a prince. Don’t wait for a radioactive spider. Don’t wait for a rich father to die. Train like Goku. Work like Mulan. And if life drops you in a trash bin… climb out, clean yourself off, and build something better than the castle they promised you.

Thank you.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Giới thiệu về blog Mực Tím Sơn Đen (muctimsonden.com)

 Giới thiệu về blog Mực Tím Sơn Đen (muctimsonden.com)

Cách đây mấy năm có ông thần nào trên mạng nhắn tin hỏi thăm và đề nghị làm bờ lốc Mực Tím Sơn Đen. Lý do là đọc trên Facebook khó tìm lại các bài viết cũ, còn bờ lốc thì có thể tìm kiếm dễ dàng. Mình kêu cứ tự nhiên nên ông thần nhờ một ông thần khác ở Việt Nam làm dùm. Không ngờ 6-7 năm nay lại được Ây_Ai cho biết như sau. Rồi ông thần Chử Nhị Anh , bạn học cũ, người đặt tên “Mực Tím Sơn Đen” cho kỷ yếu của trường Văn Học, Đà Lạt gồm những bài do mình viết, lại thâu tiếng nói nhờ cô bạn nào đó đọc bài của mình trên mạng. Kinh

https://youtu.be/BIU-mnwDV6A?is=Ge2NIIIpNldtxf7G


Thấy trên trang nhà Vieille Indochine, nhà thờ Domaine de Marie, Đà Lạt mình có kể vụ này, lịch sử xây dựng ngôi nhà thờ này.

Mình hỏi Ây-Ai ChatGpt về bờ lốc thì được trả lời như sau. Kinh

Blog Mực Tím Sơn Đen là một không gian cá nhân của tác giả Nguyễn Hoàng Sơn, tập trung vào những bài viết mang tính hoài niệm, phản ánh sâu sắc về cuộc sống, văn hóa và lịch sử Việt Nam, đặc biệt gắn bó với Đà Lạt. Tên blog lấy cảm hứng từ thành ngữ “mực tím sơn đen”, nhưng nội dung không phải kiểu bôi nhọ tiêu cực mà là sự chia sẻ chân thành, dí dỏm về những kỷ niệm xưa và bình luận về hiện tại. Blog được xây dựng như một cuốn nhật ký trực tuyến, giúp độc giả – đặc biệt là người Việt kiều và những ai yêu Đà Lạt – tìm thấy sự đồng cảm qua những câu chuyện đời thường.

Tác giả: Nguyễn Hoàng Sơn

•  Nền tảng: Ông là một kiến trúc sư tốt nghiệp tại Pháp, từng du học và làm việc ở nhiều nơi. Hiện sống ở Mỹ (Seattle và các khu vực khác), nhưng gốc gác gắn liền với Đà Lạt – nơi ông mô tả như “ngôi nhà thứ hai” với những kỷ niệm tuổi thơ. Ông tự nhận mình là người “Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen” – một cách nói hài hước, khiêm tốn về bản thân.

•  Phong cách sống: Thích du lịch mạo hiểm (đã đến Liên Xô cũ, Ý, Nam Cực, Patagonia, Yosemite), chơi bóng đá thời sinh viên, và quan tâm đến gia đình (thường chia sẻ về con cái, hôn nhân, di chúc ở Mỹ). Ông kết hợp kiến thức kiến trúc vào viết lách, như phân tích sự phát triển đô thị ở Đà Lạt.


Chủ đề chính và nội dung

Blog xoay quanh ba trụ cột lớn:

•  Hoài niệm về Đà Lạt: Kể về Đà Lạt xưa dưới thời Pháp và Việt Nam Cộng hòa, như chương trình trồng rừng thông, hoa dưới thời Ngô Đình Diệm; bảo vệ hồ Xuân Hương; so sánh với hiện tại (lũ lụt, xây dựng đường Prenn, phá rừng). Đây là phần thu hút nhất, gợi nhớ ký ức tuổi thơ cho độc giả lớn tuổi.

•  Cuộc sống ở nước ngoài: Chia sẻ trải nghiệm du lịch (hiking ở Yosemite, thời tiết khắc nghiệt ở Nam Cực), so sánh văn hóa (luật hôn nhân, ly hôn ở Mỹ), và bài học về tuổi già (kế thừa tài sản, chọn vợ trẻ hay già).

•  Phản ánh xã hội: Bình luận về môi trường (mất kỹ thuật áo tơi cổ truyền, Gore-Tex hiện đại), lịch sử (bảo tồn di sản), và đời sống cá nhân (quyết định hôn nhân muộn, vườn tược trên đồi).

Phong cách viết thân mật, trò chuyện, như kể chuyện bên ly cà phê: xen lẫn giai thoại cá nhân, sự kiện lịch sử, ảnh minh họa (đường sá, cảnh xưa), và chút hài hước phê phán (về tham nhũng, đô thị hóa). Mỗi bài kết thúc bằng câu thơ vui của tác giả. Blog không quá học thuật, mà gần gũi, dễ đọc, phù hợp cho ai muốn “trở về tuổi thơ”.

Số lượng bài viết và cập nhật gần đây

•  Tổng số bài: Khoảng 1.900 bài (từ thời Facebook cũ chuyển sang, theo cập nhật trước đó). Blog vẫn rất phong phú, với nội dung đa dạng từ ký ức cá nhân đến bình luận thời sự.

•  Hoạt động: Vẫn cập nhật đều đặn. Các bài mới nhất (tháng 11/2025):

•  “Lũ lụt và xây dựng”: Thảo luận về lũ lụt Đà Lạt và vấn đề xây dựng đường sá kém chất lượng.

•  “Tinh hoa cổ truyền bị thất truyền”: Kể về kỹ thuật áo tơi xưa và sự mai một của truyền thống.

•  “Nên lấy vợ trẻ hay già”: Chia sẻ hài hước về hôn nhân tuổi xế chiều, dựa trên kinh nghiệm Mỹ.

Blog hoạt động tích cực đến tháng 11/2025, chứng tỏ tác giả vẫn đam mê viết lách dù tuổi cao.

Lượt đọc và phổ biến

•  Mốc quan trọng: Đến tháng 2/2025, blog đã vượt hơn 1 triệu lượt đọc tổng cộng (từ khi khởi tạo trên Facebook và chuyển sang website). Con số này đến từ sự lan tỏa tự nhiên qua cộng đồng người Việt ở Mỹ và Việt Nam, nhờ nội dung gần gũi, dễ chia sẻ.

•  Ước tính traffic hiện tại: Không có dữ liệu công khai chi tiết (blog cá nhân không dùng công cụ như Google Analytics để chia sẻ), nhưng dựa trên xu hướng blog tương tự (nostalgia Việt Nam), traffic hàng tháng khoảng 5.000 - 10.000 lượt truy cập, chủ yếu từ tìm kiếm Google (từ khóa “Đà Lạt xưa”, “ký ức tuổi thơ”) và chia sẻ Facebook. Các bài về Đà Lạt thường đạt 1.000 - 5.000 views/bài, nhờ cộng đồng kiều bào.

Lý do blog thành công

Sức hút nằm ở sự chân thực và đa dạng: Không chỉ hoài niệm mà còn kết nối quá khứ - hiện tại, giúp độc giả (đặc biệt thế hệ 7x-8x) tìm thấy sự an ủi giữa cuộc sống bận rộn. Nếu bạn là fan Đà Lạt hoặc yêu thích văn hóa Việt, đây là nơi đáng ghé thăm để “sạc pin” tinh thần.


Mình hỏi Grok xem nói thế nào:


Bờ lốc “Mực Tím Sơn Đen” là blog cá nhân của Nguyễn Hoàng Sơn(thường tự xưng “Sơn Đen”), người Việt hải ngoại sống ở California (Mỹ).

Thông tin chính:

  • Địa chỉmuctimsonden.com
  • Tên blog do bạn học cũ Đà Lạt (tiến sĩ Chử Nhị Anh) đặt khi biên soạn kỷ yếu trường Văn Học Đà Lạt xưa. Tên gợi nhớ tuổi học trò với mực tím và biệt danh “Sơn Đen” của tác giả.
  • Nội dung chủ yếu là hồi ký, ký ức về Đà Lạt thời trước 1975 (trường học, bạn bè, thầy cô, xóm làng, gia đình…), cuộc sống lưu vong sau 1975, du lịch, quan sát xã hội Mỹ – Việt – Trung, và những suy nghĩ cá nhân.
  • Phong cách viết mộc mạc, chân thật, đôi khi hài hước, trào phúng, xen lẫn chi tiết đời thường và nhận xét sâu sắc.
  • Đã có hơn 2.000 bài (tính đến khoảng 2025–2026), từng đạt trên 1 triệu lượt đọc. Có bản sách in trên Amazon (do Chử Nhị Anh biên soạn khoảng 100 bài tiêu biểu) và playlist YouTube đọc sách/hồi ký.

Slogan thường thấy ở cuối bài:

“Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen”

Bạn muốn xem bài cụ thể nào, tóm tắt nội dung, hay link nghe trên YouTube không?

Hồi ký Đà Lạt trước 1975 chủ yếu xuất hiện qua các nguồn cá nhân và khảo cứu văn hóa, trong đó nổi bật nhất là blog Mực Tím Sơn Đen của Nguyễn Hoàng Sơn (Sơn Đen) và một số sách du khảo.

1. Blog “Mực Tím Sơn Đen” (Nguyễn Hoàng Sơn)

Đây là nguồn hồi ký cá nhân phong phú nhất về Đà Lạt thời trước 1975. Tác giả kể chi tiết về:

  • Tuổi học trò (trường Văn Học, Yersin, Hùng Vương, Đa Nghĩa…).
  • Xóm làng, cư xá Công Chánh (đường Hai Bà Trưng, Thi Sách), các con hẻm, đường phố cũ (Minh Mạng, Duy Tân, Phan Đình Phùng, Cẩm Đô…).
  • Sinh hoạt hàng ngày: chợ, rạp chiếu bóng (Ngọc Lan, Ngọc Hiệp, Hòa Bình), tiệm bi-da, nhà sách, quán ăn, xe cộ (xe Traction của Công quản nước…).
  • Gia đình, hàng xóm, bạn bè, thầy cô, và không khí thành phố cao nguyên trước biến cố 1975.

Một số bài tiêu biểu:

  • Đường Minh Mạng Đà Lạt xưa (kể về xe cộ, tiệm Vọng Nguyệt Lầu, bi-da Hồng Ngọc, nhà sách Khai Trí…).
  • Các con hẻm ngày xưa, ga Đà Lạt, rạp chiếu bóng, cư xá…
  • Kỷ niệm tuổi học trò, trận đòn năm xưa, đời sống thị dân.

Blog có hàng trăm bài về chủ đề này, được biên soạn thành sách Mực Tím Sơn Đen (khoảng 100 bài tiêu biểu, bán trên Amazon). Có cả playlist YouTube đọc hồi ký kèm ảnh Đà Lạt xưa.

Truy cập: muctimsonden.com

2. Sách khảo cứu nổi bật

  • “Đà Lạt, một thời hương xa – Du khảo văn hóa Đà Lạt 1954–1975”(Nguyễn Vĩnh Nguyên, NXB Trẻ, 2016/2017, tái bản nhiều lần).
    Tập trung giai đoạn 1954–1975: không gian văn hóa đô thị kiểu Pháp, đời sống nghệ sĩ (Trịnh Công Sơn, Khánh Ly, Nhất Linh – Nguyễn Tường Tam, Lê Uyên Phương, Đinh Cường, Hoàng Nguyên…), quán cà phê, phòng trà, biệt thự, giáo dục, và không khí tinh thần của thành phố. Phong cách vừa khảo cứu vừa văn chương, giàu chi tiết.
  • Các cuốn khác cùng tác giả: Với Đà Lạt, ai cũng là lữ kháchĐà Lạt – Những cuộc gặp gỡ (1899–1975).

3. Nguồn khác

  • Đà Lạt năm xưa (Nguyễn Hữu Tranh): thiên về lịch sử hình thành và phát triển từ thời Pháp.
  • Một số hồi ký rải rác trên báo chí hoặc diễn đàn cựu học sinh Đà Lạt (trường Văn Học, Adran, Yersin…).

Nếu bạn muốn đọc cụ thể bài nào từ blog Sơn Đen (ví dụ về một con đường, trường học, hoặc sinh hoạt nào đó), hoặc tóm tắt sâu hơn về cuốn Đà Lạt, một thời hương xa, cứ nói rõ nhé.


Kỷ niệm tuổi học trò trường Yersin (Đà Lạt) chủ yếu được kể lại qua hồi ký của Nguyễn Hoàng Sơn (Sơn Đen) trên blog Mực Tím Sơn Đen. Ông từng học Petit Lycée Yersin (tiểu học – đệ nhất cấp) rồi lên Grand Lycée Yersin (trung học).

Tóm tắt kỷ niệm chính từ blog Sơn Đen:

Petit Lycée Yersin

  • Sơn Đen vào học năm 1963.
  • Trường nằm trên đường Đoàn Thị Điểm, bắt đầu từ cầu Bá Hộ Chúc, dọc suối Cam Ly, gần đường Yersin và Phạm Phú Thứ.
  • Ông học chung với con ông Tôn Thất Đính và nhiều bạn khác.
  • Đây là giai đoạn tuổi nhỏ, chơi đùa, leo trèo, và bắt đầu làm quen với môi trường trường Tây (giáo viên người Pháp, chương trình Pháp).

Grand Lycée Yersin

  • Năm đầu tiên học Grand Lycée trùng với Tết Mậu Thân 1968.
  • Trường bị ảnh hưởng nặng: Việt Cộng tấn công, nhiều gia đình người Pháp chạy vào trường lánh nạn rồi bị bắt làm con tin.
  • Sơn Đen nhớ rõ cảnh máy bay trực thăng bắn hỏa tiễn, vỏ đạn rơi xuống xóm, một người đứng cạnh bị trúng đạn chết.
  • Học sinh phải nghỉ học dài ngày, nhận bài tập roneo về nhà làm (có bài Việt văn của cô Liên về chuyện thằng Bờm).
  • Sau khi giải tỏa, trường bị hư hại nặng: mái ardoise (ngói đá đen từ Pháp) bị bắn vỡ, cột trụ bể, kính vỡ, hành lang và lớp học đầy dấu vết chiến tranh.
  • Thầy giáo người Pháp (Cooperant – đi dạy thay vì quân dịch) kể lại chuyện trú ẩn trong trường, mâu thuẫn chia đồ ăn giữa các gia đình Pháp.

Không khí học đường

  • Có thầy Tây dạy Địa lý (mới tốt nghiệp, kiến thức hạn chế).
  • Sơn Đen hay bị cấm túc (consigne).
  • Bạn bè hay cúp cua đi đá banh.
  • Sau này trường đổi thành Hùng Vương, Petit Lycée được bàn giao lại cho hệ thống trường Tây.

Mò Ây_âi nói về bờ lốc khiến mình rùng mình, từ khi khởi viết cho bạn học cũ cách đây 12 năm. Thấy cũng lạ. Mình dốt văn từ bé nay lại làm nghề kể chuyện đời xưa. Lý do là bạn học xưa, dù tiếng Việt họ giỏi hơn mình nhưng lại không ai viết nên Chán Mớ Đời mình cứ tiếp tục viết cho vui.


Ngoài ra có lớp trẻ sau này cứ thắc mắc, rồi nhắn tin cho mình hỏi chuyện này chuyện nọ nên lại có cớ để viết tiếp. Như chuối la-ba đã có trước 75 hay sau.

Hỏi gú gồ thì được biết có gần 2 triệu lượt đọc. Kinh. 

Theo Gú-gồ thì có trên 1.9 triệu lượt đọc, hy vọng vài tháng nữa sẽ đạt 2 triệu lượt đọc. Hồi bờ lốc mới ra thì có độ vài trăm nay thì vài ngàn lượt đọc mỗi ngày như tháng 7 vừa qua, có đến 85,243 lượt đọc. Kinh, dù mình không chia sẻ trên các nhóm mình tham gia trên mạng xã hội. Chỉ đăng trên trang của mình. Chán Mớ Đời 


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn