Cuộc lật đỗ vô hình

 Các công dân mỹ sinh sống tại Trung Cộng 

Ông Peter Schweizer, mới ra cuốn sách nói về chiến dịch du lịch sinh con của người Tàu có thể gây rối cho nền an ninh Hoa Kỳ trong tương lai. Mình có đọc trước đây vài cuốn sách của ông ta, điều tra nhiều vấn đề chính trị và tài chánh. Ông ta gọi “Chinese birth tourism”.(du lịch sinh con của người Tàu) Ông ta cho biết có trên 107 công ty do người Tàu làm chủ, cho các bà các cô người Tàu du lịch đến Cali sinh con rồi đem về Trung Cộng nuôi. Các công ty này quảng cáo thẳng đến các người Tàu giàu có tại Trung Cộng. Mình đoán người Việt giàu có ở Việt Nam cũng làm vụ này. Sinh con có quốc tịch mỹ, 18 năm sau có thể bảo lãnh bố mẹ Việt Nam. Hình như năm ngoái có một bà bị tù 3 năm về tội hoạt động giúp đỡ các phụ nữ tàu sinh con tại Cali.

Cách đây mấy năm, mình có nghe cảnh sát bắt các nhà chứa mấy bà có thai ở Trung Cộng rồi sang Cali ở vài tháng, sinh để rồi làm giấy tờ xong thì bế con về. Có một cuốn phim tàu kể lại vụ này. Nay ai có thai sẽ không được cấp chiếu khán. Hình như ở Việt Nam có quan lớn nào mới bị thất sũng cũng đem vợ bé sang Hoa Kỳ sinh con đẻ cái, nghe nói sinh đôi mà lại con trai. Chúc mừng quan nhớn, có vợ đẹp con ngoan và quốc tịch Hoa Kỳ. Năm 2015, khi Trung Cộng bỏ chế độ một con thì con số này lên rất cao.

Thế hệ Manchurian. Từ Manchurian xuất xứ từ cuốn truyện của ông Richard Condon xuất bản năm 1959 và sau đó làm cuốn phim mang tựa đề này “Manchurian Candidate” (ứng cử viên Mãn Châu), nói về một binh sĩ mỹ bị tẩy não bởi cộng sản tàu và nga để ám sát tổng thống Hoa Kỳ. Mình xem phim này lâu rồi ở bên Pháp.

Chương trình hoạt động như sau: các người Tàu trả các người Mỹ $50,000 đến $60,000 để mang thai hộ cho họ. Họ khôn vì sinh con ở Hoa Kỳ rất đắt nếu không có bảo hiểm. $50,000 quá rẻ. Các em bé được sinh ra thì hưởng quyền công dân Hoa Kỳ theo hiến pháp. Các em bé này được đưa về Trung Cộng và được giáo dục bởi nền giáo dục Trung Cộng. 18 tuổi, thì mấy người này có thể bầu bán các cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ. Không cần về mỹ chỉ cần ra toà lãnh sự là xong om. 

Mình đoán có lẻ vì vậy mà chính phủ Trump đang tìm cách dẹp vụ tự động có quyền công dân Hoa Kỳ nếu sinh ra tại Hoa Kỳ. Mấy người mễ mình quen, di dân lậu, không có giấy tờ, kể là sang đây việc đầu tiên là có đứa con tốt hơn thì 2, 3 vì con mình sẽ là công dân mỹ và chính phủ Hoa Kỳ không thể nào trục xuất họ vì không lẻ bỏ con, chia lìa. Có lẻ vì vậy mà người mễ di dân lậu có nhiều con khác cha.

Vấn đề là chiến dịch này không thuộc loại nhỏ, có một tỷ phú Trung Cộng có đến 100 người con được sản xuất qua quy trình này. Kinh. Báo Wall Street Journal cho biết mục đích của ông ta là có con trở thành tổng thống Hoa Kỳ. (Xu Bo, a reclusive Chinese gaming billionaire and founder of Duoyi Network, has reportedly fathered more than 100 children through surrogacy in the United States, according to investigations reported in late 2025. ) mình không biết khi tổng thống Obama lên ngôi, không biết có giúp đỡ gì cho xứ Kenya, quê cha đất tổ của ông. Một ông tàu mà lên ngôi thì chắc chắn sẽ cải thiện tinh hình Trung Cộng và Hoa Kỳ.

Mình ngạc nhiên là thống kê nhà nước Trung Cộng cho thấy mỗi năm có trên dưới 100,000 trẻ em người Tàu được sinh ra tại Hoa Kỳ dưới dạng du lịch sinh đẻ. Nếu sự việc tiếp tục thì độ 10 năm nữa thì sẽ có trên 1 triệu người Mỹ được nuôi dưỡng tại Trung Cộng. Và bắt đầu có quyền bỏ phiếu vào năm 2030.

Năm 2016, cuộc bầu cử tổng thống được định đoạt bởi 72,000 lá phiếu. Nếu chúng ta có trên một triệu lá phiếu từ Trung Cộng là mệt cho nền an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Được biết là hiện nay có 107 công ty phụ trách chương trình này tại tiểu bang Cali. Còn các tiểu bang khác thì không ai biết. FBI cho biết là không có hệ thống kiểm soát theo dõi. Chán Mớ Đời nghe kể là các nhà hộ sinh cơ bản này làm y chang bên tàu, là sinh xong sẽ có 1 tháng ở cử đàng hoàng. Trước khi về cố quốc.

Ông Peter Schweizer giải thích vụ này trong cuốn sách được ông ta cho ra lò gần đây mang tên "The Invisible Coup." (Cuộc lật dỗ vô hình). Ông này có trình bày với ông Trump gần 1 tiếng đồng hồ và sẽ điều trần tại quốc hội Hoa Kỳ vào tháng 3 này nhưng có lẻ sẽ họp kín nên sẽ không được trình chiếu trên C-Span.

Đây không phải là một chương trình về di trú mà là một chương trình được ngoại bang liên kết để tạo dựng các ảnh hưởng giúp quyền lợi cho Trung Cộng. Ai buồn đời thì tìm theo đường dẫn. https://www.theinvisiblecoup.com/

Các tên khủng bố 9/11 học bay ở các trường dạy lái máy bay tại Hoa Kỳ. Họ chỉ muốn học bay lên trời gặp 72 trinh nữ thôi chớ không muốn học hạ cánh. Được cái là Hoa Kỳ học được bài học đau thương nên chấm dứt các loại hoạt động này với các học viên đến từ các nước hồi giáo.

Tuần rồi họ cho biết là bắt được một tên giảng viên huấn luyện phi công Hoa Kỳ lái phản lực cơ F-35 chiến đấu. Tên này Gerald Eddie Brown, Jr. dạy và chỉ hết cho phi công Trung Cộng hết các mánh lới để bay và phản phé. Nghe nói ngày nay hàng ngàn người Tàu ghi danh học tại các trường bay ở Hoa Kỳ. Nghe nói có trường có đến 90-95% là người Tàu ghi danh, trả học phí $90,000 luôn. https://www.justice.gov/opa/pr/former-us-air-force-pilot-arrested-providing-defense-services-chinese-military

Trung Cộng cần 5,000 phi công mỗi năm nhưng chỉ đào tạo có 1,250 tại Trung Cộng. Các không phận quân sự cản trở các học tập viên tại Trung Cộng nên họ gửi sang Hoa Kỳ để học lái. Ai đậu cao sẽ gia nhập quân đội nhân dân để được huấn luyện thêm để lái phi cơ quân sự. Trong tương lai nếu phi công Hoa Kỳ phải đụng độ với phi công Trung Cộng xem như chúng ta huấn luyện kẻ thù tương lai. Chán Mớ Đời. Phi công Việt Nam chỉ lái trong nước còn các chuyến bay ngoại quốc, mình thấy đa số họ mướn phi công quốc tế vì lên máy bay nghe phi công trưởng chào mừng hành khách. Không biết Việt Nam có trường đào tạo phi công vì càng ngày người Việt sử dụng phi cơ rất nhiều. 

Mình nghe nói đến người Mễ tây cơ muốn chiếm lại lãnh thổ của họ bị Hoa Kỳ chiếm như tiểu bang Texas và Cali nhưng nghe cho biết nhưng gần đây đọc tài liệu thì khả thi. Nghe kể tháng 2 năm 2023, José Gerardo Rodolfo Fernández Noroña, một đại biểu quốc hội Mễ Tây Cơ, thuộc đảng của bà tổng thống đương nhiệm. Tuyên bố giữa quốc hội Mễ tây cơ là các tiểu bang Texas, California, và New Mexico là những vùng đất tạm chiếm nói như Việt Cộng khi xưa. Ông ta đề nghị quốc hội Mễ Tây Cơ tìm cách lấy lại các vùng đất tạm chiếm này. 18 tháng sau ông ta đắc cử vào thượng nghị viện của Mễ tây Cơ.

Họ hy vọng sẽ nối kết lại các tiểu bang này về văn hoá và chính trị, muốn biến miền tây nam Hoa Kỳ tương tự nền văn minh mễ tây cơ. Họ gọi “reconquista”, chiếm lại, đòi lại. Do đó họ tìm cách di dân càng đông càng tốt, để ngăn ngừa sự đồng hóa các người di dân vào đời sống Hoa Kỳ. Đó là một chiến lược quốc gia lâu dài. Có lẻ vì vậy chúng ta thấy các người biểu tình hay vác cờ Mễ Tây Cơ chạy lòng vòng ngoài đường. Có lần mình chứng kiến một cuộc biểu tình nhỏ ở Riverside, các người mễ, cầm cờ mễ tây cơ và yêu cầu Garbachos (tiéng lóng mễ nghĩa là người Mỹ) trả lại đất của họ.

Năm 2017, tổng thống mễ tây cơ Andrés Manuel López Obrador buồn đời tuyên bố sau khi các phóng viên hỏi ông ta về tình trạng người mễ di dân về phiá bắc. Ông ta tuyên bố là các người mễ kiều, sống ở Hoa Kỳ có sự ủng hộ hoàn toàn của chúng ta. Phóng viên hỏi là chúng ta chiếm lại các miền đất tạm chiếm. Ông ta tuyên bố ngon lành; Đúng chúng ta những người Mễ Tây Cơ  đang trên đường chiếm lại các vùng tạm chiếm. Nhân quyền của người di dân phải được tôn trọng.

 Năm 2024, giáo sư Jorge Nuño Jiménez trong một buổi hội thảo của Liên Hiệp quốc, tuyên bố cuộc di dân đại trà về phía bắc là phương tiện chiếm lại các vùng đất tạm chiếm bởi Hoa Kỳ.

https://en.wikipedia.org/wiki/Hispanics_and_Latinos_in_California

Ở Cali ngày nay người dân gốc la tinh theo mình đoán là trên 50% vì người di dân lậu rất đông, có thể 5-10 triệu người vì bộ gia cư cho biết tiểu bang cần 5.5 triệu căn hộ vì hiện nay nhà cửa quá thiếu. Theo Census thì có đến 40-41% được thăm dò của Census. Cộng thêm di dân lậu. Ông Alberto Vieyra Gómez, giám đốc Mexican News Agency (Agencia Mexicana de Noticias), buồn đời viết trong một tờ báo xuất bản năm 2023 là các người di dân đang âm thầm chiếm lại các tiểu bang bị chiếm đóng bởi Hoa Kỳ từ năm 1848. Mình bây giờ mỗi ngày nói tiếng mễ nhiều hơn là nói tiếng mỹ. Vào tiệm ăn cũng nói tiếng mễ, ngay cả đầu bếp tiệm ăn Việt Nam đều là người mễ. Mình óc một người mướn nhà làm đầu bếp cho một nhà hàng lớn ở bolsa, kêu anh ta nấu bún bò cho tiệm ăn này. Kinh. Thợ thuyền, người mướn nhà đa số là người nói tiếng Tây Ban Nha. Vào tiệm ăn Ý Đại Lợi cũng nói tiếng mễ, vào tiệm ăn ba tây cũng nói tiếng mễ.

Năm ngoái 2025, cựu chủ tịch của viện hàn lâm khoa học của Mễ tây cơ, Octavio Paredes López, hân hoan tuyên bố chúng ta đang làm chứng nhân cho sự chiếm lại lãnh thổ một cách thầm lặng mà lịch sử chưa bao giờ thấy. Quốc hội Mễ Tây Cơ đã ra luật cho phép công dân Mễ có quyền song tịch, giúp các người mỹ sinh tại Hoa Kỳ có thể lấy quốc tịch mễ tây cơ. Có lẻ vì vậy chính phủ Trump muốn cấm song tịch.

 

Năm 1996, Hoa Kỳ ra luật giới hạn di dân lậu, tổng thống Zedillo tuyên bố  “Chúng tôi sẽ không dung thứ cho việc các thế lực nước ngoài áp đặt và ban hành luật lệ đối với người dân Mexico.” Thế lực nước ngoại ngụ ý là Hoa Kỳ.

Cứ tưởng tượng trong tương lai, các người di dân lậu được quyền đi bầu, con cháu họ đều là công dân Hoa Kỳ. Ngày nay chúng ta thấy ở Cali, các đại biểu gốc mễ rất đông nên các luật lệ được thành lập thân người dân gốc la tinh. Người da trắng là thiểu số rồi. Chỉ có 33.6% dân số Cali.

• Non-Hispanic White: ~33.6% of the population USAFacts.

Các người Tàu được sinh tại Hoa Kỳ và sinh sống tại Trung Cộng, có song tịch. Thế vận hội mùa đông vừa qua, có cô lực sĩ Eileen Gu sinh tại Hoa Kỳ nhưng có song tịch và thi đấu và đoạt huy chương vàng cho Trung Cộng. Khiến người Mỹ theo ông Trump chửi bới đủ trò. Mấy người sinh con đẻ cái và được quốc tịch Hoa Kỳ. Tới mùa bầu cử, họ đi vào toà lãnh sự, đại sứ Hoa Kỳ ở Trung Cộng và bầu theo chỉ thị của nhà nước Trung Cộng. Có 1 triệu người tàu có quốc tịch Hoa Kỳ hay đông hơn thì sẽ gây ảnh hưởng rất lớn cho nền chính trị Hoa Kỳ trong tương lại. Thậm chí ngày nay các lobbyist đã bị nhiễu đoạn bởi Trung Cộng. Có thể họ sẽ tạo dựng một đại biểu quốc hội Hoa Kỳ tại hải ngoại. Không biết có được không.

Mình nghĩ xã hội Hoa Kỳ ngày nay bị lộn xộn bú xua la mua, có lẻ bị ngoại bang đánh cho gục, kiểu chia để trị như tây thực dân làm ở Việt Nam khi xưa, chia 3 miền này nọ khiến chúng ta có Chè 3 Màu. Trên mạng mình thấy tin tức bựa đủ trò để gây rối dân chúng mỹ. Nếu chúng ta chịu khó tìm sách báo đọc, loại này phải mua nên thiên hạ hay lười mua hay vào thư viện mượn. Cứ đọc tùm lum tin tức bựa trên mạng đủ thứ rồi chửi nhau loạn cả lên.

Chúng ta nên nhớ là Trung Cộng muốn làm bá chủ toàn cầu, mình đi du lịch ở Trung Á, Phi Châu, Á Châu, đầu đâu cũng thấy xuất hiện hình bóng của anh ba tàu. Họ đầu độc người tây phương bằng fentanyl với sự hợp tác của các cartel ở Mễ Tây Cơ, để trả thù khi xưa người tây phương bán thuốc phiện cho dân họ hết ý chí phấn đấu. Mình đọc tài liệu tây thì được biết khi người Pháp xâm chiêm Việt Nam thì 50% người Việt nghiện thuốc phiện do mấy ông tàu, tàn dư của Nhà Minh, chạy qua Việt Nam, bán thuốc phiện để “phản Thanh phục Minh.” 

Thực phẩm của họ được xuất cảng rẻ như đồ tàu, có nhiều chất cấm mà ngày nay người ta bắt đầu khám phá ra như bỏ chất chì trong sữa bột con nít,… thay vì chửi nhau có lẻ chúng ta nên hợp tác nhau để chống lại những xâm nhập độc hại của Trung Cộng mà con cháu chúng ta sẽ lãnh nợ vì chúng ta mãi mê chửi nhau cho vui đời cô lựu. Tương tự anh mễ tây cơ cũng muốn chiếm lại các vùng đất khi xưa mà họ kêu là vùng tạm chiếm như Việt Cộng khi xưa.

Sau 75, có một cuộc Nam Tiến lớn nhất lịch sử Việt Nam, Hà Nội cho người vào Nam, tiếp thu nền hành chánh trong Nam và kinh tế. Các ông bà nằm vùng, sau chiến thắng hồ hởi được vài tháng rồi bị cho về đuổi gà. Mình không có số liệu nên bác nào có thì cho em biết. Ngày nay, mình nghe kể thì hoàn toàn các người đứng đầu tỉnh tại miền Nam đều các bác được Hà Nội đưa vào tạo thành một giai cấp lãnh đạo từ xa không phải địa phương. Ngày nay, thế hệ con cái của họ nói giọng miền Nam và từ từ xoá nền văn hoá xưa kia của miền nam. Phim em gái miền tây mà giọng miền bắc. Chán Mớ Đời 

Đọc cuốn sách này mình bắt đầu hiểu lý do sao dạo này họ đánh người di dân gốc Somali ở Minnesota, các tin tức về tham nhũng , ăn gian phúc lợi này nọ,… có lẻ họ sẽ dùng bàn đạp để ra các luật như cấm song tịch, ai sinh ra ở Hoa Kỳ, không có quốc tịch Hoa Kỳ tự động bởi tu chính án 14 như hiện giờ.

Tìm cách ngăn cản di dân từ miền nam vì an ninh quốc gia sẽ khiến người da trắng mất quyền lợi chính trị vì cử tri. Chúng ta đã chứng kiến ở Cali, các cử tri đảng cộng hoà Chán Mớ Đời vì lá phiếu của họ xem như vô giá trị. Vì 70% cử tri là đảng Dân Chủ nên có đi bầu cũng vậy mà nay họ lại chơi cha thiên hạ sửa đổi các vùng đại biểu để đảng Dân Chủ được thêm phiếu.

Điển hình Cali nay có thể có đến 5 triệu dân di dân lậu hay độ 12-15% dân số. Dù cho mấy người này không đi bầu, nhưng dựa theo tổng số dân chúng thì họ cần thêm đại biểu cho đảng họ tạo quyền phủ quyết hay thuận ở quốc hội Hoa Kỳ. Hiện nay chúng ta có 44 đại biểu thuộc đảng Dân Chủ và 8 đại biểu thuộc đảng Cộng Hoà. Census năm 2030 có thể được biết dân số Cali cao hơn ngày nay. Đảng Dân Củ sẽ có thêm nhiều đại biểu từ tiểu bang Cali.

Hiện nay, dân số Cali là 39.5 triệu người. Nếu năm 2030 lên 45 triệu nếu cộng thêm 5.5 triệu người di dân thì Cali sẽ có thêm độ 7 đại biểu quốc hội. Trung bình hiện tại là một đại biểu cho 750,000 người dân. Đảng Dân chủ sẽ vớt hết. Mình đoán chắc là tháng 11 năm nay ICE sẽ đến các phòng bầu phiếu để mấy người di dân lậu không dám đến bỏ phiếu theo lời yêu cầu của ai đó. Gian lận bầu cử thì mình đoán là cả hai bên đều ăn gian. Cứ lấy vụ đếm phiếu của ông Al Gore và ông Bush con là hiểu. Nếu Jeb Bush không làm thống đốc Florida năm ấy thì chắc chắn Al Gore đã làm tổng thống.

Để nhắc lại lý do đảng Dân Chủ dưới thời ông Biden cho hơn 5 triệu người di dân vào, có tài liệu kêu 10 triệu hay hơn. Không có tài liệu chính xác, bác nào có thì cho em xin. Lý do để đảng Dân CHủ có thêm nhiều đại biểu và họ sẽ nắm quyền định đoạt số mệnh của Hoa Kỳ rất lâu theo thể chế dân chủ. Cái vui là gậy ông đập lưng ông. Họ cho vào đông quá, quá tải nên thống đốc Texas, Florida buồn đời mướn xe buýt chở đám người di dân lên các tiểu bang thuộc đảng Dân Chủ như New York, Connecticut, Massachussetts,…thế là mấy bác dân chủ chửi bới, kêu lính vệ binh quốc gia đưa mấy người này đi chỗ khác. Vụ này khiến người Mỹ để ý đến tình trạng di dân lậu và ông Trump cứ nói đi nói lại là di dân lậu hiếp dâm, ăn cướp đủ trò,… nói hoài thì thiên hạ nhập tâm và đưa đến ông ta đắc cử hoàn toàn. Ông ta có 4 năm nên làm ào ào vì nếu không sẽ quá muộn cho đảng Cộng Hoà tìm lại thế đứng trong quốc hội.

Do đó ngày nay đảng cộng hoà muốn sống còn phải ngăn chận vụ này bằng bỏ phiếu cần chứng minh là công dân Hoa Kỳ. Nên đang gây cấn tại thượng viện. Nhất là độc tịch thay vì song tịch như hiện nay. Thêm quốc tịch mỹ không tự động mà có dù sinh ra trên đất mỹ. Cứ tưởng tượng trong tương lai mấy người Tàu ở Trung Cộng về hưu rồi tự xưng là quốc tịch mỹ, kêu chính phủ mỹ nuôi là khốn đời cô lựu.

Mình buồn cứ cười vì các đại biểu quốc hội cứ đòi công khai hoá hoá hồ sơ mật vụ ông tỷ phú ma-cô Epstein nhưng lại bỏ phiếu chống hồ sơ công khai hoá các đại biểu sách nhiễu tình dục bị thưa kiện, nghe đâu Hoa Kỳ phải trả đến 18 triệu mỹ kim cho các nạn nhân của mấy bác đại biểu, hồng phúc cho dân tộc. Mình kinh tởm cả hai bên. (Còn tiếp) Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Gạt tàn thuốc lá = 2 tỷ mỹ kim

 Gạt tàn thuốc lá = 2 tỷ mỹ kim

Trước khi đi Tân Gia Ba, mình tìm đọc tin tức về xứ này thì có nhiều chuyện khá vui đáng để học hỏi. Có một câu chuyện về một buổi họp kêu gọi đầu tư, Tân Gia Ba là xứ cấm nhai kẹo cao su và hút thuốc nơi công cộng. Nghe nói khi xưa, cấm phim Lý Tiểu Long vì ông này để tóc dài. Có một vị khách quốc tế đến Tân Gia Ba, ghiền thuốc lá nên không chú tâm vào buổi họp. Một người trong phòng họp tinh ý nên lén đem vào phòng họp cái gạt tàn thuốc lá khiến xứ này có 2 tỷ mỹ kim được đầu tư cách đây mấy chục năm về trước giúp xứ này phát triển.

Ông Philip Yeo

Những năm 1980, Singapore có một quy định: không bộ nào được phép sở hữu máy tính. Chỉ riêng Bộ Tài chính mới có đặc quyền đó.

Ở Anh quốc, mình có quen một anh bạn đồng nghiệp từ Tân Gia Ba. Anh ta cho biết là rất khó thi vào các đại học quốc gia cho nên anh ta phải qua Anh quốc học. Ai tốt nghiệp và đậu cao ở các đại học quốc gia, các tinh hoa của đất nước thường được chính phủ bổ nhiệm vào các cơ quan chính. Lương được trả rất cao để tránh việc họ tham nhũng. Anh tham nhũng thì xem như đời tàn. Không như ở Việt Nam, để lấy lòng dân họ cho đi tù vài người rồi vài năm sau âm thầm thả ra.

Ông Philip Yeo khi ấy phụ trách hậu cần tại Bộ Quốc phòng (MINDEF). Ông cần một cái máy và là cần gấp. Nhân viên dưới quyền của ông đang chìm trong quy trình thủ công trong khi phần còn lại của thế giới đã bắt đầu số hóa. Vì vậy, ông mua một chiếc máy IBM. Vấn đề là chính phủ cấm mua IBM (International Business Machine). Mình tìm trên Wikipedia tiểu sử ông này. Thấy ná ná như anh Nguyễn Thiện Tống, mình có gặp tại Hoa Kỳ và Việt Nam, cũng học bổng Colombo, rồi sau này về nước, rồi tốt nghiệp trường Kennedy Harvard về hành chánh. 

https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_Yeo

Và trên mọi văn bản chính thức, ông gọi nó là “máy kinh doanh trung gian.” (Intermediate Business Machine). Không hề có chữ “máy tính.”(computer) dù chỉ một lần. Mọi biểu mẫu. Mọi yêu cầu mua sắm. Mọi giấy phê duyệt. Từ đó bị xóa sạch. Không ai thắc mắc. Không ai gắn cờ cảnh báo. Máy được giao đến. Các kỹ sư bắt tay vào làm việc.

Hành động phản kháng thầm lặng đó đã trở thành hạt giống cho đơn vị kỹ thuật hệ thống của MINDEF và sau này là xương sống của chương trình tin học hóa quốc gia Singapore. Cho thấy chế độ quan liêu cũng có cái hại là cứ theo quy trình mà làm là có thể chết.

Một trong những chính phủ số hóa tiên tiến nhất thế giới bắt đầu từ việc một người đàn ông từ chối chấp nhận một quy định ngớ ngẩn và đổi tên máy tính để không ai để ý. Người đó tên là Philip Yeo. Đọc chuyện này khiến mình nhớ đến ông Võ Văn Kiệt, muốn Việt Nam thoát ra khỏi cơ cấu giáo điều của Hà Nội đưa vào nam sau chiến thắng 30/4/1975.

Ông ta không phải chính trị gia, không phải nhà sáng lập tỷ phú. Một công chức dù nếu bạn gọi ông như vậy, ông sẽ chặn lại ngay. “Đừng bao giờ gọi tôi là công chức.” Ông ghét báo cáo dài. Thích tranh biếm họa hơn chữ viết. Ưa những cuộc trao đổi ba phút hơn là bản đề xuất ba mươi trang. Có lần, ông bước vào văn phòng Goh Keng Swee, được phê duyệt trong chưa đầy năm phút, bước ra ngoài và bắt đầu xây dựng.

Không ủy ban.

Không slide trình chiếu.

Không “để quay lại bàn sau.”

Ông được giao mua hai chiếc máy bay Hawkeye. Ông quay về với bốn chiếc. Một chiếc bị rơi ngay khi đến nơi. Khi bị hỏi có gặp rắc rối không, ông chỉ nói: “Tôi không có lợi ích cá nhân. Có gì mà mắng?” Thường các quan lớn mấy nước đi mua đồ ngoại cho chính phủ thường được cho tiền bỏ túi như ông Ghandhi đến pháp mua máy bay được người Pháp chuyển vào tài khoản riêng khá nhiều.

Điều mọi người thường bỏ lỡ về ông Philip Yeo là thế này. Không phải vì ông “liều lĩnh.” Rất nhiều người liều khi chẳng có gì để mất. Ông liều khi mọi thứ đều đang bị đặt cược và chẳng điều gì trong đó là cho bản thân ông. Theo kiểu một lòng vì dân vì nước.

Nhớ anh bạn đậu thủ khoa Huế được nhà nước cho đi du học ở Liên sô. Anh ta vào Sàigòn ở Võ Văn Tần để học tiếng nga chuẩn bị đi liên sô. Cuối cùng mấy cán bộ Hà Nội vào đá anh ta ra khỏi danh sách du học sinh để con họ đi. Buồn đời anh ta vượt biển định cư ở Hoa Kỳ. Sau này công ty cử anh ta về Việt Nam tìm cách thương lượng để xây nhà máy cho 5,000 nhân viên. Anh ta hồ hởi kêu phen này có thể giúp quê hương xứ sở. Đùng một cái mấy ông cán bộ kêu phần tiền của chúng tôi đâu. Thế là anh ta về lại khách sạn khóc như mưa bay. Muốn giúp quê hương cũng không được.  Sau này, công ty của anh ấy xây nhà máy bên xứ khác ở đông Nam Á. Nghe nói nay lên 20,000 nhân viên. Còn Hà Nội thì muốn xuất khẩu lao động. Chán Mớ Đời 

Khi tiếp quản Ban Phát triển Kinh tế (EDB) năm 1986, Singapore đang thoát dần khỏi cuộc suy thoái sâu đầu tiên kể từ khi độc lập. Cơ quan này chậm chạp, thoải mái, nặng quan liêu. Ông Yeo tăng số văn phòng ở nước ngoài từ 18 lên 37. Bổ sung 38 công chức xúc tiến đầu tư. Hủy mọi cuộc họp kéo dài quá 15 phút. Ông không xin phép để tái cấu trúc. “Nếu tôi thất bại, hãy sa thải tôi,” ông nói. “Nhưng đừng cản đường tôi.”

Nhưng câu chuyện nói lên tất cả theo mình, là chuyện về cái gạt tàn. Ông Philip Yeo đang thuyết phục CEO của Mobil đầu tư vào đảo Jurong. Hàng tỷ đô la đang được cân nhắc. Tương lai của ngành hóa dầu Singapore gói gọn trong một căn phòng. Giữa buổi họp, ông nhận ra vị CEO bắt đầu bồn chồn. Mất tập trung. Ông ta cần hút thuốc nhưng không có gạt tàn. Căn phòng là khu vực cấm hút thuốc. Đa số người sẽ bỏ qua. Giữ “tác phong cách mạng chuyên nghiệp.” Tiếp tục trình bày slide.

Ông Yeo lặng lẽ rời phòng, xuống quầy bar, “mượn” một cái gạt tàn, rồi lén đặt nó lên bàn. Vị CEO châm thuốc, thư giãn. Tiếp tục lắng nghe. Cuộc họp đó dẫn đến khoản đầu tư 2 tỷ USD vào Singapore. Hai tỷ đô la chỉ vì một người chú ý đến điều người kia thực sự cần, thay vì diễn cho đúng hình ảnh chuyên nghiệp đúng theo quy trình. Đó chính là mô thức lặp đi lặp lại.

Đầu những năm 1990, khi phần còn lại của châu Á chạy theo sản xuất giá rẻ, Yeo nhìn Singapore và nói: chúng ta sẽ trở thành trung tâm khoa học y sinh đẳng cấp thế giới. Không hạ tầng. Không ông lớn dược phẩm. Không văn hóa nghiên cứu sâu. Ông vẫn xây Biopolis với bảy tòa nhà, phòng thí nghiệm đẳng cấp quốc tế, trước cả khi có đủ nhà khoa học để lấp đầy. Nên nhớ trước năm 1975, người giàu có ở Tây Gia Ba đến Việt Nam chữa bệnh vì bệnh viện Chợ Rẫy được xem là tối tân nhất đồn Nam Á dạo đó. 

Rồi ông bay đến Stanford. MIT. Harvard. Không slide PowerPoint. Chỉ một câu hỏi:“Tại sao không phải là Singapore?”. Cái này thì rất khó cho cán bộ Việt Nam vì không ngáp được ngoại ngữ, thêm phải dịch đường lối của đảng. Ông đưa ra tự do nghiên cứu, tài trợ nhanh, và các phòng thí nghiệm “sẵn sàng từ hôm qua.” Những nhà khoa học giỏi nhất bắt đầu đến. Các nhà Nobel theo sau. Novartis. GSK.

A*STAR trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Singapore. Cả một thế hệ nhà khoa học trong nước được khởi đầu nhờ các chương trình học bổng mà chính ông thúc đẩy. Richard Sykes từng nói rất đúng:“Bạn có thể có một nhà lãnh đạo tầm nhìn như Lý Quang Diệu. Nhưng phải có người biến tầm nhìn đó thành hiện thực. Philip là người làm điều đó.”

Nhưng câu chuyện này không thực sự nói về Philip Yeo. Nó nói về phiên bản của chính chúng ta, phiên bản mà ta cứ chôn vùi. Bởi vì hầu hết chúng ta đều từng có một “khoảnh khắc Philip Yeo.” Ta thấy có thứ gì đó hỏng. Ta biết chính xác cách sửa. Và ta im lặng.

Ta viết lại email cho “an toàn” hơn. Chờ người cấp cao nói trước. Xin phép dù thực ra không cần. Ta không đổi tên cái máy. Ta không mang gạt tàn vào phòng. Ta chờ đợi. Do dự. Tự bảo vệ mình. Philip Yeo từng cảnh báo về thứ ông gọi là “bệnh hoạn quan.” Khi lãnh đạo bị bao bọc bởi quá nhiều tầng nấc và báo cáo đến mức hoàn toàn mất kết nối với thực tế. “Nếu tôi là hoàng đế,” ông nói, “tôi muốn gặp trực tiếp các tướng lĩnh.” 

Phần lớn chúng ta không thiếu ý tưởng. Chúng ta thiếu sự liền mạch giữa suy nghĩ và hành động. Vì vậy, đây là thử thách không phải tuần sau mà là tuần này. Lần tới khi chúng ta muốn “xin ý kiến,” hãy tự hỏi: mình đang tìm phản hồi hay tìm sự cho phép? Philip Yeo không bao giờ xin phép. Và có lẽ đó mới là bài học thật sự. Chúng ta không cần ai cho phép để trở nên hữu ích cho công ty, cho cộng đồng. Chúng ta không cần chức danh để tạo ra thay đổi, không cần khoảnh khắc hoàn hảo để bắt đầu. 

Mình nhớ khi mới mua cái vườn bơ thì đâu biết gì về trồng bơ. Mua để chia lo xây nhà chớ đâu phải muốn làm nhà vườn bất đắt dĩ. Cũng phải chạy đi học xem video bú xua la nua. Rồi từ từ nghề dạy nghề rồi cũng quen. Học hỏi từ thiên hạ. Tuần qua có một anh trong nhóm Vườn Cali đến vườn chỉ mình cách ghép các nhánh cây bưởi và quýt.

Khi mới mua thì chủ trước mướn người mỗi ngày đến mở nước đóng van nước. Mình đột phá tư duy là gắn hệ thống đồng hồ chạy bằng pin tự động tắt mở cho khỏe đời cô lựu. Rồi sau này đi học tiếp thì thấy có hệ thống ghi lại độ ẩm của đất nên gắn thêm để viết khi nào cần tưới thêm hay ngưng tưới nên gắn vào. Rồi đi chơi hoặc nhà xa, cần mở nước tưới hay tắt thì phải chạy xa nên mình gắn hệ thống Internet để tắt mở. Tuần này mới thay hệ thống mới họp lại hết các hệ thống này trong cái điện thoại di động. (Còn tiếp)

https://youtu.be/AEuY9XxsfMk?si=OSZwyZGoNoYpBrQG

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Ngày tàn của Đế chế Pháp

 Pháp = Sô Viết phá sản

Khi tổng thống Ai Cập Nasser quốc hữu hoá kênh Suez, Anh quốc và Pháp quốc phong toả con kênh này vì là huyết mạch của nền kinh tế của họ. Ngày nay, Hoa Kỳ và Do thái đánh Ba Tư, Pháp quốc và Anh quốc và các nước thuộc NATO ngồi yên. Tổng tư lệnh NATO, ông tướng người đức tuyên bố nếu âu châu bị tấn công mà Không có Hoa Kỳ thì ngọng. Tại sao họ không giúp Hoa Kỳ và Do Thái? Ông thủ tướng Tây Ban Nha kêu là không cho phép này nọ cho oai. Trên thực tế là âu châu hết tiền, không thể nào chịu được một cuộc chiến tranh. Hoa Kỳ mà không thắng trận này thì ngọng luôn. Mà nếu thắng thì sẽ tính điểm với âu châu. Kêu bác Puchin bắn thử vài quả đạn vào âu châu xem họ có còn xuống đường chống đối. Họ phỏng vấn thanh niên Đức quốc là nếu bác Puchin đánh thì có đi lính không. Nói không thà làm nô lệ cho Puchin còn hơn là vương nước đức. Kinh

Mấy năm vừa qua, mình về Pháp mỗi năm thăm gia đình và bạn thì cảm thấy nước pháp dạo này có vẻ te tua về mặt kinh tế, xem đài truyền hình thì thiên hạ chửi nhau, có đến 5 chính phủ trong vòng 1 năm, nợ như chúa chổm. Thân hữu không còn hồ hởi chống mỹ nữa, chê bai Hoa Kỳ. Pháp quốc có khả năng sụp đỗ như Liên Sô khi xưa vì chế độ bao cấp mà họ đang thi hành từ mấy chục năm nay. Buồn đời mình mò tài liệu để xem lý do.

Pháp quốc được xem là nền kinh tế đứng thứ 7 trên thế giới. Có vũ khí nguyên tử, nghe đâu có đến 300 đầu đạn hạt nhân, đủ để làm banh ta lông, san bằng bình địa cả âu châu. Pháp quốc có chân trong 5 quốc gia chính của liên hiệp quốc, có quyền phủ quyết cả thế giới. Các công ty thời trang danh tiếng như Louis Vuitton, Hermès, Chanel định nghĩa về sự sung túc giàu có cho thế giới khiến chúng ta nghĩ Pháp quốc là một cường quốc, một đế chế như xưa.

Vấn đề là khi chúng ta loại bỏ các công ty thời trang và các các đầu đạn nguyên tử thì Pháp quốc không phải là một nước theo chế độ dân chủ tư bản như Anh quốc và Đức quốc. Pháp quốc ngày nay có thể xem như Liên Sô vào năm 1985. Lý do là kinh tế, chúng ta không nhìn thời trang mà nhìn các dữ liệu. Đọc tin tức từ pháp thì thất kinh. Vì thống kê cho thấy 58% của nền kinh tế của pháp bị kiểm soát, chi tiêu hay định hướng, quyết định bời chính phủ. Được xem là cao nhất của các nước phát triển tây phương.

Con số cho biết là nếu 10 Euro được làm ra thì chính phủ vớt 6 Euro. Đây không phải chế độ dân chủ xã hội. Đây là nền kinh tế định hướng bởi Nomenklatura , một giai cấp cai trị, học và tốt nghiệp cùng trường và chẳng bao giờ bị lãnh trách nhiệm với quyết định của họ. Vấn nạn là định hướng kinh tế thị trường kiểu liên sô ở thế kỷ 21 là sớm muộn gì sẽ hết tiền của người Pháp. Khi chính phủ đánh thuế thì từ từ sẽ hết người có tiền để đánh thuế. Người giàu có đem tiền qua Hoa Kỳ hay các xứ khác để đầu tư. Thậm chí tài tử Gérard Depardieu, phải vào quốc tịch Nga để bớt đóng thuế. Hình như họ bỏ đánh thuế người giàu 75%. Cứ tưởng tượng làm ra 100 Euro thì nhà nước lấy 75 Euro, chỉ còn 25 euro thì ai muốn làm việc cho nhiều.

Về Paris, đi trên các đại lộ lớn thấy nhiều căn phố đóng cửa, không ai thuê, Graffiti đầy. Các khu Barbes, quận 20 thì vô gia cư đầy. Còn nhiều hơn cả Los Angeles.

Từ 1974, năm mình sang pháp thì nước này không bình quân được ngân sách quốc gia hàng năm đến nay. Ngày nay, nền kỹ nghệ của pháp bị sụp đỗ như Hy Lạp nhưng ở cấp độ lớn hơn và dân chúng xứ này như các con nghiện phúc lợi của chính phủ xứ này. Họ biết cần cải cách nhưng các chương trình mà các chính phủ thay nhau muốn thay đổi, cải tổ dân sự, kinh tế và xã hội sẽ khiến người dân nổi loạn, đốt xe đốt phố. Cứ xem năm ngoái khi đội banh Paris Saint Germain thi đấu chung kết giải túc cầu Âu Châu. Việc đầu tiên là các phố xá ở trung tâm thành phố như Champs Elysees, cho người đem ván ép đến chắn lại hết vì họ biết chắc chắn sẽ có bao loạn vì dân tình sẽ đi bão sau đó.

 Mình nhớ khi ở Pháp thì cứ thấy đình công liên tục. Cứ đến gần hè là các công đoàn xe buýt hay xe lửa đình công đòi tăng lương hay chi đó và cuối cùng chính phủ phải nghe theo, đáp ứng các nhu sách của họ. Các công đoàn lao động rất đông và mạnh. Nếu đi tham dự lễ nhân loại (fête de la humanité) sẽ thấy rõ. Dạo mình ở pháp thì 25% cử tri là đảng cộng sản, còn không nhớ cử tri đảng xã hội là bao nhiêu, đến khi mình ra trường thì họ bầu cho ông Mitterand lên và các chương trình phúc lợi xã hội của chương trình 110 điều cần phải làm của đảng xã hội, khiến Pháp quốc bắt đầu banh ta lông từ đó.

Muốn hiểu lý do Pháp quốc trở thành một liên sô ở thế kỷ 21, chúng ta phải xem lại sau đệ nhị thế chiến chấm dứt. Năm 1945, nền kỹ nghệ của Pháp quốc bị tàn phá hoàn toàn, nhất là Pháp quốc dạo ấy vẫn là một nước chuyên về canh nông. Nói chung là kinh tế Pháp quốc năm 1945 là kaput. Tổng thống De Gaulle thành lập nền đệ ngủ cộng hoà Pháp quốc sau thế chiến thứ 2 để kiến thiết lại sau khi bị tàn phá trong cuộc chiến. Ông ta đứng ở ngã ba đường. Một bên là chủ nghĩa tư bản của Hoa Kỳ và một bên là chủ nghĩa cộng sản. Và ông ta không ưa cả hai. Được cái là Hoa Kỳ giúp đỡ các nước Tây Âu qua chương trình Marshall để tái thiết lại âu châu theo chủ nghĩa tư bản.

Lý do là ông ta rất ghét giới kỹ nghệ gia vì họ bắt tay với đức quốc xã trong thời chiến tranh, gọi là tây gian, một mặt ông ta ghét chủ nghĩa cộng sản. Buồn đời ông ta đột phá tư duy tạo ra chủ nghĩa can thiệp mà chính phủ quản lý và lãnh đạo (Dirigisme). Nghĩa là vẫn theo chủ nghĩa tư bản trên giấy tờ, thí dụ anh có thể làm chủ một lò bánh mì, một tiệm bán hàng nhưng các luật lệ kinh tế đều được định hướng bởi chính phủ về kinh tế, năng lượng, ngân hàng, tài chánh, kỹ nghệ nặng đều do chính phủ kiểm soát.

Họ thành lập các uỷ ban thực hiện, uỷ ban kế hoạch và tương tự Mạc tư Khoa, người Pháp có các chương trình ngủ niên đủ trò. Chính phủ định đoạt ngân hàng có thể cho ai vay, các nhà máy sản xuất hàng hoá gì. Chính phủ kêu cần năng lượng nguyên tử. Chính phủ kêu cần có xe hoả cao tốc TGV,….hay máy bay Concorde, Airbus,… thế là cho các chương trình này được thực thi.

Cái nguy hiểm là trong vòng 30 năm, từ 1945-1975 các chương trình này thành công, hệ thống tạo dựng một nền kinh tế phép lạ mà người Pháp gọi là 30 năm huy hoàng “trente ans glorieux”. Kinh tế phát triển gia tăng 5% mỗi năm, giai cấp trung lưu gia tăng cao. Pháp quốc từ một nền kinh tế canh nông chuyển qua một nền kinh tế kỹ nghệ cao. Sự thành công này đã giúp hiểu bi kịch ngày hôm nay vì đã khiến người Pháp nghĩ là chính phủ rất thông minh. Và để chính phủ toàn quyền lực và tài chánh để chính phủ lo hết mọi chuyện, kiểu bao cấp.

Kinh tế gia tăng nên Pháp quốc cần nhân công rẻ nên cho phép di dân từ các thuộc địa cũ của họ đến. Nhất là người dân ở âu châu như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý Đại Lợi bỏ nước đến Pháp quốc để lập nghiệp. Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha được các cai trị bởi các chế độ quân phiệt, độc tài còn Ý Đại Lợi thì hằm bà lằn vì đang cộng sản Ý Đại Lợi lên đến 35% cử tri cảu xứ này. Hè 1975, mình đi làm hè ở Mantes La Jolie, quen khá đông các nhân công lao động làm việc ở các nhà máy xung quanh đó. Có lần mình đi chơi ở Alsace, đi ngang thành phố Mulhouse, thấy khói đen từ các xưởng chế tạo bay ngập trời. Ngược lại thì các khu chung cư họ gọi HLM, toàn là dân di cư mà mấy ông tây làm việc với mình kêu “sales Bougnoules”. Thấy tùm lum trò không dám bò vào các khu này.

Trong khi tổng thống De Gaulle xây dựng nền kinh tế thì thủ tướng của ông ta, Michel Debré, xây dựng một hệ thống quan lại đã khiến chính phủ pháp ngày nay bị mục rữa từ bên trong. Năm 1945, ông thủ tướng này ký một luật thành lập Trường Quốc Gia Hành Chánh ( École Nationale d’Administration) mà người Pháp gọi tắc là ENA, người tốt nghiệp trường này được gọi là Énarque. Mình có một cô bạn tốt nghiệp HEC, cao đẳng thương mại rồi buồn đời thì đậu vào trường này, sau này làm lớn trong SNCF. Cô này mình rất phục, tuy nhỏ hơn mình hai tuổi mà cực kỳ thông minh. Quen cô này giúp và khuyến khích mình đọc thêm sách báo. Mình tưởng là dân tây đều giỏi như cô này đến khi mình đi khám sức khoẻ trước khi đi quân dịch thì mới khám phá ra dân tây cũng ngu như mình. Dạo ấy thanh niên 18 tuổi phải đi quân dịch một năm, hình như sau này họ bỏ vụ này. 

Mục đích thành lập trường cao đẳng quốc gia hành chánh là chuyên nghiệp hoá chính phủ, họ lựa chọn những người giỏi nhất của pháp để huấn luyện họ các môn kinh tế, tài chánh và luật pháp. Biến họ thành những quản trị viên, thanh tra, công chức cao cấp có thể quản lý các guồng máy công quyền vô hình trung ENA tạo dựng một giai cấp nomenklatura qua vài thập kỷ. Các người tốt nghiệp này, hình như mỗi năm khắp nước pháp họ chỉ tuyển lựa có 80 thí sinh. Ai vào trường này thường được xem là người giỏi nhất của Pháp quốc. Như tổng thống Valery Giscard D’Estaing, hình như tổng thống Jacques Chirac,…thủ tướng,…tổng giám đốc các ngân hàng lớn….lười đi kiểm chứng lại. Chỉ nhớ Lionel Jospin, Emmanuel Macron, François Hollande, Villepin,…nhưng người làm thủ tướng và tổng thống từ mấy chục năm qua. Hình như trường này được đổi tên khác sau này.

Ở Hoa Kỳ nếu ai muốn làm tổng giám đốc ngân hàng, phải làm từ vị trị thấp trong ngân hàng rồi từ từ đi lên trong khi ở pháp thì chỉ cần đậu vào trường Cao Đẳng Quốc Gia Hành Chánh, làm việc cho bộ tài chính được 3 năm rồi chính phủ bổ nhiệm làm một tổng giám đốc công ty lớn. Vào những năm 1990 thì Pháp quốc không được quản lý bởi các tay tư bản mà bởi các công chức quan liêu, được xem là nhân tài của đất nước. 

Tương tự Hà Nội ngày nay tuyển dụng cơ cấu các lãnh đạo của họ, hậu quả đã cho thấy đất nước thê thảm cho ngày nay và trong tương lai còn te tua hơn. Họ được đảng cơ cấu không phải vì tài giỏi, tinh hoa của đất nước mà có đảng tịch. 

Giới Sinh hoa của pháp đều quen biết nhau. Mình có kể vụ tổ chức Pháp-Mỹ đã gom các nhân vật ưu tú của pháp để đào tạo trở thành những chính trị gia như tổng thống Macron, Hollande, bà Hillary Clinton,… họ đều quen biết nhau và che chở, nâng đỡ nhau vì học cùng trường. Họ đều tin vào một tôn giáo, xem nhà nước là thượng đế. 

Bắt đầu năm 1975, sau 30 năm thực hiện kế hoạch ngũ niên giúp Pháp quốc trở thành một cường quốc thì xứ này bị dính chàm, dân tây mê và tin tưởng các kế hoạch nhà nước. Đùng một cái khủng hoảng dầu hoả, khiến lạm phát bay lên như diều gặp gió. Kinh tế đang thay đổi và Pháp quốc cần thay đổi nhưng thay vì chuyển qua kinh tế tự do thị trường thì năm 1981, năm mình ra trường, thì người Pháp buồn đời, sau 30 năm bỏ phiếu cho đệ tử của De Gaulle , họ bỏ phiếu bầu cho ông François Mitterand, chủ tịch đảng Xã hội pháp. Nên nhớ dạo ấy 25% cử tri người Pháp là đảng viên cộng sản. Cú này giúp đưa người Pháp đến bờ vực thẳm vì tạo dựng và xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Năm 1981, thế giới theo mỹ đang thay đổi xoay hướng thiên hữu như Hoa Kỳ có tổng thống Reagan lên, bên Anh quốc thì bà Thatcher lên cầm quyền. Họ khệnh các công đoàn lao động, tư nhân hoá các công ty của nhà nước. Lúc mình qua Anh quốc làm việc, thiên hạ mua cổ phiếu của British telecom, British Petrolum,… họ khám phá ra là cần cạnh tranh với chủ nghĩa tư bản. Pháp quốc kêu người Mỹ và Anh quốc ngu ngốc, không biết ăn escargot, uống rượu van nên đi hướng ngược đối lập để tạo dựng một thiên đàng xã hội chủ nghĩa. Thật ra, là bên Anh quốc có đảng Labor cầm quyền khiến xứ này te tua, Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Carter cũng đưa xứ Hoa Kỳ lạm phát lên như diều, tiền lời lên đến 17%. Do đó hai xứ này phải chuyển hướng thiên hữu, bầu cho bà Thatcher và ông Reagan. Trong khi đó, Ý Đại Lợi thì ông thủ tướng Aldo Moro, muốn mời đảng cộng sản Ý Đại Lợi tham gia chính quyền thì bị CIA bắt cóc dưới danh nghĩa của đám khủng bố Brigade rossi rồi giết chết nên không ai muốn mời đảng cộng sản tham chính. Dạo ấy các nước tây âu có các đám khủng bố đông như quân nguyên. Bên Đức quốc có, Tây Ban Nha có, Ý Đại Lợi có, pháo có mấy nhóm, thậm chí Nhật Bản cũng có, chưa kể các nhóm Palestine. Rồi Carlos….

Chính phủ Mitterand với chương tình 110 điểm, quốc hữu hoá các công ty tư nhân vô tiền khoán hậu. Các ngân hàng và kỹ nghệ đều bị quốc hữu hoá ngay. Mình nhớ mấy người bạn tây đầm của mình rất hồ hởi bỏ phiếu, cho Mitterand. Chạy ra Place de la République reo hò bú xua la mua. Kiểu bên Hoa Kỳ chính phủ Hoa Kỳ quốc hữu hoá các ngân hàng Chase Bank, Bank of America, General electric, Apple.. Đúng lúc này thì mình bỏ xứ tây đi làm bên Thuỵ Sĩ rồi Anh quốc.

Hồ hời xông lên chính phủ Mitterand không muốn người Pháp làm việc nhiều, họ hạ tuổi hưu trí từ 65 xuống 60 đúng lúc người Pháp buồn đời không chết sớm như bố mẹ họ. Pháp quốc quyết định trả tiền cho người Pháp nghỉ hưu sớm để họ có thể đi chơi, nghỉ hè trước khi đi đứng không được. Họ lại cho 5 tuần lễ nghỉ hè, chỉ làm 35 tiếng một tuần. Lương bổng tối thiểu được gia tăng 10%. Pháp quốc đột suất tư duy giác ngộ cách mạng, họ tìm ra chân lý của cuộc đời theo tinh thần của Karl Marx. Gọi là Exception Francaise. Đảng xã hội như giác ngộ cách mạng là họ có thể viết luật tạo ra hạnh phúc, giàu sang. Làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu với 35 giờ lao động mỗi tuần. Kinh

Kinh tế thị trường gọi đó là cuộc tự sát. Các nhà đầu tư bỏ chạy, thiên hạ đem tiền qua Thụy sĩ, lạm phát gia tăng lên 14%. Cán cân kinh tế banh ta lông luôn vì các hãng xưởng bị dính thêm các tiền tiêu do chính phủ mới bắt đóng như tiền lương tối thiểu cho nhân công nên không thể cạnh tranh với các nước khác như Đức quốc. Tiền franc bị hạ giá mấy lần. Mỗi lần về pháp thăm gia đình là mình thấy thức ăn đắt. Không ai đầu tư nên kiến trúc sư như mình mới ra trường không có công ăn việc làm nên phải đi xứ khác kiếm ăn. Chớ dạo ấy mình mà có việc ở pháp thì chắc cuộc đời mình đã khác. Không trải nghiệm, làm việc tại Ý Đại Lợi, Thuỵ Sĩ, Anh quốc, Đức quốc, rồi Hoa Kỳ. Ở lại Paris, lấy đầm.

1983, đúng hai năm sau, chính phủ Mitterand giác ngộ cách mạng là ngu, hết còn hồ hởi theo chế độ kinh tế xã hội, đánh thuế thằng giàu nuôi thằng nghèo, trả tiền cho công chức nên quay đầu lại, họ gọi là “le tournant de la rigueur” ngưng quốc hữu hoá các công ty. Họ đã thử xã hội chủ nghĩa được 2 năm và thất bại nên trở lại tư bản. Chỉ có hai năm ngu dại đã đưa Pháp quốc đến bờ vực thẳm như ngày nay.

Vấn đề là ông Mitterand quay đầu lại nhưng không thay đổi guồng máy xã hội chủ nghiã đã được thiết lập khi mới lên nắm quyền. Hưu trí vẫn giữ ở tuổi 60, làm việc vẫn 35 giờ và hệ thống quan liêu quốc hữu hoá các công ty vẫn hiện diện sống mãi với bác Mitterand. Năm 1983 chính phủ Mitterand tiêu 46% GDP cho các chương trình xã hội và khi ông ta rời chức vụ thì quá 50% và con số không bao giờ trở lạiít hơn như trước đây. Họ đã biến nền kinh tế tư bản thành một chế độ chính quyền quản lý và người Pháp nghiện phúc lợi.

Vấn đề là các người tốt nghiệp ENA, được xem là thành phần ưu tú, tinh hoa của quốc gia. Cuộc đời ấm đến khi chết. Tương tự các cuộc thi khi xưa ở Trung Hoa và Việt Nam, ai đậu tiến sĩ là ấm một đời cả gia đình nữa. Ai đậu cao thì được bổ nhiệm vào các cơ quan ở cấp cao, còn thấp hơn thì vào các chức vụ thấp hơn. Cô bạn mình quen ở Pháp, chắc tốt nghiệp thấp nên chỉ làm đến tổng giám đốc SNCF, công ty hoả xa của Pháp quốc. Cô ta lấy ông chồng quen khi đi học ENA. Chớ đậu cao thì có thể là bộ trưởng này nọ.

Lấy điển hình tổng thống Emmanuelle Macron, trẻ đẹp trai, con nhà giàu học giỏi. Ông ta là sản phẩm hàng xịn của nhà máy sản xuất các nhà lãnh đạo cho Pháp quốc hiện nay. ông ta tốt nghiệp trường quốc gia hành chánh năm 2004. Sau đó làm thanh tra tài chánh 3 năm, rồi được bổ nhiệm vào điện Elysees như cố vấn rồi làm bộ trưởng và tổng thống như ngày nay. Pháp quốc ngày nay kinh tế te tua vì đất nước này được quản lý cai trị bởi một nhóm người, được xem là crème de la crème, như mafia của pháp. Xét các bộ trưởng Pháp cũng tương tự.

Năm 2018, họ kêu thiếu tiền thì đánh thuế thêm cho thấy là họ sống ở hành tinh khác, khiến người Pháp xuống đường biểu tinh đốt phá mà chúng ta thấy họ bận áo Gilet jaunes. Đó là các nông dân nổi dậy chống lại bọn địa chủ cường hào ác bá. Năm kia gặp một chị hàng xóm lấy chồng tây, kể là ông chồng cứ tuần nào cũng cầm cờ đi biểu tình chống chính phủ. Khiến mình cũng lo cho mấy người em và cháu sống ở Pháp quốc. Ở Cali cũng đang tiến đến con đường này, cứ cần tiền là đánh thuế. Được cái là dân Cali không ra đường đố phố xá.

Năm 1980, các nhà máy sản xuất của pháp chiếm 24% nền kinh tế pháp. Kinh tế tăng trưởng 5% sau thế chiến thế giới nên Pháp quốc cần nhân công nên họ cho nhập cư các thợ thuyền từ các cựu thuộc địa của họ ở phi châu. Mấy người này đem theo vợ con hay sinh con đẻ cái tại Pháp quốc, mang quốc tịch Pháp. Ngày nay là vấn nạn, đuổi đi không được. Có thể tương lai một chính phủ mạnh cực hữu sẽ ra các biện pháp mạnh, tống cổ di dân về nước. Thằng cháu mình sinh ra tại tây, kể đi đường gọi dân tây chửi khi covid, kêu chinois, cút ngay.

Ngày nay, sản xuất của các hãng xưởng pháp chỉ chiếm có 9% của nền kinh tế Pháp, thua 18% của Đức quốc, 15% của Ý Đại Lợi. Một nước đã chế tạo xe lửa TGV, máy bay siêu thanh Concorde, Airbus… mà ngày nay tự biến thành sa mạc kỹ nghệ. Lý do là vào những năm 1990, khi Liên Sô sụp đỗ, các Enarque ngồi lại và đột phá tư duy kêu chuyển các nhà máy sản xuất qua các nước khác như Trung Cộng rồi đem bán cho thiên hạ như ví Louis Vuitton, Hermès, còn người Pháp thì tà tà đi chơi chu du khắp thế giới, làm cha thiên hạ. Mình nghĩ dân tây hết đi nhà thờ cũng vì lý do này. Đừng có lo đã có nhà nước lo nên chả ai buồn đời đi nhà thờ cầu nguyện CHúa nữa.

Để thực hiện công cuộc đổi mới này, họ làm ra đủ các luật lệ khiến người Pháp, các công ty không chịu nổi phải đem ra ngoại quốc. Peugeot đóng cửa, mở cửa nhà máy ở Maroc, Thổ Nhĩ Kỳ. Alcatel, công ty của em mình từng làm việc bao nhiêu năm được bán cho ngoại quốc. Xem thị trường chứng khoán thì các công ty pháp như Louis Vuitton, Hermès, L’Orẻal,… lên như diều và mấy tên énarques này kêu thấy chưa chúng ta thông minh, các công ty pháp giàu có lên. Pháp quốc trở thành một viện bảo tàng để du khách viếng thăm, kiếm tiền, chặt chém, bán ví thời trang.

Thật ra Hoa Kỳ và các nước khác cũng bị dính vào tư tưởng này. Xưởng nhà máy gây ô nhiễm môi trường nên các quốc gia tây phương mới đột phá tư duy đem qua bên mấy xứ nghèo như Trung Cộng, á châu,… nhuộm da để làm ví Louis Vuitton gây ô nhiễm không khí, môi trường nên họ đem qua Trung Cộng sản xuất, giá rẻ rồi đêm bán khắp thế giới giá khủng, lời to. Quá thông minh. Dân tàu lao động để nuôi người Pháp, người Mỹ,… nhưng ngày nay thì thế cờ đã thay đổi, Trung Cộng mạnh lên, nền kỹ nghệ của tây phương banh ta lông vì tư tưởng bảo vệ môi trường, môi trường xanh này nọ. Muốn làm lại các nhà máy thì rất khó với các luật lệ này nọ, nội vụ trí tuệ nhân tạo không là đủ chết.

Covid đến Pháp quốc không có ai biết sản xuất khẩu trang, phải năn nỉ Trung Cộng bán cho một ít. Nhớ năm 2000, thủ tướng Lionel Jospin đột phá tư duy, kêu người Pháp chỉ cần làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu. Ông ta kêu không được làm việc nhiều, ra luật chỉ được làm 35 tiếng một tuần. Lý do đưa ra người Pháp làm ít giờ thì chủ phải mướn thêm người, giúp giảm nạn thất nghiệp. Các công ty thay vì mướn thêm nhân viên, tự động hoá hay dọn qua Ba Lan. Nên nhớ ngày nay, Ba Lan là nước giàu mạnh lên nhờ các nước tây âu chuyển các nhà máy sang nước họ. Ai buồn đời thì đi Ba Lan chơi sẽ thấy sự khác biệt. Tưởng người Pháp ít làm việc sẽ có thì giờ sinh con đẻ cái như thời ông Chirac tặng tiền tươi cho ai sinh đẻ. Dân tây không sinh để nữa, ngoại trừ mấy ông đến từ các thuộc địa cũ được hai ba vợ đẻ ăn tiền trợ cấp.

Cũng nên nhắc lại là đảng xã hội pháp thường tạo ra những chương trình phúc lợi cho người Pháp. Như nghỉ hè được Front Populaire tạo nên đâu 100 năm về trước, do đó người Pháp rất thích những chương trình tương tự. Từ đó đưa đến các cuộc đình công hàng năm tại pháp. Đi chơi là phải xem chương trình đình công hàng không, xe lửa ở pháp để tránh. Đi học bị đình công là đi bộ mệt thở đến trường.

Ở Trung Cộng người Tàu làm việc 70 tiếng một tuần, ở Hoa Kỳ 50 tiếng trong khi người Pháp chỉ làm 35 tiếng kể cả uống cà phê đấu láo. Chưa kể là dù không tin vào chúa nữa nhưng vẫn nghĩ lễ các thánh nhà thờ. Vấn đề ngày nay người Pháp đã quen làm việc 35 giờ và nghỉ hưu ở tuổi 62. Các chính phủ thay phiên nhau lên nhưng không thể nào bắt người Pháp làm việc nhiều hơn 35 giờ và nghỉ hưu trễ hơn. Ở Hoa Kỳ là 67 tuổi. 

Ở Hoa Kỳ nếu người Mỹ không thích chính sách của đảng Dân Chủ thì đi bầu cho đảng Cộng Hoà để thay đổi chính sách. Ở Paris thì khác, họ có máu làm cách mạng đầu tiên trên thế giới nên họ đốt thùng phiếu. Năm 2018, ông Macron muốn đánh thuế dầu xăng để giúp cải thiện môi trường và biến Paris thành bãi chiến trường. Và chính phủ rút lui trật tự, thay vì như mấy ông Ayatollah, hay Đặng Tiểu Bình đem quân ra bắn dân biểu tình. Năm 2023, ông Macron muốn nâng cao tuổi hưu trí từ 62 tuổi lên 64, nên nhớ là Đức quốc về hưu ở tuổi 67, Anh quốc 66. Thế là người Pháp xuống đường đốt xe thế là chính phủ pháp rút lui.

Từ 50 năm qua, Pháp quốc được quản lý bởi một chế độ tương tự liên sô, làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu, các chủ công ty khó đuổi nhân viên, nghe đâu có thể mất cả năm để đuổi. Chế độ y tế rất tốt và đắt tiền cho chính phủ. Giống như họ sử dụng thẻ tín dụng từ 50 năm qua và nay nợ như chúa chổm mà người Pháp không muốn cải tiến, thay đổi vì họ đã quen lối sống tiêu xài líp ba ga.

Năm 2025, Pháp quốc trả 55 tỷ Euro cho tiền lời của nợ quốc gia, hơn cả ngân sách quốc phòng của pháp mà ông Macron cứ bô bô kêu gọi đánh cho Puchin cút khỏi Ukraina khiến bác Puchin cười như hoa hàm tiếu. Ngày nay, Pháp quốc đang trả nợ cho những con ma của quá khứ. Mình thấy cháu mình ở pháp ra trường, không kiếm được làm của nghề học, phải đi học lại làm chuyện không ưa thích lắm. Em mình thì về hưu nên khoẻ, xem như người Pháp hy sinh đời con củng cố đời bố mẹ. GDP của pháp năm nay là 3,560 tỷ mỹ kim.

Khác với Hoa Kỳ, có thể in tiền đô la để trả nợ trong khi Pháp quốc không thể in Euro để trả nợ. Ai muốn dẹp mỹ kim thì Hoa Kỳ chiếm đóng, bắt cóc như Maduro hay đánh banh ta lông Ba Tư. Họ kêu nhân danh con người bú xua la mua nhưng trên thực tế để kiểm soát đồng đô la và bán vũ khí.

Khi Hy Lạp bị phá sản thì Liên Hiệp Âu Châu phải bỏ tiền ra để cứu vãn nhưng nếu Pháp bị banh ta lông như Hy Lạp thì khó được các nước âu châu bỏ tiền ra cứu. Lý do là quá lớn, họ không đủ khả năng để cứu.  Không biết lúc đó Trung Cộng có khả năng để cứu anh tây bà đầm hay không. Bác Puchin thì chắc không rồi.

Người ta xem Pháp quốc ngày nay như thể chế liên sô ở cuối thập niên 80. Hôm qua tổng tư lệnh NATO, người đức tuyên bố là nếu âu châu bị tấn công, không có Hoa Kỳ thì bó tay đầu hàng mà nay ông Trump kêu tăng gia ngân sách quốc phòng mà xã hội bấp bênh và kinh tế thì ho hen. Chán Mớ Đời 

Thật ra từ trường đào tạo giới tinh hoa thì rất tốt. Vấn đề là khi tổng thống Mitterand, của đảng Xã hỘi lên thì họ thay đổi cấu trúc phúc lợi mà ngày nay, hiện tình của người Pháp không cho phép cung ứng vì hết tiền. Sản xuất ít lại vì ngành kỹ nghệ của pháp bị dời đi ra hải ngoại. Mình thấy công ty BASF của Đức quốc phải dời sang Trung Cộng để sản xuất vì năng lượng của Đức quốc ngày nay quá đắt. Nay với tình hình trung đông, đánh nhau với Ba Tư thì giá dầu sẽ lên như thập niên 1970 là ngọng. Âu châu ra quyết định ngưng mọi năng lượng hạch nhân, than rồi bây giờ đánh nhau là ngọng.

Tổng giám đốc của công ty Sears, và nhiều công ty khác ở Hoa Kỳ, đâu có bao giờ muốn làm cho công ty của họ phá sản nhưng vì cấu trúc và điều lệ của công ty quá cứng ngắn không thể uyển chuyển để kịp thay đổi theo dòng thời gian nên cáo chung. Tương tự chế độ Liên Sô được thành lập để mang lại phúc lợi cho người dân dựa trên tư tưởng của chủ nghĩa Mát xít. Được thành lập trong khuôn khổ thêm chế độ quan liêu nên không thể thay đổi nhanh chóng. 

Khi các cố vấn của ông Gorbachev viếng thăm Anh quốc, việc đầu tiên họ quan tâm làm sao xứ sương mù này có thể giải quyết vấn nạn của Liên Sô đang gặp phải là sản xuất bánh mì. Khi họ đi viếng các lò bánh mì của Anh quốc thì khám phá ra cách sản xuất khác nhau khiến họ muốn phải thay đổi nhưng cấu trúc của liên sô quá cứng ngắc nên phải thay đổi hoàn toàn.

Ở Pháp, từ 1945 đến 1975 mọi việc êm thắm bổng nhiên bị khủng hoảng dầu lửa nên chính phủ pháp phải thay đổi để đáp ứng với địa chính trị mới. Thay vì chuyển hướng như Hoa Kỳ và Anh quốc họ lại đi theo hướng liên sô. Dạo ấy 25% người Pháp là đảng viên cộng sản với Georges Marchais với câu nói bất hủ khi lên đài truyền hình “c’est un scandal”. Năm 1981 đảng cộng sản giúp đảng Xã hội đưa ông François Mitterand lên ngôi tổng thống nên phải chìu theo đang cộng sản đưa ra những chương trình phúc lợi như Liên Sô và đưa đến sự phá sản sau 2 năm trời và không quay đầu lại.

Cứ nhìn chung người Pháp về hưu càng ngày đông, giới trẻ không sinh con đẻ cái, ai đi làm nuôi họ. Đụng đến quyền lợi hưu trí của họ thì họ xuống đường, tương tự với các nhóm khác như công đoàn lao động. Chính phủ không đồng ý với ngân sách nên 5 chính phủ phải từ chức. Nay nợ như chúa chổm rồi một ngày đẹp trời nào đó, phải đến lúc không thể nào cải tổ là banh ta lông.

Hoa Kỳ cũng lâm vào cảnh này nhưng được cái là có thể in tiền trả nợ nhưng mấy ông ba tàu, cà ri bị, ba tây, nga không muốn tiếp tục nhận tiền đô al càng ngày càng xuống giá. Nên tính xù đô la nên Hoa Kỳ phải chiếm lại các mỏ dầu như Venezuela, nay khống chế Trung Đông để tiếp tục sống vui vẻ như xưa để trả nợ. Dân tình sẽ chết nhiều hơn.

Trong khi Việt Nam chỉ sử dụng các đảng viên được cơ cấu mà các cán bộ lớn ra hải ngoại chỉ biết cờ lờ mờ vờ, không khạc được một chữ anh ngữ nên khó mà lèo lái đất nước trong thế kỷ 21 này. Ngoại trừ xuất cảng cu-li cho ngoại quốc sử dụng. Mấy ông bị tống giam vì phạm lỗi chi đó, bị lên án tù chi đó, nay được ung dung tự tại ra về với vợ con. Viễn tưởng của Việt Nam trong tương lai khá buồn. Đi Tân Gia BA họ lo kế hoạch cho 50 năm tới. Nước họ giàu mạnh. Chán Mớ Đời 

Mời các bác xem Mực Tím Sơn Đen qua YouTube với hình ảnh Đà Lạt xưa.

https://youtu.be/1extaDa4fjI?si=DcfZyIT3aohtep3z

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn