Tỷ phú Mỹ ngừng cho tiền tự thiện
Cách đây 15 năm có phong trào của người giàu, danh tiếng nhất nước, đại loại là tỷ phú thành lập các foundation để làm mạnh thường quân cho các tổ chức vô chính phủ. Người ta bơm họ như bác hồ trong ngày vui đại thắng, những người cha người mẹ anh hùng của Hoa Kỳ.
Mình thuộc dạng nông dân nên có cái nhìn hạ cấp, cho rằng tỷ phú sợ bị bác Obama đánh thuế banh ra lông nên bắt chước hai bác Clinton, tạo dựng các foundation để miễn thuế và có tiếng. Mình không rõ các mục đích của các foundation nhưng những gì mình học từ mấy tên luật sư gia đình thì được biết: thí dụ một gia đình bỏ vào một cái quỹ từ thiện như một anh bạn quen làm. Họ bỏ vào đâu 4 triệu đô. Nếu mỗi năm cái pháp nhân của họ lời thí dụ 25%, nghĩa là lời 1 triệu. Họ bắt buộc để 10% tiền lời để tặng các chương trình tự thiện hay $100,000 cho một tổ chức vô vụ lợi nào đó, còn họ bỏ túi $900,000 miễn thuế.
Do đó hai bác Clinton trong mấy năm sau khi về hưu có trên 2 tỷ đô nằm trong Clinton Foundation, không phải đóng thuế. Ai nhờ họ giúp thông cái deal là bỏ tiền vào Clinton foundation giúp hai bác Clinton và người đóng góp vào quỹ không đóng thuế. 2 Người từng làm tổng thống và ngoại trưởng Hoa Kỳ thuộc đảng dân chủ nhưng không muốn đóng thuế theo diện ăn cơm dân chủ thờ ma dân chủ. Chán Mớ Đời
Ngoài ra bác Sanders cả đời không đi làm chỉ có tranh đấu cho dân nghèo, luôn luôn kêu gào đánh thuế bọn nhà giàu nhưng tài sản bề nổi của bác cũng trên 5 triệu đô còn bề ngầm thì không biết. Em chỉ thấy đạo đức cách mạng có gì không ổn đối với đầu óc ngu như em. Từ ngày em sang Mỹ đến giờ chỉ thấy Sanders chỉ có một khẩu hiệu là đánh thuế bọn nhà giàu và được dân bầu lúc đầu là thị trưởng lên đến thượng nghị sĩ.
Vấn đề ngày nay tại sao tỷ phú ngưng cho tiền các tổ chức vô vụ lợi. Thứ nhất là luật thừa kế được ông Trump ký có thể một ngày nào đó, con cháu họ không đóng thuế khi họ qua đời, thứ 2 là các tổ chức vô vụ lợi bị lạm dụng cho cá nhân. Dạo này họ đang đánh trên tiểu bang Minnesota và Cali về gian lận. Ở quận Cam có vụ ông gốc việt, nhờ cộng đồng người Việt đông nên đắc cử giám sát viên của quận, vớt mấy triệu đô, chuyển qua tổ chức vô vụ lợi của con gái để cung cấp thức ăn cho người già. Họ có cấp sơ sơ còn bao nhiêu bỏ túi. Nay hy sinh đời bố củng cố đời con nằm tù, người ta lấy lại nghe đâu trên 3 triệu nhưng còn 7 triệu kia thì sẽ theo ông ta xuống mồ.
Khi bão Katrina xẩy ra, Lửa việt Organization. Tiên phong gửi người đi cứu trợ, tiền bạc đều do thân hữu đóng góp. Một ngày đẹp trời sau khi mọi chuyện êm xuôi, chính phủ đã đến cứu trợ nạn nhân thì các thân hữu LVO rút lui. Có một anh chàng mình biết chớ không thân, gọi cho con chim đầu đàn của Lửa Việt. Kêu anh đưa biên lai những gì LVO chi trả cho việc cứu trợ. Em sẽ trình cho chính phủ để trả lại gấp mấy lần rồi chia với LVO. LVO không chấp nhận nên từ đó mình hết dám cho tiền các nhóm vô vụ lợi mình quen khi xưa vì họ trở thành chuyên gia từ thiện, cứu trợ ăn lương hẳn hoi và có cuộc sống rất là sung túc. Mình có xem danh sách các tổ chức vô vụ lợi thấy có nhiều tổ chức gốc người Việt có đến 18 triệu trong ngân khoản của họ khi COVID xẩy ra, họ ngưng các cuộc hành trình y tế về Việt Nam.
Có ông tỷ phú giúp ông Trump mà các bác dân chủ rất ghét, tên Peter Thiel vừa nói với những người giàu nhất thế giới rằng hãy NGỪNG việc cho đi tiền bạc của họ. Vấn đề là bọn gian ác mà bác Sanders hay gọi đang nghe theo.
Trước khi kể tiếp để em tóm tắc phong trào Giving Pledge từng được kỳ vọng là phong trào từ thiện vĩ đại nhất trong lịch sử. Ai nấy đều hồ hởi, thương mấy bác tỷ phú Hoa Kỳ do hai ông tỷ phú Warren Buffett và Bill Gates khởi xướng vào năm 2010. Ý tưởng rất đơn giản: Thuyết phục mọi tỷ phú trên thế giới cam kết cho đi ít nhất một nửa tài sản của họ.
113 gia đình đã ký trong 5 năm đầu.
Sau đó là 72.
Rồi 43.
Đến năm 2024? Chỉ còn bốn.
Trong tổng số 3.400 tỷ phú toàn cầu, chỉ có bốn người tham gia dù có lợi cho cá nhân họ về thuế má này nọ và giờ đây, Peter Thiel đang chủ động gọi điện cho các tỷ phú, khuyên họ rút tên hoàn toàn khỏi cam kết này. Đúng là tỷ phủ nhất ngôn là tỷ phú dại, tỷ phú nói đi nói lại là tỷ phú khôn. Mà mình nghĩ không thằng hay con tỷ phú nào mà ngu cả. Vì ngu như mình là nông dân. Chán Mớ Đời
Ông nói với New York Times rằng ông “mạnh mẽ khuyên mọi người không nên ký” và “nhẹ nhàng khuyến khích họ hủy bỏ.” Ông còn cho biết phần lớn những người đã ký mà ông nói chuyện cùng “ít nhất cũng bày tỏ sự hối tiếc.” Khi nghe lời bác Bill Gates, ngay vợ bác Bill Gates cũng bỏ chạy lấy của. Nguyên văn lời ông về Giving Pledge:
“Một câu lạc bộ giả tạo kiểu Boomer, dính dáng kiểu Epstein.”
Ông nói trực tiếp với Elon Musk rằng nếu thực hiện cam kết, số tiền đó sẽ rơi vào “các tổ chức phi lợi nhuận thiên tả do Bill Gates lựa chọn.” Cam kết của Elon lặng lẽ biến mất khỏi trang web. Chán Mớ Đời
Năm ngoái họ khám phá ra các tổ chức vô vụ lợi cho tiền ở xứ Guatemala để giúp trẻ em chuyển giới này nọ.
Brian Armstrong, CEO của Coinbase, cũng rút lui. Không có lời giải thích. Larry Ellison, người giàu thứ năm thế giới, nói rằng ông “có thể có những kế hoạch khác” cho tiền của mình.
Và không chỉ cá nhân rút lui. Cả văn hóa xung quanh việc làm từ thiện của giới tỷ phú đang đảo chiều. Cánh libertarian ở Thung lũng Silicon giờ đây lập luận rằng: xây dựng công ty chính là đóng góp, tạo việc làm chính là từ thiện. Tạo công ăn việc làm giữa người dân có công việc giúp họ tự vươn lên thay vì đem tiền đến cho họ rồi quen dần không muốn vươn lên mà cho thì biết bao giờ cho đủ.
Nhớ khi xưa mỗi lần nhận thư nhà là em út rên kêu thương cha trong tù thương mẹ tảo tần này nọ rồi mình gửi tiền về. Một tháng sau lại nhận thêm thư kêu cần tiền nhiều hơn. Chán Mớ Đời nên mình bàn với đồng chí gái gửi tiền cho mẹ mình từ từ bà cụ tạo dựng cho mỗi người một gian hàng để buôn bán tự nuôi thân, nay ai cũng khá giả có nhà có cửa hết. giúp có cái nghề thì họ tự nuôi cả đời thay vì mình phải nuôi cả đời.
Vấn đề là tiểu bang Cali và New York ra luật đánh thuế tài sản thế là khiến mấy tỷ phú ôm của chạy lấy người về Florida, hết cơ hội tạo công ăn việc làm cho tiểu bang Cali. Có người kêu họ là những tên ăn cơm dân chủ thờ ma cộng hòa. Con vật sắp bị làm thịt thì chúng sẽ réo gọi như heo, còn không cột chúng lại thì chúng bỏ chạy như gà.
Việc làm từ thiện thêm vào, theo họ, chỉ là “một hình thức tống tiền được ngụy trang dưới đạo đức.” Trong khi đó, các con số thật đáng kinh khủng như 10% gia đình giàu nhất nước Mỹ hiện nắm hơn hai phần ba tổng tài sản quốc gia. Báo cáo năm 2026 của Oxfam cho biết phần tài sản mà các tỷ phú kiếm được chỉ riêng trong năm 2025 đủ để cho mỗi người trên Trái Đất 250 đô la và vẫn còn dư để họ giàu hơn thêm 500 tỷ đô.
Do đó bác Sanders cứ đắc cử từ mấy chục năm nay qua chương trình mị dân đánh thuế bọn nhà giàu đến khi bác chết. Không biết bác chết họ có khui ra như Caesar Chavez, người anh hùng nông dân, chống bọn địa chủ gian ác. Nay họ phải dẹp đập phá tượng của ông ta. Nghe nói ông ta hiếp dâm các cô nông dân ngu dốt như mình, có con rơi. Đây là từ miệng của em dâu của ông ta, từng sát cánh với ông ta trên con đường làm cách mạng kể lại vì không muốn đem xuống mồ.
Giới siêu giàu Mỹ đã cho đi 22,4 tỷ đô trong năm 2025. Nghe có vẻ lớn cho đến khi đọc con số này giảm từ 38,9 tỷ đô năm 2021. Cho đi đang giảm, trong khi tài sản tăng tốc. Và có một tỷ phú đang làm nhiều hơn gần như tất cả họ cộng lại.
MacKenzie Scott đã cho đi 7,2 tỷ đô chỉ trong năm ngoái, cho hơn 120 tổ chức. Con số này còn nhiều hơn toàn bộ số tiền mà Jeff Bezos đã quyên góp trong cả cuộc đời (theo ước tính của Forbes). Người vợ cũ của bác Amazon đang cho đi nhiều hơn ông ở mức khiến mọi tỷ phú khác phải ngơ ngác. Trong khi đó, Bezos đang huy động 100 tỷ đô để mua nhà máy và tự động hóa bằng AI.
Đó chính là sự chia rẽ đang diễn ra ngay lúc này:
Một phe nói:
Cho đi, phân phối lại tài sản, tài trợ giải pháp.
Phe còn lại nói:
Xây dựng nhiều hơn, giữ lại tất cả, từ thiện là trò ngây thơ.
Và phe thứ hai đang thắng thế. Quỹ của Thiel hiện chỉ chiếm khoảng 0,18% tài sản ròng của ông. Ông tập trung vào việc đưa công nghệ của mình vào chính phủ, cố vấn cho Phó Tổng thống, và thuyết phục các tỷ phú khác rằng từ thiện là lãng phí thời gian.
Tuần trước, ông còn có các bài giảng riêng tại Vatican, lập luận rằng Kẻ Phản Kitô có thể xuất hiện dưới dạng một hệ thống chính phủ toàn cầu, khai thác nỗi sợ về AI và biến đổi khí hậu. Do đó chúng ta thấy chính phủ Trump thi hành các chương trình được đề ra qua Chương 2025.
Đây là người đang dẫn đầu làn sóng phản đối việc cho đi. Giving Pledge vốn dĩ không mang tính ràng buộc. Không thực thi. Không hậu quả. Không ai phải chịu trách nhiệm. Ông Buffett gọi đó là một “cam kết đạo đức.” Cam kết đạo đức không thể tồn tại trước một thế hệ tỷ phú xem đạo đức là sự kém hiệu quả của thị trường.
Những người giàu nhất lịch sử đang xây dựng AI thay thế việc làm, mua ảnh hưởng chính trị, và giờ công khai lập luận rằng việc giúp đỡ người kém may mắn là không đáng làm.
Nhưng điều rút ra không phải là ai đúng ai sai. Mà là: luật chơi đang thay đổi. Kịch bản cũ “làm giàu rồi cho lại” đang được thay bằng: “làm giàu và tiếp tục xây dựng.” Chúng ta có nên chấp nhận tình hình rồi tự nghiệm cần làm gì cho những ngày còn lại hay cho con cháu ý kiến tồn tại trong tương lai thay vì đăng đàn chửi bới bừa xua là mua. Chán Mớ Đời
Đồng ý hay không, đó là thế giới mà chúng ta đang sống. Vật đổi sao dời nên đạo đức cách mạng cũng thay đổi. Chúng ta có thể nguyền rủa mấy tên tỷ phú thì nên bầu cho bác Sanders, biến Hoa Kỳ thành cộng sản. Mình thấy mỗi ngày trên mạng có chị nào tên Thuỷ Giang thì phải. Mỗi ngày chị ta nấu cơm và pha nước rồi chạy ra vùng bolsa cho các người vô gia cư ăn uống miễn phí. Đó là cách đóng góp thiết thực hơn là chửi bới mấy tên nhà giàu trọc phú. Xong om em phục chị này âm thầm chả đăng đàn chửi bới nhưng giúp người thiết thực hơn.
https://youtu.be/8OrywCT6Cao?si=6L3inKtT9VrLOZqU
Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen
Nguyễn Hoàng Sơn
