Hiển thị các bài đăng có nhãn Covid-19. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Covid-19. Hiển thị tất cả bài đăng

Nghe và xem hình Đà Lạt xưa của Mực Tím Sơn Đen trên you-tu-be

 Nghe và xem Mực Tím Sơn Đen trên you-tu-be


Lúc này đã già 72 mà lại mê chuyện của Sơn Đen mới thật là ngộ.
Chị em tôi là dân demi Dalat, mà sao biết nhiều chuyện thế,
Gia đình tôi nhập cư Dalat năm 1968, chạy loạn từ Du Sinh xuống số 1 Phan Đình Phùng cho đến khi di tản.
Từ đó năm ở Dalat là ký ức, là một quãng đời không bao giờ quên, không bao giờ rời xa.
Cảm ơn Sơn nhiều lắm nha.
Vì có người giúp mình nhớ lại quê hương thứ hai thật là đáng trân trọng.


Mấy hôm nay, lái xe mở YouTube nghe đài của ông thần Chử Nhị Anh, dùng trí tuệ nhân tạo để đọc và tải mấy tấm ảnh Đà Lạt xưa do ông Kính, gửi trên 1,000 tấm ảnh xưa. Ai nhớ Đà Lạt xưa nên xem và nghe thuyết minh hình ảnh xưa Đà Lạt. Mấy bài được TTNT đọc mà mình viết cách đây cả một con giáp. Thú thật mình viết cho vui nên không nhớ đã viết gì. Viết những gì lùng bùng trong đầu xong thì quên. Nay nghe lại những gì đã viết mình thất kinh. Không ngờ mình đã viết được những điều này. Mình viết xong gửi cho mấy người bạn rồi quên đã viết gì. Khi ông thần Nhị Anh biên soạn thành kỷ yếu “Mực Tím Sơn Đen” thì biết vậy thôi chớ không đọc lại.


Nghe lại thì đa số các bài này mình viết trên email khi gửi cho mấy người bạn học cũ nên không giữ lại và không có trên bờ lốc. Hơi tiếc vì hơn cả trăm bài. Có đăng một số trên trang nhà Văn Học, ai tò mò thì kiếm trên đó, chỉ có tội là chữ đọc nhỏ. Lười viết lại hay sửa đổi. Trên trang nhà Văn Học mình đoán chỉ có lưu một số thôi, còn số còn lại thì nằm trong kho của nhóm Văn Học Google Mail nhưng nay đã được huỷ.


Ai ngờ viết chơi cho đỡ buồn đời làm vườn lại tiếp tục viết đến ngày nay. Kinh. Từ ngày mua cái vườn mình mới bắt đầu viết chuyện đời xưa. Chỉ có phần giọng nói mình thì hơi bị cà giựt chưa nguyên chất lắm. Thật sự trong đầu mình viết có lúc chữ hậu 75, chữ tiền 75 nên nếu Ây Ai làm được với giọng bắc hậu 75 và trước 75 thì vui hơn.


Chả biết 10 năm nữa kỹ thuật sẽ đi đến đâu. 10 năm về trước ông thần Nhị Anh, làm kỷ yếu bỏ lên Amazon là thấy lạ vì khi nào có người đặt mua thì họ mới bắt đầu in rồi gửi cho người mua. Nay Ay Ai làm kiểu này lại lồng hình ảnh Đà Lạt xưa vào thấy quá đỉnh cho ai buồn đời muốn xem mấy ngày tấm ảnh Đà Lạt xưa do nhiều người Đà Lạt xưa lưu trữ rồi gửi cho mình. Mình thấy nhiều người tải hình ảnh Đà Lạt xưa và bỏ nhạc, đây thuyết minh chuyện về người ở Đà Lạt xưa với hình ảnh thấy phê hơn.

Ông thần Nhị Anh cứ chia mỗi phần trong cuốn Mực Tím Sơn Đen do ông thần biên soạn 100 bài viết tiêu biểu của mình 10 năm về trước. Mỗi tập đọc dài độ đâu 90 phút, vừa lái xe vừa nghe thấy hay hay. Mình ngạc nhiên là không ngờ khi xưa, 10 năm về trước mình có thể đột phá tư duy viết bú xua la mua mà có nhiều bài rất cực đỉnh về tư duy của một kẻ lưu vong. Mình không ngờ có thể viết như Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen . Viết đến đây thì ông thần Nhị Anh gửi cho cái này nên tải lên đây cho tiện.


Đây là phần tiến sĩ Chử Nhị Anh giải thích trên trang nhà của trường và xưa tại Đà Lạt 

Trong Chương Một: Nguyễn Hoàng Sơn viết miệt mài gần 500 trang, về chuyện ngày xưa ở Đà Lạt, dưới mái trường Văn Học, thỉnh thoảng cả trăm cái tên và những mẩu chuyện hơn 60 năm trước, chính người trong cuộc cũng ngẩn tò te. Viết về cha, về mẹ, anh em, bạn bè, thầy cô với những chi tiết và nhận xét tinh vi.

Chương Hai: Hắn kể lại cuộc đời phiêu bạt bôn ba tung tăng khắp thế giới, ghi lại những ký ức về cô Tây bà Đầm, kẻ da đen người da trắng, những nét chấm phá của thời đại qua con mắt một sinh viên Việt xa nhà đầy thú vị.

Chương Ba: Hắn viết về cuộc sống ở Mỹ, những tính toán của một kiến trúc sư hoá địa chủ, những chọn lựa ngày thường với vợ con, công việc, rồi nhìn sâu về những tư duy của người Việt - hồi xưa, ngày nay - ở Mỹ, tại quê nhà sau nhiều năm trở về thăm viếng.

Chương Bốn: Trong phần Địa Cầu Ta, lại quay nhìn lại thế giới với con mắt người viết sử. Những tư duy về Cộng Sản, Tư Bản, Thực Dân, Người Việt đặt lên những câu hỏi không có trả lời, mà ngày nay sau mươi năm, dần dần đã hiển thị. Cuối cùng, Sơn Đen nhìn lại cuộc đời mình và những người chung quanh: "Trăm Năm Chung Một Chuyến Tàu".

https://youtube.com/playlist?list=PLa-jHHzi_0wp-7R_lTHJy-v7oocrAbKFy&si=u9tNOYZysnTA7M7x


Mà mình cũng không hiểu sao lại nhớ những chuyện đâu đâu của Đà Lạt khi xưa. Hèn gì đầu óc khi xưa ngu học cực ngu, cứ ngóng chuyện thiên hạ, không chịu học hành gì cả. Nay mới hiểu bạn học khi xưa kêu sao mình nhớ mấy chuyện đâu đâu. Những chuyện như tên Bùi Văn Đông, năm 6 ème trong lớp cứ độ 11 giờ là nó đem mì gói ra ăn này nọ. Thầy giảng thì thầy giảng nó cứ bẻ mì gói bỏ vào mồm nhau ngồm ngoàm. Xong om


https://youtu.be/iCPYKeJ_Os8?si=Z3Y3xJh7OvfMI6BD


Mấy video YouTube được chia ra 4 chương:

Chương Một: Những ngày xưa thân ái

Được chia thành 3 phần: những ngày xưa thân ái kể về Đà Lạt, gia đình, thầy cô và bạn học và gia đình. Đến những mảnh nhớ về tuổi thơ, đời sống tại Đà Lạt xưa và trong gia đình. Sau đó đến Mái trường xưa Thành Phố Xưa, kể về những mối tình học trò, những con hẻm Đà Lạt khi xưa. Chợ Đà Lạt và khu Hoà Bình.


https://youtu.be/1extaDa4fjI?si=4x-BUdLOX9zQ071w


Chương Hai: Dế Mèn Phiêu lưu ký, nói về khi mình đi tây, một mình trên đất lạ, du hành khắp âu châu thời sinh viên, rồi trở lại Đà Lạt lần đầu tiên và những nơi khác tại Việt Nam. Sàigòn mất, bắt đầu cuộc sống lưu vong, tỵ nạn ở âu châu rồi sang Hoa Kỳ.


Chương Ba: nói về quê hương mới

Chương này nói về cuộc sống sau khi rời Việt Nam, về cuộc sống làm ăn, gia đình học hành, con cái.


Chương Bốn: Tôi đi giữa Đám Bụi Mờ

Các bài viết về Địa Cầu Ta về những suy tư về đời sống, kinh tế, tình cảm người Việt. Cuối cùng là 100 năm chung một chuyến đò, nói về văn hoá lưu vong, giấc mơ Hoa Kỳ cuối cùng là Việt Nam trong mắt Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen .


Ông thần Nhị Anh để hai giọng nói; nam và nữ cho có vẻ âm dương. Mình thấy cũng hay nhưng giọng của Bội Quỳnh Hoa nghe khá hay. Cứ vào tài khoản của ông Nhị ANh trên yOutube (NhiANh Chu) để nghe và xem hình ảnh Đà Lạt xưa.

Ai muốn tìm bạn học quen Đà Lạt xưa thì vào trang này của cựu học sinh trường Văn Học Đà Lạt xưa. 

https://van-hocdalat.smugmug.com/

Nếu bác nào có ý kiến gì giúp ông thần Nhị Anh cải tiến thêm thì cho biết. Xin cảm ơn trước.


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Đà Lạt ngập trong lũ lụt


Hôm qua có chị bạn, cựu học sinh Yersin, dưới mình một lớp hỏi tại sao Đà Lạt bị lụt khắp nơi nhất là đường Phan đình Phùng. Mình nói lụt từ khi Đà Lạt được Tây thành lập đến giờ. Có người cho là ở trên cao thì sao lụt. Đúng Đà Lạt là núi đồi nhưng có một khu vực bằng như thung lũng nên khi mưa thì nước mưa từ treen cao chảy xuống. Nếu nhìn kỹ thì có khu vực chỗ đường Yersin, nối liền với đường Trần Hưng Đạo là trên cao rồi phía bên kia đồi Cù, viện đại học và nguyên tử lực là trên đồi cao. Giữa hai khu vực này có một khu vực thấp, như thung lũng kéo dài về phía Cam Ly. Chỗ đồi cù có hồ Đội Có và Tống Lệ để giữ nước. Còn khu Hoa Bình trước khi xây Chợ Mới thì khu vực này được dùng để giữ nước khi mưa từ khu Hoà Bình,, đường Hàm Nghi, dinh tỉnh trưởng chảy xuống.

Bản đồ thấy các mũi tên đen là hướng nước chảy xuống. Cuối hồ chỗ cầu Ông Đạo là con suối Cam Ly chảy về thác Cam Ly. Phía trên có con suối từ Số 6, Đa Thiện chảy về. Nước trên đồi Hàm Nghi, Chùa Linh Sơn chảy xuống đường Phan đình Phùng tương tự bên phía kia chỗ đường Calmette, Thi Sách, Ngô Quyền nước chảy xuống, khu vực thấp chỗ mấy cái vườn rau. Phía nhà thương nên khu vực thấp bị nghẹt và ngập lụt. Hai con suối này nhập lại một chỗ Lò Gạch, chảy về Cam Ly. 

Thêm có khu vực Hàm Nghi, Võ Tánh đến chùa Linh Sơn, kéo ra phía Đa Thiện là trên cao, đối diện là khu vực trên cao, đường Thi Sách, Calmette kéo lên cây số 4, số 6 và Mả Thánh. Giữa hai bên cao có một khu vực thấp là ấp Hà Đông, kéo đến đường Phan Đình Phùng và đường Hai Bà Trưng. Thêm có con suối hay hai từ Đa Thiện và Số 6 chảy về, nhập vô suối Cam Ly chỗ khúc Abattoir, Hoàng Diệu. Bên cạnh trường Việt Anh. Rồi chảy về thác Cam Ly.


Do đó người Pháp mới chận cái đập để trữ nước hình thành cái hồ lớn (grand lac) mà người Việt đổi tên là hồ Xuân Hương dưới thời Việt Nam Cộng Hoà.


Theo thiết kế của người Pháp thì khu vực thấp dành cho người bản địa (indigenes) còn mấy vùng đất cao như khu khách sạn Palace, dọc đường Yersin, và Trần Hưng Đạo dành cho người Pháp.

Khu vực bên cạnh hồ Xuân Hương khi xưa bị lũ lụt cuốn trôi nguyên khu này làm thiệt mạng 15 người Việt. Tháng 5 năm 1932
Khúc này thấy đường Võ Tánh

Thời mình ở Đà Lạt thì đến mùa mưa là có lụt, ngập các khu vực thấp như Lò Gạch (Hoàng Diệu) và Phan Đình Phùng nhưng không cao như ngày nay, độ 20 phân đến nữa mét là cùng. Đất tại mấy khu vực này đều thuộc gia đình ông bà Võ Đình Dung. Họ cho các người làm vườn thuê như ông Ba Đà ở Ngã Ba CHùa, bà Tôn Sanh,… mình không rõ bà Tôn Sanh bà con ra sao với bà cụ mình nhưng khi xưa, gặp bà ta là phải chào.


Khi mưa thì nước từ trên các đồi cao chảy xuống các khu vực thấp. Từ đó theo con suối chảy về phía thác Cam Ly. Từ nhà mình đi ra phố hay qua đường Phan Đình Phùng, đều phải đi qua 2 con suối chỗ chợ nhỏ ngay tiệm thuốc Tây Lâm Viên và tiệm may của ông Ba Hoà, Điền Quang thì phải. Suối thứ nhất là sau dãy cư xá Địa Dư, chỗ ông Lào thì đi qua Ngã Ba Chùa còn phía nhà Phạm Ngọc Liên thì đi qua tiệm thuốc Tây Lâm Viên. Hai con suối này nhập lại thành 1 ngay cầu Cẩm Đô để chảy ra khu vực Lò Gạch, nhập với suối Cam Ly từ hồ Xuân Hương chảy về Abattoir, chảy về thác Cam Ly, kéo theo bao nhiêu rác của Đà Lạt nên thác Cam Ly rất hôi thối. Chỉ có các cặp tình nhân, ra đây bất chấp sự hôi thối, vẽ trái tim và tên của họ thề một đời chung thuỷ với mối tình hữu nghị sông liền sông suối liền thác Cam Ly mới ngửi được mùi hôi.


Ngay tại mấy con suối thì người Đà Lạt chơi sang, đem rác ra đây đổ làm nghẹt suối vào mùa khô. Đi ngang đây thì ruồi đen như quân nguyên bay ào ào. Đến mùa mưa thì nước từ Đa Thiện chảy về bị nghẹt khiến ngập nước khắp khu vực này. Nhớ có lần trời mưa, mình bị mắc mưa ở nhà ông Duy, dưới đường Hai Bà Trưng, thấy nước ngập lên gần đến nhà, ngập mấy cây chuối sau vườn. Như vậy thì các vườn trồng xà lách, xú đều bị ngập, xem như hết băng qua mấy cái vườn.

Đây là hình ảnh xưa của Thung Lũng Tình Yêu trước khi họ xây cái đập chận nước lại để tránh lụt lội ở Đà Lạt. Chỗ chiếc xe Jeep là nơi sau này bị ngập nước và mấy cây thông bị ngập chết trên hồ. Nếu muốn ngăn Đà Lạt bị lụt thì phải xây cao cái đập lên.


Khu cầu Cẩm Đô cũng ngập. Mình bị xe ngập vào ống bô xe Bridgestone của mình khi chạy qua khu vực này, phải làm máy lại. Sau này, hết bị ngập nhờ Việt Nam Cộng Hoà xây cái đập Đa Thiện trong thung lũng tình yêu. Thung lũng tình yêu khi xưa chỉ là con suối, sau này họ xây cái đập chận nước lại tạo nên một cái hồ lớn để chận nước, cản không bị lụt các khu vực thấp như Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu,…


Ngày nay về Đà Lạt thì mình thấy có hiện tượng là họ làm lại đường xá, tráng nhựa hoành tráng lắm. Vấn đề là họ không cạo nhựa đường cũ đem đi quăng, trước khi bỏ đá tráng nhựa lại. Mình đoán là ngại tốn tiền vì cạo mặt đường cũ đem đi đổ tốn rất nhiều tiền nên họ đột phá tư duy để đường cũ y nguyên rồi bồi đá cát, tráng lên đường mới. Sau 50 năm, vài lần tráng nhựa lại thì đường lộ cao hơn trong nhà nên mưa là nước chảy vào nhà. Dân Đà Lạt cũng khôn nên làm nhà nền cao hơn thì nước không vào mà Đà Lạt không có hệ thống ống cống thoát nước như các nước Tây phương nên khi mưa nước trôi về đâu. Từ từ các khu vực thấp đều bị ngập vì nước không thoát chảy về Cam Ly kịp. Nhà đông đúc nên không có chỗ mua mấy cái lu để hứng nước tránh ngập nước như bà đại biểu hay bộ trưởng nào tuyên bố.


Trước 75, Đà Lạt chỉ có độ 40,000 dân cư đến sau Mậu Thân thì dân tình chạy loạn chiến tranh vào Đà Lạt lên đến 80,000. Thêm đất trên đồi là đất sét rất khó thấm nước nên bao nhiêu nước chảy xuống khu vực thấp. Nay Đà Lạt nghe nói có đến trên 300,000 dân cư nên nhà cửa được xây cất khắp nơi, các đồi đều bị cắt đất như đường Hai Bà Trưng khi xưa phía nhà thương, họ lấy đất vào các đồi. Không có ống cống thoát nước thì nước chảy đi đâu. Phía đường Phan đình Phùng thì nước trên đường Hàm Nghi, hay Minh Mạng, Duy Tân chảy xuống. Phía bên này thì từ Calmette, Thi Sách và Hai Bà trưng chảy xuống thế người dân Đà Lạt cứ hát “Đà Lạt mùa này lắm những cơn mưa, biến thành sông”.


Lấy thí dụ ở xóm mình, đường Hai Bà Trưng, phía trên có đường Thi sách và Calmette. Khi mưa nước chảy xuống đường Hai Bà Trưng, có đường mương, chảy qua đường Hai Bà Trưng, có ống cống chỗ dốc Hai bà Trưng, ngay nhà 49C, qua nhà thằng Hải, chảy xuống suối, chảy về Hoàng Diệu. Mình có đến chơi bắn bi nhà thằng Hải hồi nhỏ thì có thấy cái suối và ống cống. Mình đoán các chỗ khác chắc cũng có những ống cống chảy qua đường Hai Bà trưng.


Mấy con suối giữa đường Phan Đình Phùng và Hai Bà Trưng, mình có đi ngang thì thấy họ làm lại, xây bằng đá ong  theo thang cấp này nọ. Nhưng khi mưa, nhà cửa khắp nơi thì con suối này sẽ chuyển nước không được nhiều và sẽ khiến khu vực thấp biến thành sông.


Hồ Xuân Hương thời Tây có lần bị lụt phá cái đập rồi cuốn trôi hết các nhà của người Việt tại khu vực Ấp Ánh Sáng, khiến 15 người thiệt mạng. Do đó người Pháp xây cái đập chỗ cầu Ông Đạo để ngăn ngừa tình trạng này xẩy ra lại. Tháng năm 1935, xem ảnh trên.


Khi xưa, trời mưa thì nước trên khu Hoà Bình, CHợ Mới chảy ra khu ấp Ánh Sáng, đồi cù thì còn đỡ vì có cây chấn lại nhờ thời đệ nhất Việt Nam Cộng Hoà ra lệnh trồng cây giữ nước. Khi xưa mỗi lần mưa to là khu vườn chỗ Ấp Ánh Sáng đều bị ngập đến khu Abattoir. Nước lênh lang.


Muốn Đà Lạt hết bị ngập thì phải có hệ thống thoát nước mưa nhưng nay họ cho xây bú xua la mua vô trật tự, không có hệ thống gì cả thì chỉ biết khi mưa, thì chạy lên đồi ngồi ngắm mưa. Chán Mớ Đời


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn

Lại chuyện lá cờ


Hôm nay trời mưa. Chạy lên vườn thấy thợ đến rồi về, không hái bơ. Mình cũng bò về luôn. Mưa thì đỡ tốn tiền nước nhưng lại không làm được việc. Trưa đi gặp một ông thần quen trên mạng, mời đi ăn vì anh ta muốn hỏi mình chuyện về bán hay không bán nhà. Đến nơi thì thấy anh ta đi với một chị mới di dân sang Hoa Kỳ với 3 đứa con. Tại sao người khá giả tại Việt Nam vẫn tiếp tục ra đi.


Chị ta kể, có căn nhà cho thuê từ 8 năm qua, nay mới lấy lại vì người mướn chỉ muốn trả có $2,650/ tháng trong khi các mặt bằng trong khu vực thì độ $2,800. Mình nói chị lấy lại phải sửa chửa lại, sơn phết mất cả $14,500 như người quản lý báo cáo, trong khi để yên, lấy $2,650 vẫn lợi hơn thay vì tốn $14,500 mà chỉ được có $150/ tháng hay $1,800/ năm, mất đến 9 năm trời mới lấy lại vốn thì không lợi. Bán thì phải đóng thuế vì chị ta mua lâu rồi mà nhà đang xuống.


Chị ta hỏi nên bán hay giữ. Mình nói không biết tuỳ hoàn cảnh của chị chớ mình đâu biết tài chánh của chị ta ra sao mà xía vô. Có lẻ cách tốt nhất là bán rồi mua một chung cư đa hộ độ 5 căn trở lên thì dễ mượn tiền ngân hàng vì mới qua nên không có tín dụng. Mua chung cư đa hộ trên 5 căn thì được xem nợ thương mại nên ngân hàng chỉ xét trên số tiền mướn và cho mượn thay vì phải xét tín dụng của mình nếu mua 4 căn trở xuống. Con mình đang kiếm chung cư mua thì mình nói tìm trên 5 căn hộ mà mua vì chúng còn trẻ nên chưa có tín dụng. Như vậy mua mấy căn rồi cho thuê mấy căn kia, ở một căn và từ từ tạo dựng tỷ số tín dụng lên sau này.


Ông thần nói chị này sinh sau 1975 nên khi sang đây thấy lá cờ Việt Nam Cộng Hoà thì kêu cờ 3 Que. Khiến mình cười vì đó là quen mồm của người Việt. Mẹ mình cũng kêu Giải phóng vô đây khổ lắm con. Đó là quen mồm nói những có thể sẽ gây hiểu lầm. Gặp người bị nạn cộng sản thì họ kêu là ngày quốc hận. Chị ta nói mấy đứa con cũng khó chịu hay ngạc nhiên khi thấy cờ Việt Nam Cộng Hoà khi ra Bolsa khiến mình buồn cười. Con mình đi học, cô giáo bảo vẽ cờ Việt Nam thì chúng cũng vẽ cờ đỏ sao vàng vì lên mạng thấy. Chỉ sau này đi hướng đạo thì thấy chào cờ vàng 3 gạch mới từ từ hiểu. 


Thật ra lá cờ vàng 3 sọc này có từ lâu khi triều đình nhà Nguyễn lấy quẻ Ly (離) (☲), một vạch đứt giữa hai vạch liền, trong kinh dịch để làm cờ xứ mình. Sau khi vua Bảo đại thoái vị thì chính phủ Trần Trọng Kim sử dụng Quẻ Càn gồm ba vạch liền (), tượng trưng cho trời, sức mạnh, sự sáng tạo và quyền lực. Ba sọc đỏ trên nền vàng của lá cờ được giải thích là biểu tượng của quẻ Càn, đại diện cho sự thống nhất của ba miền Bắc, Trung, Nam Việt Nam, đồng thời nói lên tinh thần quốc gia và ý chí mạnh mẽ của dân tộc. Màu vàng nền cờ tượng trưng cho hành Thổ, liên quan đến chủ quyền quốc gia, trong khi màu đỏ của các sọc thuộc hành Hỏa, biểu thị phương Nam và sự thịnh vượng. Hồi nhỏ nghe người lớn giải thích là da vàng máu đỏ.

Cờ này được sử dụng sau khi chính phủ Trần Trọng Kim lên còn lá cờ Nhà Nguyễn theo quẻ Ly.

Hình như cờ Nam Hàn cũng lấy mấy quẻ trong Kinh Dịch và thêm biểu tượng Âm Dương để làm cờ cho quốc gia của họ. Cờ Nam Hàn (Taegeukgi) được lấy từ triết lý Kinh Dịch, cụ thể là các quẻ trong Bát Quái. Bốn góc của lá cờ có bốn quẻ chính từ Kinh Dịch, mỗi quẻ mang một ý nghĩa riêng:

1.  Càn (乾) (, ba vạch liền, góc trên bên trái): Tượng trưng cho trời, sức mạnh, sự sáng tạo và khởi đầu.

2.  Khôn (坤) (, ba vạch đứt, góc dưới bên phải): Tượng trưng cho đất, sự nuôi dưỡng, nhu thuận và ổn định.

3.  Cảm (坎) (, một vạch liền giữa hai vạch đứt, góc dưới bên trái): Tượng trưng cho nước, sự nguy hiểm, linh hoạt và sâu sắc.

4.  Ly (離) (, một vạch đứt giữa hai vạch liền, góc trên bên phải): Tượng trưng cho lửa, sự sáng tỏ, gắn kết và nhiệt huyết.

Hình tròn Taegeuk ở trung tâm cờ thể hiện sự cân bằng âm dương, một khái niệm cốt lõi trong Kinh Dịch, nói lên sự hài hòa và chuyển hóa không ngừng của vũ trụ. Mỗi quẻ và biểu tượng trên cờ đều phản ánh triết lý về sự cân bằng, biến đổi và mối quan hệ giữa các yếu tố trong tự nhiên theo Kinh Dịch. (Tài liệu trên internet).


Mình nhớ thời đi làm ở Anh quốc, có tham gia mấy ngày lễ Tết với người Việt tỵ nạn tại đây. Vấn đề là người Việt tỵ nạn tại Anh quốc gồm 2 thành phần: người đi từ miền nam và người đi từ miền Bắc. Cả hai đều là nạn nhân, không thể sống tại Việt Nam, sau 30/4/75 hay bị Hà Nội đuổi về tàu vì có chiến tranh với Trung Cộng năm 1979. Đa số là người Việt gốc tàu. Người ra đi từ miền Bắc không muốn chào lá cờ Việt Nam Cộng Hoà và người ra đi từ miền nam không muốn chào lá cờ của Hà Nội. Dù ai cũng là nạn nhân của chế độ mới. Cuối cùng họ thống nhất là trong các buổi họp cộng đồng không có chào cờ là xong chuyện. Đâu phải chào cờ mới yêu Việt Nam. Hình như sau này, mạnh phe nào phe đó tự tổ chức cho xong chuyện. Mình có gặp nhiều người đi từ miền Bắc.


Mình có anh bạn người Hoà Lan, khi mình ghé thăm xứ anh ta. Anh ta chỉ bên kia đường là dân theo đạo Tin Lành ở, còn bên này là nhà anh ta theo Công Giáo. Nếu anh ta sinh bên kia đường thì nay đã là dân theo đạo Tin Lành. Không có chọn lựa vì bị áp đặt từ khi mới sinh, lớn lên được dạy dỗ không yêu thích người theo đạo Tin Lành.


Mình nói lá cờ Việt Nam hiện nay gây mâu thuẫn giữa người Việt với nhau. Bên thì kêu là cờ vàng 3 sọc đỏ mới biểu tượng tổ quốc của họ còn một bên thì kêu lá cờ đỏ sao vàng. Ai đúng ai sai. Khó trả lời. Biết đâu 10 năm, 20 năm nữa, Việt Nam sẽ thay lá cờ khác. Mình thích ăn chè 3 màu, tượng trưng cho 3 miền của Việt Nam, thiết kế cờ màu vàng, trắng nước dừa và xanh. Như vậy ai cũng nhất trí hết ngoại trừ những ai không thích nước cốt dừa. Khỏe.


Chúng ta bị áp đặt từ gia đình, trường học từ bé như anh bạn người Hoà Lan, sinh bên này thì trở thành Thiên Chúa Giáo, đi học trường công Giáo chớ không phải tự lựa chọn. Mình khi xưa, bà ngoại dẫn đi chùa thì nghĩ mình là Phật giáo, khiêng bàn thờ ra đường, lạy Phật đủ trò, trong khi ông bà cụ mình thì theo đạo Tổ Tiên Chính Giáo, bắt mình đi hướng đạo của Tổ Tiên CHính Giáo nhưng khi qua Pháp đến dự lễ ở chùa Khánh Anh mình mới xin quy y, lựa chọn Phật Giáo. Mình cũng có đi nhà thờ bên Pháp với mấy người bạn Tây đầm, khi họ kêu mình trở về đạo để tìm hiểu thêm về Thiên CHúa Giáo nhưng cuối cùng mình chọn Phật giáo. Mình có tự do chọn lựa tôn giáo mình cảm thấy gần với mình hơn khi lớn lên. Nên khi xưa có quen vài cô công giáo nhưng không đả thông tư tưởng được. Có ông kia quen, lấy vợ công giáo kêu con tôi không có tội tại sao lại bắt nó rữa tội sau 1 tháng ra đời. Tôi và mẹ nó thả gà ra đá sinh ra nó. Chớ nó có biết gì mà kêu nó có tội. Mới sinh ra đời đã có tội phải rữa tội. Chưa có tội, rữa tội để có tội, có tội rồi, đi xưng tội. Xong om

Tương tự mỗi thứ 4 mình đi dự họp mặt của hội Lions quốc tế, và Toastmasters, tại đây mình đều đứng nghiêm chỉnh với các hội viên khác, chào cờ Hoa Kỳ. Đó là sự chọn lựa của mình về quốc gia và đọc lời nguyện trung thành với nước đã cưu mang mình. Khi còn ở Việt Nam mình sinh ra tại miền nam nên chỉ biết lá cờ và quốc ca Việt Nam Cộng Hoà do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, một người cộng sản viết bài mang tên “Thanh Niên Hành Khúc”. Có người kêu lấy bản nhạc “Việt Nam Việt Nam” của ông Phạm Duy làm quốc ca cho Việt Nam Cộng Hoà, không dùng bài do người cộng sản sáng tác. Người cộng sản làm bản nhạc hay thì Việt Nam Cộng Hoà vẫn sử dụng, không vì khác chiến tuyến mà không dùng. Vẫn tiếp nối lịch sử cận đại của người Việt thay vì xoá bỏ ký ức ấy, đáng được tôn trọng. Tương tự ngày nay người Việt tại Việt Nam hát nhạc vàng Bolero bú xua la mua của Việt Nam Cộng Hoà mà trước đây có mấy người ở miền Bắc nghe nhạc vàng, bị bắt đi cải tạo như ông Lộc Vàng và thân hữu. Nếu sinh ra tại miền Bắc như mấy người em họ của mình thì họ chào lá cờ đỏ sao vàng. Thậm chí em mình ở Việt Nam vẫn xem lá cờ đỏ sao vàng là cờ tổ quốc. Không có gì sai. Chỉ là biểu tượng. Không có sự lựa chọn. Không lẻ mình lại chống gia đình? Nay ở Hoa Kỳ mình có sự lựa chọn lá cờ đại diện cho tổ quốc của mình như trường hợp tôn giáo.


Mình về Việt Nam, có anh bạn Đảng viên, kể là ông anh bên Mỹ chửi anh ta vì treo cờ đỏ sao vàng. Nhưng ở đây, khu phố đến nhà kêu gọi treo cờ, không treo là có thể bị quy vào tội chống phá, thế lực thù địch, diễn biến hoà bình. Tết vừa rồi, về Việt Nam chạy xe từ Đà Lạt ra đến Huế. Dọc hai bên đường, thấy nhà nào cũng treo cờ. Mình nói ở Việt Nam mà may cờ bán vào mấy dịp này là hốt bạc. Bác tài xế kêu là cơ cấu cả rồi. Mỗi chậu cúc và lá cờ ở mỗi hộ là phải đóng 300,000 đồng. Không treo cờ và để chậu cúc trước nhà là hơi bị mệt. Anh của người bạn không hiểu vấn nạn này.


Như trường hợp chị ở Việt Nam, quen chào lá cờ tổ quốc từ bé nên bị dị ứng khi thấy lá cờ Việt Nam Cộng Hoà. Từ bé chị đã được giáo dục là bọn ngụy quân ngụy quyền này nọ nên có thể chị đã căm thù tàn dư chế độ cũ. Tương tự những người ra đi từ miền nam, đều có vấn đề với chế độ mới. Chị ra đi dù từ bé được nói đến tội ác Mỹ ngụy, dù giàu có ở Việt Nam, nhưng muốn con mình có tương lai khá hơn trong một môi trường tốt. Con chị nay học ở Hoa Kỳ, từ mẫu giáo lên đến trung học, không phải đóng học phí hay mua sách gì cả. Tất cả đều được trường phát, thậm chí hai cuốn. Một để ở nhà làm bài tập và một ở trong lớp để khỏi mất công đem sách vở vào lớp hay về nhà. Chị phải thông cảm cho nhưng người không thể sống trong chế độ mới vì lý lịch. Con cái của họ không được đi học đại học. Sau này họ đã bỏ chế độ đó rồi nhưng trước Đổi Mới là như vậy nên người ta phải bỏ nước ra đi để tìm tương lai cho họ và con họ như chị ngày nay.


Hôm qua đi dự lễ gây quỹ từ thiện cho các chương trình giáo dục ở Việt Nam, mình được giới thiệu một chị từ Việt Nam qua. Chị này nghe kể rất giàu có về nhà đất. Chị cho con sang đây học từ trung học đến MBA. Có nhà cửa bên này nhưng vẫn lo vì chưa vào quốc tịch Mỹ, nên có thể qua Tây Ban Nha mua nhà thì sau một năm mấy tháng là được vào quốc tịch Tây Ban Nha. Có dạo nhà cửa ở Tây Ban Nha được xây như điên, kiểu bên Trung Cộng, tại các thành phố miền nam gần bãi biển, vì người đức và người Anh quốc xuống mấy vùng này nghỉ hè rồi không ai mua nên chính phủ Tây Ban Nha ra luật về di trú dễ dàng để tống bớt mấy nhà cửa xây dư thừa.


Hôm qua xem phim tài liệu họ cho biết năm 2024, có đến trên 14 ngàn triệu Phú người Tàu di dân qua Hoa Kỳ, Gia-nã-đại hay các nước ở Âu châu. Nay thì từ đầu năm, họ ngăn chận, không cấp phát sổ thông hành, nhiều khi rút lại sổ thông hành, không cho xuất ngoại. Nghe nói sau khi ông Trump tuyên bố đóng 5 triệu đô la sẽ được qua Mỹ nên người Tàu xếp hàng từ giữa đêm để nộp đơn. Xin nhắc lại 5 triệu đô La. Tại sao người có số tiền lớn như vậy mà vẫn tìm đường ra đi, hạ cánh an toàn vì bất an.


Đời người rồi cũng qua đi, chế độ nào rồi cũng có ngày được đổi thay, lá cờ tổ quốc cũng sẽ được thay đổi. Chúng ta nhìn nhau bằng tình người Việt thay vì vướng mắt bởi những cái gì không quan trọng, do tuyên truyền của hai bên. Người đức họ thống nhất và đồng ý lá cờ chung như ngày nay. Hay làm như người Việt tại Anh quốc, không cần chào cờ gì cả. Khỏe đời, không chửi bới nhau. Tình người quan trọng hơn lá cờ. Nhất là nay họ là công dân của Anh quốc, Hoa Kỳ, Gia-nã-đại,… phải trung thành với đất nước đã cưu mang họ.


Đó là nói theo những gì mình nghĩ một cách khiêm tốn, chưa từng tham dự vào cuộc chiến vì còn nhỏ khi chiến tranh chấm dứt nhưng trên thực tế rất khó. Hôm nay mình có xem một khúc phim của lính Mỹ tham chiến tại Việt Nam. Có nghe giọng điện đàm luôn của người sử dụng vô tuyến điện kêu gọi cứu viện. Một đại đội lính Mỹ có đâu 180 người bị hoả lực của Việt Cộng pháo kích và tấn công, họ kêu Việt Cộng có nhiều đạn dược hơn họ, suốt mấy ngày và cuối cùng sau khi đẩy lui cộng quân thì họ có đến 128 người chết và bị thương. Một ông cựu quân nhân tham chiến tại Việt Nam kể là khi thấy đồng đội bị chết, lòng căm thù của ông ta trở nên tàn bạo. Ông ta chỉ muốn tàn sát hết để giúp lòng căm thù nguôi đi. Những hình ảnh đồng đội bị sát hại vẫn đeo đuổi ông ta đến ngày nay. 55 năm sau vẫn bị hậu chứng của chiến trường.


Những người từng chiến đấu cho hai bên, từng ra trận, nhìn thấy đồng đội bị sát hại hay bị bỏ tù ở trại cải tạo sau 30/4/75 thì có lẻ khó mà quên những ngày tháng đã qua. Cho thấy lá cờ không quan trọng mà tình người mới đáng tôn trọng. 50 năm sau, chúng ta vẫn bị đầu độc tuyên truyền, chưa được giải độc. Chỉ có khi qua đời thì mới nghĩa tử nghĩa tận. 


Có cuốn phim “Ngày giỗ” của đạo diễn Hàm Trần, nói về hai anh em ruột vì thời cuộc xa cách nhau. Người anh đi với ông bố, đấu tranh chính quyền Sàigòn, sợ bị bắt bỏ chạy với người con kế vô bưng. Người anh sống với mẹ lớn lên đi lính Việt Nam Cộng Hoà. Anh em gặp nhau ngoài mặt trời bắn nhau. Người em bị người anh bắn chết, người em trước khi chết thấy bảo vật, lá bùa mà người mẹ đã tháo ra để đeo lên người anh bị đau, không theo cha được. Người em trước khi tắt thở kêu tên người anh. Chiến tranh chấm dứt người anh đi tu và mỗi năm đến ngày mình giết em lại làm lễ giỗ. Đó là một chuyện thật của cuộc chiến. Còn biết bao nhiều chuyện thật như vậy trong chiến tranh chưa được kể lại. Chán Mớ Đời 


https://youtu.be/0CJE1p7eS9c?si=Dd5vi7bztN9dhD3d


Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn