Mối tình vắt vai xưa

 Mối tình vắt vai xưa

“Ê mày có nhớ Lê Thị Hồng Diệp”, Không. “nhà ở đường Phan đình Phèo, chỗ Xóm Giếng nhìn qua”, chỗ khách sạn Mimosa, có cái dốc lên nhà thờ Tin Lành, đường Hàm Nghi. “Đúng rồi”. Không biết. Khi xưa mày có nhiều em mê mà mày có bao giờ thố lộ cho tao đâu mà biết. Đó là câu hỏi của anh bạn học xưa. Về già anh ta lâu lâu buồn đời cô lựu, gọi hỏi mình về mấy cô khi xưa anh ta quen ở Đà Lạt khiến mình ú ớ. Lý do là tuy bạn học nhưng anh chàng này có nhóm bạn riêng để tâm sự về gái gú còn mình chỉ biết đánh bi-da, đá banh vớ vẩn, tập võ, chưa giác ngộ tình yêu trai gái như anh ta. Còn chậm xuân thì.

Lâu lắm mình nghe ai nói lại cụm từ “Trường Thành Nhân” nơi mình học hè với ông giáo Kim, người bắc thời tiểu học. Nói chuyện với anh bạn thì mới lần mò ra khu vực này khi xưa. Anh ta kể là có quen cô nào ở khu vực này tên Lê Thị Diệp Hồng, Lá Đỏ. Mình đoán là Hồng Diệp, nhà ở ngay 4 căn nhà sát liền, cạnh tiệm đóng hòm và tiệm bán gạo Sơn Hà, quen bà cụ mình vì hay mua gạo của ông bà này để bán lại. Mình nghĩ thời đó dân đóng hòm là giàu nhất Đà Lạt. Có một chỗ khác ở đầu đường Phan Đình Phùng, chỗ nhà Nguyễn mInh Dũng đánh bóng bàn, con ông bà Nguyễn Đình Thừa. Lính chết như rạ nên chôn cất nhiều.

Mình nói hồi học tiểu học, hè học với ông giáo Kim thì có thấy một cô tuổi trạc tụi mình hay đứng dựa tường ngay khách sạn Mimosa. Hay chửi lộn với cô ta. Mình khi xưa là có cái tật không sợ con gái, chửi lộn bú xua la mua. Chỉ khi lấy vợ rồi thì cái tính phản động phản kháng phụ nữ bị chìm vào lãng quên.

Bên trái là trường Thành Nhân của ông giáo Kim, giữa trường và khách sạn Mimosa không có trong hình là con dốc lên đường Hàm Nghi. Bên phải là cái giếng nước, khi xưa trời mưa đi ngang đây hay đứng lại lấy nước xối đôi dép dính bùn

Năm 1992, khi mình về Đà Lạt, đi ăn phở với ông cụ ngay sau lưng dãy nhà Đội Có, góc tiệm vàng Thương, bến xe Tùng nGhĩa khi xưa thì gặp ông giáo Kim, nên mời ăn phở luôn. Đó là bát phở tạ ơn thầy giáo thời tiểu học. Ông giáo kêu mới đi tây về, lấy bà vợ sau nên yêu đời yêu người lắm. Ông ta có người con trai tên Ánh hình như bị chột con mắt hay bị lé, học Yersin trên mình mấy lớp, có dạy hè mình tại nhà in của Phước Lâm Viên. Nhà ông giáo Kim ở phía sau phòng mạch Bác sĩ LƯơng và nhà bảo sanh Trương Thị Lập, góc Phan Đình Phèo và Duy Tân. Nếu mình không lầm thì chỗ con hẻm này có con đường mòn băng qua Hai Bà Trưng.

Về Đà Lạt năm 1992, ông cụ dẫn mình đi ăn phở ngay quán chỗ tiệm ăn tàu, ngay bến xe Minh Trung ngày xưa. Tiệm này mình và thằng nGuyên khao bạn bè khi đậu tú tài đúng hơn có 2 thằng bạn là Võ Hoàng Đa và Nguyễn Đình Tài. 4 thằng ăn mì xào ở tiệm này. Đó là lần đầu tiên mình được ăn mì xào dòn trong đời tình anh bán bơ  

“Em khi xưa, gửi thiệp chúc tết cho tao đề bài thơ : Người đi qua nhà tôi ngày 02 bận. Mắt xa đưa nên chẳng thấy tôi buồn. Hồn lưu lạc chưa hề 1 chúa . Yêu 1 người ta dâng cả tình thương.“ Mình nghe anh ta kể thì choáng váng luôn không ngờ khi xưa anh chàng ta học cùng lớp mà thi ca đủ trò trong khi mình Chán Mớ Đời với bằng bằng trắc trắc. Học cô Ngô Thị Liên thơ Đường với thơ Muối là mình nổi điên trong khi anh bạn lại được mấy cô gửi thư đưa vào thi ca. Kinh

Mình hỏi chớ không phải Lá Diêu Bông, đầu đường Phan Đình Phèo gửi cho mày. Anh ta kêu tao nhớ ra rồi. Em lá diêu bông đó gửi bài thơ “nắng mưa là bệnh của trời, tương tư là bệnh của tôi yêu chàng”. Về già anh ta có kỷ niệm về thời học sinh, gái gú tình yêu vớ vẩn cũng vui. Không có ai để thố lộ một thời vàng son cực thịnh, đắt đào về gái gú nên gọi mình kể chuyện đời xưa. Một thời để yêu một thời để không quên trước khi bị Alzheimer. Anh chàng có cái hay là quen toàn mấy cô tên Lá Diêu Bông, lớn tuổi hơn và sau này cũng lấy vợ tên Lá Diêu Bông và lớn tuổi hơn.

Có người cho mình biết đối tượng một thời của anh bạn trong hình

Lê thị Ngọc Diệp ( đứng giữa cạnh Ngọc Bích mặc quần hồng ) hình mới nhất hôm qua 12/6 ở khách sạn Mariott sau 5 ngày đi Cruise về !

Người Xưa của bạn anh Sonny Nhat Nguyen hiện ở Huỳnh Văn Bánh Saigonnaise hihi !

Nghĩ lại cũng may chớ thời đó mà hắn thố lộ tình yêu và thi ca, rủ mình vào nhóm của anh ta thì chắc khó đi du học bên tây. Đầu óc cứ nghĩ đến mấy em hay Lá Diêu Bông thì học không vào.

Anh chàng ở đường Phan đình Phèo lại biết đàn hát nên chiều chiều ngồi trên gác đánh đàn thì mấy cô nữ sinh đi ngang nhà nhìn lên là thấy vui đời cô lựu, cứ tưởng anh bạn hát cho mình nghe “yêu tôi hay yêu đàn”. “Người đi qua nhà tôi ngày 02 bận. Mắt xa đưa nên chẳng thấy tôi buồn. Hồn lưu lạc chưa hề 1 chúa . Yêu 1 người ta dâng cả tình thương.“ anh ta hay rủ mấy cô lên Sân Cù hay Thung Lũng Tình Yêu, đem theo cây đàn để đàn cho mấy cô hát. Anh ta kể có một cô bận váy trắng quỳ xuống cỏ, hát bài “mùa thu cho em” trong khi anh chàng đánh đàn, phê không thể tả. Em xinh quá như một thiên thần. Rồi 75 đến chạy mất dép. “Sao em không như một thiên thần,…”( bài hát này do một nhạc sĩ ở Paris làm và hát cho mình nghe lâu lắm rồi khi về Paris thăm gia đình. Sau này khám phá ra là thân với anh bạn NGuyễn Hoàng, người phổ nhạc bài Khi tôi chết đừng đưa tôi ra biển).

Anh chàng hỏi mình biết Nguyễn ĐÌnh Dũng ở đường Hai Bà Trưng, học chung với ông chú tao. Mình nói hàng xóm. Ông thần này mình nhớ năm 6 ème hay 5 ème thì phải trong trường Yersin có Gala, ông thần đóng vai Thân, bị bà vợ tên Loan, cãi nhau ra sao, bà vợ lấy kéo đâm cho một nhát đi tây luôn. Sau này lấy vợ, đồng chí gái lại thích may áo quần, hay cầm cái kéo cắt vải nên mình không dám lộn xộn, nhớ gương của tên gia trưởng Thân trong Đoạn Tuyệt là câm mồm ngay. Hình như ông thần này dạy mình chạy xe đạp. Ông ta có chiếc xe đạp đàn bà nên dạy mình té xe đạp trên đường Thi sách.

Ông thần Dũng này, hay dạy chị Lan con bà Tân gầy nhảy đầm. Chị này lâu lâu thấy chạy lên nhà chú Dũng, mình gọi ông thần bằng chú vì ông thần gọi bố mẹ mình bằng anh chị. Hai người tập nhảy xì-lô xì-la gì đó, mình chỉ biết đứng nhìn hai người ôm nhau như tây đầm hay xem hình Playboy. Ông thần Dũng này có báo Playboy nhiều nên lâu lâu mình chạy qua nhà, xem ké. Thấy mấy bà đầm ở truồng khiến mình thất kinh thấy lạ khi thấy lông xoắn xoắn ở cái mu. Mấy chục năm rồi không gặp chị Lan, hình như chị ta có liên lạc với mình, nay ở San Jose, có con bà Hoà trên đó. Có tên ở cư xá Địa Dư, nay ở Gia-nã-đại, đi an ninh quân đội kể là khi xưa rất kết chị Lan này. Sau này ông thần Dũng đậu tú tài về học sư phạm ở Sàigòn, rồi dạy pháp văn. Năm 1973, được đi tu nghiệp bên pháp mấy tháng như thầy Phan Nam. Năm mình đi du học có ghé thăm bà Thường, mẹ đẻ của ông thần ở Sàigòn.

Bà Thường này vui lắm, khi cô con gái đầu lòng sinh con so ở cử thì sáng nào bà cũng qua nhà kêu mình ra sân đưa cái cốc rồi bắt mình tè vào để cho cô con gái uống cho bổ chi đó. Nguyên một tháng ở cử, sáng nào mình cũng phải mở robinet cung cấp nước tiểu nhi đồng cho bà. À nhớ rồi con gái bà tên Oanh. Cô lấy ông chồng nào ở Nha Trang. Mỗi lần ông chồng lên Đà Lạt, hai người ban đêm ngồi ngoài sân thổi sáo. Hồi đó mình chưa giác ngộ cách mạng, nếu không đã quảng cáo bán nước tiểu mỗi sáng cho dân Đà Lạt uống trị bá bệnh như Xuyên tâm Liên. Nước tiểu sơn đen bổ thần hoàn. Mại dô mại dô. 

Mình có một kỷ niệm khá đau thương với gia đình này. Mình ở dãy cư xá Công Chánh có đến 7 căn hộ liền nhau nên trên gác có lỗ ăn thông suốt 7 căn nhà. Một hôm Lê Công Hùng, con ông Lê CÔng Oai, làm trung tâm thẩm vấn, vua bắt nằm vùng, nhà đối diện nhà trung tá Tốn, ở đường Thi Sách, có con gái tên Quỳnh Thi, nghe nói có đôi mắt to đùng khiến ông Trịnh Công Sơn đi ngang nhà thấy hớp hồn làm bài hát “nắng thuỷ tinh”. Mình đọc tài liệu thì được biết bài ca bắt nguồn từ bà Dao Ánh nào chớ không phải Quỳnh THi. Ông thần Hùng này hay xuống nhà mình chơi vì dạo ấy hai đứa tập Thái Cực Đạo trong Adran với nhau.

Buồn đời, không biết làm gì, mình rủ hắn leo lên trần nhà rồi đi thám hiểm mấy nhà bên cạnh. Nhà mình là căn đầu rồi đến nhà ông Hà Thúc Mãn, cán sự công chánh, cháu của ông Hà Thúc Nhơn, bị bắn chết ở Nha Trang khi tử thủ chống tham nhũng. Rồi đến nhà bà Thường, rồi nhà bà Tước, bà Hoà, bà Vinh.

Mình dỡ cái nắp đậy trần nhà, độ 30 cm x 30 cm, lấy ghế bắt thang trèo lên, rồi đến phiên thằng Hùng. Thằng Hùng nhỏ con nhưng nó ăn cơm khoẻ như trâu. Xuống nhà mình nó đẫn một lần 6 chén cơm. Nó leo lên sau mình, mình dặn nó đi trên các cây gỗ, tránh đi trên plafond.

Lên trên attic xong thì mình đi về hướng nhà ông Mãn, rồi đến nhà bà Thường, tránh mấy lỗ plafond. Đến nhà bà Thường thì có cái tường cao chắn giữa nhà bà Thường và nhà bà Tước, được cái là nơi cao lên tới mái có một cái lỗ ăn thông đi suốt cả xóm. Mình bé con nên chui qua được. Thằng hÙng to con nên tìm cách chui qua cái lỗ thì đụng nhằm cục gạch khiến nó rớt xuống plafond nhà bà Tước nghe cái đùng. Mình thất kinh mặt xanh đít nhái, nghe chị Tí Chị, con bà Tước dưới plafond kêu Tèo ngủ đi. Khiến mình thất kinh, quay đầu lại ra dấu cho thằng hÙng quay lại. Thằng này lớ quớ ra sao thay vì đi trên các thanh gỗ rafter lại đạp trúng cái lỗ leo lên trần nhà của nhà bà Thường. Đội ơn bề trên nó đạp xuống cái lỗ thêm nó to con nặng như tạ gạo nên lọt xuống nhà bà Thường qua cái lỗ leo lên trần nhà.

Vấn đề là cái lỗ leo lên trần nhà lại được đặt ngay bàn thờ tổ tiên nhà bà Thường, có di ảnh của ông Thường. Thế là mình nghe tiếng rầm rồi loen xoen, nhìn xuống mình thấy thằng Hùng nằm cu đơ, còn bàn thờ, nến lư, chân đèn bay xuống đất hết, lăn leng keng. Mình sợ quá bay về nhà, leo xuống nhà rồi lén lén bò ra sân thì nghe tiếng bà Thường chửi thằng Hùng Đồ Mất dạy đủ trò. Mình giả bộ ngây thơ vô số tội đi lại thì thằng HÙng hỏi mình “Tao ăn chưa” cứ như tên Obelix trong truyện hoạt hoạ Asterix. Nó cứ đi theo mình về nhà mồm cứ hỏi tao ăn chưa trong khi bà Thường đi theo nó chửi banh xác luôn. Phải mất cả tiếng đồng hồ sau nó mới lấy lại hồn bay phách vía.

Mình chỉ nhớ cô gì chị chú Dũng lấy ông chồng là trung uý Công Binh, đóng ở đồn Quân Cụ trước ấp  Sòng Sơn, chỗ cổng vô vườn nhà mình tên Minh. Trưa chú về nhà ăn cơm rồi rồi ngủ trưa với vợ. Nên sau đó cô vợ cứ kiếm mình hỏi có thấy gì không hôm đó. Cô cứ tưởng trên gác, nằm vùng núp trên nhảy xuống bắt cóc ông chồng vì giường hai vợ chồng nằm cạnh bàn thờ. Mình chỉ nhớ cô lấy mền quấn lại người chớ mình chưa thấy gì cả. Chán Mớ Đời 

Mình nghe nói chú Dũng nay ở Hoa Kỳ, bị tai biến có cô con gái chăm sóc. Mình có hỏi anh bạn tìm dùm điện thoại để liên lạc xem còn nhớ đến mình. Em chú Dũng có một cô tên Bích, ngoài ra có hai người chị nữa, một cô đi du học ở Nhật về cắm hoa. Hôm trước có con bác Ngọc Robert, số 49B Hai Bà Trưng có liên lạc từ Úc Đại Lợi.

Mình nói anh bạn thì mày cứ lên Pha-sờ-bót mà kiếm chớ tao đâu biết đối tượng mày khi xưa là ai. Anh bạn này không có Pha-sờ-bót. Chỗ xóm giếng thì tao chỉ nhớ có thằng Thành, con ông nào làm cảnh sát, đá banh, cao lêu nghêu học Văn Học, có một cô tên là Ánh, bạn của Cái Bớt Một Thời vì sau khi đi cắm trại ở Hồ Than Thở về, tao có chở CBMT và cô này về. Còn ngoài ra thì chịu. Bác nào ở khu vực này có biết cô lá đỏ thì cho em xin.

Mình nói hôm trước tao kiếm được một em, đối tượng của mày khi xưa rồi Thị ả gọi điện thoại cho mày, đánh thức mày giữa đêm khuya như hồn tử sĩ tình yêu triệu hồn về sinh Nam tử Mỹ khiến mày mất ngủ. Bây giờ kiếm thêm thì mày chết sớm vì ngủ không được khiến hắn cười. Mấy đối tượng một thời cứ thay phiên gọi điện thoại đánh thức mày từ Coma về thì chỉ có chết thôi.

Có lần có bà nào nói quen anh bạn nên mình có nhắn tin cho biết, rồi bà này lại xin số điện thoại thì mình cho. Thế là bà ta gọi điện thoại vào lúc 11, giờ đêm nói chuyện rất lâu sau đó thì hắn hết ngủ, cả ngày cứ vật vờ như người thiếu ngủ. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Dạy con từ thủa về già

 Dạy con từ thủa về già 

“Anh Sơn! Anh ráng giúp thằng con cho mướn cái phòng đi, tội quá, lâu quá nó chưa cho mướn được.” Đó là lời mụ vợ kêu ca. Mình nói để nó tự học. Có kinh qua khó khăn nó mới hiểu và rút kinh nghiệm cho mai sau. Thế là hai vợ chồng khẩu chiến, đối choại cho vui cửa vui nhà. Mụ vợ thì thương con muốn giúp nó mà mình thì muốn giúp bằng cách dạy nó cái nghề với kinh nghiệm để sau này kiếm ăn. Từ ngày thằng con nhất trí theo mình học nghề. Có căn nhà ở Bolsa, cho người quen mướn còn dư một phòng, mình nói thằng con kêu thợ sửa chửa lại rồi cho thuê vì trước đây chỉ để đồ chật nhà. Muốn giúp nó xem thợ làm việc ra sao, phần nào trước phần nào sau.

Ông ăn mía đánh trận Điện Biên phủ

Nó đăng quảng cáo trên báo người Việt thì người Việt gọi hỏi lia chia. Vấn đề là tiếng Việt của nó như mỹ con nói tiếng Việt nên Chán Mớ Đời. Thiên hạ đến xem nhà đòi có cửa đi riêng khiến mình ngạc nhiên và bắt đầu hiểu tại sao có ông bạn mua căn nhà rồi chia ra làm 3 có lối đi riêng để cho thuê 2 phần và ở một phần. Thằng con xem Zillow hay Rentometer thì một căn phòng trong vùng này giá $1,200 nhưng người Việt cứ đòi rẻ hơn nên nó ngọng. Chả hiểu tại sao. Được cái là nó bắt đầu học tiếng Việt lại. Cuối cùng nó phải hạ giá mới cho mướn được.

Mình nói nó đừng mất công cho xem căn phòng, cứ nói một người mướn phòng cho thiên hạ xem phòng. Nói là muốn kiếm người hợp với họ nên họ rất thích nhận nhiệm vụ này. Họ sẽ thanh lọc trước dùm mình. Nay mình bắt chước người xưa, dạy cho con cái nghề mua nhà cho mướn như ông bà mình nói, để lại bạc vàng không bằng để lại cho con cái nghề để chúng kiếm ăn.

Đó cũng là một niềm hạnh phúc nho nhỏ khi con cái muốn học nghề của mình. Vì đa số đám trẻ hay mời mình đi ăn cơm để hỏi kinh nghiệm như mình khi xưa hay mời ông Rich Dad đi ăn mỗi thứ 4. Mỗi tuần tốn $10 ăn cơm trưa, học nghề ông ta nhất là kinh nghiệm.

Vấn đề phải kiên nhẫn để upload kinh nghiệm mình vào bộ não của hai đứa con và thằng rể. Mình không muốn rơi vào tình trạng như câu chuyện 1 người kia thấy con tằm khó khăn vượt ra khỏi cái kén để trở thành con bướm nên thấy tội nghiệp như mụ vợ, nên giúp tháo cái kén ra đến khi con bướm ra khỏi cái kén thì ngọng vì không bay được. Do đó mình chỉ quan sát, khi nó hỏi thì mình cho ý kiến, phải để nó trải nghiệm thất bại thì nói mới nghe, mới hiểu và rút kinh nghiệm cho mai sau. Chớ trẻ thì hăng như ngựa non hấu đá.

Phải giới thiệu chúng cho mấy người bạn của mình để chúng nói chuyện để học hỏi thêm. Nhiều khi họ nói chúng nghe chớ mình nói cùng một đề tài nhưng chúng bịt tai lại. Mấy đứa con chịu khó cuối tuần đi học mấy khoá về tài chánh. Được cái là đám bạn kêu chúng mày nên học từ bố chúng mày. Chúng nó có tư duy như mụ vợ, xem mình là nông dân thì dốt đặc cán mai nên không nghe. Đi học tham gia các nhóm đầu tư này nọ thay vì cuối tuần đi chơi uống rượu,…nhảy đầm như bố chúng. Chán Mớ Đời 

Hôm qua thằng rể kêu từ đầu năm đến nay nó rao bán lặt vặt mấy thứ không cần dùng nữa được $1,414.00. Vô làm rể nhà Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen, gặp phải bố vợ thuộc dòng keo kiệt nên phải học tính kiệt keo cho đúng thủ tục, để hợp rơ với bố vợ. Sau này sinh con đẻ cái mới thuộc dòng keo kiệt được.

Sáng nay, hai cha con chạy lên gần Apple Valley để phỏng vấn một cặp để cho mướn một căn nhà. Nhà trống nên mình kêu thằng con đem theo 1 cái bàn và 4 cái ghế để ngồi. Mình hỏi cặp này cho biết lý do mình phải cho họ mướn thay vì cho mấy người khác. Họ nói này nói nọ. Mình hỏi họ tính gì tương lai. Rồi nói với họ kiểu người Mỹ gọi là “sell the dream”. Mình nói nếu ông bà trả tiền đàng hoàng, không bao giờ trễ thì sau 3 năm, nếu muốn mua căn nhà tụi này sẽ bán và cho vay lại khỏi phải mượn tiền ngân hàng. Mình có 4 gia đình mướn nhà trước đây rồi mua luôn căn nhà. Rồi ngồi giải thích hợp đồng trước khi họ ký, mất cả tiếng để thằng con học nghề.

Có ông cựu lính mỹ tại Việt Nam đang tìm cậu bé mà ông ta cứu khi xưa. Ai biết thì cho em xin

Sau đó vào Costco, mua mấy Gift Card rồi kêu thằng con gửi tặng cho mấy người hàng xóm đã chỉ cho mấy người muốn mướn nhà xem căn nhà. Thằng con mới đầu hăng hái muốn tỏ ra ta là quản lý đòi kiểm soát và gặp mặt người muốn thuê nhà. Nhưng cứ lái xe đến tốn tiền xăng nhất là xăng dạo này lên như điên rồi chả ai đến cả vì họ lái xe ngang không thích căn nhà không có lối riêng nên lặn luôn. Cứ như đợi người con gái nhưng em cứ hẹn nhưng đừng đến nhé. Có trải qua tình huống này rồi nó mới thấy bố nó không ngu như nó tưởng. Nói nó cứ lâu lâu ghé thăm ông hàng xóm vì ông ta già, có thể thương lượng mua căn nhà của ông ta trước khi ông ta qua đời. Hôm nay sựt nhớ đến một tên quen khi xưa, hắn có kể là sau khi mẹ hắn qua đời sẽ bán nhà dọn đi đâu đó. Mình gọi cho hắn hôm qua, hỏi tình hình thì được biết bà mẹ qua đời năm ngoái, hỏi vụ căn nhà thì hắn nói đang vào escrow. Chán Mớ Đời 

Nên gọi điện thoại cho hàng xóm, cho biết mật mã để mở ổ khoá, nhờ họ mở cửa cho thiên hạ xem nhà. Nói với họ là muốn họ có hàng xóm tốt nên nếu người nào mà họ thích thì đưa cho họ đơn xin mướn nhà còn không thì khỏi cần. Họ sẽ thanh lọc trước dùm mình. Họ cho người ta xem nhà rồi ai họ có cảm tình, hỏi chuyện thì mới đưa đơn. Có 2 người gửi lại đơn. Mình kêu nó lấy mỗi người $30 để xét tín dụng của họ (credit report). Rồi hẹn sáng nay gặp nhau lần đầu để mình phỏng vấn cho thằng con xem. Đây lần đầu bằng anh ngữ vì đa số là bằng tiếng Tây Ban Nha vì đa số người thuê nhà của mình là người gốc la -tinh.

Thằng con có cái tính như mẹ nó. Mình cho thuê nhà thì nói làm quản lý thôi, chủ nhà ở xa tiểu bang khác. Do đó khi họ đòi sửa cái này phá cái kia nên mình có thể nói là để nói lại với chủ nhà xem, còn bây giờ thì trả tiền nếu không chủ nhà đuổi mình thì vợ nó cũng đuổi mình luôn. Họ đòi thay thảm thì tháng sau mình nói chủ nhà chưa có tiền, nếu anh chị muốn thì cứ bỏ tiền ra thay thảm màu anh chị thích rồi mỗi tháng được trừ $50 và tiền thuê nhà. Họ kêu mình dẫn đi mấy chỗ quen mua cho rẻ rồi họ vui vẻ lắm, ở thêm 10 năm nữa cho hết nợ tiền đã trả trước tiền thảm. Mỗi năm mình tăng giá thuê nhà. Mình có người thuê nhà trên 20 năm, trả hết tiền nợ ngân hàng cho mình. Mình đang tính tái tài trợ lại để dành tiền rồi sang năm nhà banh ta lông thật sự sau bầu cử. Chạy ra đi mua như năm 2009. Nhưng kỳ này thì chạy đi mua cho con. Kêu chúng để dành tiền để mua nhà. Hôm nay con gái và thằng rể chụp hình gửi đang soạn mấy thứ không cần thiết bán trên mạng. Mình nói cứ ráng mỗi tháng bớt chi tiêu mấy thứ đâu đâu độ $50 là một năm để dành được $600, bỏ vào cổ phiếu.

Hôm qua hai cha con đi ăn trưa, nó hỏi vụ một ông chuyên gia địa ốc nói cái gì mà mình chạy đi mua nhà. Nó nghe mình kể mà không nhớ rõ sự việc. Mình nói là ông địa ốc gửi cho mình cái email nói về ông Paulson, cựu bộ trưởng tài chánh của Hoa Kỳ dưới thời ông Bush mới nghỉ chức và bạn bè ông ta đứng ra mua lại ngân hàng Indy MAx với giá là 70% tài sản của ngân hàng này với điều kiện là chính phủ cho mượn tiền, bảo kê. Nghĩa là nếu họ bán nhà nào không có lợi mà dưới giá 70% thì đại khái một căn nhà giá tiền nợ là $100,000 thì họ mua có $70,000 rồi sau khi thanh lọc hết họ muốn bán rẻ mấy cái nợ có nhà ma chê quỷ hờn thí dụ $30,000 thì chính phủ bù cho họ $40,000.

Bố nghe vụ này thì kêu địa ốc của mình tìm các căn nhà có nợ của Indy Max bị ngân hàng tịch thu mà mua nên nhà xây cất mới thì mất độ $200,000 nhưng bố mua có $50,000 kể luôn đất như 2 căn nhà và 1 duplex ở San Bernardino giá nợ là $420,000 bố trả giá có $99,000. Lý do $99,000 vì dạo ấy Cali thiếu tiền nên ai bán nhà thì chính phủ Cali giữ lại 3.3% số tiền của giá bán, họ không giữ nếu giá bán là dưới $100,000. Đô đó khi bố trả $99,000 thì tên địa ốc nghĩ là bố ngu nhưng bố kêu cứ cứ nộp đơn vào. Không có ai mua bằng tiền tươi, nộp tiền trong vòng 1 tuần thì ngân hàng bán ngay.

Con phải hiểu là có được thông tin nhưng đa số không làm gì cả. Con đi dự tiệc gặp thiên hạ nói cái này cái nọ nhưng họ không làm gì hết. Con nghe thì tìm kiếm thêm chi tiết để mình đầu tư này nọ. Quan trọng là làm cái gì với tin tức mình thu thập được còn biết thì ai cũng có thể biết. Ngồi chém gió thì nó chả giúp mình gì cả.

Xui cái là có hôm mình đi làm về trễ người mướn nhà đến nhà trả tiền nhà, mụ vợ buồn đời kêu là nhà của tui nên lần sau mình thối thác sơn phết cho họ ăn tết thì người thuê nhà kêu vợ anh kêu nhà của anh. Chán Mớ Đời 

Khi xưa, mình nói nó học tiếng Tây Ban Nha ở trường nhưng nó chỉ học có 2 năm rồi bỏ, chạy đi học tiếng Nhật Bản lên đại học cũng chạy theo học tiếng Nhật. Nay cho mướn nhà gặp người gốc la-tinh nên chỉ nói tiếng Tây Ban Nha khiến nó ngọng. Nay mới thấy bố nó nhìn xa, nay phải học tiếng mễ lại. Người mướn nhà và người thợ toàn nói tiếng mễ nên Chán Mớ Đời. Nó cứ kể cho em gái nó cách bố thương lượng tiền bạc với thợ khiến nó cười lăn bò. Hy vọng nó sẽ học được cách thương lượng và chế thêm. Và quan trọng nhất là kiếm được thợ giỏi và tin tưởng. Hôm qua thợ gọi kêu phải thêm tiền để gắn cái hook-up cho máy giặt. Mình lấy điện thoại của thằng con rồi nhắn tin lại, đã nói trước là thay cái này trong giá tiền. Thợ kêu vậy muốn họ gắn cái cũ lại, mình nói ờ. Hôm nay thấy thợ gắn cái mới không chặt thêm tiền. Nói thằng con thấy chưa, nó đem quăng cái cũ thì nay tìm không ra thì phải thay cái mới cho mình. Thợ lúc nào cũng muốn xiết họng mình nên phải biết cách nói chuyện với họ.

Hôm qua, hai cha con chạy lên San Bernardino, gần Palm Spring xem 5 mẫu đất mà thiên hạ khi không gọi mình rồi cho không.  Năm ngoái có người muốn mua nhưng cuối cùng không thành. Mình cứ để đó nay con gái, thằng hôn phu và thằng con muốn đầu tư nên mình chạy lên xem lại để coi có thể xây nhà cửa rẻ rẻ để cho thuê. Gần đó họ đang xây cái motel 50 phòng. 

Mình coi lại cái dự án của tên người Việt nào nộp để xin xây chỗ camping gần Joshua National Park, cách 2 miếng đất độ 20 dặm. Thấy khả thí nên gửi cho hai đứa con và thằng rể. Mình nói sẽ cho chúng hai miếng đất này để chúng xây cất mấy khu camping. Mỗi khu vực có hàng raò bọc lại có một cái nhà vòm, tối có thể mở ra để ngắm sao trời, có phòng tắm bên ngoài, và Jacuzzi. Có chỗ để đốt lửa. Tối ngồi hát đánh đàn đời tôi cô đơn nên yêu ai cũng xây nhà , yêu ai cũng bán bơ.

Về nhà đồng chí gái hỏi đi đâu mình nói chạy lên xem coi xây cất ra sao vì gần đó, họ đang xây một cái motel trước nhà thờ to đùng. Vợ hỏi đất đâu ra, mình nói thiên hạ cho. Vợ hỏi tại sao họ cho. Mình nói tại vì Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen nên họ thích thì họ cho. Mụ vợ mình có quan niệm khá lạ. Mình đoán là bị ảnh hưởng của bạn bè của mụ. Vì mụ vợ có mấy người bạn ghét mình dễ sợ. Có người kêu sao mụ vợ lại có thể lấy mình, tên nông dân ngu lâu dốt bền. Hôm trước đi ăn cưới, gặp lại cái bà mà khi xưa đồng chí gái rủ bà ta đi ăn, để bà ta cho ý kiến về mình, mình phải trả tiền ăn mà bà ta kêu đồng chí gái đừng lấy mình. Nay gặp lại sau 35 năm vẫn chưa chồng, làm gái ế một đời đòi hỏi quá cao.

Mình mua nhà của người Mỹ rồi họ cho vay lại khiến mụ vợ chới với. Mụ kêu mình ăn nói vô duyên lại xấu xí mà sao thiên hạ lại bán nhà cho mình hay khu thương mại. Ông bán khu thương mại cho mình chưa bao giờ gặp mặt, cho vay lại 3.5 triệu qua điện thoại, cho vay 25 năm tỉnh bơ. Năm ngoái hai vợ chồng bay lên Alaska gặp mặt lần đầu để cảm ơn đã bán cho khu thương mại. Ông ta còn mấy miếng đất, đã có đào giếng rồi tính bán lại cho mình luôn nên nói là tháng 9 này ông ta xuống Cali sẽ bàn đến vụ này, bán và cho vay lại. 10 mẫu đất này mình có đến xem, có giếng ông ta đã đào rồi chỉ gắn ống bơm vào là xong. Chắc sẽ mua cho hai đứa con rồi sau này chúng xây nhà cho thuê, xung quanh đều xây nhà hết.

Mình nói xem 5 mẫu đất đang tính xây cất nhà cho thuê, mấy đứa con bỏ tiền ra, chúng dùng Roth-Ira LLC để xây cất. Mình cho chúng mấy mẫu đất để mấy anh em chung tiền xây cất. Mình hy sinh đời bố củng cố đời con. Mụ vợ kêu xa quá khiến mình nổi điên. Mình nói nếu mình mà nghĩ như mụ, không chịu khó chạy ra vùng Riverside, Los Angeles và san Bernardino để mua nhà thì ngày nay cả hai vẫn còn đi làm chớ không ngồi đánh đàn bú xua la mua. Phải dạy con chịu khó, đi xa thì sau này chúng nó mới khá chớ mở miệng ra kêu xa quá. Lười biếng thì làm sao mấy đứa con sau này chịu khó. Mình lái xe đi chớ mụ có bao giờ đâu. Nay phải dạy con chịu khó đi xa. Chớ mua nhà ở Quận Cam thì đâu có lời. Khi xưa bạn bè muốn giới thiệu cô cho tôi, tôi mà nói xa quá không đi thì có bao giờ gặp nhau để làm người tình ô-sin. Mình ở New York còn cô nàng ở Boston. Phải tốn tiền máy bay bay lên cuối tuần mới gặp nhau được.

Đang tính làm mobile home park, mua mấy cái mobile cũ kéo về rồi sửa chửa tân trang lại rồi bán cho ai đó, cho vay nên mỗi tháng vừa lấy tiền thuê chỗ và tiền cho vay. Kiểu này thì mấy đứa con cứ mỗi tháng bỏ túi mỗi căn độ $2,000, 5 mẫu thì có thể có thể làm được 20-30 mobile home thì cũng khoẻ đời tình anh bán bơ. Cũng có người xúi mình xây mấy căn nhà tròn vòm cầu, cho thuê kiểu AirBnB vì dân Los Angeles, cuối tuần thích chạy xuống vùng này để ngắm sao hay cho gia đình các người lính thuỷ quân lục chiến vì cạnh căn cứ quân đội mỹ. Mình leo núi Machu Picchu họ có cho ở trong một căn nhà kiểu này, tối nhìn sao trên trời.

Thế là lại cãi nhau như xưa. Mỗi lần mình nói mua nhà là mụ không chịu, kêu tiền đâu nên cuối cùng mình tự mua một mình qua title Holding trust cho khỏe đời. Sau khi mua, hỏi mụ có muốn đi xem không. Nhiều khi mụ chả muốn xem kêu xa quá, còn đi xem nhạc ở mấy casino thì chạy xa mấy cũng chạy. Chán Mớ Đời  May ngày nay thằng con biết nhà cửa mua ở đâu, người mướn nhà là ai nên lỡ mình có bị chuyện gì thì không lo nữa chớ trông vào mụ vợ là mệt. Mỗi lần hai cha con đi đâu là mụ hỏi đi tới nhà nào. Mất công trả lời mà mụ chả biết căn nào ra căn nào nên lâu ngày chả muốn nói nhiều. Chán Mớ Đời  (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Con đàn cháu đống

 Con cháu đông đầy

Hôm qua, đám cưới thằng cháu khiến mình rất vui. Lý do là con mình, con của mấy ông anh bà chị vợ đều bay từ xa về, New York, Boston,…để tham dự đám cưới con trai đầu của một ông anh vợ. Lúc ăn uống xong thấy chúng tụ tập nhau nhảy muá chọc nhau như khi đi nghỉ hè chung, thấy vui. Rồi thêm mấy đứa cháu nội, cháu ngoại của mấy anh chị vợ. Có đứa cháu gọi mình bằng ông sắp sửa tốt nghiệp đại học, lại có bồ, vài năm nữa có cháu gọi bằng cố ông. Nói chung là con cháu thế hệ thứ 2 là 18 đứa. Rồi chúng sinh đẻ đầy ra, mỗi cặp 2, 3 đứa thêm đâu 16 đứa cháu thế hệ thứ 3, và còn 11 đứa thế hệ 2 chưa lập gia đình. Nội 11 đứa kia lập gia đình thì chắc sẽ đông hơn. Nội nhớ tên mấy đứa này là thấy oải đời tình anh bán bơ.

Cháu gọi bằng Bà, cô cháu dâu là gốc Nhật Bản nên cho nó đi học trường Nhật Bản nên đến nhà mình là nó xếp giày dép hết. người Nhật huấn luyện thu dọn từ bé.

Hôm nay cả đám kéo lại nhà mình để một đứa cháu gái có bầu, báo tin giới tính của đứa con thứ 2. Tối hôm qua, chú rể đến bàn cảm ơn đồng chí gái đã tụ tập, giúp gia đình anh em trong gia đình vẫn giữ được tình yêu thương Huynh đệ từ mấy chục năm qua. Khi xưa, lúc tụi này mới cưới nhau, đi chơi, đồng chí gái hay tổ chức chở thêm mấy đứa cháu lên núi hay ra biển chơi hay qua Mễ Tây Cơ ít ngày vì bố mẹ chúng lo bận buôn bán. Ở Hoa Kỳ mà có 6 đứa con là hơi mệt. Phải cày ngày chưa đủ tranh thủ cày đêm.

Hôm đầu tuần, con gái mình được thằng bồ cầu hôn, mấy đứa cháu cũng kéo lại chật nhà dù không phải cuối tuần.

Được cái là vợ mình và bà chị vợ chịu khó chi tiền vì đa số mấy bà chị dâu không muốn chi gì cả. Hai chị em bỏ tiền hàng năm ra trả khách sạn hay nhà thuê AirBnB để cho cả đại gia đình tụ họp các kỳ nghỉ hè cho 36 mạng. Thật ra bỏ tiền thì cũng con cháu mình hưởng chớ có phải ai đâu nên không cần do dự. Như mẹ vợ mình và bà cụ mình đều nói “ở sởi lởi trời cho, ở so đo trời lấy lại”. Mình nghiệm lời nói của hai bà mẹ rất đúng, những người ki bo, so-đo về già Chán Mớ Đời như mình phải đi làm ruộng, trong khi đồng chí gái thì cứ ôm đàn đi tập hát. Như sau vụ mời đại gia đình đi chơi ở Dubai, xem như lần đầu tiên bà cụ được nhìn con cháu khắp nơi trên thế giới cùng một lúc. Về lại Cali, có người kêu bán cho một trung tâm thương mại ở trên Los Angeles mấy triệu và cho vay lại 25 năm. Theo phương châm ở sởi lởi trời cho. Chán Mớ Đời 

Hay các lễ giáng sinh, tạ ơn và Tết đều họp mặt ở nhà mình vì mấy bà chị dâu lười dọn dẹp. Mấy đứa cháu có bồ là cứ đem lại nhà mình vào các dịp lễ để thấy anh em cô cậu hay chú bác xum vầy, chơi trò chơi, đánh bài lắc bầu cua,… được cái là mấy đứa cháu dâu hay cháu rể cũng rất hoà đồng, có vài đứa mỹ trắng hay tàu, Nhật Bản nhưng cũng húp nước mắm mệt thở.

Vợ mình kể là học ở mấy bà dì, chị và em của mẹ khi xưa. Mỗi lần ra Đà Nẵng chơi, là dì cho ăn mệt thở. Ông anh vợ kể, tối đi ngủ, dì đi vòng vòng ngay cả giường mình để xem có ngủ chưa, cần mềm chiếu gì không dù dì có 14 người con. Có bà dì ở Sàigòn, cháu ở Đà NẴng hay hỘI AN vào Sàigòn học đại học thì đều ở lại nhà dì hết. Dì nuôi. Hy sinh đời dì củng cố đời cháu. Sau này, qua mỹ, cháu trả ơn, mời dì đi nghỉ hè hay vợ mình mỗi tuần ghé lại nhà chở dì đi chơi, ăn uống để dì bớt buồn. Dì hay nói “chú Sơn và PT chở dì đi chơi như ri là dì vui lắm.” Tình thương của mấy bà dì dành cho các cháu khiến đồng chí gái và bà chị vợ noi theo.

Chớ mình thấy nhiều gia đình quen hay họ hàng, kỵ giỗ không tham dự, đám cưới không mời nhau giữa anh chị em. Chưa kể có gia đình đem nhau ra toà vì ba chuyện tiền bạc vớ vẩn. Anh em không nhìn mặt nhau nên cháu chắc cũng lánh xa. Chán Mớ Đời 

Nhớ khi xưa ở Đà Lạt, mỗi lần gần tết là có chạp mộ mấy người ở làng vào Đà Lạt sinh sống rồi qua đời. Sau đó các gia đình tụ tập nhau ăn bún bò tại nhà chú Thành, lái xe Lam ở đường Hai Bà Trưng, gần số 4 để người cùng làng họp mặt để biết ai bà con ai con bà. Rồi mỗi lần giỗ bên ngoại thì vào nhà ông Dụ ở Xuân An hay ra nhà ông bà Phúng ở 11 Duy Tân.

Năm ngoái mình về Sàigòn thì mấy người em họ ở Sàigòn mời mình dùng cơm. Rất vui vì đa số mình không biết mặt, gặp nhau lần đầu nên cảm thấy rất gần gũi như người Việt hay nói giọt máy đào còn hơn thau nước lã. Con của mấy bà dì hay chú của mẹ mình ở Sàigòn. Nhưng tình cảm của mấy người em rất đậm đà như bánh bột lọc, bánh nậm của làng Dưỡng Mong. Mấy bà Dì và ông Cậu, cháu gọi ông ngoại mình bằng bác rất mến mẹ mình. Mẹ mình là cả về vai vế vì ông ngoại là anh đầu.

Cho thấy bên vợ cũng như bên nội của mẹ mình anh em rất hoà thuận, đó là cái phước của gia đình. Hy vọng những gì đồng chí gái và bà chị vợ làm cho mấy đứa cháu, sẽ được đám cháu sau này tiếp tục thực hiện tinh thần đùm bọc lẫn nhau để tình cảm anh em họ hàng vẫn luôn luôn bền vững, sông có cạn núi có mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi. Đó là niềm hạnh phúc khi anh em và bà con hoà thuận nhau thay vì tì hiềm với những lùng bùng tiền bạc hay nó nhau chăm sóc bố mẹ về già. Xong om

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Cuộc chiến kinh tài trước 75

 Cuộc chiến kinh tài trước 75

Trong cuộc chiến Việt Nam vừa qua, người ta thường nói về quân sự, chiến thuật với những trận đánh nhưng có lẻ việc quan trọng để thắng một cuộc chiến là kinh tế. Chúng ta thấy ngày nay các cuộc chiến Ukraina hay vùng vịnh Ba tư, các nước cứ ra lệnh cấm vận để thắc chặt nền kinh tế của Nga hay Ba Tư, mong sao họ sẽ kinh tế họ kiệt quệ và đầu hàng.

Vấn đề là các cuộc cấm vận này thường không thành công. Lý do là có chợ đen. Ông thần Putin bán cho anh ba tàu dầu hoả rẻ. Thế là bác Putin cứ tha hồ đánh anh Ukraina. Tương tự Hoa Kỳ cấm vận anh Ba tư thì họ bán dầu rẻ cho anh ba tàu. Huề cả làng.

Tương tự khi người Pháp trở lại Đông-Dương năm 1945 với danh nghĩa tước vũ khí quân đội Nhật Bản thì đảng cộng sản có gây quỹ để chống pháp. Mệ ngoại mình kể là có tuần lễ vàng, khiến thiên hạ nô nức góp tiền bạc. Mệ ngoại tặng 1 sợi dây chuyền. Thời xưa có một sợi dây chuyền, nghèo là Qúy lắm. Pháp quốc sau thế chiến thứ 2 thì đói nên họ sử dụng thuốc phiện do người Thái trắng trồng để bán ở Hà Nội và toàn Việt Nam, nhằm gây quỹ chống lại Việt Minh.

Do đó khi Việt mInh đã làm chủ tình hình vùng Việt bẮc thì quay qua vùng tự trị của người Thái, để đánh phá nhằm cắt đường kinh tài cho người Pháp. Do đó người pháp đã biến thung lũng Điện Biên Phủ thành một căn cứ nhằm đánh tan các sư đoàn của việt minh như họ đã từ làm tại căn cứ Na-San. Điện biên Phủ thất thủ thì người Pháp chả còn tiền để tiếp tục cuộc chiến nên rời Việt Nam.

Trong cuộc chiến Việt Nam trước 75, ngoài các trận đánh, có một cuộc chiến âm thầm bí mật khác mà ít ai nhắc đến, rất quan trọng là cuộc chiến kinh tài. Việt Cộng đưa bộ đội qua ngõ Hạ Lào, Cam Bốt để đánh phá Việt Nam Cộng Hoà. Họ chuyên chở vũ khí từ Trường Sơn, hải cảng Sihanoukville,… cho các bộ chỉ huy của Hà Nội tại Cam Bốt và Hạ lào. Có cuốn hồi ký của ông Lê Văn Châu “Huyền thoại con đường tiền tệ trong kháng chiến chống Mỹ”, kể lại hoạt động bí mật của ngành ngân hàng trong việc bảo đảm tài chánh cho chiến trường miền Nam giai đoạn 1965–1975.  

Nếu đường Trường Sơn vận chuyển người và vũ khí, thì “con đường tiền tệ” vận chuyển tiền và ngoại tệ phục vụ chiến tranh. Hệ thống này do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức bí mật để đưa tiền từ nước ngoài về, sau đó phân phối cho các chiến trường miền Nam.  Mình nghe kể đại đội trinh sát 302 đi thám thính ở Núi Với, bắt được một cái sacoche, chứa đâu 5,000 mỹ kim của Việt Cộng. Các đại đội chia nhau số tiền khiến Việt Cộng căm thù. Sau 75, đi lùng lính 302 ở Đà Lạt.

Theo cuốn hồi ký, nhu cầu tài chính của chiến trường không chỉ là tiền Việt Nam mà còn cần:

• Đồng đô la Mỹ.
• Tiền Sài Gòn.
• Đồng Riel của Campuchia.
• Đồng Kip của Lào.
• Đồng Baht của Thái Lan.  

Họ cần tiền để nuôi mấy ông tướng của vua Sihanouk để cho vũ khí được chuyển qua xứ họ. Cũng như phải bôi trơn các quan chức người Lào. Còn tiền Việt Nam Cộng Hoà để mua gạo muối, nước mắm cho bộ đội.

Đà Lạt xưa kia có mấy người ở Đà Lạt có môn bài bán gạo như cô Ba Chỉ, tiệm Bình Lợi ở dưới CHợ Mới, tiệm Sơn Hà ở đường Phan Đình Phùng, dì T ở Chi Lăng,… đó là những đại lý gạo ở Đà Lạt mà mình biết vì khi xưa đi lấy gạo đường từ họ. Mẹ mình kể là có lần cô Ba CHỉ kêu mẹ mình vào tiệm nói là có gạo mới về, ai hỏi thì bán kiếm lời nuôi con. Hình như 7,000 một bao. Độ 1 tiếng đồng hồ sau thì có bà vợ của ông T, làm đài phát thanh Đà Lạt ghé lại kêu muốn mua 100 bao gạo. Mẹ mình bán 8,000 một bao, bà ta không trả. Cứ lâu lâu bà ta đến mua mẹ mình gạo cứ 100 bao. Sau 75 mới khám phá ra bà ta nằm vùng, kinh tài cho Việt Cộng. Nằm trong nhóm của cô Ba Chỉ nên cô cứ kêu mẹ mình bán dùm. Mình đoán lý do là ông cụ mình là công chức nên ít ai để ít đến mẹ mình.

Một mạng lưới đặc biệt mang mật danh B29 được thành lập ở ngoài Việt Nam. Các cán bộ ngân hàng hoạt động dưới nhiều vỏ bọc khác nhau tại các trung tâm tài chính quốc tế như Hồng Kông và Bắc Kinh để tiếp nhận, chuyển đổi và vận chuyển ngoại tệ. Tiền bạc cho Việt kiều yêu nước đóng góp, ngoại quốc viện trợ,… mình có đọc tài liệu là Hà Nội đưa người qua Pháp để chuyển đổi tiền bạc nữa. Đọc bài đô la đỏ.

Khi tiền được đưa về nước: Tiền được chia nhỏ, niêm phong trong các hộp thiếc chống cháy. Vận chuyển bí mật qua nhiều tuyến đường và phân phát tới các đơn vị hoạt động ở miền Nam và các cơ sở nằm vùng ở Sài Gòn.  Như bà mua gạo của mẹ mình.

Hoạt động này cực kỳ nguy hiểm: khối lượng tiền có thể lên tới hàng triệu USD. Nguy cơ bị phát hiện, tịch thu hoặc cướp đoạt rất lớn. Tất cả đều được giữ bí mật tuyệt đối trong nhiều năm. Hàng trăm cán bộ ngân hàng đã tham gia nhiệm vụ đặc biệt này nhưng rất ít người được biết đến công khai.  

Ngoài ra, Hà Nội còn đưa vàng vào Nam để đổi tiền và mua thực phẩm. Hai đơn vị nổi tiếng nhất của con đường tiền tệ là: Quỹ ngoại tệ đặc biệt B29 và Ban Tài chính đặc biệt N.2683

Cuốn sách không chỉ kể về nghiệp vụ ngân hàng mà còn cho thấy vai trò của tài chính trong chiến tranh. Những chiến dịch bí mật ít được biết đến. Các cán bộ ngân hàng hoạt động như những chiến sĩ tình báo kinh tế. Nhiều nhà nghiên cứu xem “con đường tiền tệ” là một kỳ tích hậu cần tài chính, tương tự như vai trò của tuyến đường Hồ Chí Minh đối với vận tải quân sự.  

Ông Lê Văn Châu là một trong những nhân chứng quan trọng nhất của “con đường tiền tệ” trong cuộc chiến đánh chiếm miền Nam. Điều đặc biệt là ông không phải một cán bộ hậu cần thông thường mà hoạt động như một sĩ quan tài chính - tình báo trong mạng lưới B29.  Vào cuối thập niên 1960, ông là thành viên nòng cốt của B29 – quỹ ngoại tệ đặc biệt chuyên tiếp nhận và chuyển các nguồn ngoại tệ viện trợ vào chiến trường miền Nam.  

Năm 1967, Lê Văn Châu được cử sang Bắc Kinh dưới vỏ bọc Tùy viên Kinh tế của Bộ Ngoại thương Việt Nam. Công việc công khai là ngoại giao kinh tế, nhưng nhiệm vụ thực sự là điều phối dòng tiền viện trợ quốc tế. Theo các tài liệu hồi ký và lời kể của ông, Bắc Kinh trở thành một nút trung chuyển cực kỳ quan trọng: Tiền từ Hồng Kông được chuyển đến. Tiền viện trợ từ các nước xã hội chủ nghĩa được tập kết. Sau đó tiền được đưa về Hà Nội hoặc chuyển tiếp theo các tuyến bí mật vào miền Nam.  

Trong mạng lưới này, ông mang mật danh “Anh Bảo”. Một số tài liệu gọi ông là “trung tâm của ba trung tâm”, vì ông là đầu mối kết nối: B29 tại Hà Nội. Đầu mối tài chính tại Hồng Kông. Ngân hàng Trung Quốc tại Quảng Châu.  

Điều đáng chú ý là những đầu mối này thường không biết danh tính của nhau. Họ chỉ liên lạc bằng mật mã và hệ thống cơ yếu ngoại giao.  

Nhân vật được xem là kiến trúc sư của hệ thống B29 là Mai Hữu Ích. Ông là người trực tiếp phụ trách B29 ngay từ khi thành lập năm 1965. Dưới quyền ông chỉ có khoảng hơn mười cán bộ nhưng quản lý lượng ngoại tệ rất lớn phục vụ chiến trường. Các thành viên được tuyển chọn rất kỹ: Thành thạo ngoại ngữ, có nghiệp vụ ngân hàng quốc tế, khả năng hoạt động bí mật và chấp nhận làm việc theo nguyên tắc đơn tuyến như tình báo.  

Theo chính lời kể của Lê Văn Châu, B29 hoạt động giống một cơ quan tình báo hơn là một ngân hàng: Mỗi người chỉ biết phần việc của mình. Nhiều mệnh lệnh chỉ truyền miệng. Không có hồ sơ công khai. Các cán bộ hoạt động dưới nhiều vỏ bọc khác nhau ở ngoại quốc. Toàn bộ hệ thống báo cáo theo đường đơn tuyến lên lãnh đạo cấp cao vì vậy gọi B29 là “tổ chức tình báo kinh tế đầu tiên của Việt Nam”.  

Theo các tài liệu được công bố sau chiến tranh, trong khoảng 10 năm hoạt động, B29 và N2683 đã huy động và vận chuyển hàng trăm triệu USD cùng nhiều loại tiền tệ khác cho chiến trường miền Nam. Phần lớn các khoản tiền đều đến nơi an toàn dù phải đi qua những tuyến đường cực kỳ nguy hiểm. Điều khiến nhiều người ngạc nhiên là toàn bộ chiến dịch này được giữ bí mật trong nhiều thập niên. Chỉ đến khi các nhân chứng như Lê Văn Châu bắt đầu viết hồi ký, công chúng mới biết rõ hơn về những “người lính ngân hàng” đã vận hành một hệ thống tài chính bí mật xuyên quốc gia giữa thời chiến.  

Hồng Kông là mắt xích quan trọng nhất và cũng táo bạo nhất của toàn bộ mạng lưới B29. Nếu Hà Nội là nơi chỉ huy, Bắc Kinh là nơi điều phối, thì Hồng Kông chính là “sàn giao dịch ngoại tệ bí mật” của con đường tiền tệ.  

Trong những năm 1960–1970, Hong Kong là thuộc địa của Anh và là một trong những trung tâm tài chính tự do lớn nhất châu Á. Mình có quen một cặp vợ chồng, khi xưa là đại gia tại Việt Nam, sau 75 họ có kể cho mình là có mua nhà ở Tây Ban Nha, căn hộ tại Hương Cảng, nay thấy lớn tuổi nên tính bán. Tại Hương Cảng Đồng USD được lưu thông rộng rãi. Các ngân hàng quốc tế hoạt động mạnh. Việc mua bán ngoại tệ dễ dàng hơn nhiều so với các nước xã hội chủ nghĩa. Có mạng lưới của Bank of China hỗ trợ các giao dịch tài chính của Trung Cộng. Chính vì vậy, B29 chọn Hồng Kông làm nơi chuyển đổi các khoản viện trợ quốc tế thành loại tiền cần thiết cho chiến trường.

Theo các cán bộ B29 kể lại, hệ thống làm việc gồm nhiều bước:

1. Tiền viện trợ từ Liên Xô, Trung Quốc và các nước khác được tập trung về Quỹ B29 tại Hà Nội.
2. Tiền được gửi vào hệ thống tài khoản của Ngân hàng Ngoại thương.
3. Từ đó chuyển sang các ngân hàng ở Hồng Kông.
4. Tại Hồng Kông, các loại tiền như franc Pháp, bảng Anh, đô la Hồng Kông được đổi sang USD hoặc các đồng tiền phù hợp với từng chiến trường.
5. Sau đó mới tiếp tục được đưa về Hà Nội hoặc chuyển tới các đầu mối bí mật khác.  

Nghe có vẻ giống một nghiệp vụ ngân hàng bình thường, nhưng điều đặc biệt là tất cả đều diễn ra dưới sự giám sát của các cơ quan tình báo và trong điều kiện chiến tranh. Một trong những chi tiết thú vị nhất được công bố gần đây là hệ thống được vận hành bởi ba trung tâm đặc trách cùng mang bí danh “Anh Bảo”:

• BOC Hồng Kông.
• BOC Quảng Châu.
• B29 Hà Nội.

Các đầu mối này gần như không liên hệ trực tiếp với nhau. Họ sử dụng mật mã và hệ thống cơ yếu để trao đổi thông tin. Người điều phối ở giữa là ông Lê Văn Châu tại Bắc Kinh. Ông Lê Văn Châu từng được các đồng đội gọi là “trung tâm của ba trung tâm”, vì mọi luồng thông tin về tiền tệ cuối cùng đều phải qua ông để điều phối. Một phần tiền được chuyển bằng nghiệp vụ ngân hàng (FM), nhưng có thời kỳ phải vận chuyển tiền mặt trực tiếp (AM).

Các cán bộ chuyển ngân mang sổ thông hành ngoại giao, di chuyển bằng máy bay quốc tế hoặc tàu hỏa liên vận. Mang theo va-li chứa lượng tiền rất lớn. Hành trình được giữ bí mật tuyệt đối. Theo lời kể của các cựu cán bộ B29, có những chuyến mang theo số tiền trị giá hàng triệu USD nhưng người vận chuyển gần như đi một mình, không có lực lượng bảo vệ công khai.  

Theo các tài liệu được giải mật và hồi ức của những người tham gia, nhiều cán bộ B29 làm việc ở Hồng Kông nhiều năm nhưng không biết đầy đủ nhiệm vụ của những người cùng mạng lưới. Họ chỉ nhận các chỉ thị rất ngắn gọn, thực hiện giao dịch được giao rồi chuyển kết quả cho đầu mối tiếp theo. Mô hình này giống hệt nguyên tắc “cell system” của các tổ chức tình báo chuyên nghiệp.  

Vì vậy, khi nghiên cứu về B29, nhiều sử gia cho rằng điều đáng kinh ngạc nhất không phải là số tiền đã được chuyển, mà là việc một nhóm chỉ khoảng 14 cán bộ đã vận hành thành công một mạng lưới tài chính xuyên quốc gia giữa lúc chiến tranh đang diễn ra ác liệt, kéo dài suốt gần một thập niên mà vẫn giữ được bí mật.  

Điều đặc biệt của B29 và N2683 là họ không chỉ đưa tiền từ miền Bắc vào miền Nam, mà còn tìm ra cách lấy được tiền ngay trong hệ thống tài chính của chính quyền Sài Gòn mà không phải vận chuyển qua Trường Sơn. Đây chính là phương thức nổi tiếng mang mật danh FM (chuyển khoản), được nhiều nhà nghiên cứu xem là một sáng tạo tài chính-tình báo rất độc đáo.  

Từ 1965 đến khoảng đầu thập niên 1970, phương thức chủ yếu là AM. Đưa tiền trực tiếp. B29 thu gom ngoại tệ, chủ yếu là USD, rồi: Đóng trong hòm kẽm chống cháy. Ngụy trang trong thùng gỗ. Giao cho các đơn vị vận tải quân sự. Chuyển theo đường Trường Sơn, đường biển hoặc các tuyến bí mật khác vào Nam.  

Nhược điểm của hệ thống này rất lớn:

• Đi hàng tuần hoặc hàng tháng.
• Dễ bị bom đạn phá hủy. Như tường hợp đại đội trinh sát 302 đi thám thính bắt được một sacoche có đến 5000 mỹ kim.
• Tốn chi phí đổi tiền.
• Khó đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của chiến trường.  

Các cán bộ N2683 nhận ra một điều: tại sao phải chở USD từ Hà Nội vào Sài Gòn, trong khi tiền Sài Gòn đã có sẵn trong các ngân hàng ở Sài Gòn? Từ đó họ xây dựng mạng lưới gồm:

• Các thương gia yêu nước.
• Chủ doanh nghiệp lớn. Như ông người Tàu chú của Vương Vũ ở Sàigòn. Mấy ngừoi này có tiền là họ làm chớ chả yêu bác Hồ hay bác Mao gì cả.
• Một số đầu mối tài chính bí mật trong nội đô.

Những người này có:

• Tài khoản ngân hàng ở Sài Gòn.
• Tài khoản ngoại tệ ở Hồng Kông hoặc nước ngoài.
• Khả năng rút lượng lớn tiền mặt mà không gây chú ý. 

Cách chuyển tiền qua ngân hàng tuần tự theo 4 bước:

Bước 1: Thương gia rút tiền tại Sài Gòn

Một doanh nhân hợp tác với N2683 đến ngân hàng ở Sài Gòn.

Ông ta rút một khoản lớn tiền mặt với lý do:

• Mua hàng.
• Trả lương.
• Đầu tư kinh doanh.

Đối với ngân hàng Sài Gòn, đây là giao dịch hoàn toàn bình thường.  Mình đoán là ông thần này bán xuất cảng cái gì đó giá gấp 10 lần cho Việt Cộng rồi họ chuyển tiền qua ngân hàng. Khi tiền về thì họ rút tiền mặt đẻ giao cho N2383. Tiền sau đó được cất giữ tại các kho bí mật, phân phối cho lực lượng hoạt động nằm vùng, và chuyển tới các căn cứ của bộ đội tại miền Nam như Núi Với gần Đà Lạt.

Bước 3: N2683 gửi điện mật ra Hà Nội

Sau khi nhận đủ tiền, N2683 báo bằng điện mật:

“Đã nhận đủ.”

Đây là tín hiệu để kích hoạt khâu thanh toán quốc tế.  

Bước 4: B29 trả tiền ở nước ngoài

B29 không trả tiền tại Việt Nam. Thay vào đó:

• Chuyển USD vào tài khoản nước ngoài của thương gia.
• Thường thông qua các đầu mối tại Hồng Kông.
• Hoặc các ngân hàng quốc tế khác.

Kết quả là:

Tại Sài Gòn	Tại Hồng Kông/Nước ngoài
N2683 nhận tiền mặt	Thương gia nhận USD
Không có giao dịch đáng ngờ	Thanh toán hợp pháp qua ngân hàng

Đây thực chất là một dạng thanh toán bù trừ xuyên biên giới bí mật. Bởi vì không có dòng tiền nào chảy trực tiếp từ Hà Nội vào Sài Gòn.

Những gì hệ thống ngân hàng nhìn thấy chỉ là:

• Một doanh nhân rút tiền cho hoạt động kinh doanh.
• Một tài khoản ở nước ngoài được ghi có USD.

Hai giao dịch này diễn ra ở hai nơi khác nhau và không dễ liên hệ với nhau. 

 

Theo lời kể của các cựu cán bộ N2683, nhiều giao dịch FM chỉ mất vài giờ hoặc vài ngày, trong khi vận chuyển AM có thể mất hàng tháng. Sau này thời gian chi viện được rút ngắn đáng kể, có tài liệu cho biết từ khoảng 30 ngày xuống còn vài ngày, thậm chí nhanh hơn khi hệ thống đã vận hành thuần thục.  

Một nhân vật ít được nhắc tới là đầu mối mang mật danh C130 của N2683 tại Sài Gòn.

C130 là trung gian:

• Tiếp xúc với giới thương gia
• Nhận tiền mặt.
• Tổ chức giao nhận bí mật.
• Báo xác nhận để B29 thanh toán ở nước ngoài. Họ chuyển ngân ra hải ngoại bằng kiểu này, tương tự như ngày nay, sinh viên du học, gia đình đưa tiền ở ở Việt Nam rồi ở ngoại quốc họ đưa lại.

Trong nhiều tài liệu hồi ký, C130 được mô tả như “ngân hàng ngầm” của cách mạng ngay giữa trung tâm tài chính Sài Gòn. Theo các tổng kết được công bố sau chiến tranh, FM đã chuyển được hơn 161 triệu USD giá trị tương đương cho chiến trường miền Nam, bên cạnh hơn 315 triệu USD đi bằng phương thức AM. Điều khiến các nhà nghiên cứu tài chính quan tâm là FM không chỉ là một tuyến hậu cần tiền tệ. Nó kết hợp:

• Nghiệp vụ ngân hàng quốc tế.
• Hối đoái ngoại tệ.
• Mạng lưới thương gia.
• Liên lạc mật mã.
• Nguyên tắc tổ chức kiểu tình báo.  

Vì vậy nhiều người xem FM của B29–N2683 là một trong những chiến dịch tài chính bí mật quy mô lớn và độc đáo nhất trong lịch sử chiến tranh Việt Nam. Ngày nay dân Việt Nam chuyển tiền ra hải ngoại còn tinh vi hơn nữa. (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen