Mối tình vắt vai xưa

 Mối tình vắt vai xưa

“Ê mày có nhớ Lê Thị Hồng Diệp”, Không. “nhà ở đường Phan đình Phèo, chỗ Xóm Giếng nhìn qua”, chỗ khách sạn Mimosa, có cái dốc lên nhà thờ Tin Lành, đường Hàm Nghi. “Đúng rồi”. Không biết. Khi xưa mày có nhiều em mê mà mày có bao giờ thố lộ cho tao đâu mà biết. Đó là câu hỏi của anh bạn học xưa. Về già anh ta lâu lâu buồn đời cô lựu, gọi hỏi mình về mấy cô khi xưa anh ta quen ở Đà Lạt khiến mình ú ớ. Lý do là tuy bạn học nhưng anh chàng này có nhóm bạn riêng để tâm sự về gái gú còn mình chỉ biết đánh bi-da, đá banh vớ vẩn, tập võ, chưa giác ngộ tình yêu trai gái như anh ta. Còn chậm xuân thì.

Lâu lắm mình nghe ai nói lại cụm từ “Trường Thành Nhân” nơi mình học hè với ông giáo Kim, người bắc thời tiểu học. Nói chuyện với anh bạn thì mới lần mò ra khu vực này khi xưa. Anh ta kể là có quen cô nào ở khu vực này tên Lê Thị Diệp Hồng, Lá Đỏ. Mình đoán là Hồng Diệp, nhà ở ngay 4 căn nhà sát liền, cạnh tiệm đóng hòm và tiệm bán gạo Sơn Hà, quen bà cụ mình vì hay mua gạo của ông bà này để bán lại. Mình nghĩ thời đó dân đóng hòm là giàu nhất Đà Lạt. Có một chỗ khác ở đầu đường Phan Đình Phùng, chỗ nhà Nguyễn mInh Dũng đánh bóng bàn, con ông bà Nguyễn Đình Thừa. Lính chết như rạ nên chôn cất nhiều.

Mình nói hồi học tiểu học, hè học với ông giáo Kim thì có thấy một cô tuổi trạc tụi mình hay đứng dựa tường ngay khách sạn Mimosa. Hay chửi lộn với cô ta. Mình khi xưa là có cái tật không sợ con gái, chửi lộn bú xua la mua. Chỉ khi lấy vợ rồi thì cái tính phản động phản kháng phụ nữ bị chìm vào lãng quên.

Bên trái là trường Thành Nhân của ông giáo Kim, giữa trường và khách sạn Mimosa không có trong hình là con dốc lên đường Hàm Nghi. Bên phải là cái giếng nước, khi xưa trời mưa đi ngang đây hay đứng lại lấy nước xối đôi dép dính bùn

Năm 1992, khi mình về Đà Lạt, đi ăn phở với ông cụ ngay sau lưng dãy nhà Đội Có, góc tiệm vàng Thương, bến xe Tùng nGhĩa khi xưa thì gặp ông giáo Kim, nên mời ăn phở luôn. Đó là bát phở tạ ơn thầy giáo thời tiểu học. Ông giáo kêu mới đi tây về, lấy bà vợ sau nên yêu đời yêu người lắm. Ông ta có người con trai tên Ánh hình như bị chột con mắt hay bị lé, học Yersin trên mình mấy lớp, có dạy hè mình tại nhà in của Phước Lâm Viên. Nhà ông giáo Kim ở phía sau phòng mạch Bác sĩ LƯơng và nhà bảo sanh Trương Thị Lập, góc Phan Đình Phèo và Duy Tân. Nếu mình không lầm thì chỗ con hẻm này có con đường mòn băng qua Hai Bà Trưng.

Về Đà Lạt năm 1992, ông cụ dẫn mình đi ăn phở ngay quán chỗ tiệm ăn tàu, ngay bến xe Minh Trung ngày xưa. Tiệm này mình và thằng nGuyên khao bạn bè khi đậu tú tài đúng hơn có 2 thằng bạn là Võ Hoàng Đa và Nguyễn Đình Tài. 4 thằng ăn mì xào ở tiệm này. Đó là lần đầu tiên mình được ăn mì xào dòn trong đời tình anh bán bơ  

“Em khi xưa, gửi thiệp chúc tết cho tao đề bài thơ : Người đi qua nhà tôi ngày 02 bận. Mắt xa đưa nên chẳng thấy tôi buồn. Hồn lưu lạc chưa hề 1 chúa . Yêu 1 người ta dâng cả tình thương.“ Mình nghe anh ta kể thì choáng váng luôn không ngờ khi xưa anh chàng ta học cùng lớp mà thi ca đủ trò trong khi mình Chán Mớ Đời với bằng bằng trắc trắc. Học cô Ngô Thị Liên thơ Đường với thơ Muối là mình nổi điên trong khi anh bạn lại được mấy cô gửi thư đưa vào thi ca. Kinh

Mình hỏi chớ không phải Lá Diêu Bông, đầu đường Phan Đình Phèo gửi cho mày. Anh ta kêu tao nhớ ra rồi. Em lá diêu bông đó gửi bài thơ “nắng mưa là bệnh của trời, tương tư là bệnh của tôi yêu chàng”. Về già anh ta có kỷ niệm về thời học sinh, gái gú tình yêu vớ vẩn cũng vui. Không có ai để thố lộ một thời vàng son cực thịnh, đắt đào về gái gú nên gọi mình kể chuyện đời xưa. Một thời để yêu một thời để không quên trước khi bị Alzheimer. Anh chàng có cái hay là quen toàn mấy cô tên Lá Diêu Bông, lớn tuổi hơn và sau này cũng lấy vợ tên Lá Diêu Bông và lớn tuổi hơn.

Có người cho mình biết đối tượng một thời của anh bạn trong hình

Lê thị Ngọc Diệp ( đứng giữa cạnh Ngọc Bích mặc quần hồng ) hình mới nhất hôm qua 12/6 ở khách sạn Mariott sau 5 ngày đi Cruise về !

Người Xưa của bạn anh Sonny Nhat Nguyen hiện ở Huỳnh Văn Bánh Saigonnaise hihi !

Nghĩ lại cũng may chớ thời đó mà hắn thố lộ tình yêu và thi ca, rủ mình vào nhóm của anh ta thì chắc khó đi du học bên tây. Đầu óc cứ nghĩ đến mấy em hay Lá Diêu Bông thì học không vào.

Anh chàng ở đường Phan đình Phèo lại biết đàn hát nên chiều chiều ngồi trên gác đánh đàn thì mấy cô nữ sinh đi ngang nhà nhìn lên là thấy vui đời cô lựu, cứ tưởng anh bạn hát cho mình nghe “yêu tôi hay yêu đàn”. “Người đi qua nhà tôi ngày 02 bận. Mắt xa đưa nên chẳng thấy tôi buồn. Hồn lưu lạc chưa hề 1 chúa . Yêu 1 người ta dâng cả tình thương.“ anh ta hay rủ mấy cô lên Sân Cù hay Thung Lũng Tình Yêu, đem theo cây đàn để đàn cho mấy cô hát. Anh ta kể có một cô bận váy trắng quỳ xuống cỏ, hát bài “mùa thu cho em” trong khi anh chàng đánh đàn, phê không thể tả. Em xinh quá như một thiên thần. Rồi 75 đến chạy mất dép. “Sao em không như một thiên thần,…”( bài hát này do một nhạc sĩ ở Paris làm và hát cho mình nghe lâu lắm rồi khi về Paris thăm gia đình. Sau này khám phá ra là thân với anh bạn NGuyễn Hoàng, người phổ nhạc bài Khi tôi chết đừng đưa tôi ra biển).

Anh chàng hỏi mình biết Nguyễn ĐÌnh Dũng ở đường Hai Bà Trưng, học chung với ông chú tao. Mình nói hàng xóm. Ông thần này mình nhớ năm 6 ème hay 5 ème thì phải trong trường Yersin có Gala, ông thần đóng vai Thân, bị bà vợ tên Loan, cãi nhau ra sao, bà vợ lấy kéo đâm cho một nhát đi tây luôn. Sau này lấy vợ, đồng chí gái lại thích may áo quần, hay cầm cái kéo cắt vải nên mình không dám lộn xộn, nhớ gương của tên gia trưởng Thân trong Đoạn Tuyệt là câm mồm ngay. Hình như ông thần này dạy mình chạy xe đạp. Ông ta có chiếc xe đạp đàn bà nên dạy mình té xe đạp trên đường Thi sách.

Ông thần Dũng này, hay dạy chị Lan con bà Tân gầy nhảy đầm. Chị này lâu lâu thấy chạy lên nhà chú Dũng, mình gọi ông thần bằng chú vì ông thần gọi bố mẹ mình bằng anh chị. Hai người tập nhảy xì-lô xì-la gì đó, mình chỉ biết đứng nhìn hai người ôm nhau như tây đầm hay xem hình Playboy. Ông thần Dũng này có báo Playboy nhiều nên lâu lâu mình chạy qua nhà, xem ké. Thấy mấy bà đầm ở truồng khiến mình thất kinh thấy lạ khi thấy lông xoắn xoắn ở cái mu. Mấy chục năm rồi không gặp chị Lan, hình như chị ta có liên lạc với mình, nay ở San Jose, có con bà Hoà trên đó. Có tên ở cư xá Địa Dư, nay ở Gia-nã-đại, đi an ninh quân đội kể là khi xưa rất kết chị Lan này. Sau này ông thần Dũng đậu tú tài về học sư phạm ở Sàigòn, rồi dạy pháp văn. Năm 1973, được đi tu nghiệp bên pháp mấy tháng như thầy Phan Nam. Năm mình đi du học có ghé thăm bà Thường, mẹ đẻ của ông thần ở Sàigòn.

Bà Thường này vui lắm, khi cô con gái đầu lòng sinh con so ở cử thì sáng nào bà cũng qua nhà kêu mình ra sân đưa cái cốc rồi bắt mình tè vào để cho cô con gái uống cho bổ chi đó. Nguyên một tháng ở cử, sáng nào mình cũng phải mở robinet cung cấp nước tiểu nhi đồng cho bà. À nhớ rồi con gái bà tên Oanh. Cô lấy ông chồng nào ở Nha Trang. Mỗi lần ông chồng lên Đà Lạt, hai người ban đêm ngồi ngoài sân thổi sáo. Hồi đó mình chưa giác ngộ cách mạng, nếu không đã quảng cáo bán nước tiểu mỗi sáng cho dân Đà Lạt uống trị bá bệnh như Xuyên tâm Liên. Nước tiểu sơn đen bổ thần hoàn. Mại dô mại dô. 

Mình có một kỷ niệm khá đau thương với gia đình này. Mình ở dãy cư xá Công Chánh có đến 7 căn hộ liền nhau nên trên gác có lỗ ăn thông suốt 7 căn nhà. Một hôm Lê Công Hùng, con ông Lê CÔng Oai, làm trung tâm thẩm vấn, vua bắt nằm vùng, nhà đối diện nhà trung tá Tốn, ở đường Thi Sách, có con gái tên Quỳnh Thi, nghe nói có đôi mắt to đùng khiến ông Trịnh Công Sơn đi ngang nhà thấy hớp hồn làm bài hát “nắng thuỷ tinh”. Mình đọc tài liệu thì được biết bài ca bắt nguồn từ bà Dao Ánh nào chớ không phải Quỳnh THi. Ông thần Hùng này hay xuống nhà mình chơi vì dạo ấy hai đứa tập Thái Cực Đạo trong Adran với nhau.

Buồn đời, không biết làm gì, mình rủ hắn leo lên trần nhà rồi đi thám hiểm mấy nhà bên cạnh. Nhà mình là căn đầu rồi đến nhà ông Hà Thúc Mãn, cán sự công chánh, cháu của ông Hà Thúc Nhơn, bị bắn chết ở Nha Trang khi tử thủ chống tham nhũng. Rồi đến nhà bà Thường, rồi nhà bà Tước, bà Hoà, bà Vinh.

Mình dỡ cái nắp đậy trần nhà, độ 30 cm x 30 cm, lấy ghế bắt thang trèo lên, rồi đến phiên thằng Hùng. Thằng Hùng nhỏ con nhưng nó ăn cơm khoẻ như trâu. Xuống nhà mình nó đẫn một lần 6 chén cơm. Nó leo lên sau mình, mình dặn nó đi trên các cây gỗ, tránh đi trên plafond.

Lên trên attic xong thì mình đi về hướng nhà ông Mãn, rồi đến nhà bà Thường, tránh mấy lỗ plafond. Đến nhà bà Thường thì có cái tường cao chắn giữa nhà bà Thường và nhà bà Tước, được cái là nơi cao lên tới mái có một cái lỗ ăn thông đi suốt cả xóm. Mình bé con nên chui qua được. Thằng hÙng to con nên tìm cách chui qua cái lỗ thì đụng nhằm cục gạch khiến nó rớt xuống plafond nhà bà Tước nghe cái đùng. Mình thất kinh mặt xanh đít nhái, nghe chị Tí Chị, con bà Tước dưới plafond kêu Tèo ngủ đi. Khiến mình thất kinh, quay đầu lại ra dấu cho thằng hÙng quay lại. Thằng này lớ quớ ra sao thay vì đi trên các thanh gỗ rafter lại đạp trúng cái lỗ leo lên trần nhà của nhà bà Thường. Đội ơn bề trên nó đạp xuống cái lỗ thêm nó to con nặng như tạ gạo nên lọt xuống nhà bà Thường qua cái lỗ leo lên trần nhà.

Vấn đề là cái lỗ leo lên trần nhà lại được đặt ngay bàn thờ tổ tiên nhà bà Thường, có di ảnh của ông Thường. Thế là mình nghe tiếng rầm rồi loen xoen, nhìn xuống mình thấy thằng Hùng nằm cu đơ, còn bàn thờ, nến lư, chân đèn bay xuống đất hết, lăn leng keng. Mình sợ quá bay về nhà, leo xuống nhà rồi lén lén bò ra sân thì nghe tiếng bà Thường chửi thằng Hùng Đồ Mất dạy đủ trò. Mình giả bộ ngây thơ vô số tội đi lại thì thằng HÙng hỏi mình “Tao ăn chưa” cứ như tên Obelix trong truyện hoạt hoạ Asterix. Nó cứ đi theo mình về nhà mồm cứ hỏi tao ăn chưa trong khi bà Thường đi theo nó chửi banh xác luôn. Phải mất cả tiếng đồng hồ sau nó mới lấy lại hồn bay phách vía.

Mình chỉ nhớ cô gì chị chú Dũng lấy ông chồng là trung uý Công Binh, đóng ở đồn Quân Cụ trước ấp  Sòng Sơn, chỗ cổng vô vườn nhà mình tên Minh. Trưa chú về nhà ăn cơm rồi rồi ngủ trưa với vợ. Nên sau đó cô vợ cứ kiếm mình hỏi có thấy gì không hôm đó. Cô cứ tưởng trên gác, nằm vùng núp trên nhảy xuống bắt cóc ông chồng vì giường hai vợ chồng nằm cạnh bàn thờ. Mình chỉ nhớ cô lấy mền quấn lại người chớ mình chưa thấy gì cả. Chán Mớ Đời 

Mình nghe nói chú Dũng nay ở Hoa Kỳ, bị tai biến có cô con gái chăm sóc. Mình có hỏi anh bạn tìm dùm điện thoại để liên lạc xem còn nhớ đến mình. Em chú Dũng có một cô tên Bích, ngoài ra có hai người chị nữa, một cô đi du học ở Nhật về cắm hoa. Hôm trước có con bác Ngọc Robert, số 49B Hai Bà Trưng có liên lạc từ Úc Đại Lợi.

Mình nói anh bạn thì mày cứ lên Pha-sờ-bót mà kiếm chớ tao đâu biết đối tượng mày khi xưa là ai. Anh bạn này không có Pha-sờ-bót. Chỗ xóm giếng thì tao chỉ nhớ có thằng Thành, con ông nào làm cảnh sát, đá banh, cao lêu nghêu học Văn Học, có một cô tên là Ánh, bạn của Cái Bớt Một Thời vì sau khi đi cắm trại ở Hồ Than Thở về, tao có chở CBMT và cô này về. Còn ngoài ra thì chịu. Bác nào ở khu vực này có biết cô lá đỏ thì cho em xin.

Mình nói hôm trước tao kiếm được một em, đối tượng của mày khi xưa rồi Thị ả gọi điện thoại cho mày, đánh thức mày giữa đêm khuya như hồn tử sĩ tình yêu triệu hồn về sinh Nam tử Mỹ khiến mày mất ngủ. Bây giờ kiếm thêm thì mày chết sớm vì ngủ không được khiến hắn cười. Mấy đối tượng một thời cứ thay phiên gọi điện thoại đánh thức mày từ Coma về thì chỉ có chết thôi.

Có lần có bà nào nói quen anh bạn nên mình có nhắn tin cho biết, rồi bà này lại xin số điện thoại thì mình cho. Thế là bà ta gọi điện thoại vào lúc 11, giờ đêm nói chuyện rất lâu sau đó thì hắn hết ngủ, cả ngày cứ vật vờ như người thiếu ngủ. Chán Mớ Đời 

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Dạy con từ thủa về già

 Dạy con từ thủa về già 

“Anh Sơn! Anh ráng giúp thằng con cho mướn cái phòng đi, tội quá, lâu quá nó chưa cho mướn được.” Đó là lời mụ vợ kêu ca. Mình nói để nó tự học. Có kinh qua khó khăn nó mới hiểu và rút kinh nghiệm cho mai sau. Thế là hai vợ chồng khẩu chiến, đối choại cho vui cửa vui nhà. Mụ vợ thì thương con muốn giúp nó mà mình thì muốn giúp bằng cách dạy nó cái nghề với kinh nghiệm để sau này kiếm ăn. Từ ngày thằng con nhất trí theo mình học nghề. Có căn nhà ở Bolsa, cho người quen mướn còn dư một phòng, mình nói thằng con kêu thợ sửa chửa lại rồi cho thuê vì trước đây chỉ để đồ chật nhà. Muốn giúp nó xem thợ làm việc ra sao, phần nào trước phần nào sau.

Ông ăn mía đánh trận Điện Biên phủ

Nó đăng quảng cáo trên báo người Việt thì người Việt gọi hỏi lia chia. Vấn đề là tiếng Việt của nó như mỹ con nói tiếng Việt nên Chán Mớ Đời. Thiên hạ đến xem nhà đòi có cửa đi riêng khiến mình ngạc nhiên và bắt đầu hiểu tại sao có ông bạn mua căn nhà rồi chia ra làm 3 có lối đi riêng để cho thuê 2 phần và ở một phần. Thằng con xem Zillow hay Rentometer thì một căn phòng trong vùng này giá $1,200 nhưng người Việt cứ đòi rẻ hơn nên nó ngọng. Chả hiểu tại sao. Được cái là nó bắt đầu học tiếng Việt lại. Cuối cùng nó phải hạ giá mới cho mướn được.

Mình nói nó đừng mất công cho xem căn phòng, cứ nói một người mướn phòng cho thiên hạ xem phòng. Nói là muốn kiếm người hợp với họ nên họ rất thích nhận nhiệm vụ này. Họ sẽ thanh lọc trước dùm mình. Nay mình bắt chước người xưa, dạy cho con cái nghề mua nhà cho mướn như ông bà mình nói, để lại bạc vàng không bằng để lại cho con cái nghề để chúng kiếm ăn.

Đó cũng là một niềm hạnh phúc nho nhỏ khi con cái muốn học nghề của mình. Vì đa số đám trẻ hay mời mình đi ăn cơm để hỏi kinh nghiệm như mình khi xưa hay mời ông Rich Dad đi ăn mỗi thứ 4. Mỗi tuần tốn $10 ăn cơm trưa, học nghề ông ta nhất là kinh nghiệm.

Vấn đề phải kiên nhẫn để upload kinh nghiệm mình vào bộ não của hai đứa con và thằng rể. Mình không muốn rơi vào tình trạng như câu chuyện 1 người kia thấy con tằm khó khăn vượt ra khỏi cái kén để trở thành con bướm nên thấy tội nghiệp như mụ vợ, nên giúp tháo cái kén ra đến khi con bướm ra khỏi cái kén thì ngọng vì không bay được. Do đó mình chỉ quan sát, khi nó hỏi thì mình cho ý kiến, phải để nó trải nghiệm thất bại thì nói mới nghe, mới hiểu và rút kinh nghiệm cho mai sau. Chớ trẻ thì hăng như ngựa non hấu đá.

Phải giới thiệu chúng cho mấy người bạn của mình để chúng nói chuyện để học hỏi thêm. Nhiều khi họ nói chúng nghe chớ mình nói cùng một đề tài nhưng chúng bịt tai lại. Mấy đứa con chịu khó cuối tuần đi học mấy khoá về tài chánh. Được cái là đám bạn kêu chúng mày nên học từ bố chúng mày. Chúng nó có tư duy như mụ vợ, xem mình là nông dân thì dốt đặc cán mai nên không nghe. Đi học tham gia các nhóm đầu tư này nọ thay vì cuối tuần đi chơi uống rượu,…nhảy đầm như bố chúng. Chán Mớ Đời 

Hôm qua thằng rể kêu từ đầu năm đến nay nó rao bán lặt vặt mấy thứ không cần dùng nữa được $1,414.00. Vô làm rể nhà Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen, gặp phải bố vợ thuộc dòng keo kiệt nên phải học tính kiệt keo cho đúng thủ tục, để hợp rơ với bố vợ. Sau này sinh con đẻ cái mới thuộc dòng keo kiệt được.

Sáng nay, hai cha con chạy lên gần Apple Valley để phỏng vấn một cặp để cho mướn một căn nhà. Nhà trống nên mình kêu thằng con đem theo 1 cái bàn và 4 cái ghế để ngồi. Mình hỏi cặp này cho biết lý do mình phải cho họ mướn thay vì cho mấy người khác. Họ nói này nói nọ. Mình hỏi họ tính gì tương lai. Rồi nói với họ kiểu người Mỹ gọi là “sell the dream”. Mình nói nếu ông bà trả tiền đàng hoàng, không bao giờ trễ thì sau 3 năm, nếu muốn mua căn nhà tụi này sẽ bán và cho vay lại khỏi phải mượn tiền ngân hàng. Mình có 4 gia đình mướn nhà trước đây rồi mua luôn căn nhà. Rồi ngồi giải thích hợp đồng trước khi họ ký, mất cả tiếng để thằng con học nghề.

Có ông cựu lính mỹ tại Việt Nam đang tìm cậu bé mà ông ta cứu khi xưa. Ai biết thì cho em xin

Sau đó vào Costco, mua mấy Gift Card rồi kêu thằng con gửi tặng cho mấy người hàng xóm đã chỉ cho mấy người muốn mướn nhà xem căn nhà. Thằng con mới đầu hăng hái muốn tỏ ra ta là quản lý đòi kiểm soát và gặp mặt người muốn thuê nhà. Nhưng cứ lái xe đến tốn tiền xăng nhất là xăng dạo này lên như điên rồi chả ai đến cả vì họ lái xe ngang không thích căn nhà không có lối riêng nên lặn luôn. Cứ như đợi người con gái nhưng em cứ hẹn nhưng đừng đến nhé. Có trải qua tình huống này rồi nó mới thấy bố nó không ngu như nó tưởng. Nói nó cứ lâu lâu ghé thăm ông hàng xóm vì ông ta già, có thể thương lượng mua căn nhà của ông ta trước khi ông ta qua đời. Hôm nay sựt nhớ đến một tên quen khi xưa, hắn có kể là sau khi mẹ hắn qua đời sẽ bán nhà dọn đi đâu đó. Mình gọi cho hắn hôm qua, hỏi tình hình thì được biết bà mẹ qua đời năm ngoái, hỏi vụ căn nhà thì hắn nói đang vào escrow. Chán Mớ Đời 

Nên gọi điện thoại cho hàng xóm, cho biết mật mã để mở ổ khoá, nhờ họ mở cửa cho thiên hạ xem nhà. Nói với họ là muốn họ có hàng xóm tốt nên nếu người nào mà họ thích thì đưa cho họ đơn xin mướn nhà còn không thì khỏi cần. Họ sẽ thanh lọc trước dùm mình. Họ cho người ta xem nhà rồi ai họ có cảm tình, hỏi chuyện thì mới đưa đơn. Có 2 người gửi lại đơn. Mình kêu nó lấy mỗi người $30 để xét tín dụng của họ (credit report). Rồi hẹn sáng nay gặp nhau lần đầu để mình phỏng vấn cho thằng con xem. Đây lần đầu bằng anh ngữ vì đa số là bằng tiếng Tây Ban Nha vì đa số người thuê nhà của mình là người gốc la -tinh.

Thằng con có cái tính như mẹ nó. Mình cho thuê nhà thì nói làm quản lý thôi, chủ nhà ở xa tiểu bang khác. Do đó khi họ đòi sửa cái này phá cái kia nên mình có thể nói là để nói lại với chủ nhà xem, còn bây giờ thì trả tiền nếu không chủ nhà đuổi mình thì vợ nó cũng đuổi mình luôn. Họ đòi thay thảm thì tháng sau mình nói chủ nhà chưa có tiền, nếu anh chị muốn thì cứ bỏ tiền ra thay thảm màu anh chị thích rồi mỗi tháng được trừ $50 và tiền thuê nhà. Họ kêu mình dẫn đi mấy chỗ quen mua cho rẻ rồi họ vui vẻ lắm, ở thêm 10 năm nữa cho hết nợ tiền đã trả trước tiền thảm. Mỗi năm mình tăng giá thuê nhà. Mình có người thuê nhà trên 20 năm, trả hết tiền nợ ngân hàng cho mình. Mình đang tính tái tài trợ lại để dành tiền rồi sang năm nhà banh ta lông thật sự sau bầu cử. Chạy ra đi mua như năm 2009. Nhưng kỳ này thì chạy đi mua cho con. Kêu chúng để dành tiền để mua nhà. Hôm nay con gái và thằng rể chụp hình gửi đang soạn mấy thứ không cần thiết bán trên mạng. Mình nói cứ ráng mỗi tháng bớt chi tiêu mấy thứ đâu đâu độ $50 là một năm để dành được $600, bỏ vào cổ phiếu.

Hôm qua hai cha con đi ăn trưa, nó hỏi vụ một ông chuyên gia địa ốc nói cái gì mà mình chạy đi mua nhà. Nó nghe mình kể mà không nhớ rõ sự việc. Mình nói là ông địa ốc gửi cho mình cái email nói về ông Paulson, cựu bộ trưởng tài chánh của Hoa Kỳ dưới thời ông Bush mới nghỉ chức và bạn bè ông ta đứng ra mua lại ngân hàng Indy MAx với giá là 70% tài sản của ngân hàng này với điều kiện là chính phủ cho mượn tiền, bảo kê. Nghĩa là nếu họ bán nhà nào không có lợi mà dưới giá 70% thì đại khái một căn nhà giá tiền nợ là $100,000 thì họ mua có $70,000 rồi sau khi thanh lọc hết họ muốn bán rẻ mấy cái nợ có nhà ma chê quỷ hờn thí dụ $30,000 thì chính phủ bù cho họ $40,000.

Bố nghe vụ này thì kêu địa ốc của mình tìm các căn nhà có nợ của Indy Max bị ngân hàng tịch thu mà mua nên nhà xây cất mới thì mất độ $200,000 nhưng bố mua có $50,000 kể luôn đất như 2 căn nhà và 1 duplex ở San Bernardino giá nợ là $420,000 bố trả giá có $99,000. Lý do $99,000 vì dạo ấy Cali thiếu tiền nên ai bán nhà thì chính phủ Cali giữ lại 3.3% số tiền của giá bán, họ không giữ nếu giá bán là dưới $100,000. Đô đó khi bố trả $99,000 thì tên địa ốc nghĩ là bố ngu nhưng bố kêu cứ cứ nộp đơn vào. Không có ai mua bằng tiền tươi, nộp tiền trong vòng 1 tuần thì ngân hàng bán ngay.

Con phải hiểu là có được thông tin nhưng đa số không làm gì cả. Con đi dự tiệc gặp thiên hạ nói cái này cái nọ nhưng họ không làm gì hết. Con nghe thì tìm kiếm thêm chi tiết để mình đầu tư này nọ. Quan trọng là làm cái gì với tin tức mình thu thập được còn biết thì ai cũng có thể biết. Ngồi chém gió thì nó chả giúp mình gì cả.

Xui cái là có hôm mình đi làm về trễ người mướn nhà đến nhà trả tiền nhà, mụ vợ buồn đời kêu là nhà của tui nên lần sau mình thối thác sơn phết cho họ ăn tết thì người thuê nhà kêu vợ anh kêu nhà của anh. Chán Mớ Đời 

Khi xưa, mình nói nó học tiếng Tây Ban Nha ở trường nhưng nó chỉ học có 2 năm rồi bỏ, chạy đi học tiếng Nhật Bản lên đại học cũng chạy theo học tiếng Nhật. Nay cho mướn nhà gặp người gốc la-tinh nên chỉ nói tiếng Tây Ban Nha khiến nó ngọng. Nay mới thấy bố nó nhìn xa, nay phải học tiếng mễ lại. Người mướn nhà và người thợ toàn nói tiếng mễ nên Chán Mớ Đời. Nó cứ kể cho em gái nó cách bố thương lượng tiền bạc với thợ khiến nó cười lăn bò. Hy vọng nó sẽ học được cách thương lượng và chế thêm. Và quan trọng nhất là kiếm được thợ giỏi và tin tưởng. Hôm qua thợ gọi kêu phải thêm tiền để gắn cái hook-up cho máy giặt. Mình lấy điện thoại của thằng con rồi nhắn tin lại, đã nói trước là thay cái này trong giá tiền. Thợ kêu vậy muốn họ gắn cái cũ lại, mình nói ờ. Hôm nay thấy thợ gắn cái mới không chặt thêm tiền. Nói thằng con thấy chưa, nó đem quăng cái cũ thì nay tìm không ra thì phải thay cái mới cho mình. Thợ lúc nào cũng muốn xiết họng mình nên phải biết cách nói chuyện với họ.

Hôm qua, hai cha con chạy lên San Bernardino, gần Palm Spring xem 5 mẫu đất mà thiên hạ khi không gọi mình rồi cho không.  Năm ngoái có người muốn mua nhưng cuối cùng không thành. Mình cứ để đó nay con gái, thằng hôn phu và thằng con muốn đầu tư nên mình chạy lên xem lại để coi có thể xây nhà cửa rẻ rẻ để cho thuê. Gần đó họ đang xây cái motel 50 phòng. 

Mình coi lại cái dự án của tên người Việt nào nộp để xin xây chỗ camping gần Joshua National Park, cách 2 miếng đất độ 20 dặm. Thấy khả thí nên gửi cho hai đứa con và thằng rể. Mình nói sẽ cho chúng hai miếng đất này để chúng xây cất mấy khu camping. Mỗi khu vực có hàng raò bọc lại có một cái nhà vòm, tối có thể mở ra để ngắm sao trời, có phòng tắm bên ngoài, và Jacuzzi. Có chỗ để đốt lửa. Tối ngồi hát đánh đàn đời tôi cô đơn nên yêu ai cũng xây nhà , yêu ai cũng bán bơ.

Về nhà đồng chí gái hỏi đi đâu mình nói chạy lên xem coi xây cất ra sao vì gần đó, họ đang xây một cái motel trước nhà thờ to đùng. Vợ hỏi đất đâu ra, mình nói thiên hạ cho. Vợ hỏi tại sao họ cho. Mình nói tại vì Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen nên họ thích thì họ cho. Mụ vợ mình có quan niệm khá lạ. Mình đoán là bị ảnh hưởng của bạn bè của mụ. Vì mụ vợ có mấy người bạn ghét mình dễ sợ. Có người kêu sao mụ vợ lại có thể lấy mình, tên nông dân ngu lâu dốt bền. Hôm trước đi ăn cưới, gặp lại cái bà mà khi xưa đồng chí gái rủ bà ta đi ăn, để bà ta cho ý kiến về mình, mình phải trả tiền ăn mà bà ta kêu đồng chí gái đừng lấy mình. Nay gặp lại sau 35 năm vẫn chưa chồng, làm gái ế một đời đòi hỏi quá cao.

Mình mua nhà của người Mỹ rồi họ cho vay lại khiến mụ vợ chới với. Mụ kêu mình ăn nói vô duyên lại xấu xí mà sao thiên hạ lại bán nhà cho mình hay khu thương mại. Ông bán khu thương mại cho mình chưa bao giờ gặp mặt, cho vay lại 3.5 triệu qua điện thoại, cho vay 25 năm tỉnh bơ. Năm ngoái hai vợ chồng bay lên Alaska gặp mặt lần đầu để cảm ơn đã bán cho khu thương mại. Ông ta còn mấy miếng đất, đã có đào giếng rồi tính bán lại cho mình luôn nên nói là tháng 9 này ông ta xuống Cali sẽ bàn đến vụ này, bán và cho vay lại. 10 mẫu đất này mình có đến xem, có giếng ông ta đã đào rồi chỉ gắn ống bơm vào là xong. Chắc sẽ mua cho hai đứa con rồi sau này chúng xây nhà cho thuê, xung quanh đều xây nhà hết.

Mình nói xem 5 mẫu đất đang tính xây cất nhà cho thuê, mấy đứa con bỏ tiền ra, chúng dùng Roth-Ira LLC để xây cất. Mình cho chúng mấy mẫu đất để mấy anh em chung tiền xây cất. Mình hy sinh đời bố củng cố đời con. Mụ vợ kêu xa quá khiến mình nổi điên. Mình nói nếu mình mà nghĩ như mụ, không chịu khó chạy ra vùng Riverside, Los Angeles và san Bernardino để mua nhà thì ngày nay cả hai vẫn còn đi làm chớ không ngồi đánh đàn bú xua la mua. Phải dạy con chịu khó, đi xa thì sau này chúng nó mới khá chớ mở miệng ra kêu xa quá. Lười biếng thì làm sao mấy đứa con sau này chịu khó. Mình lái xe đi chớ mụ có bao giờ đâu. Nay phải dạy con chịu khó đi xa. Chớ mua nhà ở Quận Cam thì đâu có lời. Khi xưa bạn bè muốn giới thiệu cô cho tôi, tôi mà nói xa quá không đi thì có bao giờ gặp nhau để làm người tình ô-sin. Mình ở New York còn cô nàng ở Boston. Phải tốn tiền máy bay bay lên cuối tuần mới gặp nhau được.

Đang tính làm mobile home park, mua mấy cái mobile cũ kéo về rồi sửa chửa tân trang lại rồi bán cho ai đó, cho vay nên mỗi tháng vừa lấy tiền thuê chỗ và tiền cho vay. Kiểu này thì mấy đứa con cứ mỗi tháng bỏ túi mỗi căn độ $2,000, 5 mẫu thì có thể có thể làm được 20-30 mobile home thì cũng khoẻ đời tình anh bán bơ. Cũng có người xúi mình xây mấy căn nhà tròn vòm cầu, cho thuê kiểu AirBnB vì dân Los Angeles, cuối tuần thích chạy xuống vùng này để ngắm sao hay cho gia đình các người lính thuỷ quân lục chiến vì cạnh căn cứ quân đội mỹ. Mình leo núi Machu Picchu họ có cho ở trong một căn nhà kiểu này, tối nhìn sao trên trời.

Thế là lại cãi nhau như xưa. Mỗi lần mình nói mua nhà là mụ không chịu, kêu tiền đâu nên cuối cùng mình tự mua một mình qua title Holding trust cho khỏe đời. Sau khi mua, hỏi mụ có muốn đi xem không. Nhiều khi mụ chả muốn xem kêu xa quá, còn đi xem nhạc ở mấy casino thì chạy xa mấy cũng chạy. Chán Mớ Đời  May ngày nay thằng con biết nhà cửa mua ở đâu, người mướn nhà là ai nên lỡ mình có bị chuyện gì thì không lo nữa chớ trông vào mụ vợ là mệt. Mỗi lần hai cha con đi đâu là mụ hỏi đi tới nhà nào. Mất công trả lời mà mụ chả biết căn nào ra căn nào nên lâu ngày chả muốn nói nhiều. Chán Mớ Đời  (Còn tiếp)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Phản lực cơ F5 rớt xuống hồ Xuân Hương

 Phản lực cơ F5 rớt xuống hồ Xuân Hương

Dạo này thấy ông thần nào hỏi dân Đà Lạt xưa có nhớ vụ F5 rớt xuống hồ Xuân Hương Đà Lạt khiến thiên hạ như nằm Coma bổng nhiên nhớ lại vụ chiếc phản lực cơ F5 do thiếu uý không quân Đặng Minh Toàn, gốc ấp Ánh Sáng lái và tử nạn trên hồ Xuân Hương. Nếu mình không lầm ông Toàn này có bà Mợ là em của ông photo Đại Việt đường Minh Mạng hay ông Tư Quỳnh, tiệm vàng ở đường Tăng Bạt Hổ thì phải. Sau này ông Tư Quỳnh bán lại cho ông Lung ở đường Tăng Bạt Hổ. Ông bà Lung là sui gia với bố mẹ mình.

Theo Aviation Safety Network thì ngày 24/3/1974, báo đăng. Có thể đó là ngày 22/3/1974, là ngày thứ 6. Theo báo cáo thì một phi công tử nạn và 2-3 người chết có mặt tại hiện trường. Mình nghĩ có lẻ đúng hơn là chết nhiều người như dân Đà Lạt kháo nhau

Vấn đề là trí nhớ nhiều người hơi bị lộn xộn sau 52 năm nên mình xin phép ghi lại dù đã có kể rồi. Mình có vào trang nhà của Không quân Việt Nam Cộng Hoà (hoiquanphidung) để đọc thêm các chi tiết của họ kể về vụ này nên ghi lại cho rõ hơn. 

Mình mò trên mạng thì họ không biết rõ ngày chắc chắn khi chiếc phản lực cơ F-5A lâm nạn tại Đà Lạt. Aviation safety network nói là ngày 23/3/1974 như có thể xê xích vài ngày vì báo cáo thời đó có thể chậm. Nhất là giờ Việt Nam đi sớm hơn giờ Hoa Kỳ. Khi họ báo cáo thì có lẻ đã trễ 13 tiếng. Có nơi nói là ngày 23/2/1974 nên không biết đích xác ngày nào. Chắc ăn nhất ai quen với gia đình thiếu uý Đặng Minh Toàn tử nạn ngày đó thì biết ngày giỗ của ông, hay những nạn nhân chết theo khi có mặt tại khu vực cầu Ông Đạo sáng hôm ấy thì cho mình biết để bổ túc.

Mình nhận tin của cháu ruột của ông Toàn như sau: “Tôi là cháu ông thiếu uý Đặng Minh Toàn , ông mất ngày 23.3 1974 , nhằm ngày 30.2 giáp dần , hưởng dương 29 tuổi .

Năm đó ông đã có vợ , và 1 con gái .”

Tài liệu của ông Trần Văn Lý cho biết là ngày 13/3/1974 Hoa Kỳ giao cho Việt Nam Cộng Hoà 4 chiếc F-5E. Nếu như vậy thì thiếu uý Đặng Minh Toàn mới lái chiếc này nên có lẻ chưa quen nên bị lâm nạn chớ không phải để lấy le với dân ấp Ánh Sáng. Ngoài ra thì theo Aviation Safety Network thì loại phản lực cơ này có nhiều vấn đề cơ khí nên có nhiều chiếc bị rớt nên ông Đặng Minh Toàn có lẻ mới lái lần đầu tiên hay vài lần vì máy bay mới được Hoa Kỳ chuyển giao nên có thể không quen máy móc ra sao nên cố bay xuống hồ Xuân Hương để tránh bay vào trung tâm thành phố

Mình đọc tài liệu thì được biết phản lực cơ F-5A mà thiếu uý Toàn lái và lâm nạn có vấn đề về kỹ thuật, có rất nhiều F-5 bị tai nạn không phải bị kẻ thù bắn hạ. Xem hồ sơ Aviation Safety Network. Cho nên những giải thích mà dân Đà Lạt kể cần phải kiểm chứng lại như là bay lượn để chào vị hôn thê hay chào mẹ của thiếu uý Toàn này nọ. Có thể máy bay bị trục trặc nên ông ta bay xuống hồ Xuân Hương để tránh bay vào thành phố. Có người kể là thấy nhà chức trách trên sân cù, moi chi trong động cơ nên đoán là gỡ cái hộp đen, mỗi chiếc máy bay đều có hộp này để khi người ta thì lấy các dữ liệu được ghi suốt chuyến bay. Nghe nói hộp đen này có khả năng chống lửa rất cao.

Mình nhớ hôm ấy lúc ấy ra chơi tại trường Văn Học. Thường học từ 8:00 giờ sáng đến 9:50 giờ rồi có 15 hay 20 phút ra chơi. Sau phần lên đồi Quan Thuế để xả xú bắp vì nhà vệ sinh Văn Học khó bước vào. Mình và mấy tên học chung trở lại sân trường, đợi vào lớp. Mình đang đứng đấu láo với anh bạn học chung lớp Trần Thiện Tân trên sân trường. Trường Văn Học ở đường Hoàng Diệu toạ lạc trên đồi cao, sau lưng là ty quan thuế nên khi đứng đây có thể thấy từ khu vực đường Hai Bà Trưng, trường Việt Anh, và 1 phần khu vực đường Cường Để vì bị che khuất bởi đồi cao trên khu vực đường Thủ Khoa Huân, nhưng có thể thấy khu vực Abattoir. Ông thần Trần Thiện Tân thuộc loại ăn đặc sản Quảng Trị nên sau đó cả tuần lễ hắn có tài kể chuyện nên thêm mắm thêm muối, như đang ở ngay cầu Ông Đạo, dù lúc đó đang đứng với mình trên sân trường, nhìn thấy máy bay qua các bụi dã quỳ bên ngoài hàng rào bằng tôn của trường Văn Học.

Bổng nhiên nghe tiếng phản lực cơ từ phía khu vực Cam Ly rồi thấy bóng chiếc phản lực cơ bay cái vèo phía đường Cường Để, về hướng hồ Xuân Hương. Rồi thấy cụm khói như thời Mậu Thân mà mình chứng kiến trên Cây Số 4 bị bỏ bom Napalm từ nhà mình. Mình và Trần Thiện Tân mặt mày xanh như đít nhái khi thấy cụm khói đen bốc lên về phía đường Cường Để rồi chấn động và nghe tiếng nổ rất to. Mình đoán chắc không có bom đem theo chớ nếu không thì mệt. Có thể đã đi hành quân bỏ bom đâu đó rồi bị bắn nên bay ra hồ Xuân Hương. Mình mới hỏi lại anh bạn học xưa Đinh Anh quốc, thì anh ta cũng xác nhận là lúc ra chơi, chiều đó anh ta chạy ra cầu Ông Đạo.

Chiều hôm đó Cái Bớt Một THời chạy sang nhà mình kể là có nhiều người có mặt gần cầu Ông Đạo như ông bán xắp xắp hay bán kẹo kéo bay xuống hồ khiến mình thất kinh. Nên sau đó có chạy ra xem thì thấy người ta bắt đầu lập bàn thờ để tang mấy người chết. Hình như người Việt kỵ đem xác người chết ngoài đường về làm tang lễ ở nhà nên mấy người này được gia đình liệm hòm ngoài bờ Hồ. Đó là lần đầu tiên mình thấy nhiều đám tang cùng một lúc tại Đà Lạt. Còn sau Mậu Thân khi Biệt Động Quân bị Việt Cộng bắn chết đâu 20 mạng tại Cam Ly thì có thấy gia đình mấy người lính chết lên nhà xác nhận xác. Kinh

Vấn đề là nguyên nhân chính vụ rớt máy bay này được nhiều người nói bú xua la mua nên chả biết đâu mà lần. Thời đó chiến tranh nên có thể Việt Cộng nằm vùng tung tin bậy, phía Việt Nam Cộng Hoà cũng tung tin khác để trấn an dư luận nên chỉ có thiếu uý Đặng Minh Toàn là biết rõ. Mình nghe thiên hạ đồn là ông Toàn có nói với con nít trong xóm là khi tụi bây thấy máy F5 bay trên xóm là tao đó. Thật ra dạo đó người Việt ít có ai lái F5 lắm, Skyraider hay trực thăng thì nhiều. Đọc tài liệu thì họ nói F-5A hay F-5E Tiger II, mang số hiệu Bạch Ưng 02 nên mình không rành lắm vụ kỹ thuật khác nhau ra sao. Hoa Kỳ mới giao cho không lực Việt Nam Cộng Hoà có 4 chiếc trước đo 10 ngày.

Lần đó mình bắt đầu hết tin tưởng đài BBC vì tối hôm đó nghe đài BBC, thấy họ tường thuật bú xua la mua, không như mọi chuyện xảy ra tại Đà Lạt hôm đó. Mình thấy ông cụ mình hay nghe đài BBC mỗi tối từ tết Mậu Thân có lẻ bớt tuyên truyền hơn đài Sàigòn hay đài quân đội. Lâu lâu ông cụ nghe đài Sàigòn xong lại kêu lính chết nhiều lắm mà cứ kêu quân ta vô sự.

Có người nói là ông Toàn có người yêu hay hôn thê chi đó ở Ấp Ánh Sáng nên bay về chào hôn thê. Có tài liệu nói là cánh máy bay dính vào sợi neo/ cột truyền tin gì đó nên nổ tung. Mình nhớ xung quanh khu vực cầu Ông Đạo không có trụ điện hay cột truyền tin gì cả ngoại trừ trên đường Yersin, đối diện nhà thờ Con Gà có ty bưu điện, có thể có cột truyền tin. Cho nên tin này thấy cũng không nên tin lắm.

Lúc mình chạy lên đời Cù, thì có thấy cái đầu máy của phản lực cơ nổ bay lên đó. Hình như họ cũng dăng kẽm gai rào lại. Nghe họ nói có vớt mấy người đi ngang cầu lúc đó bị sức hút của phi cơ nên bay xuống hồ luôn. Chết luôn. Thấy cũng hơi lạ vì trên cầu Ông Đạo có hàng rào chắn bằng sắt để tránh bộ hành lọt xuống hồ. Người Việt mình hay ăn đặc sản Quảng Trị nên…. Như có người kêu là thứ 7 đang ngồi quán Hạnh Tâm này nọ. Thấy như con chim đa đa bay xa.

Mình có ra xem hồ nhưng không nhớ rõ chi tiết như thiên hạ kêu tiệm Hạnh Tâm, hồ bị ô nhiễm vì xăng nhớt này nọ. Chỉ nhớ có mấy bàn thờ người chết nhang khói rùng mình rồi. Còn người nhái vớt thi thể thì không nhớ lắm vì ra có chút vì phải học bài thi tú tài năm ấy. Mình nhớ dạo ấy có lục bình trôi dưới cầu Ông Đạo rất nhiều và có lính gác để phòng hờ Việt Cộng đặt mìn vì có lần đi ngang qua cầu thấy ông lính chỉa súng bắn tùm lum dưới hồ nơi mấy đám lục bình trôi. Sợ Việt Cộng nằm vùng bơi đến đặt mìn.

Đọc trên trang của Hội Quán Phi Dũng, có cô nào tên Hạnh, cư dân Ấp Ánh Sáng kể là đang tắm cho con rồi nghe tiếng nổ rầm trời. Cái này thì cộng nhận từ trường Văn Học mà mình còn nghe nổ cái đùng rất lớn thì ai ở khu Ấp ÁnH Sáng chắc là nghe to hơn. Con cô khóc như mưa bay Đà Lạt. Rồi sau đó người nhà đi chợ về kêu máy bay rớt ở hồ, cảnh sát chận hết đường đi. Sau đó cô ta chạy ra đường Cộng Hoà và Võ Tánh thì mình thấy không đúng lắm. Vì đường Cộng Hoà là từ chỗ bùng binh cây xăng Exxo, Palace, nhà hàng Đào NGuyên chạy dọc sân vận động đến am Sohier. Còn đường chỗ cầu Ông Đạo đến bùng binh Đinh Tiên Hoàng và Võ Tánh là đường Nguyễn Thái Học. Bà ta kêu thấy ngón tay, lòi ruột đủ trò, mình đoán chắc tưởng tượng thêm cho có hương vị người yêu của lính.

Chiếc trực thăng này chở Thiếu Tá Lê Xuân Phong của đại đội 302 đi hành quân về Đà Lạt, sau đó bay lượn chào mấy cô gái ở tại khách sạn Modern cạnh chợ Đà Lạt và chong chóng bị cây cột điện làm rớt.

Ngoài ra Đà Lạt có thêm mấy vụ rớt máy bay trực thăng như chiếc nằm ngay dốc Lê Đại Hành và đường vô chợ. Vụ này mình chỉ biết sau này khi đọc tài liệu của người Mỹ tại Việt Nam. Mình có hỏi thiếu tá Lê Xuân Phong, đại đội 302 trinh sát xưa ở Đà Lạt thì anh ta nói là chiếc máy bay đó mới bốc anh ta và lính đi trinh sát về, lính đưa xe ra bờ hồ, đón anh về căn cứ trong khi chiếc máy bay này do phi công mỹ lái, bay vòng vòng lượn ở khách sạn Modern, nơi lính mỹ mướn ở, có mấy con điếm trong đó nên lạng quạng dính dây điện chỗ khu vực đó. Mình có đọc bài tường trình điều tra vụ này. Người Mỹ chỉ ghi có 2 người bị thương chớ không chết như nhiều người Đà Lạt xưa kể. Mình có kể vụ này rồi và cho đường dẫn cho bài tường trình điều tra của người Mỹ. Tìm trên bờ lốc có đường dẫn.

Chao Kinh: Thanks for posting photo and message. I flew helicopters with the 92nd Assault Helicopter Company (AHC). I flew missions to Dalat many times between March, 1968 and March, 1969. Helicopter tail number 476 was not in the 92nd AHC. Maybe it came from the 192nd AHC in Phan Thiet or the 155th AHC in Ban Me Thuot. ?? I think the full tail number was 67-17476. If this photo shows the helicopter in Nguyen Thi Minh Khai Street in front of Cho Dalat, is the market behind the photographer? Is that the "Modern Hotel" in the background?

 

Information on U.S. Army helicopter UH-1H tail number 67-17476

The Army purchased this helicopter 0568

Total flight hours at this point: 00001980

Date: 02/18/1970

Accident case number: 700218301 Total loss or fatality Accident

Unit: 192 AHC

The station for this helicopter was Phan Thiet in South Vietnam

Number killed in accident = 0 . . Injured = 7 . . Passengers = 3

costing 244345

Original source(s) and document(s) from which the incident was created or updated: Defense Intelligence Agency Helicopter Loss database. Army Aviation Safety Center database. Also: OPERA (Operations Report. )

Loss to Inventory

 

Crew Members:

AC W1 WILLIAMS RL

P W1 COLLINS JM

CE E4 FREEL JC

G E4 FENSKY SS

 

Passengers:

 E3 JL BAKER, PAX, D; E5 HD ELSEA, PAX, D; E4 AL CARR, PAX, D;

 

 

Accident Summary:

 

 ON 13 FEB 70, ARMY AIRCRAFT UH-1H SN 67-17476 ASSIGNED TO THE 192D AV CO (A') DEPARTED PHAN THEIT. RVN FOR DALAT, RVN TO WORK FOR "C" COMPANY, 75TH RANGERS WHO WERE WORKING OUT OF CAMLY AAF AND WAS TO REMAIN THER FOR AN EXTENDED PERIOD OF TIME. ON THE AFTERNOON OF 18 FEB 70, WO1 ROBERT L. WILLIAMS, THE AIRCRAFT COMMANDER,AND THE CREW PICKED UP FIVE RANGERS. THEY WERE THEN GOING TO THE SOUTHWEST OF DALAT, RVN TO CONDUCT A VISUAL RECONNAISSANCE FOR THE PURPOSE OF LOCATING LANDING ZONES FOR LATER TEAM INSERTS. AT 1308 HOURS CAMLY TOWER GAVE AIRCRAFT 67-17476 CLEARANCE TO DEPART FROM RUNWAY 10R. WO1 WILLIAMS, DOING ALL OF THE FLYING, MADE A STRAIGHT OUT, LOW LEVEL DEPARTURE. HE LATER ASKED FOR CLEARANCE FOR A RIGHT BREAK AND FREQUENCY CHANGE WHICH WAS GRANTED. HE THEN MADE A RIGH TURN FOLLOWED BY A LEFT DESCENDING TURN. HIS FLIGHT PATH WAS THEN A LOW PASS OVER THE MARKET AREA AND THE MODERN HOTEL IN THE CITY OF DALST, RVN. REALIZING HIS LOW ALTITUDE WO1 WILLIAMS APPLIED POWER AND FLARED THE AIRCRAFT TO CLIMB OVER ELECTRIC WIRES AND OTHER OBSTACLES IN HIS FLIGHT PATH. HE ALSO INCREASED HIS GOVERNOR INCREASE-DECREASE BUTTON BECAUSE AT ONE GLANCE AT THE INSTRUMENT PANEL HE FELT HE HAD 6400 RPM INSTEAD OF 6600 RPM. WITH THE AIRCRAFT IN A TAIL LOW SLIGHT LEFT BANK ATTITUDE, IT STRUCK A STREET LIGHT POLE (HB 73). THE POLE MADE A HOLE AFT OF THE SYNCHRONIZE ELEVATOR AND CONTINUED TO SCRAPE UP THE VERTICAL PORTION OF THE TAIL. AS IT DID ONE TAIL ROTOR BLADE ALSO HIT THE POLE. THE SUDDEN STOPAGE OF THE TAIL ROTOR BLADE PROBABLY CAUSED THE DRIVE SHAFT BETWEEN THE 42 DEG AND 90 DEG GEAR BOXES TO FAIL TORSION WISE. THE TAIL ROTOR HEAD WAS TORN OFF THE 90 DEG GEAR BOX AND THE 90 DEG GEAR BOX WAS TORN FROM THE AIRCRAFT. THUS THE AIRCRAFT STARTED SPINNING TO THE RIGHT. PROBABLY DUE TO THE INITIAL LEFT BANK BEFORE HITTING THE POLE THE FLIGHT OF THE AIRCRAFT WAS CHANGED ENOUGHT TO KEEP IT FROM HITTING THE BUILDING THAT WAS IN FRONT OF IT TO THE SOUTHWEST FLIGHT PATH ESTABLISHED WHEN COMING OVER THE MODERN HOTEL. THE AIRCRAFT CONTINUED SPINNING 4 TO 6 360 DEG CLOCKWISE TURNS BEFORE COMING TO REST HEADING IN THE GENERAL DIRECTION OF WEST. ON IMPACT THE AIRCRAFT LANDED AGAINST A CONCRETE EMBANKMENT IN A LEVEL ATTITUDE. THE NOSE OF THE AIRCRAFT WAS PROBABLY THE FIRST PART TO IMPACT AND POSSIBLY A LITTLE RIGHT LOW. IT IS NOT CERTAIN WHETHER THE AIRCRAFT BOUNCED AFTER INITIAL IMPACT BUT IT CAME TO REST FLAT WITH THE TERRAIN. ONE OF THE MAIN ROTOR BLADES STRUCK THE CONCRETE EMBANKMENT ON THE RIGHT SIDE CAUSING THE BLADE TO BREAK INTO 4 OR MORE MAIN PIECES OF APPROXIMATELY 5 FEET IN LENGTH. THIS SUDDEN STOPPAGE OF THE MAIN ROTOR BLADE ALSO CAUSED THE ENGINE TO MOVE REARWARD ABOUT A FOOT WHEN THE TRANSMISSION WAS TORN FROM ITS MOUNTS IN THE AIRCRAFT. THREE PASSENGERS WERE THROWN OUT UPON IMPACT. TWO OF THEM WERE DRAGGED AWAY FROM THE AIRCRAFT DUE TO BEING UNCONSCIOUS FOR A SHORT PERIOD OF TIME. THE AIRCRAFT COMMANDER WAS ALSO UNCONSCIOUS AND WAS REMOVED BY WITNESSES OF THE ACCIDENT. THE AIRCRAFT ENGINE, WHICH CONTINUED TO RUN AFTER IMPACT AND WAS SHHT OFF AFTER EVERYONE WAS REMOVED FROM THE AIRCRAFT BY THE CREW CHIEF ON THE GROUND WHO WITNESSED THE ACCIDENT.\\

Còn vụ trực thăng bị nằm vùng đánh cắp rồi bay đến vùng Việt Cộng đóng thì mình cũng có kể rồi. Theo thiếu tá Lê Xuân Phong kể lại là khi nghe trực thăng bị đánh cắp, anh ta có hỏi các cố vấn mỹ như Al Cornett là tại sao mình không đi trinh sát để tìm cách lấy về hay cho nổ thì mấy ông cố vấn biệt kích mỹ kêu là chiếc máy bay đó đang nằm ở Cam Ranh hay Nha Trang. Người Mỹ thấy mấy ông phi công Việt Nam lái máy bay tốn xăng để đi thăm gái nên buồn đời lấy trực thăng bay về căn cứ ở Cam Ranh đậu. Hình như thiếu tá Nghĩa bị tù vụ đó. Không biết sau 75 có bị Việt Cộng cho đi tù hay không. Còn ông thần nằm vùng chắc bựa tin cho vui để tuyền truyền vì nếu có công đánh cắp trực thăng thì sau 75, đời ông ta khá lắm rồi. Nghe nói ông ta làm du lịch chi đó.

Mình có đọc báo Hà Nội nói về vụ này, nhưng thấy những gì họ kể không có lý lắm. Như họ chở chiếc máy bay này ra Bắc qua đường mòn hồ chí minh. Dạo ấy đọc tài liệu của Hà Nội thì họ chở khí tài như xe tăng từ liên sô hay Trung Cộng đến cảng Sihanoukville rồi chở đến biên giới Miên- Việt Nam Cộng Hoà. Nên vụ chở máy bay trực thăng về Hà Nội thì hơi lạ vì trực thăng bị bắn rơi rất nhiều tại các vùng bị Việt Cộng chiếm đóng. Xem tài liệu của cựu chiến binh Hoa Kỳ dưới đây, có đến 5,607 trực thăng bị bắn hạ hay bị tai nạn tại chiến trường Việt Nam. Do đó mình tin vụ ông Al Cornett, lực lượng đặc biệt của Hoa Kỳ cho biết là CIA của Hoa Kỳ đã lái chiếc này xuống Cam Ranh hay Nha Trang.

Approximately 5,607 U.S. helicopters were lost or destroyed during the Vietnam War, according to records from the Vietnam Helicopter Pilots Association (VHPA). [1, 2]

• Total Served: Roughly 11,800 to 12,000 U.S. helicopters served in the conflict.
• Total Lost: 5,607 is the most cited number, with about 42% to 50% of the total deployed fleet lost to both enemy fire and operational accidents.
• Key Model Losses: Over 3,000 UH-1 Hueys were destroyed, with estimates for total Huey losses around 3,300.
• Casualties: 2,165 helicopter pilots and 2,712 crew members were killed in action. [1, 2, 3, 4, 5, 6]
• 
  

Một chiếc trực thăng khác rơi tại hồ ngay trước nhà hàng Thuỷ Tạ, mình có đi coi thấy người Mỹ lặn vớt nhưng cũng không thấy khi họ câu lên được. Chỉ nhớ ban đêm, đèn đuốc của người Mỹ để sáng rực. Họ chỉ cho thiên hạ đứng ngoài đường chỗ bùng binh Thuỷ Tạ. Có người kể với mình là khi chiếc trực thăng bị rơi thì quân trấn đến khách sạn Palace, niêm phong phòng của ai ngụ tại đây và hành khách của chuyến bay đó. Có người nói là hai ông phi công người Việt lái máy bay từ giả người em gái Đà Lạt má hồng rồi bay 5 phút lại về chốn cũ, trời tối đụng cột thu lôi của Thuỷ Tạ nên đi thăm hà bá. Đó là dân Đà Lạt kể hay bựa thêm. Mình chỉ nhớ có vụ này rồi đi xem đứng ngoài đường nhìn vào.

Ngoài ra có vụ máy bay bà già L-19 rớt trên gần đồi cù nhưng mình nhỏ quá, dạo ấy chưa có xe gắn máy để chạy lên đó. Có mấy vụ máy bay hàng không Việt Nam bị không tặc từ Đà NẴng vào Đà Lạt…. Hôm nào buồn đời sẽ kể lại.

Thiếu úy Toàn ở cùng phi đoàn với tôi.

Tin tức truyền miệng không chính xác như sự thật.

Người lead phi tuần nầy là Duy, bị phạt giáng chức xuống trung sỉ và loại ra bộ binh.

Chuyện xảy ra đả lâu và không có gì tốt đẹp .

Tôi không muốn nhắc lại.

Hình Toàn mặc áo bay đen.

Hàng đứng thư5 tử trái qua phải ., đứng sát cạnh bảng F5 Thiên Ưng 536.

Duy là người ngồi đầu đêm từ trái qua phải, ngay trước mặt của Toàn….

Tôi là cháu ông thiếu uý Đặng Minh Toàn , ông mất ngày 23.3 1974 , nhằm ngày 30.2 giáp dần , hưởng dương 29 tuổi .

Năm đó ông đã có vợ , và 1 con gái .

Mẹ ông ( tức bà nội tôi ) lúc đó sinh sống tại ấp Ánh Sáng .

Ban ke chinh xacnam naytren 80tuoi roi

Hồi đó ba tui lái xe ambulance của trung tâm yểm trợ tiếp vận tỉnh Tuyên Đức có chở mấy ông máy bay trực thăng bị rơi xuống hồ,về nhà nghe ông già kể lại cũng thấy ớn-còn vụ máy bay phản lực rơi chắc chắn là vào mùa hè tháng 4 hoặc 5 gì đó,vì tui học hè trường Việt Anh có ra hồ coi vớt xác hình như anh phi công vớt được cánh tay,bỏ vô cái hòm đặt trên đường

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn