Bệnh tật ở tuổi già Đến từ đâu

 Bệnh tật ở tuổi già

Hôm qua, lái xe lên vườn thì nghe podcast của hai ông bác sĩ mà mình có đọc sách của họ đâu 20 năm về trước, có ăn uống theo phương pháp dinh dưỡng của họ một thời gian rồi từ từ quên mất. Mình có tật là làm cái gì độ 1,2 năm thấy có kết quả thì ngưng vì lại nghe ông thần bà vãi nào khác. Chán Mớ Đời. Họ nói về bệnh tật ở tuổi già, không phải tự nhiên mà có. Cơ thể mình như cái máy, càng sử dụng nhiều thì các bộ phận bắt đầu bị lão hoá đưa đến các bệnh tật. Như chiếc xe chạy lâu ngày thì bắt đầu hư cái nầy, xút cái kia. Do đó bảo trì chiếc xe rất cần thiết. Tương tự cơ thể chúng ta như cổ máy chạy 24/24 nên cần bảo trì bằng cách lâu lâu nhịn ăn một tuần lễ hay 12 ngày, để cơ thể có thời gian tự bảo trì.

Tế bào bình thường và tế bào ung thư

Vấn đề là khi chúng ta đi khám bác sĩ, họ chỉ chú tâm chữa trị các chuyên bệnh như cholesterol, tiểu đường,… nhưng ít để ý đến toàn bộ cơ thể. Ngoài ra còn vấn đề kinh tế nữa, bác sĩ nuôi bệnh vì chữa một bệnh nhân khỏi là mất đi một khách hàng. Vì lái xe em không ghi chép lại chi tiết nhiều nên chỉ tóm tắc những gì nghe trong suốt 40 phút lái xe.

Họ cho biết phương cách được giảng dạy tại trường y khoa, đáp ứng chữa trị một cách khẩn cấp mà họ gọi là whack a mole medicine (y khoa đập con chuột nhủi). Kiểu như dạo em mới mua cái vườn, nước bị bể chỗ nào thì vá lại chỗ đó đến khi em đột phá tư duy, quá mất công thời gian và tiền bạc nên gắn lại một hệ thống mới thì nay mới hết lộn xộn, chỉ lâu lâu mới phải sửa chửa. Nếu chúng ta chú tâm vào cơ chế lão hoá, thì chúng ta có thể giúp người Mỹ sống lâu hơn đến 30-40 năm. Chúng ta chỉ cần chú tâm vào hệ thống miễn nhiễm được lão hoá tốt đẹp. Có lẻ vì vậy mà bên Nhật Bản người Nhật sống lâu trên 100 tuổi.

Chúng ta chỉ nghe nói đến antioxidants nhưng họ lại nói đến Pro-oxidants rất nguy hiểm

Các ông thần bà thánh về điều dưỡng, tập luyện thể thao bú xua la mua cứ quảng cáo ăn cái này tập cái kia để ốm này nọ nhưng rốt cuộc tiền mất mà thân vẫn phì nộm. Người kêu phương pháp dinh dưỡng này  tốt rồi phương pháp kia hay rốt cuộc để bán kiếm tiền chớ không phải đánh vào nội thành.

Theo mình hiểu thì khi uống thuốc trụ sinh như thả bom Napalm. Trụ sinh sẽ giết các vi khuẩn độc khiến chúng ta bị bệnh nhưng đồng thời cũng tiêu diệt các vi khuẩn tốt trong đường ruột của mình, khiến hệ miễn nhiễm suy yếu, dễ đau, bị các vi khuẩn lạ xâm hại. Do đó mình hay đi các tiệm ăn đủ loại, mễ, Thổ Nhĩ Kỳ, ả rập, tây,…để tạo dựng lại hệ miễn nhiễm của mình. Ở Việt Nam thì chỉ có người Việt còn ở Hoa Kỳ thì nhất là khi đui du lịch thì gặp nhiều vi khuẩn khác lạ nên cần ăn uống các loại thức ăn khác, kiểu chích thuốc ngừa.

Họ cho biết hiện tượng lão hóa là quan trọng nhất sau đó mới đến bệnh tật. Đây là quan niệm của viện Buck nghiên cứu về lão hoá (Buck Institute for Research on Aging). Mình nhớ có dạo anh vợ mình, bác sĩ kể là bệnh nhân già ở nhà buồn nên cứ muốn con chở đi bác sĩ, để than thân. Anh vợ cứ ngồi yên, hỏi chuyện. Sau khi trút được cơn buồn, khó nói với ai với bác sĩ thì hết bệnh. Hai ông bác sĩ này nói nếu chúng ta quan tâm, chữa trị bệnh già, sẽ thay đổi cách chữa trị bệnh nhân đúng đắn hơn như hiện nay. 

Bác sĩ cứ xem kết quả thử máu rồi phán uống thuốc, lại quên là cổ máy cơ thể đã bị lão hoá, không thể có khả năng trở lại như lúc trẻ mới 20 tuổi. Một người trên 70 tuổi không thể nào có hệ thống chuyển hoá mạnh như trẻ em hay áp huyết 120/80 như giới trẻ. Mà cao một tí là uống thuốc. Bác sĩ lại dựa trên những tiêu chuẩn này để cho thuốc như một người 70 tuổi có áp huyết hơi cao hơn bình thường, hay cholesterol cao hơn chuẩn mực. Chưa kể là các chuẩn mực này được các công ty dược phẩm lobby FDA để giảm xuống, giúp họ bán thuốc. Điển hình là số chung cholesterol cách đây 45 năm thì chỉ số là từ 150-310 cho người Mỹ từ 50 tuổi trở lên mà ngày nay là 200. Xem như giảm 40% để họ bán thuốc.

“In 1981, normal cholesterol was considered between 150-310 if you were 50 or older. And in the last 30+ years we have seen those recommendations drop from 300 to 240, to 220, to the current 200 total cholesterol recommendation.” (Trích trên Wikipedia )

Điển hình càng về già, metabolism của người ta không hoạt động hữu hiệu như thời trẻ mà bác sĩ cứ dựa theo tiêu chuẩn của chính phủ để chữa trị đại trà cho mọi người Mỹ. Bắt uống thuốc đưa đến các hệ ứng tiêu cực.

Họ nói đến nghiên cứu của viện Buck mà họ gọi là giả thuyết địa khoa học (geoscience hypothesis), nghe cái tên là đủ chóng mặt và những gì không thể sửa đổi như tuổi và giới tính. Họ cho biết lão hoá đưa đến rủi ro lớn nhất cho bệnh tim, đột quỵ, phong thấp, tiểu đường loại 2, ung thư cũng như bệnh Alzheimer, Parkinson,… điển hình là Covid 19, chúng ta quan tâm đến viêm phổi (pneumonia), đều là kết quả của bệnh lão hoá. Gần đây mình đọc tài liệu về sức khoẻ thì họ khuyên mỗi tuần nên vào rừng đi bộ để hít không khí trong lành từ các cây toả ra nhất là để đến một môi trường yên lành giúp thư giãn đầu óc. Do đó em hay mời người quen vào vườn để hít không khí trong lành. Đa số đến để hái bơ rồi chạy chả để ý gì đến môi trường xanh, sinh thái gì cả. Chán Mớ Đời 

Họ kể là khi đi học trường thuốc, họ được dạy về cách cấp cứu khi gặp ai bị đột quỵ. Sinh viên ai cũng có thể trả lời các rủi ro nguy hiểm đưa đến đột quỵ như hút thuốc, không tập thể dục, bệnh béo phì,… các từ ngữ này nằm hết trong sách y khoa như những rủi ro có thể thay đổi được. Nhưng họ lại quên vấn đề lão hoá của cơ thể theo cổ máy thời gian.

Kỹ nghệ statins để chữa bệnh cholesterol cao lên đến 20 tỷ mỹ kim mỗi năm, nhưng ít giảm thiểu rủi ro về bệnh tim. Lý do là mức đo cholesterol ít quan trọng hơn 7 lần so với tuổi già của chúng ta.

Lão hoá là nguyên nhân chính đưa đến các bệnh tật. Cứ nhìn một cây với tất cả các nhánh bị bệnh, khô héo và nếu chúng ta đi thẳng đến nguyên do thì có thể giảm lão hoá và bệnh tật. Mình để ý các nhánh cây bị che ánh mặt trời, một thời gian sau là chết khô. Do đó hàng năm phải tỉa các nhánh cây cao, để ánh mặt trời có thể vào để nuôi sống các nhánh nhỏ ở dưới. Nếu chúng ta nhắm vào vào cơ chế của sự lão hoá thì chúng ta có thể giúp người Mỹ sống lâu hơn từ 30-40 năm, xem như 115-120 tuổi. Kinh. Nhớ có anh bạn kể cả gia đình tổ chức lễ thượng thọ 100 tuổi cho ông bố. Hỏi có vui không, ông bố kêu Không. Lý do là bạn bè chết mất đất. Sống khoẻ mạnh đến 100 tuổi là đủ, không cần đến 120 tuổi.

Hôm kia đi ăn phở với vợ chồng anh vợ. Mình ăn phở không bánh phở nên chị dâu hỏi ăn kiêng à? Mình nói không. Lý do không ăn bánh phở vì đọc tài liệu thì được biết bánh phở được sử dụng chất bảo quản rất độc hại nên bao nhiêu năm qua ăn phở nhiều nên chắc chắn trong cơ thể hội tụ khá nhiều độc tố nên không ăn. Nhất là gạo Việt Nam có nhiều thạch tín và báo chí thế giới cho biết nông dân Việt Nam sử dụng rất nhiều thuốc trừ sâu do đó phải bán rẻ hơn gạo Thái Lan. Tiệm phở thay vì bỏ bánh phở trong tô thì cho cải làng và cà rốt để thế. Càng ngon miệng.

Càng già chúng ta thấy các bệnh tật đều liên quan đến Viêm, não bộ già bị viêm, viêm Alzheimer, viêm ung thư, viêm béo phì, viêm tiểu đường, viêm bệnh tim … khi chúng ta bị viêm thì ảnh hưởng tất cả mọi thứ. Ảnh hưởng đến ty thể, gen, hệ vi sinh vật. Tất cả đều liên đới với nhau. Điển hình khi chúng ta bị bỏng, bị đứt tay, việc đầu tiên chúng ta thấy là bên ngoài màu đỏ, rồi có những nơi bị phồng lên, đó là quá trình để lành hẳn vết thương. Đó là viêm cấp tính. Tác động lại các hư hại của cơ thể.

Từ từ các chỗ phòng xẹp xuống và cơ thể lành vết thương. Viêm rất quan trọng, là đáp án để giúp lành  các hư hại. Vấn đề là lão hoá là sự liên tục của viêm. Có sự liên kết giữa viêm và ty thể mà trước đây người ta không để ý đến hay ít để ý đến sự liên quan của sự việc này. Khi người ta nói đến ty thể, người ta nghĩ ty thể là năng lượng dành cho các tế bào. Nhưng ty thể còn là thước đo cho những gì xảy ra đến các bệnh viêm. Ai buồn đời thì đọc đường dẫn vì mình chỉ tóm tắc.

https://www.mdpi.com/2076-3921/9/6/532

Điển hình khi ty thể không hoạt động tốt, sẽ tạo ra các gốc oxy tự do, chúng rất nguy hiểm vì tạo ra các viêm. Chúng ta thường nghĩ là kháng oxy hoá nhưng đây là pro-oxidant. Do đó khi ty thể không làm việc đúng thì cơ thể sẽ tạo ra nhiều oxidative stress. Nói một cách khác là ty thể và oxy hoá stress tạo ra viêm. Ngày nay người ta khám phá ra ty thể có DNA riêng của nó mà họ gọi là eukaryotes. Nói cho ngay mấy năm trước, bắt đầu đọc sách báo y khoa thì mình chới với nhưng từ từ thì bắt đầu hiểu thêm mọt chút.

Cho nên khi họ chữa bệnh ung thư được cho một bệnh nhân, nhưng chỉ kéo thêm thời gian sống từ 5-7 năm. Sau đó các tế bào ung thư lại tái phát. Trong khi nếu chúng ta chú tâm đến cấu trúc của tuổi già thì có thể kéo dài cuộc sống đến 30-40 năm. Kinh

Trong quá trình của sự lão hoá, chúng ta có vấn đề đường ruột. Các vi khuẩn trong ruột của chúng ta có thể bị đưa vào huyết quản, và chúng tạo ra sự viêm khiến các tế bào tưởng bị nhiễm trùng nên sẽ tạo ra một hàng rào để bảo vệ. Trong vườn mình, có mấy con sên bò lên cây và đến các trái bơ để nhậm một tị khiến cây đưa anti-oxidant đến nơi vết thương của trái bị sên ăn để giúp làm lành vết thương, tạo ra vết sẹo. Thường thì thiên hạ chỉ thích mua trái lành, đẹp và to nhưng mình có ông mễ cứ tìm mấy trái bị sẹo để mua và chở lên chợ nông dân ở Santa Monica để bán giá gấp 3 lần. Hình như người giàu có họ khôn hơn chúng ta nên lại mua trái có sẹo thay vì trái được ngâm chất bảo quản và sát trùng. Chán Mớ Đời 

Hệ thống miễn nhiễm rất quan trọng khi về già. Chứng ta thấy qua đại dịch Covid-19, người lớn tuổi chết như rạ, đa số vì hệ miễn nhiễm của họ yếu. Trung bình hàng tháng người Mỹ chết vì cảm cúm lên đến 30,000 người. Khi các kháng thể yếu, sẽ ít lập thành hàng rào tốt, vững chắc để chống chọi sự nhiễm trùng. Điển hình, khi các vệ binh ở biên giới ít ỏi hay chính sách nhập cư lỏng lẻo và số người nhập cư lậu tràn qua biên giới thì chỉ biết chịu thua. 

Hệ miễn nhiễm giúp kiểm soát các khối u, bướu để tìm cách dập tắt. Nhưng cần 2 loại như biên giới chống nhập cư lậu. Một mặt phải chống các vi khuẩn lạ xâm nhập và cơ thể và một mặt phải tìm cách dẫn độ các thành phần nhập cư lậu xấu, gây tội ác ra khỏi Hoa Kỳ. Tương tự khi xưa Việt Nam Cộng Hoà phải chống chọi bộ đội xâm nhập từ Cảm Bốt và Hạ Lào vào đánh banh ta lông. Một mặt lại có đám nằm vùng, đặt chất nổ khiến người dân hoảng sợ, bị khủng bố tinh thần. Nhớ khi xưa sau 75, có vụ đặt chất nổ nhiều nơi ở Đà Lạt như khách sạn Ngọc Lan, cây xăng Ngã Ba Chùa, khu phố I,…

Có chị bạn kể hai vợ chồng về Việt Nam để truyền tế bào sống (stem cell) vì Hoa Kỳ chưa cho phép. Mình nghe nói ai đau chân này nọ thì họ có chích tế bào sống. Ông nuôi ong ở vườn có kể mình vụ này và anh bạn người Bồ Đào nHa có kể nhưng cuối cùng vẫn phải mỗ rồi gắn con vít vào đó thì phải. Tế bào sống không làm hệ miễn nhiễm của mình mạnh hơn.

Họ có nhắc đến ông Tony Whiskore sử dụng đồng hồ Proteomics. Họ lấy máu để đo các loại protein để chẩn đoán các khí quan, não bộ, tim gan, phèo phổi. Nếu kết quả cho thấy não bộ già sớm 20 tuổi, thì chúng ta sẽ không khá lắm. Do đó các nội tạng liên đới với nhau. Chớ nên không nên không muốn bị lão hoá sớm thì không nên tự phá huỷ các nội tạng như uống rượu, hút thuốc, ăn nhiều nhất là hàng độc,..

Hôm trước đi xem 2 căn nhà rao bán ở Laguna Beach thì thấy ông chuyên gia địa ốc mà mình cả năm hơn không gặp, trẻ lại vì ông ta cố gắng giảm cân như mình kể, ăn mỗi ngày một bữa. Ông ta cho biết là đã giảm 20 cân, thấy có vẻ trẻ hơn trước đây. Nên nhớ hệ miễn nhiễm của chúng ta là ở đường ruột là chính. Đường ruột thanh lọc các độc tố nguy hại trước tiên nên có thể bị đau bụng khi ăn vào một vi khuẩn độc hại khiến đường ruột đưa ra các vệ binh vi khuẩn tốt để chống đỡ đưa đến sự việc như ỉa chảy này nọ. Mệt rồi phải đi lên ruộng. Hôm nào buồn đời kể tiếp.

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Tại sao giới trí thức lại thường theo chủ nghĩa xã hội?

 Tại sao giới trí thức lại thường theo chủ nghĩa xã hội?

Mình nhớ dạo học ở Paris, cãi lộn với tây đầm mệt nghĩ. Cuối tuần xem chương trình Bernard Pivot thì lại càng Chán Mớ Đời khi thấy các tác giả mới ra sách nói chuyện về xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa cộng sản, thiên đường, thế giới đại đồng rồi đùng một cái họ khám phá vụ Khờ-Me đỏ sát hại chính đồng bào của họ. Rồi cuốn sách Killing Fields ra đời rồi đến cuốn phim nói về cuộc đời ông Dith Pran, mà mình có ăn cơm với ông ta một lần ở New York. Loay hoay thì khám phá ra ông ta chết sớm. Rồi đến diễn viên đóng vai ông ta trong phim cũng bị giết.

Dạo ấy ở Pháp quốc có đến 25% cử tri bầu cho đảng Cộng sản pháp. Nhớ ông bí thư của đảng cộng sản pháp mỗi lần lên đài truyền hình là phải nghe ông ta lập lại mấy lần “c’est un scandal”. Hàng năm họ có lễ hội được gọi Fête de l’humanité. Người đi đông như quân Tây đầm. Sau này mình sang Ý Đại Lợi làm việc thì còn chới với hơn nữa vì đảng cộng sản mạnh hơn cả bên tây. Đâu năm 1981 hay 1982 chi đó, người Pháp bầu ông François Mitterand làm tổng thống với sự ủng hộ của đảng cộng sản (25% cử tri pháp) và chính phủ Mitterand hồ hởi áp dụng các chương trình cải tiến xã hội với các chương trình phúc lợi khiến Pháp quốc ngày nay te tua.

Giới trí thức âu châu có thể bị hấp dẫn bởi những học thuyết khai phóng, mở đường cho một dạng “xã hội kỹ nghệ”, quan niệm cho rằng các thay đổi tích cực phải được thúc đẩy từ trên xuống, theo chiều dọc. Như các tác giả như Émile Zola, Balzac,… chỉ trích về giai cấp nhà giàu trưởng giả mà khi xưa, ông tây bà đầm bắt mình đọc nhưng chả hiểu gì cả. Sau này qua Tây đọc lại, mới giác ngộ cách mạng lý do. 

Tại sao? Bởi nếu tiến bộ nảy sinh từ việc áp dụng “công thức” cho một xã hội lý tưởng, thì giới trí thức sẽ trở thành những người bảo chứng cho hạnh phúc của đồng bào mình, được trao một sứ mệnh: dẫn dắt xã hội tới một tương lai tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu tiến bộ chủ yếu xuất hiện từ dưới lên, từ sáng kiến tự phát của các cá nhân, từ xã hội dân sự, từ thị trường thì giới trí thức chỉ còn vai trò mô tả và phân tích, chứ không thể tạo ra ảnh hưởng đáng kể, ít nhất là không phải ảnh hưởng tích cực đáng kể. Nói chung họ chỉ lý thuyết chớ chưa bao giờ trải nghiệm thành lập công ty này nọ.

Nếu nhìn lại lịch sử Việt Nam thì chúng ta thấy khi xưa, các người có học, các nho sĩ thì cứ học Kinh Thư, cứ mở miệng là Khổng Tử nói, Mạnh tử cỏn. Sau này thời tây thì tây khen Jean Jacques Rousseau, thì các nhà tây hoc lại Jean Paul Sartre nói, LÊNIN nói,… rốt cuộc chúng ta chỉ lập lại các học thuyết của người ngoại quốc, chớ chả có tư duy độp phá gì của riêng người Việt. Chán Mớ Đời 

Rồi cũng nhân danh chủ nghĩa này chủ nghĩa nọ rồi choảng nhau khiến biết bao nhiêu gia đình tan tóc, chết cả hai miền lên đến 3-4 triệu người. Không bảo giờ số chính xác.

Thiên hạ đến nhà mình hay cho ý kiến không công, phải làm cái này làm cái kia hay khi họ đến vườn thì dặn mình phải làm cái này cái nọ. Trồng cây này trống trái kia, đủ trò. Hình ảnh tương tự các trí thức muốn thay đổi xã hội đủ trò nhưng chả làm gì cả. Tương tự khi xưa, mình vẽ thiết kế nhà cửa hay các toà cao ốc này nọ nhưng khi va chạm thực tế thì khó thực hiện vì ngân sách của khách hàng rất thấp so với ý tưởng của mình đưa ra. Ngoại trừ các đồ án ở Saudi Arabia.

Friedrick Hayek nhận xét, “Ý tưởng tái thiết hoàn toàn xã hội, hấp dẫn giới trí thức hơn nhiều so với những suy tư thực dụng của những người chủ trương cải thiện dần dần trật tự hiện hữu.” Trong L’Opium des intellectuels (Thuốc phiện của giới trí thức), Raymond Aron kể rằng giới trí thức Pháp thời Chiến tranh Lạnh thường có thái độ thù địch với Hoa Kỳ, chính vì nước Mỹ đạt được những bước tiến khổng lồ nhờ sáng kiến cá nhân của công dân chứ không phải nhờ một “ý tưởng thiên tài” nào đó (chủ nghĩa cộng sản) được áp đặt cho toàn xã hội. Nhớ dạo đó ở âu châu gần như tuần nào cũng có biểu tình chống Pershing, hoả tiễn nguyên tử của mỹ được đặt tại Anh quốc và các nước âu châu khác, chỉ hướng về phía liên sô.

Đọc một bào báo nói đến các đảng viên cộng sản pháp ngày nay với Trung Cộng 

Tiến Thomas Sowell nhận thấy rằng giới trí thức có xu hướng nghiên cứu, ca ngợi và say mê những giai đoạn lịch sử có nhiều thay đổi về luật pháp (quyền mới, phúc lợi xã hội mới…), những thứ mà họ có thể tưởng tượng rằng mình góp phần tạo nên nhưng lại dửng dưng trước những cải thiện về đời sống con người, đôi khi còn quan trọng hơn nhiều, đến từ sức sống của xã hội dân sự (ngay cả khi chính những tiến bộ ấy đã tạo điều kiện cho các thành tựu xã hội ở các thập niên sau). 

Cho tới tận ngày nay, khoa học xã hội vẫn không mấy hứng thú với sự cải thiện phi thường về mức sống chỉ trong vài thập niên ở Hương cảng, Đài Loan, Tân Gia Ba hay Nam Hàn. Những nơi đạt được điều đó nhờ giảm vai trò của chính phủ trong nền kinh tế. Điều này đặt ra một câu hỏi: liệu những trí thức tự nhận là theo đuổi công bằng xã hội thực sự ưu tiên cải thiện số phận của những người bất hạnh nhất, hay họ ưu tiên khẳng định tầm quan trọng của chính mình trong việc cải thiện số phận ấy? Gustave Le Bon viết: “Điều các nhà giáo điều thực sự quan tâm, không phải là sự xuất hiện của chủ nghĩa xã hội, mà là sự xuất hiện của những người xã hội chủ nghĩa.” Đồng chí gái hay kể khi xưa học địa học Tổng Hợp Sàigòn, cứ họp hành để học tập về con người mới xã hội chủ nghĩa khiến cô nàng từ từ nổi điên nên có tuy âu vượt biển là chạy.

Theo cùng một hướng, nhà tiểu luận Vera Nikolski cho thấy giới trí thức thường đánh giá thấp vai trò của tiến bộ kỹ thuật trong việc giải phóng phụ nữ (đồ gia dụng, thuốc tránh thai, phá thai, sự gia tăng năng suất khiến sức mạnh thể chất trở nên kém quan trọng hơn) và đánh giá quá cao vai trò của các tư tưởng bình đẳng. Chủ nghĩa tư bản đã giúp xoá đói giảm nghèo rất nhiều. Điển hình ở Việt Nam. Sau 75 suốt 10 năm ngân sống cấm chợ, đói mệt thở sau đổi mới kêu gọi tư bản đầu tư mới khá lên chớ xã hội chủ nghĩa thì muôn đời vẫn nghèo vì làm theo năng suất hưởng theo nhu cầu thì không bao giờ tiến bộ vì ai cũng thích thụ hưởng nhiều và ít làm việc.

Cũng lưu ý rằng vào thế kỷ XIX, trong lúc John Stuart Mill kêu gọi các trường đại học đào tạo “những bộ óc có khả năng cải tạo và tái sinh xã hội”, mô tả tầng lớp tinh hoa trí thức là “những cái đầu suy nghĩ, đi trước phần còn lại của xã hội”, không có họ thì đời sống con người sẽ trì trệ”, thì cuộc Cách mạng Công nghiệp lại đang biến đổi tận gốc điều kiện sống của nhân loại. Cuộc cách mạng ấy được dẫn dắt, trong số những người khác, bởi Thomas Edison và Henry Ford,những người gần như không được học hành bài bản và bởi anh em họ Wright, những người thậm chí còn chưa tốt nghiệp trung học. Tương tự Bill Gates, Steve Jobs bỏ học để đi làm ăn, mở công ty mới tạo ra công ăn việc làm cho bao nhiêu người.

Cuộc thảo luận này có thể gợi ra một câu trả lời cho câu hỏi: làm sao giải thích được “sự mê đắm bạo chúa” của giới trí thức? Tại sao trong suốt thế kỷ XX họ lại tỏ ra dễ dãi với những nhà độc tài khát máu nhất?” Mình nhớ cãi lộn với đám tây đầm về Mao Trạch Đông, chúng rất phục Mao chủ tịch, kêu cuộc cách mạng văn hoá, nghe nói đã giết trên 60 triệu người Tàu, phá vỡ cái cũ để xây dựng cái mới, một thiên đường của giới vô sản. Nhiều tên tôn thờ Stalin nhưng lại chửi Hitler nên mình cũng chả hiểu nhiều. Đối với mình Stalin, Hitler hay Mao Trạch đông, những kẻ độc tài đều là những tên đồ tể.

Nhà triết học Roger Scruton trả lời: “Giới trí thức tự nhiên bị quyến rũ bởi ý tưởng về một xã hội được hoạch định, bởi họ tin rằng mình sẽ là người điều hành nó.” Theo ông Mikhail Bakunin, “mục tiêu thật sự của các trí thức Marxist là thiết lập một nền cai trị của giới học giả” tức một chế độ nơi các lý thuyết gia Marxist nắm quyền lực. Sai lầm của các nền dân chủ tự do, theo họ, chính là vì chúng quá tự do: chúng “dành chỗ cho hành động tự phát của mọi người, từ bỏ tham vọng xây dựng trật tự xã hội theo một kế hoạch và khuất phục tương lai theo ý chí của mình” (Raymond Aron). Ngược lại, nếu chủ nghĩa cộng sản lại hấp dẫn giới trí thức, có lẽ là một chế độ dựa trên sự bóc lột công nhân bởi giới trí thức.

Nhớ trước khi ông vua Charles của Anh quốc công du Hoa Kỳ, nhiều người Mỹ xuống đường trương biểu ngữ “No King” nhưng khi ông vua xứ sương mù đến Hoa Kỳ thì quốc hội Hoa Kỳ ai nấy đều vỗ tay như bắp rang ông vua khiến mình ngu lâu dốt sớm là càng ngu bền vững. Mình thì không thích vua chúa từ thời Bảo đại nên khi xưa ở Paris, ông Gignac người viết cuốn sách Con Rồng Annam, mỗi tuần đi gặp vua Bảo Đại để phỏng vấn để ghi lại chi tiết để viết. Có hỏi mình muốn gặp vua hay không thì mình chỏ biết lắc đầu.

George Orwell đã đưa ra phân tích tương tự từ năm 1946. Ở Anh, ông viết, những trí thức ủng hộ Joseph Stalin thường là “những cá nhân tầm thường, bất mãn với hệ thống, khao khát nhiều quyền lực và sự công nhận hơn”. Những người ấy nhìn sang Liên Xô và thấy hoặc tưởng rằng thấy một hệ thống loại bỏ tầng lớp thượng lưu, giữ giai cấp công nhân đúng vị trí của nó và trao quyền lực tuyệt đối cho những người như họ. Mong muốn thầm kín của họ: thay thế chủ nghĩa xã hội bình đẳng bằng một xã hội phân tầng nơi giới trí thức cuối cùng cũng có thể cai trị hoàn toàn đám nông dân ngu dốt như mình.

Sau chuyến đi tới Cuba, Simone de Beauvoir đã kể lại cách bà, Jean-Paul Sartre và Fidel Castro cùng đi khắp hòn đảo, đặc biệt để Castro có thể “quở trách” nông dân và “yêu cầu họ làm việc, lao động tốt hơn”. Một hôm họ đi ngang qua những công nhân đang xây một ngôi làng. Chỉ nhìn thoáng qua, Castro đã nhận ra những sai sót trong thiết kế kiến trúc. Thế là ông “nằm dài xuống đất và vẽ trên cát sơ đồ của cả ngôi làng; rồi người ta mang cho ông một mảnh bìa để ông chép lại bản vẽ. Những người nông dân hoan hô ông: họ sẽ làm theo chỉ dẫn của ông.” 

Bà Beauvoir còn kể rằng công nhân Cuba “luôn ngẩng đầu nhìn lên” để xem trực thăng của Castro có tới không, hy vọng ông sẽ từ trên trời hạ xuống để soi sáng cho họ bằng trí tuệ của mình. Khó có thể tìm được hình ảnh ẩn dụ nào đẹp hơn. Lâu lâu thấy đài truyền hình chiếu cảnh bác Kim Ủn của bắc Triều Tiên, chắp tay sau đít đi kinh lý, mấy tên tướng hay cán bộ đáng tuổi ông nội của bác Kim, cầm bút và sổ tay ghi lia lịa những lời dạy của bác Kim. Sau này chắc Bác Kim sẽ cho xuất bản cuốn sách đỏ (Petit livre rouge) như Mao Trạch Đông khi xưa làm. Mình có mua cuốn này để đọc.

Khi đọc cuộc phỏng vấn trong đó Beauvoir bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với chế độ độc tài Cuba, thật khó để không nhận ra một dạng chủ nghĩa gia trưởng trí thức, một sự say mê lãng mạn đối với mô hình xã hội nơi một tầng lớp tinh hoa “khai sáng” dẫn dắt quần chúng đi đúng đường. Vài năm trước đó, bà từng vui mừng khi chế độ Maoist, thông qua bộ máy tuyên truyền, giữ cho người dân “được cập nhật các sự kiện, được giải thích ý nghĩa và nguyên nhân của chúng” và “được giáo dục chính trị”. Như Orwell nhận xét, một số trí thức không nhìn cách mạng như “một phong trào quần chúng mà họ muốn tham gia”, mà coi nó là “một tập hợp các cải cách mà họ, những học giả sẽ áp đặt lên người khác, những thành viên thuộc tầng lớp thấp hơn”. Có lẻ vì vậy mà các trí thức pháp rất ủng hộ Pol Pot, nghe nói ông này tốt nghiệp tiến sĩ và luận án của ông ta có nói về cuộc xây dựng một xã hội mà sau này khi nắm quyền ông ta đã thực hiện bằng cách giết hết 30% dân chúng Cao Miên.

Dựa trên tác phẩm Capitalism, Socialism and Democracy, Joseph A. Schumpeter lập luận rằng chủ nghĩa tư bản tưởng thưởng cho những người hành động thực tế, những người tạo ra giá trị cho người tiêu dùng, trong khi lại đánh giá thấp sự thông minh trừu tượng và tài hùng biện. Từ đó nuôi dưỡng sự bất mãn của giới trí thức, tự xem là giới tinh hoa.

Chủ nghĩa xã hội thì nâng những người ấy lên thành các nhà hoạch định và điều phối trung tâm, đem lại địa vị và sự bảo vệ khỏi áp lực thị trường. Chủ nghĩa tư bản tưởng thưởng cho người tạo ra giá trị; chủ nghĩa xã hội nâng vị thế của người điều khiển.

Giới trí thức được xem là những “thợ ngôn từ”, hình thành cảm giác mình “xứng đáng” từ thời đi học, nơi khả năng ngôn ngữ đem lại địa vị cao nhất. Sau đó họ bất mãn với chủ nghĩa tư bản vì hệ thống này lại thưởng cho khả năng tạo ra giá trị thực tế cho người tiêu dùng hơn là trí tuệ trừu tượng.

Tiến sĩ Thomas Sowell, một người da đen, từng là một người Mát-xít gộc như thượng nghị sĩ Bernie Sanders, gọi họ là “những người được xức dầu” (the anointed). Những người đánh giá quá cao kiến thức của bản thân trong việc thiết kế xã hội, đổ lỗi cho chủ nghĩa tư bản về mọi tệ nạn xã hội trong khi phớt lờ các đánh đổi và trí tuệ thực tiễn phân tán trong xã hội, đồng thời thúc đẩy những tầm nhìn giúp nâng cao vai trò của chính họ như những nhà hoạch định và phê bình. Có lẻ mấy ông trí thức mỹ thì mình thích nhất ông da đen này vì ôgn ta viết sách hay trả lời phỏng vấn rất dễ hiểu.

Giới trí thức sống trong các tháp ngà, tưởng tượng ra một thế giới huy hoàng, chuyên chính vô sản bú xua la mua. Muốn thực hiện chương trình của họ thì phải dùng bạo lực, ép buộc người khác tuân theo lời họ nếu không thì giết. Như Tố Hữu khi xưa từng viết: “Giết, giết nữa, bàn tay không phút nghỉ" (từ bài thơ Giết giặc hoặc Thơ đấu tố)

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn 

Về già, cái gì quý nhất

Hôm nay đi vườn về sớm để đi thăm người thân nằm nhà thương. Hỏi ra hai người quen đều nằm chung bệnh viện, cùng lầu nên đỡ. Một người bị ung thư ruột, vừa mới được giải phẫu, nằm lim dim, một người thì bệnh già nên Chán Mớ Đời, cũng lim dim trên giường bệnh. Hỏi thăm chúc mau lành bệnh rồi ra về, thấy nản đời anh bia ôm.

Hôm nay mở ứng dụng thì thấy có thêm phần này nên tò mò thì khám phá ra từ trên 9 năm qua mình đã đi bộ trên 8,772 dặm. Lâu nhất là 375 cây số năm ngoái còn thì lai rai ở vườn . Xem như mỗi ngày trung bình đi 2.5 dặm

Hôm trước có anh bạn rủ đi ăn bún đậu. Kể có 4 thằng bạn banh ta lông. 2 người bị black-out khi lái xe. Tiền bạc nhiều đếm không hết nhưng rồi cũng hoa rụng ven sông. Anh bạn đang dự định mua chiếc xe Tesla mới, có vụ lái xe tự động, không người lái chớ như mấy anh bạn bị black out thì hơi mệt. Kể mỗi ngày thức dậy, phơi nắng một tí rồi mò xem có tiệm ăn nào mới mở, ngon thì lái xe đi ăn thử. Ăn cho đã chớ mai mốt con cháu không cần hỏi thèm món gì, khỏi phải đợi chúng cúng quẩy gì cả. Mình thích chạy tesla nhất là ban đêm, cứ nhấn nút kêu “take me home” là tự động nó chạy về nhà, đỡ sợ ngủ gục.

Mỗi tháng anh ta kể tiêu từ $4,000-$5,000 tiền ăn tiệm khiến mình thất kinh. Anh chàng này mình quen thuộc dạng biết ăn đồ tây, không như đa số Việt Nam, uống rượu khi ăn cơm lại bỏ đá vào. Lý do là về hưu tiền an sinh xã hội của đồng chí gái gấp đôi của mình mà cô nàng giữ hết khiến mình không có tiền, phải đi trồng bơ bán kiếm tiền lo nhà cửa, điện nước. Về già thiên hạ đi ăn cái này thử món kia, trong khi mình chỉ có bơ và bơ thêm bưởi, cây nhà lá vườn cho qua đời cô lựu. Thấy anh bạn hay, có tiền cứ đi kiếm tiệm ăn nào ngon thử, chớ mai mốt đi tây về thiên quốc thì tiền để lại cho ai. Mình thì ngược lại, chả thích ăn uống gì lắm. Lâu lâu có mấy người bạn nấu cho một nồi thịt kho trứng hay cá ăn là vui đời cô lựu.

Anh ta cho biết dạo này sức khỏe yếu, mới nằm nhà thương về. Ăn nhiều không được. Ăn chút xíu là phải ngưng nên ngày ăn 6 cử. Kinh. Mình nói nên mướn 1 hay cô y tá phi luật tân về chăm sóc. Anh ta kêu hết xí quách rồi. Mình nói đâu cần phải làm gì tối nằm ngủ với mấy cô như khi xưa vua Càn Long ngủ theo tư thế với 3 cô hầu đâu có làm gì. Nhằm hút khí lực của mấy cô gái trẻ. Mình có đọc một cuốn sách của một bác sĩ đông y ở pháp kể về vụ này. Bệnh nhân của ông ta đa số có vấn đề hết cường dương nên ông ta chữa theo cách đông y xưa. Ông ta chỉ nói nhiều người nổi tiếng bên tây , bên Mỹ đến khám. Ông ta kể có mấy quan nhớn Việt Nam sang sửa bệnh, đổ rượu vào bồn nước cho mấy cô gái còn trinh, vào ngâm thân thể mình rồi họ lấy vá múc rượu uống đủ trò. Có lẻ vì vậy mà mấy ông lớn hay đến đảo của ông Epstein để kiếm các cô gái vị thành niên. Đọc cho biết chớ mình cũng không tin lắm. Trong phim Áo Lụa Hà Đông , có quay cảnh một bà có con, nghèo nên bán sữa, cho ông già tàu nào ở Hội An bú sữa mình. Đó là quan niệm đông y nên tin hay không tuỳ người. Nay truyền nước biển cũng khoẻ mạnh như tây.

Nói tới ăn uống mới nhớ cuối tuần trước, mấy bà Trưng Vương họp mặt nhưng không cho mấy ông chồng tham dự. Có anh bạn hay tặng mình lá Vối uống, kêu đến nhà anh ta cho trái dâu tằm vì năm nay ra quá nhiều, anh ta làm rượu dâu tằm không hết. Đem về làm sinh tố xả ruột rất tốt. Chị vợ cũng là Trưng Vương, con cháu hai bà. Anh chồng kêu tại sao không cho mấy ông đi. Mình đoán mấy ông đi thì lại uống say nên mấy bà vợ để ở nhà trông nhà. Mình nói bà vợ đi họp lớp thì anh ghé nhà mình uống nước vối. Thế là nhất trí hôm đó nhưng đâu có ngờ, anh ta thèm nhậu.

Đôi giàu leo núi Whitney, nay sắp mòn rách. Chán Mớ Đời kệ ráng đi cho nó mòn luôn rồi thay đế mới.

Lúc anh ta gõ cửa thì thấy có đem theo một ông bạn nhậu nữa. Ông thần này mình có gặp vài lần ở nhà thân hữu, cũng văn nghệ văn gừng lắm. Mình tưởng họ đến nhà uống nước trà hay nước vối vì mình không ăn sau 6 giờ chiều. Ai ngờ họ đem theo một chai whisky và Soda. Đúng là dân mỹ chỉ uống Whisky và Soda. Hai ông ngồi nhậu và uống hết chai whisky, còn mình thì hết hai bình thủy nhỏ nước vối khiến mình thất kinh. Một ông càng uống mặt càng đỏ như gấc Nhà Bè, còn một ông càng uống thì mặt càng trắng như bột mì Trung Quốc khiến mình da xanh tái như như thịt heo thối mấy ngày. Nếu chụp hình thì như cờ tam tài. Chán Mớ Đời 

Người xưa hay nói Rượu vào thì lời ra nên họ bắt đầu kể chuyện đời xưa. Thời sau 75, Việt Cộng bắt đi làm rẫy, ở vùng kinh tế mới. Được xung phong vào dân quân du kích chi đó, mấy từ thấy lạ tai vì không biết. Họ kể mấy người đi buôn lậu để nuôi con, đêm khuya bị công an chận đầu tính làm tiền thì mấy ông thần dân quân chạy ra đòi bắn vì không biết mật khẩu. Nói tới mật khẩu lại nhớ đến câu chuyện ông lính gốc Quảng Nam, đêm canh gác, có mật khẩu “Bạch Đằng” thì đối tác phải nói: “Quang Trung”. Đến khi ông chỉ huy đồn về nhà ôm ấp vợ xong xuôi vào trại. Ông thần Quảng Nam kêu : “Bẹt đèn” khiến ông chỉ huy trưởng bật đèn pha xe lên thì ông kia kêu tét đèn rồi bẹt đèn khiến ông chỉ huy trưởng cứ bật đèn tắt đèn. Cuối cùng ông thần Quảng Nam ria một tràng đại liên.

Sau này khổ quá nên đi vượt biển, đến lần thứ 13 mới thoát ra khỏi hải phận Việt Nam. Sang Hoa Kỳ, thay vì đi làm rẫy như nhà nước giao phó cho con có cha chết trận cho Việt Nam Cộng Hoà “quốc gia nghĩa tử”, anh ta học ra kỹ sư đi làm hách xì xằng lắm. Họ kể bị Việt Cộng bắt ở tù khi đi vượt biển, bị nhốt ở tù như cơm bữa. Vừa về đến nhà thì có người kêu có tàu đi không. Lại xách dép chạy tiếp. Nói như cởi lên lưng cọp, ghiền vượt biển nên cứ có thuyền là đi. Anh kia, mình đoán đi theo diện đoàn tụ gia đình.

Thật ra mình đi bộ tiêu chuẩn mỗi ngày là 3.5 dặm nhưng dạo gần đây thấy đồng chí gái hơi yếu nên phải kéo đầu vợ đi bộ thêm 2-3 dặm vào buổi chiều nên lên hơi nhiều.

Anh ta kể ở Sàigòn đi cua gái nhưng đối tượng chê anh ta không biết đàn hát nên nổi điên lên đi học đàn và thanh nhạc. Rốt cuộc sau này gặp lại cô ta vẫn chê anh ta vì không biết hát đàn hai nốt Đô và La. Sau hai ông thần đòi tự lái xe về khiến mình lo sợ. May quá Chúa đã đưa hai ông thần về nhà bình yên. Nhận được tin nhắn mình mới yên tâm đi ngủ.

Hôm nay, xem lại đồng hồ thì thấy ứng dụng Pedometer nên mở ra xem thì khám phá ra từ 22 tháng 9 năm 2016, đến nay mình đã đi bộ trên 8,772 dặm, xem ra là trung bình 2.5 dặm mỗi ngày. Ở San Jose, có anh gốc Đà Lạt, du học ở Bỉ quốc trước mình chắc cũng 3,4 năm, rồi sang Hoa Kỳ làm luận án rồi ở lại đây làm việc. Mỗi ngày hai vợ chồng đi bộ mỗi sáng, không biết bao nhiêu dặm nhưng cứ 5 giờ sáng là họ dậy, đem gậy lên đường dù bình minh chưa ló dạng. Dạo ghé thăm hai vợ chồng, họ rủ đi với họ nhưng có đồng chí gái mà 5 giờ sáng thì khó đánh thức mụ vợ dậy. Hai vợ chồng nhìn mặt là biết chả bệnh hoạn gì cả, gầy như mắm. Họ ăn uống cũng rất kỹ, trồng rau ở nhà để ăn. Anh ta nói có chiết một nhánh dâu tằm Đà Lạt cho mình. Để xem tháng 6 này, chạy lên San Jose thăm thân hữu rồi ghé nhà anh ta.

Mình đi bộ vì bất đắc dĩ vì phải làm vườn còn hai vợ chồng này thì xem như quen rồi. Họ cho biết giờ sức khoẻ là hàng đầu, họ chỉ lo giữ gìn sức khoẻ. Mình vừa về đến Đà Lạt, đang còn jetlag, họ đã gọi kêu đi bộ xung quanh hồ Xuân Hương nên xin kiếu. Kiểu như mình sáng 5 giờ là đi tập ở Đông Phương Hội 90 phút. 

Con gái mình gửi cái link cho biết có ông Mỹ nào đi bộ mất 6 tháng từ New Jersey đến Cali. Em thấy cái này hấp dẫn. Có bác nào buồn đời trốn vợ đi bộ với em trong chuyến này. 

https://time.com/5713206/mike-posner-walk-across-america/

Cuộc đời lạ lắm, mình đâu có muốn đi bộ rồi khi không thiên hạ kêu mua cái vườn để chia lô xây nhà bán nhưng rồi như chán xây cất nên mình cứ để làm vườn vô hình trung mỗi ngày lên vườn lại đi bộ từ 4-9 dặm. Rồi có tên mỹ quen rủ leo núi cao nhất nước mỹ nên bỏ thời gian tập leo núi. Mới đi lần đầu lên Yosemite, bị té nức xương, phải mất 6 tháng mới lành. Thay vì bỏ cuộc mình lại tiếp tục tập luyện, và từ đó leo Kilimanjaro, Machu Picchu rồi cuối cùng đỉnh Whitney, cao nhất Hoa Kỳ nội địa.

Cho thấy mình may mắn có người xúi đi leo núi và tập Hồng Gia nên dạo này tương đối sức khoẻ khá ổn. Chỉ ăn ngày một bữa cho đỡ tiền chợ. Chịu khó lên vườn 5-6 ngày một tuần, chỉ có hôm nào có đá banh giải âu châu thì ngồi nhà xem cho vui đời cô lựu. 

Cần nhất là không tham dự vào cuộc chiến Dân Chửi v Mao-Gà, chả đem lại lợi ích gì cho bản thân, lại căm thù người này người nọ, sẽ giảm sức khoẻ của mình. Ai buồn đời thì lên vườn em một ngày một tuần chính có anh quen, gốc Huế, về hưu, mỗi tuần anh ta ghé vườn phụ em làm lặt vặt vài chuyện, có sức khoẻ đi bộ lên đồi xuống dốc. Không thấy anh ta vào mạng xã hội chửi bới này nọ. Rất khoẻ, anh ta dạo này bận vì phải lên mấy ngọn núi xung quanh vùng này đẻ phụ mấy người làm lại đường mòn cho dân cư đi leo núi vì tuyết tan thì sẽ làm hư một số con đường mòn. Về già như anh ta rất tốt, tinh thần yêu đời, không bị lộn xộn trong đầu.

Xong om

Sơn đen nhưng tâm hồn Sơn trong trắng, nhà Sơn nghèo dang nắng Sơn đen 

Nguyễn Hoàng Sơn